Τι σημαίνει αριστερή κυβέρνηση;

του Nίκου Γιαννόπουλου

Αντρέ Ντερέν, “Τρία πρόσωπα σε ένα λιβάδι”, 1906-1907

Το αποτέλεσμα των εκλογών, και ως προς τον αιφνιδιαστικό του χαρακτήρα, αλλά και ως προς τα δεδομένα του, είναι συγκλονιστικό. Την καλύτερη εικόνα τη δίνει η δήλωση του Μελανσόν, όταν του ζήτησαν να σχολιάσει το δικό του αποτέλεσμα. «Είμαι ευτυχής», είπε, και, καθώς ο δημοσιογράφος κοντοστάθηκε, συνέχισε: «Για τα αποτελέσματα των συντρόφων στην Ελλάδα».

Το παιχνίδι έχει ανοίξει. Και είναι πολύ καλό, σε οποιαδήποτε συνθήκη κοινωνικού ανταγωνισμού, το παιχνίδι να ανοίγει, παρά να προσβλέπουμε σε μικρές σωρεύσεις, σε ένα μικρό παιχνίδι. Είναι πολύ προτιμότερη η αμηχανία της νίκης από την αμηχανία της ήττας. Η δεύτερη οδηγεί, στην καλύτερη περίπτωση, στην αναπόληση του ένδοξου παρελθόντος, ενώ η πρώτη είναι δυνατόν να επινοήσει το μέλλον.

Η ψήφος στον ΣΥΡΙΖΑ ήταν, κατά κύριο λόγο, ταξική ψήφος. Ταξική ψήφος, βέβαια, δεν σημαίνει και ταξικά συνειδητοποιημένη· σημαίνει μια ψήφο με βάση τις συνθήκες ζωής των ανθρώπων. Στα νοσοκομεία, στους εργαζόμενους στις δομές τοξικοεξαρτημένων, στους επισφαλείς, στην εφεδρεία, τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ αγγίζουν… τσαουσεσκικά όρια. Ο ΣΥΡΙΖΑ, γενικότερα, τα πήγε πολύ καλά, για τρεις λόγους.

Ο πρώτος είναι ότι ήταν στην ουσία η μόνη δύναμη αντιπολίτευσης, με μια πολύ αξιοπρεπή υποστήριξη στα κινήματα. Ο δεύτερος είναι ότι στοχοποιήθηκε από τον αντίπαλο, και αυτό μπόρεσε να το αξιοποιήσει θετικά. Ο τρίτος λόγος, με όλη την αντιφατικότητα, είναι ότι μίλησε για αριστερή κυβέρνηση· για αριστερή κυβέρνηση της Αριστεράς, όχι της κεντροαριστεράς. Η στάση του ΣΥΡΙΖΑ, μια βδομάδα μετά τις εκλογές, είναι άρτια· υπάρχουν αδυναμίες, παραφωνίες, φοβίες, ας μη στεκόμαστε όμως στη λεπτομέρεια και τη μικρή εικόνα. Στην πορεία προς τις νέες εκλογές, οι εκβιασμοί και η τρομοκρατία που θα ασκηθούν θα κάνουν όσα βλέπουμε τούτες τις μέρες να μοιάζουν με νηπιαγωγείο.

Για την προφορική ιστορία και τη βιογραφική έρευνα στην Ελλάδα: με αφορμή ένα συνέδριο

 του Γιώργου Τσιώλη

Κρήτη 1960. Φωτογραφία του Τζον Ντόνατ

Από τις 25 έως τις 27 Μαΐου θα διεξαχθεί στον Βόλο Διεθνές Συνέδριο με τίτλο  Γεφυρώνοντας τις γενιές: Διεπιστημονικότητα και αφηγήσεις ζωής στον 21^ο αιώνα. Προφορική Ιστορία και άλλες Βιο-ιστορίες[1]. Το συνέδριο δίνει τη δυνατότητα σε ερευνητές από διαφορετικές πειθαρχίες (ιστορία, κοινωνιολογία, ανθρωπολογία, κοινωνική ψυχολογία, ψυχιατρική, λαογραφία, επιστήμες της εκπαίδευσης, κ.ά.), που αξιοποιούν ως ερευνητικό υλικό τις αφηγήσεις ζωής και τις προφορικές μαρτυρίες, να παρουσιάσουν την έρευνά τους, να συζητήσουν θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα και να αναζητήσουν τις προοπτικές ανάπτυξης της προφορικής ιστορίας και της βιογραφικής έρευνας στην Ελλάδα. Το συνέδριο θα αποτελέσει επίσης το έναυσμα για τη δημιουργία των όρων μιας σταθερότερης σύμπραξης των ερευνητών αυτών με τη δημιουργία μιας επιστημονικής εταιρείας.

Όπως δηλώνεται ήδη στον τίτλο του, η λογική που διέπει την οργάνωση του συνεδρίου είναι εκείνη της διαπερατότητας των ορίων και της επικοινωνίας μεταξύ διακριτών επιστημονικών πεδίων (διεπιστημονικότητα), μεταξύ εθνικών επιστημονικών κοινοτήτων (διεθνική διάσταση) και μεταξύ των γενεών (διαγενεακή διάσταση). Δεν είναι τυχαίο που δεσπόζει αυτή η λογική. Οι ερευνητές και οι ερευνήτριες της προφορικής ιστορίας και της βιογραφικής έρευνας είναι πολύ καλά εξοικειωμένοι με αυτήν, αφού τα στοιχεία της αλληλεπίδρασης, της ανταλλαγής, της επικοινωνίας και της αμοιβαίας διάθεσης για κατανόηση αποτελούν καταστατική προϋπόθεση για την παραγωγή βιογραφικών αφηγήσεων και μαρτυριών στο πλαίσιο των αφηγηματικών συνεντεύξεων.

Οι μελανοχίτωνες στη Βουλή. Πώς αντιμετωπίζουμε τη Χρυσή Αυγή;

Εκδήλωση Ενθεμάτων και RedNotebook

την Παρασκευή 18.5, ώρα 20.30 στο εντευκτήριο των «Ενθεμάτων»

Αφίσα του ισπανικού Εμφυλίου

Eκτός από τη μεγάλη επιτυχία της Αριστεράς και την κατάρρευση του δικομματισμού, η είσοδος της Χρυσής Αυγής στη Βουλή αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία των εκλογών της 6ης Μαΐου. Η ορμητική εμφάνιση του νεοναζιστικού εφιάλτη στο προσκήνιο αποτελεί μεγάλο ζήτημα και απαιτεί άμεσες ενέργειες, στην πορεία προς τις εκλογές του Ιουνίου

Έτσι, τα Ενθέματα και το RedNotebook οργανώνουν ανοιχτή συζήτηση με θέμα: «Οι μελανοχίτωνες στη Βουλή. Τι σημαίνει το ποσοστό της Χρυσής Αυγής και πώς την αντιμετωπίζουμε». Θα μιλήσουν Χριστόφορος Βερναρδάκης (πολιτικός επιστήμονας, ΑΠΘ), Κυριακή Κλοκίτη (μέλος του Δικτύου για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα), Σταύρος Κωνσταντακόπουλος (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Δημήτρης Ψαρράς (δημοσιογράφος, ομάδα «Ο Ιός»).

