Νέες αφίξεις: το ΔΝΤ στην Ευρώπη

Standard

Καρλ Ρέσινγκ, «Στις κορυφές του Ολύμπου». Από το λεύκωμα «Η προκατάληψή μου ενάντια στην εποχή μου», Βερολίνο 1932

του Κέννεθ Ρογκόφ

Ο νεοκεϋνσιανός Κέννεθ Ρογκόφ,  καθηγητής οικονομικών στο Χάρβαρντ, υπήρξε για χρόνια ανώτατο στέλεχος του ΔΝΤ.  Δημοσιεύουμε το άρθρο του (με μικρές περικοπές·  για το πλήρες κείμενο βλ. www.project-syndicate.org, 2.4.2010), θεωρώντας ότι εκθέτει με σαφήνεια μια καίρια κεντρική πολιτική ιδέα: η παρέμβαση του ΔΝΤ στην Ελλάδα αποτελεί ένα πολύ μεγάλο στοίχημα γι’ αυτό, καθώς σηματοδοτεί μια νέα εποχή, εποχή άμεσης εμπλοκής του στην πολιτική και οικονομία της Ευρώπης.

«Ε»

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αναλαμβάνοντας κεντρικό ρόλο στο σχέδιο της ευρωζώνης για τη διάσωση της Ελλάδας, ολοκληρώνει έναν ιστορικό κύκλο. Το πρώτο διάστημα της λειτουργίας του, αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η βασική αποστολή του ήταν να βοηθήσει στην ανόρθωση της Ευρώπης πάνω στα ερείπια του πολέμου.  Κάποτε το ΔΝΤ υπήρξε υπεύθυνο για δεκάδες προγράμματα σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο, στη συνέχεια όμως και μέχρι την οικονομική κρίση οι περισσότεροι Ευρωπαίοι θεωρούσαν ότι ήταν πλέον αρκούντως πλούσιοι ώστε να μη χρειαστεί ποτέ να δοκιμάσουν την ατίμωση της προσφυγής στο ΔΝΤ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Free Free Palestine

Standard

Για να μη γίνει η δική μας ανοχή το συνώνυμο της ενοχής

του Τάσου Κουράκη

Η στρατιωτική κατοχή της Παλαιστίνης από το κράτος του Ισραήλ, της Β. Κύπρου από την Τουρκία, όπως και κάθε κατοχή, αλλά και η εξαθλίωση των λαών, οι γενοκτονίες, οι άνθρωποι που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις ρίζες και το βιος τους –δηλαδή οι οικονομικοί μετανάστες και  πρόσφυγες– δεν αποτελούν εξαιρετικά φαινόμενα ή μη αναμενόμενα γεγονότα στην κοινωνία που ζούμε. Γιατί αυτά τα δεινά είναι σύμφυτα με τον κόσμο της εκμετάλλευσης και με την κοινωνία της αγοράς. Αυτό το ξέρουμε. Συνέχεια ανάγνωσης

H ανάδυση μιας νέας μεσαίας τάξης και η τουρκική Αριστερά

Standard

Σύνθεση με τον Κεμάλ και διαδηλωτές κατά του Ερντογάν, 2006

Συνέντευξη του Τούρκου πολιτικού επιστήμονα Φουάτ Κεϋμάν

Στις μέρες μας υπάρχει η εντύπωση ότι το να είσαι αριστερός ταυτίζεται με την άσκηση κριτικής στο κυβερνών κόμμα του Τ. Ερντογάν. Κάποιοι πιστεύουν ότι είναι «αριστεροί  και δημοκράτες» μόνο και μόνο γιατί ασκούν κριτική στην κυβέρνηση, ακόμα και αν ταυτόχρονα υποστηρίζουν ένα πραξικόπημα, τη στρατιωτική κηδεμονία! Πώς εξέπεσαν τόσο οι έννοιες της Αριστεράς και της δημοκρατίας;

Η Τουρκία από το 1980 βιώνει μια συνεχή διαδικασία, που δεν σημαίνει μόνο παγκοσμιοποίηση της χώρας, εξευρωπαϊσμό και άνοιγμα στον κόσμο, αλλά και άνοιγμά της σε διαφορετικές ταυτότητες στο εσωτερικό. Άνοιγμα πολυπολιτισμικό και πλουραλιστικό σε πεδία όπως ο εκσυγχρονισμός της χώρας, η θέση της γυναίκας, το Κουρδικό, το ζήτημα των μειονοτήτων, η ισχυροποίηση της ισλαμικής ταυτότητας. Η Αριστερά δεν μπόρεσε να «διαβάσει» αυτήν τη διπλή αλλαγή: αυτός είναι ο πρώτος λόγος που οι έννοιες της Αριστεράς και της δημοκρατίας έχουν εκπέσει τόσο πολύ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Ιστορικά και πολιτικά αιτούμενα μιας συνεργασίας

Standard

Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ Γ. ΣΚΛΗΡΟ ΣΤΟΝ Δ. ΧΑΤΖΗ

του Νίκου Πετραλιά

Αλφόν Χόροβιτς, "Μάης" ("Νέοι Πρωτοπόροι", Μάης 1936)

Είναι σε όλους γνωστή η πραγματικά σημαντική συμβολή των ΑΣΚΙ στη μελέτη της ιστορικής πορείας της ελληνικής Αριστεράς, και όχι μόνον. Κατά τη διάρκεια των δεκαπέντε χρόνων λειτουργίας τους κατόρθωσαν να εκφράσουν και να μετατρέψουν σε πράξη αυτό που ο Φίλιππος Ηλιού ονόμασε υπαγωγή της ιστορίας της Αριστεράς στις απαιτήσεις της επιστημονικής ιστοριογραφίας.

