Επισφαλιστικό νομοσχέδιο

Standard

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

του Νίκου Σαραντάκου

Ρενέ Μαγκρίτ, "Κικέρων", 1947

Όλον αυτό τον καιρό ετοιμάζεται να έρθει στη Βουλή το ασφαλιστικό νομοσχέδιο, που απέκτησε στην πορεία κι ένα δεύτερο σκέλος, μια και ρυθμίζει και τα εργασιακά, διευκολύνοντας τις απολύσεις με μειωμένη αποζημίωση, έτσι που η ανασφάλεια και η επισφάλεια να χαρακτηρίζουν ολόκληρο τον εργασιακό μας βίο στο μέλλον. Μοιραία, η λέξη του μήνα θα είναι το ασφαλιστικό και οι παραφυάδες του.

Η ασφάλεια είναι λέξη με πολλές σημασίες: είναι η αίσθηση που έχεις όταν είσαι προφυλαγμένος, σαν το παιδί στη μητρική αγκαλιά, είναι η προστασία από κινδύνους­· στο πλαίσιο του οργανωμένου κράτους, σώματα ασφαλείας είναι οι αστυνομικές δυνάμεις και Ασφάλεια με κεφαλαίο είναι η υπηρεσία που συγκεντρώνει πληροφορίες για τον «εσωτερικό εχθρό» — κάτι ξέρουμε από αυτά εμείς οι αριστεροί. Στις διεθνείς σχέσεις, έχουμε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών με τα πολλαπλά μέτρα και σταθμά του. Σε πιο πρακτικές χρήσεις έχουμε διάφορους μηχανισμούς που εμποδίζουν την παραβίαση, όπως στις πόρτες, ή που διακόπτουν την παροχή ρεύματος, και βέβαια έχουμε τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, ασφάλειες ζωής, αυτοκινήτου, πυρός και κλοπής. Συνέχεια ανάγνωσης

Πατέρα, είμαστε υπνοβάτες

Standard

Με αφορμή το ομώνυμο βιβλίο της Μόνικας Σαβουλέσκου-Βουδούρη

του Νίκου Θεοτοκά

Χαρακτικό του Ότο Νίκελ

«Εμείς δεν γεννηθήκαμε τον καιρό των παραμυθιών, μα δυο τρεις μέρες ύστερα, τότε που η κάθε πατούσα του ψύλλου ζύγιζε ενενήντα εννιά σιδερένιες λίβρες κι όμως ήταν πιο ελαφριά από σήμερα».1

Ξεκίνησα διαβάζοντας ένα απόσπασμα από ένα απίστευτα σκληρό βιβλίο που εγγράφηκε στα αγαπημένα μου παιδικά διαβάσματα. Λίγους μήνες αφότου κυκλοφόρησε είχαμε στην Ελλάδα τη δικτατορία των συνταγματαρχών. Τα δικά μου παραμύθια αφορούσαν τις χαμηλόφωνες κουβέντες στο σπίτι για τα κυνηγητά των δικών μας ανθρώπων, τις ελπίδες που άνθιζαν ξανά στα χαμόγελα καλοσυνάτων άγνωστων που έρχονταν από τις φυλακές, το «Όταν περνούν οι γερανοί» του Μιχαήλ Καλατόζοφ και την «Μπαλάντα ενός στρατιώτη» του Γκριγκόρι Τσουχράι που βλέπαμε στο «ΑΣΤΡΟΝ», νομίζω, στην αρχή της λεωφόρου Κηφισίας. Αφορούσαν το Σπούτνικ και τον Γκαγκάριν. Αφορούσαν ακόμη τη μυρωδιά της βεβαιότητας και της ελπίδας, της έντασης και του ιδρώτα στις συγκεντρώσεις και τα συλλαλητήρια που έβλεπα αφ’ υψηλού καθισμένος στους ώμους του πατέρα του.

Αργότερα, όταν οι χαρούμενοι αποφυλακισμένοι ξαναγύρισαν στις γνώριμες φυλακές και τις εξορίες, τα δικά μου παραμύθια αφορούσαν τις χαμηλόφωνες κουβέντες στο σπίτι για τη διάσπαση του κόμματος, για τα εγκλήματα που έγιναν στο όνομα του σοσιαλισμού, για τις νέες ελπίδες που έφερναν οι ιδέες της ανανέωσης. Δεν είχα γεννηθεί τον καιρό των παραμυθιών, μα δυο τρεις μέρες ύστερα.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η έκδοση Απάντων των Μαρξ – Ένγκελς (MEGA)

Standard

της Ρεγγίνα Ροθ

Η «δεύτερη» ουσιαστικά έκδοση των Απάντων των Μαρξ και Ένγκελς (Marx-Engels-Gesamtausgabe, MEGA 2), μετά την πρώτη «σοβιετική» έκδοση, αποτελεί ένα τεράστιο εκδοτικό εγχείρημα, που θα περιλαμβάνει 114 τόμους, ομαδοποιημένους σε τέσσερεις ενότητες. Από αυτούς έχουν εκδοθεί ήδη οι 55. Η Ρεγγίνα Ροθ, ερευνήτρια που συμμετέχει στην έκδοση, περιγράφει την αρχιτεκτονική, τη λογική, τα προβλήματα και την πρόοδο του τεράστιου αυτού έργου.