Η συζήτηση θα γίνει στο εντευκτήριο των «Ενθεμάτων» (Βαλτετσίου 50-52 6ος όροφος), την Παρασκευή 18 Μαΐου, στις 20.30.

Τα πρόσωπα που έχουν βολιδοσκοπηθεί για την κυβέρνηση προσωπικοτήτων

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ!

τεχνοκράτες-έκπληξη στον κατάλογο

 Aθήνα, Δευτέρα 14.5, ώρα 21.30. Σύμφωνα με έγκυρες δημοσιογραφικές πηγές, ενόψει της αυριανής σύσκεψης στο Προεδρικό Μέγαρο,έχουν γίνει σειρά διερευνητικών συζητήσεων με σειρά προσωπικοτήτων, για τη θέση του πρωθυπουργού.

Οι πληροφορίες αυτές, που διασταυρώθηκαν με κύκλους του Ηρώδου του Αττικού, αναφέρουν, μεταξύ άλλων, τα ονόματα του προέδρου της Ακαδημίας Αθηνών Κωνσταντίνου Σβολόπουλου, του σερ Βασιλείου Μαρκεζίνη, καθώς και  της διεθνούς φήμης τραγουδίστριας Νάνας Μούσχουρη.

Ακολουθεί ο πλήρης κατάλογος των προσωπικοτήτων που έχουν βολιδοσκοπηθεί για τη θέση του πρωθυπουργού ή των υπουργών, που περιέχει ονόματα-έκπληξη, από όλο το πολιτικό φάσμα:

Βενιζέλος Ελευθέριος αερολιμένας, Κύκλωπας Πολύφημος οφθαλμίατρος, Ξανθίππου Περικλής πολιτικός, Αθηναίων Δήμος νομικό πρόσωπο, Θεός Άναρχος θρησκειολόγος, Υιός Συνάναρχος ακτιβιστής, Διδερό Διονύσης εκδότης εγκυκλοπαίδειας, Αγαθαρχίδας Κορίνθιος στρατηγός, Αγαθαρχίδης περιπατητικός φιλόσοφος, Καυλός Μαγεμένος μουσικοσυνθέτης, Πρωτευούσης Τέως διοίκηση, Νεύτων Σάκης φυσικός,   Ικτίνος εργολάβος δημοσίων έργων, Καλλικράτης αυτοδιοικητικός παράγοντας, Λουκάς ευαγγελιστής,  Χαϊδαρίου Δάσος δασοπόνος, Μαλάμου-Δίπλα Κλεαρέτη ποιήτρια, Βρυώνης Όμηρος στρατιωτικός, Ηρώδης Θηριώδης βασιλεύς, Ηρώδης Αττικός ιδιοκτήτης ωδείου, Μπεκαρία Τσεζάρε ποινικολόγος, Πιτυοκάμπτης γεωργοκτηνοτρόφος, Λούξεμπουργκ Ρόζα στίφτουνγκ Ύδρα Λερναία θηρίον, Σπέτσες Λερναίες νήσος, Έντισον Θωμάς συνδικαλιστής ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, Πρίαπος σεξολόγος-αφροδιδιολόγος, Σακκάς Αμμώνιος περιώνυμος φιλόσοφος, Κάουτσκυ Κάρολος αποστάτης, Βασιλιάς Μαρμαρωμένος εικαστικός, Βάνιας Θείος τυρόπιτες-σπανακοτυρόπιτες, Στάθης Μπάρμπα βιοκαλλιεργητής, Γηρυόνης κάπρος, Όρνιθες Στυμφαλίδες όρνιθες, Βέλθανδρος και Χρυσάντζα μέλη ΚΠΕ ΣΥΝ, Βίας  Πριηνεύς σοφός, Αθηνάς Χρυσελεφάντινο Άγαλμα άγαλμα, Ναζιανζηνός Γρηγόρης ιεράρχης, Μοισιόδαξ Ιώσηπος διαφωτιστής, Δαίδαλος υποσμηναγός, Κάπρος Ερυμάνθιος χειρούργος-οδοντίατρος, Μινώταυρος υπεύθυνος κέντρου προστασίας αγρίων ζώων, Αρεοπαγίτης Διονύσιος ανώτατος δικαστικός, Πνύκα σύζ. Φιλοπάππου,

στο φύλλο της 13 του Μάη

Κοκινοσκουφίτσα 6. Σκίτσο του Christian Roux (πηγή: flickr)

Το πολιτικό νόημα μιας στιγμής και η Αριστερά: Νικόλας Σεβαστάκης

Η ΕΚΛΟΓΗ ΟΛΑΝΤ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ

Φρανσουά Ολάντ: η πραγματική νίκη δεν έχει έρθει ακόμα: Φιλίπ Κοέν

Ολάντ: ένας νέος Ρούσβελτ για την Ευρώπη; Τομά Πικετύ

Δυσάρεστη, ναι. Έκπληξη, όμως; Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος

Πολιτειακά ζητήματα μετά τις εκλογές: Δημήτρης Χριστόπουλος

Συναντήσεις της ελληνικής με τη γαλλική ιστοριογραφία από τα χρόνια της μεταπολίτευσης έως σήμερα: Βαγγέλης Καραμανωλάκης

Μια νέα ώσμωση ουμανισμού και ριζοσπαστισμού: Μαρία Κουρούκλη

Tι είναι η ACTA και τι σημαίνει για τα ανθρώπινα δικαιώματα: Αντώνης Μπρούμας

Τον ακούσατε τον σεισμό; Νίκος Σαραντάκος

Το πολιτικό νόημα μιας στιγμής και η Αριστερά

του Νικόλα Σεβαστάκη

Παρίσι, στα χρόνια του Λαϊκού Μετώπου. Υπάλληλοι των Γκαλερί Λαφαγιέτ στην ταράτσα κατά τη διάρκεια της κατάληψης. Ιούνιος 1936

Στο σημείο που βρισκόμαστε, τη στιγμή που γράφεται το άρθρο αυτό, Παρασκευή πρωί, με τα γεγονότα να τρέχουν πάντοτε γρηγορότερα από τον σχολιασμό τους, απομένουν πια δυο εκδοχές. Η πρώτη είναι μια εκδοχή συγκυβέρνησης ή ημι-οικουμενικής που θα στηρίζεται στην παράδοξη πεποίθηση ότι «υπέρβαση» του Μνημονίου σημαίνει λίγο πολύ… την εφαρμογή του, την τήρηση των συμφωνηθέντων. Η άλλη εκδοχή είναι η νέα εκλογική αναμέτρηση, στην οποία θα αποσαφηνιστεί η πολιτική σύγκρουση η οποία ήλθε στην επιφάνεια την Κυριακή των μεγάλων ανατροπών.

