Ένας ευρωπαϊκός δημόσιος χώρος: Πώς και με ποιους όρους;

Standard

της Ιλεάνας Μορώνη

Ραούλ Ντυφύ, "Ο κόλπος της Σαιντ Αντρές", 1906

Αν κάτι δείχνει η τελευταία κρίση στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ξέσπασε με αφορμή το πρόβλημα ελλείμματος και δανεισμού της Ελλάδας, αυτό είναι η επιτακτική ανάγκη να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός δημόσιος χώρος. Όσο δεν υπάρχει κοινή οικονομική πολιτική, που να είναι πρωτίστως πολιτική, δηλαδή να ξεφεύγει από τα στενά όρια της οικονομικής/νομισματικής διαχείρισης, είναι αδύνατο για την Ευρωπαϊκή Ένωση να υπερασπιστεί το κοινό της νόμισμα. Είναι επίσης αδύνατο, όσο δεν δημιουργείται ένας κοινός ευρωπαϊκός δημόσιος χώρος, να υπερασπίσουν οι ευρωπαίοι εργαζόμενοι, οι ευρωπαίοι πολίτες, τα δικαιώματά τους. Το ερώτημα που τίθεται είναι πώς και με ποιους καταστατικούς όρους θα συγκροτηθεί ο ευρωπαϊκός δημόσιος χώρος. Όσο δεν υπάρχει ένας ευρωπαϊκός λαός, τα παραδείγματα που έχουμε για τον τρόπο και τους όρους συγκρότησης του δημόσιου χώρου είναι τα εθνικά παραδείγματα. Φαίνεται ότι, προς το παρόν, η σύγκρουση για τους όρους συγκρότησης του δημόσιου χώρου διεξάγεται μεταξύ εθνών-κρατών. Συνέχεια ανάγνωσης

Μπορεί να αλλάξει η Ευρωπαϊκή Ένωση ή καλύτερα να φεύγουμε;

Standard

του Θόδωρου Παρασκευόπουλου

Ευγένιος Ντελακρουά, "Ο Φάουστ και η Μαργαρία στη φυλακή", 1828

Κατά τη γνώμη μου το σημαντικό λάθος όσων υποστηρίζουν την έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από τη «ζώνη του ευρώ» δεν είναι η περιγραφή της κατάστασης στην Ένωση. Εκεί έχουν εν πολλοίς δίκιο. Η Ένωση είναι σήμερα η αποτελεσματικότερη μηχανή επιβολής των συμφερόντων του κεφαλαίου που υπήρξε ποτέ. Ενώ άλλα θεσμικά οικοδομήματα τα «τραβούν οι πεθαμένοι απ’ το ποδάρι», όπως θα έλεγε ο Μαρξ, η Ένωση είναι μοντέρνα: το θεσμικό της οικοδόμημα μοιάζει απρόσβλητο από τις άμεσες ταξικές συγκρούσεις που διεξάγονται σε εθνικό επίπεδο, είναι φτιαγμένο για να μην επηρεάζεται από τις κοινωνικές  διεργασίες και συγκρούσεις και να μειώνει το «πολιτικό κόστος» των κυβερνήσεων, αφού εκείνη κι όχι αυτές εμφανίζεται υπεύθυνη για την ασκούμενη πολιτική. Σε αυτό το οικοδόμημα γίνονται προσθήκες και μερεμέτια, προκειμένου να αποκτήσει την αντοχή που έλεγε ο Οράτιος πως έχει η ποίησή του. Συνέχεια ανάγνωσης

Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ: τίποτα και τα πάντα

Standard

του Γιάννη Αλμπάνη

Ο Ναβουχοδονόσορας κυριεύει την Ιερουσαλήμ

Ιερουσαλήμ. ("Χρονικό της Νυρεμβέργης», Morse Library, Beloit College)

Προς το τέλος της ταινίας του Ρίντλεϊ Σκοτ «Βασίλειο των ουρανών», και αφού έχει προηγηθεί μια φοβερή σφαγή στη μάχη για τον έλεγχο της Ιερουσαλήμ,  ο σταυροφόρος υπερασπιστής της πόλης Μπάλιαν του Ιμπελίν ρωτάει τον μεγάλο Σαλαντίν τι ακριβώς είναι αυτή η πόλη για την οποία χύθηκε τόσο αίμα. Ο απελευθερωτής της Ιερουσαλήμ απαντάει με ένα σαρδόνιο χαμόγελο: «Τίποτα». Για να προσθέσει μετά από μια μικρή παύση: «Τα πάντα».