Όμως, η διερεύνηση της ιστορίας της Αριστεράς είναι μια πολύ σημαντική υπόθεση, που δεν αφορά μόνον ιστορικούς και ιστοριογράφους. Αφορά επίσης, ίσως κατά κύριο λόγο, και την ίδια την Αριστερά. Και ακόμα περισσότερο τη ριζοσπαστική και ανανεωτική Αριστερά, αφού αυτή έχει αναλάβει την υποχρέωση να διασφαλίζει την ενότητα της αριστερής πολιτικής και της ιστορικής αυτογνωσίας, με την επιστημονική προσέγγιση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει καθημερινά η κοινωνία και, μαζί με αυτήν, και η Αριστερά.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η ανάδευση μιας μαρξικής αυτογνωσίας

Standard

Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ Γ. ΣΚΛΗΡΟ ΣΤΟΝ Δ. ΧΑΤΖΗ

του Σπύρου Ι. Ασδραχά

Γ. Σκληρός

Εκθέτω, με τη συντομία που επιβάλλει ο φιλόξενος χώρος των «Ενθεμάτων», το σκεπτικό που διέπει τις συναντήσεις που συνδιοργανώνουν τα ΑΣΚΙ και το Ινστιτούτο Ν. Πουλαντζάς:  πρόκειται για την μαρξιστικής αναφοράς ελληνική ιστοριογραφία. Σκεφτήκαμε ότι θα έπρεπε να προσδιορίσουμε χρονικά το πεδίο παρατήρησης, αρχίζοντας από τον Γ. Σκληρό και καταλήγοντας στον Δ. Χατζή: ως προς την αφετηρία περιττεύουν οι εξηγήσεις· ως προς την κατάληξη αξίζει να υπομνησθεί η διαπλοκή τού ιστορικού με το πνευματικό, η θεώρηση, αλλοιώς, της διανοητικής ιστορίας υπό το πρίσμα μιας ιστορίας συνολικής που υπακούει σε μαρξικές υποθέσεις έρευνας.

Ο Δ. Χατζής με τον Ν. Καρβούνη στο βουνό, στα χρόνια της Αντίστασης

Κρίναμε επίσης ότι οι θεματικές διακρίσεις θα έπρεπε να συναρθρώνονται σε ένα τρίπτυχο, χρονολογικό, νοηματικό και παραδειγματολογικό. Το χρονολογικό αφορά τη διαχρονικότητα της ελληνικής ιστορίας, με εκπρεπέστερο εκπρόσωπό της τον Γιάνη Κορδάτο· ωστόσο, η διαχρονικότητα, κοντολογής το ζαμπελικό και παπαρρηγοπουλικό σχήμα, με τις αυτονόητες υπερβάσεις τους, δεν αποτέλεσε μιαν ενιαία θεματική ενότητα. Προκρίθηκε ένας άλλος καταμερισμός: Αρχαιότητα, Βυζάντιο (με τα δυτικά του παρεπόμενα), οθωμανική κυριαρχία, ελληνικό κράτος. Παράλληλα, άλλες θεματικές διακρίσεις, που περιττεύει να τις αναφέρω, καθώς αναγράφονται στο Πρόγραμμα. Θα επισημάνω μόνο ότι στην ενότητα της Αρχαιότητας συμπεριελήφθηκε ένα προδρομικό κείμενο του Δ. Γληνού, η «Εισαγωγή» στον Σοφιστή. Και τούτο γιατί θέτει καίρια προβλήματα: επιβίωση και αναβίωση, τύχες της Αρχαιότητας στον νεώτερο ελληνισμό κι ακόμη μεθοδολογικές προτάσεις και ανοίγματα, λόγου χάρη προς την ψυχανάλυση.

Συνέχεια ανάγνωσης

Κύκλοι συζητήσεων για τη μαρξιστική ιστοριογραφία στην Ελλάδα

Standard

Στον πρώτο κύκλο συναντήσεων τίθενται ζητήματα που αφορούν την οικονομική διάσταση της ελληνικής μαρξικής ιστοριογραφίας και τις μαρξιστικές προσεγγίσεις στην αρχαιότητα και στους κλέφτες και τους αρματολούς. Συμμετέχουν: Σπύρος Ι. Ασδραχάς, Βαγγέλης Πρόντζας, Παντελής Λέκκας, Έλενα Πατρικίου, Νίκος Θεοτοκάς, Νίκος Κοταρίδης.

Συνέχεια ανάγνωσης

Πάνος Δημητρίου: μια διαδρομή συνυφασμένη με την πορεία του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος τον 20ό αιώνα

Standard

του Ηλία Νικολακόπουλου

Βελιγράδι, Δεκέμβριος 1944. Αντιπροσωπεία της ΕΠΟΝ (Πάνος Δημητρίου, Λευτέρης Ελευθερίου, Χάρης Αντωνιάδης) στο ιστορικό φρούριο όπου είχε φυλακιστεί ο Ρήγας Βελεστινλής.

Αισθάνομαι ότι αποτελεί ιδιαίτερη τιμή η πρόσκληση  να μιλήσω για έναν άνθρωπο, η διαδρομή του οποίου συμπλέκεται και συμβαδίζει με την αντιφατική πολιτική διαδρομή του κομμουνιστικού κινήματος. Έχοντας βιώσει επί δεκαετίες όλες τις  ανατάσεις και όλες τις διαψεύσεις, μπορεί να επαναλάβει το στίχο του Ελυάρ: «Και αν ήταν να ξεκινήσω πάλι από την αρχή, θα ακολουθούσα ξανά τον ίδιο δρόμο». Βέβαια, με τον αναστοχασμό που προσφέρει σήμερα η ύστερη γνώση.

Συνέχεια ανάγνωσης