Η Αριστερά, η οποία μπήκε στη δίνη των γεγονότων και αποτέλεσε το «κεντρικό θέμα» των ημερών, διαθέτει ένα στέρεο και ορθολογικό επιχείρημα εναντίον της πρώτης εκδοχής: το ρήγμα ανάμεσα σε μεγάλα τμήματα του λαού και στις μνημονιακές ηγεσίες δεν μπορεί να σκεπαστεί με άσαρκες υπεκφυγές περί «τροποποίησης», που δεν αλλάζουν κάτι ουσιαστικό από τα δεδομένα της ισχύουσας οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής. Η κοινωνική οδύνη, η κλονισμένη καθημερινότητα, ο βιωματικός ζόφος ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων δεν είναι δυνατό να αγνοηθούν ούτε και να παραμεριστούν στο όνομα της τεχνητής σταθεροποίησης του συστήματος εξουσίας. Από αυτή την άποψη, κάθε αγορά χρόνου που αποσκοπεί στην «αυτοσυντήρηση των ελίτ» ή στην ανασύνταξη των χαμένων της 6ης Μαΐου είναι καταδικασμένη σε αποτυχία. Για έναν βασικό λόγο τον οποίο, όπως φαίνεται, αδυνατούν να καταλάβουν όσοι συνεχίζουν, ακόμα και μετά το ηχηρό ράπισμα της περασμένης Κυριακής, να πολιτεύονται με τον φόβο: οι άνθρωποι δεν βάζουν την κυβερνησιμότητα πάνω από τη ζωή τους. Ακόμα και ο κόσμος που προέρχεται από τον καθημαγμένο «μεσαίο χώρο», άνθρωποι κατά τεκμήριο περισσότερο ευαίσθητοι στον φόβο της ακυβερνησίας, αισθάνονται ότι πρέπει να αλλάξουν συγκεκριμένοι όροι της ζωής τους, και όχι απλώς τα ονόματα των υπουργών και η ρητορική των κυβερνώντων. Για αυτό τον κόσμο η ελπίδα δεν είναι η αόριστη ρητορική της ευρωπαϊκής επιλογής, αλλά κάποιες χειροπιαστές αποδείξεις για διαφορετικής πορεία στους επόμενους μήνες.

Φρανσουά Ολάντ: η πραγματική νίκη δεν έχει έρθει ακόμα

Η εκλογή Ολάντ (όπως και τα αποτελέσματα των ελληνικών εκλογών, με τα οποία συνέπεσε), έχει σημασία που υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα, τροποποιώντας τα δεδομένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Δημοσιεύουμε σήμερα δύο άρθρα σχετικά με τη σημασία και τις προοπτικές που διανοίγονται: του Pilippe Cohen, αρχισυντάκτη του περιοδικού Marianne (Marianne, 6.5.2012) και του οικονομολόγου Thommas Piketty (Liberation, 7.5.2012), καθηγητή στην Ecole d’économie του Παρισιού, ειδικευμένου στη μελέτη της ανισότητας και στενά συνδεμένου με το Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα.

του Φιλίπ Κοέν

μετάφραση: Μαρία Καλαντζοπούλου

Προεκλογική περιοδεία στο Κλεμόν Φεράν

 Από την αρχή κιόλας της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Φρανσουά Ολάντ συμμορφώθηκε με μια ανάλυση που του υπαγόρευσε και την ανάλογη συμπεριφορά: Να υπογραμμίζει, πάνω απ’ όλα, τις διαφορές προσωπικότητας και συμπεριφοράς ανάμεσα στον ίδιο και τον απερχόμενο πρόεδρο. Να περιορίζει στον μέγιστο βαθμό τις όποιες δεσμεύσεις, έτσι ώστε να μη βρεθεί αναξιόπιστος έναντι υποσχέσεων που δεν τήρησε. Να μιλά κατά το δυνατόν λιγότερο για την κρίση. Να τονίζει ότι η εκλογή του θα συμπέσει με την επιστροφή της χώρας και του τρόπου διακυβέρνησής της στην κανονικότητα.

Κατά βάθος, ο Σαρκοζύ διατεινόταν ότι θα προστατέψει τους Γάλλους, ακόμα κι αν αυτό τους ενοχλούσε. Και ο Ολάντ τους καθησύχασε, λέγοντάς τους απλώς ότι θα τους σεβαστεί. Αυτή η προεκλογική στρατηγική σχηματοποιήθηκε μέχρι τη μονομαχία τους μεταξύ των δύο γύρων, ενώ ολοκληρώθηκε με το τρομερό σλόγκαν «Εγώ, ο πρόεδρος της δημοκρατίας», μέσω του οποίου το πρόγραμμα του Ολάντ παρουσιαζόταν ξεκάθαρα ως το αρνητικό του προγράμματος Σαρκοζύ. Εκ πρώτης όψεως, κάτι τέτοιο μπορεί να φαινόταν πολύ περιορισμένο, ιδίως μάλιστα ως προς τη δυνατότητά του να είναι νικηφόρο. Ταυτόχρονα όμως, η απλή παράθεση όλων των παρεκκλίσεων του προέδρου από την δημοκρατική παράδοση ή, απλώς, η ευπρέπεια ενίσχυε την ανάγκη να ψηφίσει κανείς τον Ολάντ για να τελειώνει επιτέλους αυτό το κακόγουστο προεδρικό σόου. […]

Σε αντίθεση με τον Φρανσουά Μιττεράν το 1981, ο Φρανσουά Ολάντ δεν κέρδισε βασιζόμενος στην ελπίδα, αλλά μάλλον στην απελπισία. Την απελπισία εκείνη που δημιούργησε ο Πρόεδρος και, χωρίς άλλο, εντάθηκε από την κρίση και τις «υποσχέσεις» ενός κοινωνικού κατακλυσμού ανάλογου με αυτόν της Ελλάδας ή της Ισπανίας. Σε αντίθεση με τον Λιονέλ Ζοσπέν το 1997, ο Φρανσουά Ολάντ δεν κέρδισε αυτή την εκλογή με ένα πρόγραμμα εμβληματικών μέτρων όπως οι θέσεις εργασίας για νέους ή το τριανταπεντάωρο. Η νίκη του δεν είναι η νίκη της ενωμένης Αριστεράς· δεν υπήρξε αυτή τη φορά σύσκεψη των δυνάμεων που τον υποστηρίζουν. Ο Φρανσουά Ολάντ προσπάθησε να κρατήσει για τη νίκη του μια εντελώς προσωπική διάσταση. Για να εξασφαλίσει το μέγιστο περιθώριο ελιγμών; Ίσως. Επίσης όμως επειδή διαθέτει μια οξεία αντίληψη της πολιτικής κατάστασης, αυτού που περιμένουν οι Γάλλοι.

Ολάντ: ένας νέος Ρούσβελτ για την Ευρώπη;

του Τομά Πικετύ

μετάφραση: Κ.Λ.-Γ.ΜΠ.