Συνέχεια ανάγνωσης

«Κυπραίες»: το ντοκιμαντέρ ως μέσον κοινωνικής αλλαγής

Standard

Συνέντευξη της Βασιλικής Κατριβάνου

 

 

To ντοκυμαντέρ «Κυπραίες» της Βασιλικής Κατριβάνου και της Bushra Azzouz, γυρισμένο στην Κύπρο κατά τη διάρκεια του δημοψηφίσματος για το Σχέδιο Ανάν φέρνει στο φως ιστορίες του διαιρεμένου νησιού, κρυμμένες για χρόνια, διερευνώντας τις έννοιες της εστίας και της ασφάλειας, καθώς και την επιθυμία γυναικών, και από τις δύο πλευρές, να ζήσουν ξανά μαζί. Θα προβληθεί το Σάββατο 17 Απριλίου (19.00) και την Τρίτη 20 Απριλίου (22.30 στο πλαίσιο του Fog Dog, φεστιβάλ που οργανώνουν οι «Κινηματογραφιστές στην Ομίχλη» στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Ιερά Οδός 48 (για  τις «Κυπραίες» βλ. http://www.womenofcyprusfilm.com). Mε την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε με τη σκηνοθέτρια Βασιλική Κατριβάνου. Συνέχεια ανάγνωσης

Η καπιταλιστική συσσώρευση και η κρίση

Standard

Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΡΙΣΗ- 1

του Χρήστου Λάσκου

Λε Σενιέ, «Άνθρωποι τον Δεκέμβρη», 1991

Δεδομένου ότι στις περιόδους των κρίσεων η κατεστημένη οικονομολογική σοφία αποδεικνύεται κάθε φορά άνθρακες, μια ορισμένη «επιστροφή στο Μαρξ» είναι σχεδόν επιβεβλημένη. Αυτό συνέβη και με την παρούσα καπιταλιστική κρίση. Το σύστημα, μάλιστα, προσέφερε τους μηχανισμούς του και ως προς αυτό. Ποιος δείκτης, αλήθεια, θα ήταν καλύτερος με τους δικούς του όρους από την μεγάλη αύξηση των πωλήσεων του Κεφαλαίου, για να αντιληφθούμε την «επικαιρότητα του μαρξισμού» — ακόμη και το Βήμα συμμετείχε στην θριαμβική επανάκαμψη προσφέροντας το Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος. Προφανώς, αυτά έχουν τη σημασία τους. Δείχνουν, κυρίως, πόσο χαμένα τα έχουν οι φανατικοί υποστηρικτές του «αιώνιου συστήματος», αφότου ξέσπασε η κρίση στη δίνη της οποίας στροβιλίζεται ακόμα ο κόσμος μας κι ενώ ο ορίζοντας γίνεται όλο και σκοτεινότερος. Συνέχεια ανάγνωσης

Το γράμμα ενός Ελληνόπουλου με Νιγηριανούς γονείς: Περί ταυτότητος…

Standard

του Γιάννη Μπασιάκου

Χαρακτικό του Καρλ Σμιντ-Ρότλουφ, 1918

Σήμερα το πρωί μού ήρθε ένα γράμμα στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, που με έβαλε σε σκέψεις. Σκέψεις περίταυτότητος. Τι είμαι; Ποια είναι η ταυτότητά μου; Καταρχάς, είμαι άνθρωπος. Διαφέρω από τις γάτες, τους σκύλους, ακόμη και τους χιμπατζήδες. Σκέφτομαι, μπορώ και γράφω, προβληματίζομαι για τους λόγους της ύπαρξής μου. Έχω όμως και μερικές άλλες ταυτότητες: ιδεολογικές, εθνοτικές, πολιτισμικές.

Είμαι κομμουνιστής. Ο φίλος μου ο Αιμίλιος θα διαφωνούσε έντονα, θυμίζοντάς μου τις ιδέες μου που καμιά σχέση δεν έχουν με τη σημερινή κομμουνιστική ορθοδοξία τύπου ΚΚΕ. Όμως είμαι φανατικά κατά της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, είτε είναι ο εκμεταλλευτής κεφαλαιοκράτης είτε κάποιος τεμπέλης που θέλει να ζει από τον δικό μου μόχθο είτε κάποιος δυνατός που εκμεταλλεύεται τη δική μου έλλειψη δύναμης. Η μόνη «εκμετάλλευση» που δέχομαι είναι των ανθρώπων που αγαπώ, που «εκμεταλλεύονται» την αγάπη μου, όπως η γυναίκα, ο γιος ή η κόρη μου. Μου είναι δύσκολο να αρνηθώ την ταυτότητα του κομμουνιστή, γιατί κατάγομαι από οικογένεια κομμουνιστών και είναι χαραγμένη μέσα μου η ιστορία ανθρώπων που προτίμησαν το εκτελεστικό απόσπασμα, από την αποκήρυξη της κομμουνιστικής τους ταυτότητας. Πώς να το κάνω αυτό τώρα εγώ, που δεν με απειλεί κανένας, και έχω την ευκαιρία να κάνω κάποια από τα όνειρά μου πραγματικότητα; Συνέχεια ανάγνωσης