Πανηγυρισμοί στο Παρίσι

Θα αποδειχθεί, άραγε, ο Φρανσουά Ολάντ ένας νέος Ρούσβελτ για την Ευρώπη; Η σύγκριση μπορεί να προξενεί το μειδίαμα, θα πρέπει ωστόσο να θυμόμαστε ότι το βάρος των γεγονότων και των ιδεών παίζουν, για τους πολιτικούς, έναν ρόλο που τους ξεπερνά. Όταν έγινε πρόεδρος το 1933, ο Ρούσβελτ δεν γνώριζε επακριβώς ποια πολιτική θα ακολουθούσε. Γνώριζε όμως ότι η κρίση του 1929 και οι πολιτικές λιτότητας είχαν γονατίσει τις ΗΠΑ, και ότι η δημόσια αρχή έπρεπε να αναλάβει εκ νέου τον έλεγχο ενός αποχαλινωμένου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού. Το 2012, τέσσερα χρόνια μετά την εκδήλωση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, ο Ολάντ βρίσκεται στην ίδια κατάσταση. Όταν ξεκίνησε την προεκλογική εκστρατεία του, δεν γνώριζε ότι θα κατέληγε να προτείνει φορολόγηση κατά 75% των εισοδημάτων που υπερβαίνουν το 1 εκατομμύριο ευρώ. Σύντομα όμως κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα με τον Ρούσβελτ: μόνο το όπλο της φορολογίας επιτρέπει να μπει φρένο στην παράλογη έκρηξη των πολύ υψηλών εισοδημάτων.

Το βασικό διακύβευμα με το οποίο βρίσκεται αντιμέτωπος ο Ολάντ είναι η Ευρώπη. Το κρίσιμο είναι ότι δεν θα υπάρξει βιώσιμη διέξοδος από την τρέχουσα κρίση εάν αρκεστούμε απλώς στην υιοθέτηση «project bonds» [ένα είδος ευρω-ομολόγου που πρότεινε ο ίδιος ο Μ. Μπαρόζο στη φετινή ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης], ευρωπαϊκών ομολόγων που να επιτρέπουν τη χρηματοδότηση επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας και των υποδομών. Ένα τέτοιο εργαλείο είναι μεν χρήσιμο, δεν πρέπει όμως να κρύβουμε ότι το κεντρικό διακύβευμα είναι άλλο. Αν δεν δεσμευθούμε σαφώς στην κατεύθυνση της αμοιβαιότητας και της ενοποίησης του δημόσιου χρέους όλων των χωρών της ευρωζώνης, τότε η κρίση θα ξαναρχίσει. Ένα κοινό νόμισμα με δεκαεφτά διαφορετικά δημόσια χρέη, επί των οποίων οι αγορές μπορούν ελεύθερα να κερδοσκοπούν χωρίς τα κράτη να μπορούν να χαλαρώσουν τον κλοιό υποτιμώντας το νόμισμά τους, δεν μπορεί να λειτουργήσει. Ένα τέτοιο σύστημα ήδη οδήγησε την Ελλάδα στην καταστροφή, και θα οδηγήσει τελικά το ευρώ στον αφανισμό.

Δυσάρεστη, ναι. Έκπληξη, όμως;

του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

Χωρίς τίτλο

«Η είσοδος των “άκρων” στη Βουλή ενισχύει ή αποδυναμώνει τη δημοκρατία;» αναρωτιόταν τρεις μέρες πριν τις εκλογές η lifo. Τι κι αν οι δημοσκοπήσεις και τα απανωτά κρούσματα εκφασισμού βεβαίωναν το αδιανόητο άλμα απ’ το περιθώριο στην κοινοβουλευτική εκπροσώπηση; Τι κι αν οι επιθέσεις δεν περιορίζονταν πια στην Αθήνα και στους «αόρατους», αλλά υλοποιούσαν ενυπόγραφα το ναζιστικό «εναντίον όλων» — ό,τι δηλαδή κραυγάζει η ιστορία από τη Βαϊμάρη μέχρι την Ουτόγια; Η κατανόηση και οι ιεραρχήσεις των ατάραχων «φιλελεύθερων», μέσων ενημέρωσης και κομμάτων, παρέμεναν πεισματικά σε άλλο μήκος κύματος. Και δεν θα άλλαζαν παρά μόνο για λίγο, μετά δηλαδή την επίθεση στον Πέτρο Ευθυμίου, μετά τη γελοιοποίηση της εξίσωσης ΣΥΡΙΖΑ-νεοναζί και, κυρίως, αφού οι δημοσκοπήσεις έδειχναν τη Χρυσή Αυγή να ροκανίζει «αυτοδυναμίες», να αμφισβητεί αξιοπρεπείς καταγραφές και, στην περίπτωση του ΛΑΟΣ, να απομακρύνει δραματικά το 3%. Με δύο λέξεις: κατόπιν εορτής.

Προς τιμήν τους, ο Αχιλλέας Κυριακίδης και ο Μιχάλης Σπουρδαλάκης διόρθωναν το ερώτημα της lifo: «Προς τι ο πληθυντικός; Ένα είναι το άκρον, κι αυτό γαγγραινιασμένο», έγραφε ο πρώτος· «άκρα στην πολιτική είναι εκείνα που αρνούνται τις αξίες που μας έχει κληροδοτήσει η νεωτερικότητα. Υπ’ αυτή την έννοια, άκρο μπορεί να είναι και ένα μέρος του δεσπόζοντος πολιτικού ρεύματος», σημείωνε ο δεύτερος (lifo, 3.5.2012). Ύστερα ήρθε το βράδυ της 6ης Μαΐου, τα παραγγέλματα στους δημοσιογράφους που είχαν την ατυχία να καλύπτουν τα επινίκια στην οδό Δηλιγιάννη, και η ανακάλυψη, μία ακόμα, της Αμερικής.

Πολιτειακά ζητήματα μετά τις εκλογές

του Δημήτρη Χριστόπουλου

Έρνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, «Τανγκό», π. 1919-1921

Η έκβαση των εκλογών της 6ης Μαΐου μας θέτει ενώπιον δύο κατηγοριών θεμάτων: πολιτειακών και πολιτικών. Τα πολιτειακά ζητήματα σχετίζονται με την οροθέτηση του πλαισίου, δηλαδή τους κανόνες του παιχνιδιού. Τα πολιτικά, με τις τάσεις και την έκβαση του κομματικού ανταγωνισμού. Τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές (Τρίτη 8.5), δεσπόζουσα θέση στα πολιτικά ζητήματα έχει η προσβλητική για τη νοημοσύνη μας στάση της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ έναντι της πρότασης «αριστερής διακυβέρνησης». Ενώ μέχρι το Σάββατο το βράδυ διεξήγαγαν μια άνευ προηγούμενου για τα μεταπολιτευτικά χρονικά εκστρατεία τρομοκράτησης του εκλογικού σώματος εναντίον της Αριστεράς –και δη του ΣΥΡΙΖΑ, που ήταν ήδη σαφές ότι είχε αποκτήσει μια ακαταμάχητη προεκλογική δυναμική–, από την κυριολεκτικά επομένη των εκλογών το τροπάριο της απειλής έδωσε τη θέση του στην πρόσκληση για διακυβέρνηση. Η εκθαμβωτική αυτή μετατόπιση αποδεικνύει περίτρανα ότι συζητάμε για ένα, άξιο της μοίρας του, πολύ φθηνό πολιτικό προσωπικό με αγοραία αίσθηση δημοσίου συμφέροντος: αν όντως οι άνθρωποι, τα κόμματα και τα μέσα τους είχαν την πεποίθηση ότι η πρόταση της αριστερής διακυβέρνησης θα ήταν η συντέλεια του κόσμου, θα περίμενε κανείς, στο όνομα μιας στοιχειώδους συνέπειας, να συνεχίζουν να το υποστηρίζουν και μετεκλογικά, και όχι να προσκαλούν την Αριστερά να τους κυβερνήσει. Αν οι απερχόμενες πολιτικές ελίτ του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ απλώς απειλούσαν υποκριτικά (όπως π.χ. το 1981 η ΝΔ έλεγε ότι «το ΠΑΣΟΚ θα πάρει τα σπίτια μας»), τότε δεν χρειάζεται να ανησυχούν: το ευτελές κύκνειο άσμα τους ήταν αντάξιο του τρόπου διακυβέρνησης της χώρας, που οδήγησε στον εκλογικό τους μαρασμό.

Συναντήσεις της ελληνικής με τη γαλλική ιστοριογραφία από τα χρόνια της μεταπολίτευσης έως σήμερα

(το πρόγραμμα στο τέλος του άρθρου)

 του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

Πάμπλο Πικάσο, «Στούντιο με κεφάλι αγάλματος», 1925

Κάθε εορτασμός είναι μια ευκαιρία για απολογισμoύς. Απολογισμούς των όσων έγιναν, της υποδοχής τους, της συμβολής τους στη διαμόρφωση της συγχρονίας — ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης όπως η σημερινή, όπου πολλές από τις κατακτήσεις των προηγούμενων χρόνων καταρρέουν ή δοκιμάζονται και νέα διακυβεύματα εμφανίζονται στο προσκήνιο.

Πώς φτάσαμε λοιπόν έως εδώ, για να θυμηθούμε ένα από τα καίρια ιστοριογραφικά ερωτήματα που χαρακτήρισαν το τέλος της δικτατορίας και την αρχή της μεταπολίτευσης; Από το 1971 και την ίδρυση της Eταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού έως σήμερα άλλαξαν πολλά στην ελληνική ιστοριογραφία, η οποία γνώρισε μια μοναδική άνθηση, όπως αποτυπώθηκε στη δημιουργία θεσμών και συλλογικοτήτων, καθώς και στη θεαματική ανάπτυξη της ιστοριογραφικής παραγωγής. Ποιες ήταν οι κοινωνικές ανάγκες και ζητούμενα, τα ακαδημαϊκά και ιστοριογραφικά περιβάλλοντα που συνέβαλαν σε αυτή την άνθηση; Πόσο ομοιογενής υπήρξε, ποια ήταν τα πεδία που αναπτύχθηκαν και ποια η εξέλιξή τους στον χρόνο; Ποιες ήταν οι κύριες επιρροές και ωσμώσεις, πώς συνομίλησαν οι αλλαγές στη ελληνική ιστοριογραφία με τις αντίστοιχες διεθνείς, με ποιες και πού συναντήθηκαν;

Μια νέα ώσμωση ουμανισμού και ριζοσπαστισμού

της Μαρίας Κουρούκλη

Έργο του Ανρί Ματίς

 Η ιστορική επιστήμη στην Ελλάδα διατηρεί στενές σχέσεις με τον γαλλικό πανεπιστημιακό και ερευνητικό χώρο. Πολλοί σημαντικοί έλληνες ιστορικοί φοίτησαν στο Νεοελληνικό Ινστιτούτο της Σορβόννης, την Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales, το 8ο Πανεπιστήμιο του Παρισιού (στη Vincennes και αργότερα στο Saint Denis) ή το 10ο Πανεπιστήμιο, τη Nanterre.

Στη διάρκεια της δικτατορίας και στα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης, η ιστορική έρευνα που αφορούσε την Ελλάδα γινόταν εν πολλοίς στη Γαλλία, όπου κυριαρχούσε η σχολή των Annales. Πρόκειται για μια θεώρηση του ιστορικού γίγνεσθαι μέσα από την ιδέα της μακράς διάρκειας, των διαχρονικών διαδικασιών που διαμορφώνουν τις κοινωνίες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην καθημερινή ζωή των απλών ανθρώπων και των τοπικών κοινωνιών και τις ιδέες, συνήθειες και νοοτροπίες που τους χαρακτήριζαν. Η γαλλική ιστορική σχολή αναπτυσσόταν στο ιδιαίτερο πολιτικό και πολιτιστικό περιβάλλον της πρώτης μετααποικιακής περιόδου (Πόλεμος της Αλγερίας και του Βιετνάμ, αποχώρηση των γαλλικών δυνάμεων από τις αφρικανικές αποικίες) και της ανόδου της Αριστεράς στο εσωτερικό της χώρας, της συμμαχίας Σοσιαλιστικού και Κομμουνιστικού Κόμματος και εν τέλει της νίκης των σοσιαλιστών στις προεδρικές εκλογές το 1981. Οι γάλλοι ιστορικοί πρότειναν πρωτοπόρες μεθόδους ιστορικής ανάλυσης στη διάρκεια μιας ιδιαίτερης στιγμής της γαλλικής κοινωνίας: όταν, από τη μια μεριά, από αποικιοκρατική δύναμη ξαναβρίσκει τη διάσταση έθνους-κράτους και, από την άλλη, όταν διαμορφώνεται ανάμεσα στους διανοούμενους μια νέα ώσμωση ουμανισμού και ριζοσπαστισμού, που χαρακτηρίζει τους γάλλους και τους ξένους διανοούμενους οι οποίοι συμμετέχουν στην πολιτική και πολιτιστική αυτή μεταμόρφωση.

Tι είναι η ACTA και τι σημαίνει για τα ανθρώπινα δικαιώματα

του Αντώνη Μπρούμα

Έργο του Edward McGowen, από το μπλογκ underplot.tumblr.com

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τη διεθνή Σύμβαση ACTA (Anti-Counterfeiting Trade Agreement) και τις πιθανές επιπτώσεις της στην ελευθερία της διαδικτυακής έκφρασης. Τον περασμένο Ιανουάριο, η είδηση της υπογραφής της από την Ευρωπαϊκή Ένωση και είκοσι δύο κράτη-μέλη της, μεταξύ των οποίων και η χώρα μας, πυροδότησε ταυτόχρονες μαζικές διαμαρτυρίες σε εκατοντάδες πόλεις της ηπείρου. Η γιγαντιαία λαϊκή κινητοποίηση έφερε αποτελέσματα. Σήμερα, μετά την πρόταση καταψήφισής της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από τον αρμόδιο εισηγητή και τη δημόσια τοποθέτησή της αρμόδιας Επιτρόπου Nellie Kroes, η δυναμική της ACTA τουλάχιστον στην Ευρώπη έχει συρρικνωθεί σημαντικά. Αυτές οι εξελίξεις δείχνουν ότι τα ψηφιακά δικαιώματα εισέρχονται δυναμικά στον δημόσιο διάλογο και στα κοινωνικά κινήματα, υποδηλώνοντας το ενδιαφέρον των ανθρώπων για την κοινωνία της πληροφορίας και τις προοπτικές της. Είναι καιρός να ανατραπούν σε κεντρικό επίπεδο οι κυρίαρχες επιλογές για τη διαχείριση της γνώσης και του πολιτισμού στην ψηφιακή εποχή.

Τι είναι η ACTA και το ιστορικό της

 Η ACTA (ελληνιστί «Εμπορική Συμφωνία για την Καταπολέμηση της Παραποίησης/Απομίμησης») είναι μια διακρατική συμφωνία με την οποία επιδιώκεται η κατοχύρωση διεθνών κανόνων για την επιβολή, σε παγκόσμιο επίπεδο, των ισχυόντων δικαιωμάτων διανοητικής, δηλαδή πνευματικής και βιομηχανικής, ιδιοκτησίας (στο εξής ΔΙ). Κύριο αντικείμενο ρύθμισης της ACTA είναι οι διασυνοριακές ροές προϊόντων/υπηρεσιών και ο κυβερνοχώρος.

Τον ακούσατε τον σεισμό;

του Νίκου Σαραντάκου

 Μερικές φορές, και τα κλισέ αποτυπώνουν την αλήθεια· ίσως υπάρχουν κι άλλες, καταλληλότερες, αλλά η λέξη «σεισμός» νομίζω ότι περιγράφει με ακρίβεια τα αποτελέσματα των εκλογών της 6ης Μαΐου. Στις 7 Μαΐου ξυπνήσαμε σε άλλη χώρα, σε ένα πολιτικό τοπίο ριζικά διαφοροποιημένο. Τα δυο πρώην μεγάλα κόμματα, ενώ ανέκαθεν συγκέντρωναν με άνεση το 80% του εκλογικού σώματος, έπεσαν στο 32%. Τίποτε δεν είναι ίδιο με πριν.

Χαρακτικό του Τζιάκομο Πέρι

Η ψήφος της Κυριακής ήταν σε μεγάλο βαθμό ψήφος τιμωρίας. Τα κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες υπέστησαν δεινή ήττα. Κι αν η Νέα Δημοκρατία πέτυχε πύρρεια νίκη με το ιστορικά χαμηλό 19%, για το ΠΑΣΟΚ, η απώλεια της δεύτερης θέσης και η καταβαράθρωση από το 44% στο 13% (το ποσοστό που είχε συγκεντρώσει στην παρθενική του εμφάνιση, το 1974) μιλούν τόσο εύγλωττα που δεν χρειάζεται άλλο σχόλιο. Ή μάλλον ένα σχόλιο επιβάλλεται: σε ολόκληρο τον νομό Αττικής, το ΠΑΣΟΚ παίρνει ποσοστό μονοψήφιο!

Χωρίς διάθεση για θριαμβολογία, ο μεγάλος νικητής στις εκλογές ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ. Δεν είναι μόνο η εκτίναξη των ποσοστών από το 4,5% στο 16,5% ή ο πενταπλασιασμός των εδρών του κόμματος. Είναι επίσης η εξόχως συμβολική ανάδειξη του κόμματος στη δεύτερη θέση, και μάλιστα πολύ κοντά στο πρώτο κόμμα. Οι φιλίστορες θα θυμούνται ότι μόνο μια άλλη φορά είχε αναδειχτεί η Αριστερά σε αξιωματική αντιπολίτευση, το 1958, όταν η ΕΔΑ πήρε τη δεύτερη θέση με 24,5%, ποσοστό σαφώς μεγαλύτερο από το τωρινό του ΣΥΡΙΖΑ. Ωστόσο, τότε το πρώτο κόμμα (η ΕΡΕ) είχε την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών και ποσοστό 41%, το παρακράτος τρομοκρατούσε και υπήρχαν ακόμα αριστεροί στις φυλακές και τα ξερονήσια — καμιά σχέση με τον σημερινό συσχετισμό.

Μεγάλο μερίδιο στη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να πιστωθεί προσωπικά στον Αλέξη Τσίπρα και στην ευφυέστατη έμπνευσή του να προβάλει τον στόχο της αριστερής κυβέρνησης, που έδωσε προοπτική και ελπίδα σε πλατιά στρώματα πολιτών. Το ορμητικό ρεύμα των τελευταίων ημερών από αυτή την ελπιδοφόρα προοπτική τροφοδοτήθηκε και γιγαντώθηκε, παρά την απόρριψη της πρότασης Τσίπρα από την άλλη Αριστερά (ή ίσως εξαιτίας της απόρριψης αυτής), παρά τις τρικλοποδιές για την υποτιθέμενη «συνεργασία» με τον Π. Καμμένο.  Ακόμα, ο Αλέξης Τσίπρας είναι ένα λαμπρό, νεανικό πρόσωπο που όχι τυχαία απέσπασε τη συμπάθεια και την ψήφο των νέων — ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε πρώτος στους ψηφοφόρους κάτω των 45 ετών.

Εκδήλωση: Oι εκλογές της 6ης Μαΐου και η Αριστερά

Ανοιχτή συζήτηση  Ενθεμάτων & RedNotebook, Παρασκευή 11.5, ώρα 20.30

στο εντευκτήριο των “Ενθεμάτων” (Βαλτετσίου 50-52, 6ος όροφος)

 Πέντε μέρες μετά τις εκλογές που άλλαξαν το πολιτικό σκηνικό της χώρας, τα Ενθέματα και το RedNotebook οργανώνουν ανοιχτή συζήτηση με θέμα «Oι εκλογές της 6ης Μαΐου και η Αριστερά στο νέο τοπίο». Η συζήτηση θα γίνει την Παρασκευή 11 Μαΐου, ώρα 8.30 μ.μ., στο μπαλκόνι του εντευκτηρίου των «Ενθεμάτων» (Βαλτετσίου 50-52, 6ος όροφος). Θα μιλήσουν ο Νίκος Γιαννόπουλος (μέλος του Δικτύου για τα Κοινωνικά και Πολιτικά Δικαιώματα), ο Παύλος Κλαυδιανός (εφημερίδα Η Εποχή) και ο Δημήτρης Χριστόπουλος (Πάντειο Πανεπιστήμιο, μέλος της Πρωτοβουλίας για την Υπεράσπιση της Κοινωνίας και της Δημοκρατίας).

Θα ακολουθήσει συζήτηση και στη συνέχεια ποτόν μετά μουσικής (αριστερής) υπό τον έναστρο  (αριστερότερο) ουρανό, στο (αριστερότατο) μπαλκόνι των «Ενθεμάτων».  Ένδυμα αξιωματικοαντιπολιτευτικό, με τάσεις ριζοσπαστικού αριστερού κυβερνητισμού.

Στα Ενθέματα την Κυριακή των εκλογών, 6/5/12

Φανταζόμαστε! Μάκης Κουζέλης

Ποια αλήθεια; Γιώργος Κατσαμπέκης

H νέα εθνικοφροσύνη: Στέφανος Δημητρίου

Η διαπόμπευση των οροθετικών και το όνειδος της πολιτείας

Για την “προστασία” του πολίτη!: Βαγγέλης Καραμανωλάκης

Το κακοποιημένο πρόσωπό μας στον καθρέφτη: Κατερίνα Σταυρούλα

Αμαρτοβόροι και άλλα επίκαιρα: Αιμιλία Σαλβάνου

Aσκεπείς και γαντοφορεμένοι: Ιωάννα Μεϊτάνη

Ορθώς κείμενα – Μια επικίνδυνη “αρχή της αναλογικότητας”: Τάκης Παναγιωτόπουλος

Τι πρέπει να κάνει η νεολαία; Νατάσα Γιάμαλη

Eνότητα, συνεργασία, μέτωπο: Σία Αναγνωστοπούλου

Πριν να είναι αργά:  Παναγιώτης Νούτσος

To μαύρισμα θέλει ημεμίαν: Νίκος Σαραντάκος

Φανταζόμαστε!

του Γεράσιμου Κουζέλη

Έργο του Αλφόν Χόροβις (“Νέοι Πρωτοπόροι”, Μάης 1936)

Πού να το φανταζόμασταν! Όχι το αποτέλεσμα, για το οποίο θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι το βράδυ, αλλά την αισιοδοξία με την οποία πάμε να ψηφίσουμε. Αισιοδοξία σε συνθήκες κοινωνικής κρίσης! Σε συνθήκες οικονομικής εξαθλίωσης και άγριας επίθεσης των πιο ολοκληρωτικών, των πιο αυταρχικών δυνάμεων του αστικού κόσμου — γιατί σε αυτόν βέβαια ανήκουν, ως στρεβλή «πρωτοπορία» του, και οι ναζιστικές συμμορίες και οι καθωσπρεπισμένοι φορείς του εθνικιστικού και ρατσιστικού λόγου, στους οποίους τόσο απλόχερα χαρίστηκε καθεστωτική αναγνώριση.

Κρινόμαστε. Και βέβαια η επίθεση αυτή δεν είναι νέα. Έχει αρχίσει από καιρό, από τότε που, με την επιβολή, κατά τη δεκαετία του ’90, μιας μονοδιάστατης οπτικής των πραγμάτων, με την απόσυρση του «πλανώμενου φαντάσματος», οι συνθήκες την επέτρεψαν. Η επίθεση άρχισε –και στη συνέχεια επεκτάθηκε– επειδή ακριβώς οι (ιδεολογικής κυρίως ισχύος) συσχετισμοί των ταξικών δυνάμεων την κατέστησαν δυνατή. Επέβαλε την κρίση, παροπλίζοντας το κοινωνικό κράτος, αποδίδοντας μονοπωλιακό καθεστώς στο λόγο και τις πρακτικές του νεοφιλελευθερισμού, αναδιαρθρώνοντας, υπέρ συγκεκριμένων μορφών συσσωρευμένου κεφαλαίου, το μπλοκ εξουσίας. Η κρίση διευκολύνει την επίθεση από την οποία προήλθε. Περιθωριοποιεί τους φορείς και τις δυνάμεις της εργασίας, ατομικά και συλλογικά, διαθέτοντας τη δύναμη να επιβάλει ακριβώς εκείνες τις συνθήκες εντός των οποίων οι δυνάμεις αυτές δεν μπορούν να αμυνθούν εύκολα ή αποτελεσματικά.

Ποια αλήθεια;

του Γιώργου Κατσαμπέκη

Έργο του Eugene Zak

«Αλήθεια»: μια λέξη που τελευταία έχει αποκτήσει πολλούς αυτόκλητους κοινωνούς και ένθερμους υπερασπιστές, μια λέξη υπεράνω υποψίας, που δύσκολα απορρίπτει κανείς. Ποιος-α δεν θέλει την αλήθεια; Ένας εκ των πιο ένθερμων «υπερασπιστών» της, ο Ευ. Βενιζέλος, σημείωνε πρόσφατα με στόμφο (16.2.2012), σχολιάζοντας το μανιφέστο «εξορθολογισμού» και «ανόρθωσης» του στενού συμμάχου του Α. Λοβέρδου:

«Έχουμε να πείσουμε για τις ηθικές προϋποθέσεις του διαβήματός μας […] πρέπει να πείσουμε πως λέμε την αλήθεια ή πως είμαστε ειλικρινείς, γιατί αυτό έχει σημασία. Την αλήθεια πρέπει να μπορείς να την καταλάβεις. Μπορεί να είσαι ειλικρινής και να μην μπορείς να πεις την αλήθεια, γιατί δεν μπορείς να την κατανοήσεις και να την περιγράψεις. Και αν δεν μπορέσεις να κατανοήσεις και να περιγράψεις ένα πρόβλημα, δεν μπορείς σε καμία περίπτωση να το λύσεις».

Αυτό που συνάγεται είναι ότι όχι μόνο υπάρχουν τελικά κάποιοι που λένε την αλήθεια (υποθέτουμε η «υπεύθυνη» κυβερνητική ελίτ και η «εξορθολογισμένη» τάξη των κάθε λογής ειδημόνων), αλλά αυτοί αξιώνουν τώρα ότι μπορούν να την καταλάβουν κιόλας (ή τουλάχιστον πως έτσι πρέπει να μας πείσουν). Η «κατανόηση» της αλήθειας καθίσταται βασικό κριτήριο εγκυρότητας. Αυτό άραγε δεν σημαίνει πως κάποιοι άλλοι, που διαφωνούν, ενδέχεται να λένε μια «δική τους» αλήθεια, η οποία όμως είναι κίβδηλη, καθώς δεν μπορούν να κατανοήσουν την μία και μοναδική για την οποία μας μιλά ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ;

Η νέα εθνικοφροσύνη

 του Στέφανου Δημητρίου

Χέρμπερ Λιστ, “Οι αιωνίως προσευχόμενοι”, Παλέρμο 1939

Η ιθύνουσα πολιτική τάξη θέτει ένα δίλημμα προς τις δυνάμεις της Αριστεράς, οι οποίες επιμένουν στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας: εάν στηρίζουν αυτή την προοπτική, πρέπει να συγκατατεθούν στο Μνημόνιο. Μέμφονται την Αριστερά ότι θέλει να τα έχει με όλους καλά, ότι, αρνούμενη το Μνημόνιο, επιλέγει τη λύση της ανέξοδης διαμαρτυρίας.

Έτσι, διαμορφώνεται νέα ιδεολογία, επικουρούμενη από μεγάλα εκδοτικά συγκροτήματα και τηλεοπτικούς σταθμούς, συχνά με μεγάλα χρέη, τα οποία παραμένουν στα αζήτητα, με αντάλλαγμα την άρση της πολυφωνίας και της ενημέρωσης. Μιλώ για άρση της ενημέρωσης, διότι, εξαιρουμένης της Αυγής, της Εποχής και ορισμένων ακόμη εντύπων, ο Τύπος και οι τηλεοπτικοί σταθμοί έχουν υποκαταστήσει την ενημέρωση με την πειθαναγκαστική, κατηχητική ρητορεία. Η τελευταία εσχάτως παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, διότι εστιάζει στο εξής: στο πώς προέκυψε και πώς πρέπει να απομυθευτεί η περιώνυμη, πλέον, «ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς». Ο πρόεδρος της Ν.Δ. ήταν σαφής: η Αριστερά μπορεί να μην κυβέρνησε, αλλά στήριξε το πελατειακό κράτος, τη συνδικαλιστική γραφειοκρατία, τις συντεχνίες κλπ. Είναι ευκρινής η επιδίωξη: η Αριστερά ή θα ενταχθεί στο νέο ιδεολόγημα, αφήγημα ή ό,τι άλλο νομίζει κανείς, οπότε θα αποτελέσει μέρος τής εφαρμοζόμενης λύσης, ή θα περιληφθεί στην κατηγορία των «λόγων που μας έφεραν εδώ που φτάσαμε».

Αυτή η αξίωση για ιδεολογική συμμόρφωση συρρικνώνει τον διαβουλευτικό χαρακτήρα της δημοκρατίας. Αντί της συντεταγμένης, πολιτικής δημοσιότητας, δεσπόζει ένα ισχυρό ρητόρευμα: η νέα εθνικοφροσύνη. Για να γίνει αυτό, απαιτούνται συγκεκριμένες ενέργειες: Θα πρέπει, οπωσδήποτε, να καθορισθεί ο αντίπαλος. Αυτό δεν είναι δύσκολο, μας τον υπέδειξαν οι δύο αρχηγοί. Είναι η «ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς, την οποία μας κληροδότησε η Μεταπολίτευση που μας έφτασε ως εδώ». Για να είναι επιτυχής η νέα εθνικοφροσύνη, θα πρέπει να ταυτιστεί με το όλον, εν προκειμένω το όλον της πατρίδας, του έθνους και της κοινωνίας. Η νέα εθνικοφροσύνη, λοιπόν, εκφράζει όλα τα παραπάνω, σε αντίθεση με την Αριστερά, η οποία ταυτίζεται με το επιμέρους, τα ιδιαίτερα συντεχνιακά συμφέροντα και την οπισθοδρόμηση. Ο λόγος της νέας εθνικοφροσύνης, για να είναι αποτελεσματικός, πρέπει να κάνει δύο πράγματα: πρώτον, να στηριχθεί σε μια σειρά από κοινούς τόπους και, δεύτερον, να μεταβιβάσει την ισχύ αυτών των τόπων σε αξιώσεις. Πρόκειται για τόπους που μοιάζουν εντελώς προφανείς. Π.χ. «το Δημόσιο είναι αναποτελεσματικό, άρα πρέπει να ιδιωτικοποιηθεί», «όλοι οι μετανάστες είναι εγκληματίες», «όποιος διαμαρτύρεται δεν έχει καταλάβει πού βρίσκεται η χώρα ή υπερασπίζεται τα προνόμιά του». Οι τρεις αυτές περιπτώσεις έχουν κάτι κοινό: η άρνησή τους συνιστά έκφραση του επιμέρους, που υποτίθεται ότι εκφράζει η Αριστερά και το προτάσσει αντί του όλου, του εθνικού συμφέροντος δηλαδή, το οποίο εκφράζεται από το φρόνημα της ιθύνουσας πολιτικής τάξης.

Για την «προστασία» του πολίτη!

ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ

του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

Ματίας Γκρίνεβαλντ, «Οι πειρασμοί του Αγίου Αντωνίου», 1515

Λοιπόν, καλύτερα να τις καρατομούσαμε. Ή μάλλον να τις τοποθετούσαμε σε εξέδρα στο Σύνταγμα με τις σχετικές επιγραφές από κάτω. Έτσι θα ήταν πιο ζωντανό το θέαμα, δεν θα ήταν μόνο οι άψυχες φωτογραφίες αυτών των πρόωρα γερασμένων γυναικών που κατακλύζουν τις τελευταίες ημέρες τις οθόνες μας. Ευτυχώς όμως τις πιάσανε! Μπορούμε να κοιμόμαστε ήσυχα! Οι υγειονομικές αρχές εργάζονται αόκνως, λίγες ημέρες πριν τις εκλογές, καθαρίζοντας την κόπρο του Αυγείου. Ας θριαμβολογήσουμε λοιπόν λιγάκι, αλλά ας κρούσουμε και τον κώδωνα του κινδύνου: η ασθένεια καραδοκεί και η «ενημέρωση» των πολιτών είναι πρώτιστη ανάγκη. Ανάγκη που δεν μπορούσαν να καλύψουν ούτε μόνο οι διευθύνσεις των οίκων ανοχής ούτε καν τα ονόματά των γυναικών αυτών. Άλλωστε ξένες είναι, πουτάνες είναι, τι σημασία έχουν τα ονόματα. Έπρεπε να τις δείξουμε, ώστε να έχουμε πλέον μπροστά μας χειροπιαστή άλλη μια «υγειονομική βόμβα», μετά τις τρώγλες των μεταναστών. Έπρεπε να τις δείξουμε, ώστε να αποκτήσει η αρρώστια πρόσωπο. Πρόσωπο γυναικείο, κακοποιημένο από το τράφικινγκ, τα ναρκωτικά, την πορνεία, γεμάτο σημάδια και ουλές. Οι πελάτες μπορούν απλώς να παίρνουν τηλέφωνο τις υγειονομικές αρχές για ενημέρωση και συμβουλές.

 Έτσι λοιπόν… Η πρόληψη, η προστασία, το δικαίωμα στο απόρρητο των ιατρικών δεδομένων μπορούν όλα να πεταχτούν στον κάλαθο των αχρήστων μπροστά στο φόβο για τη δημόσια υγεία. Βέβαια, το AIDS δεν αφορά εμάς. Αφορά τους άλλους, προέρχεται από την ανηθικότητα, την παρεκτροπή, εκείνους τους «ανώμαλους» –είναι εντυπωσιακό ότι τώρα ανακαλύπτουμε πόσο πολλοί είναι και μάλιστα οικογενειάρχες!–, που συχνάζουν σε οίκους ανοχής. Οι χρηστοί πολίτες δεν κινδυνεύουν.