«Η συσσώρευση ενός δημόσιου χρέους της τάξης των 11 εκατ. λιρών δεν αποδείχτηκε αρκετή για να εξασφαλίσει στους Έλληνες πολίτες περισσότερους από επτά δρόμους –πολλοί από τους οποίους είναι ιδιαίτερα στενοί και οι περισσότεροι εξαιρετικά επικίνδυνοι–συνολικού μήκους 180-200 χιλιομέτρων […]. Όσο για το σιδηροδρομικό δίκτυο […] είναι απλώς ανύπαρκτο.» Έτσι περιέγραφε την κατάσταση στην Ελλάδα ο γραμματέας της Βρετανικής Πρεσβείας, σερ Έρικ Ρόμπερτ Τάουνσεντ-Φαρκάρ σε μια έκθεσή του στις 28 Νοεμβρίου του 1864, την οποία παραθέτει ο Καρλ Μαρξ σε ένα κείμενό του το 1868. Η αναφορά αυτή περιλαμβάνεται σε μια συλλογή άρθρων για τον «κλάδο των μεταφορών», στον δεύτερο τόμο του Κεφαλαίου του Μαρξ και ήρθε στο φως της δημοσιότητας μόλις το 2008 (MEGA 2 , ενότητα II/ τόμ. 11, σελ. 86).

Δεν βρίσκεται όμως σε καμία από τις πολυάριθμες μεταφράσεις του δεύτερου τόμου του Κεφαλαίου, γιατί ο Φρίντριχ Ένγκελς δεν επέλεξε να τη συμπεριλάβει στη συλλογή των άρθρων του Μαρξ που εξέδωσε το 1885. Η εκδοτική ιστορία των κειμένων του Μαρξ ξεινά λοιπόν ήδη από τον Ένγκελς. Εκείνος συμμάζεψε τα κατάλοιπα και προετοίμασε την έκδοση του 2ου και 3ου τόμου του Κεφαλαίου. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη κείμενα που δεν έχουν δημοσιευτεί. Πού μπορεί κανείς να τα βρει; Στη μεγάλη, ιστορική, πλήρη έκδοση των απάντων των Μαρξ και Ένγκελς (MEGA2) που, όταν ολοκληρωθεί, θα περιλαμβάνει το σύνολο του έργου του Καρλ Μαρξ και του Φρίντριχ Ένγκελς. Την ευθύνη της έκδοσης έχει το Διεθνές Ινστιτούτο Μαρξ-Ένγκελς (IMES), ένα πολιτικά ανεξάρτητο Ινστιτούτο που δημιουργήθηκε από την Ακαδημία Επιστημών και Ανθρωπιστικών Σπουδών Βερολίνου-Βρανδεμβούργου (BBAW), το Διεθνές Ινστιτούτο Κοινωνικής Ιστορίας (IISH) του Άμστερνταμ, το Ίδρυμα Φρίντριχ Έμπερτ του Τρίερ και το Ιστορικό Αρχείο Κοινωνικής και Πολιτικής Ιστορίας του Ρωσικού Κράτους (RGASPI) της Μόσχας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Πώς το ασφαλιστικό νομοσχέδιο κατεδαφίζει την κοινωνική ασφάλιση

Standard

του Δημήτρη Στρατούλη

Τονομοσχέδιο για το ασφαλιστικό-εργασιακό βασίζεται στο μνημόνιο συνεργασίας κυβέρνησης-ΔΝΤ-Ε.Ε. και με αυτό η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ προωθεί:

*Την αλλαγή της δομής και του χαρακτήρα του δημοσίου συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στη χώρα μας με την εισαγωγή σ’ αυτό του συστήματος των τριών πυλώνων (βασική σύνταξη, αναλογική, επαγγελματική-ιδιωτική) και κατά συνέπεια τη μετάλλαξη της κοινωνικής ασφάλισης σε ατομική-ιδιωτική. Εισάγεται στη λεγόμενη αναλογική σύνταξη, που θα ισχύει από το 2015, η αρχή της ανταποδοτικότητας, δηλαδή «όσο εισφέρει ο καθένας, τόση σύνταξη θα πάρει». Έτσι μειώνονται οι συντάξεις, αυξάνονται οι εισφορές και τα όρια ηλικίας και μεταλλάσσεται ο δημόσιος, καθολικός, αναδιανεμητικός χαρακτήρας της κοινωνικής ασφάλισης σε κεφαλαιοποιητικό, που λειτουργεί με αρχές ιδιωτικής ασφάλισης.

*Την αντικατάσταση της κατώτερης σύνταξης κατά το μεγαλύτερο μέρος της από τη λεγόμενη βασική σύνταξη επιπέδου ΟΓΑ (360 ευρώ), μέσα στην οποία θα ενσωματωθεί και το ΕΚΑΣ και τη μείωσή της από 17,8 ημερομίσθια του ανειδίκευτου εργάτη σε 15. Αυτό όμως δεν είναι σύνταξη αλλά επίδομα πρόνοιας.

* Τη σταδιακή απόσυρση του κράτους από τη συνταγματική του υποχρέωση για τριμερή χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης, με στόχο οι δημόσιες δαπάνες για το ασφαλιστικό να μην αυξηθούν μέχρι το 2060 πάνω από 2,5% από 4,8 %του ΑΕΠ που είναι σήμερα. Το κράτος μετά το 2015 εγγυάται ότι θα καλύπτει μόνο τη δαπάνη για τη βασική σύνταξη, ενώ δεν αναφέρεται στο νομοσχέδιο τίποτα για την υποχρέωσή του για 1% του ΑΕΠ ετησίως στο ΙΚΑ. Ταυτόχρονα με ρητή διάταξη προβλέπεται ότι το κράτος δεν θα παρέχει πλέον καμία εγγύηση για τις επικουρικές συντάξεις.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η ηρωική έξοδος

Standard

του Στάθη Στασινού

Μοντιλιάνι, "Καθιστό γυμνό", 1916

Ένα κομμάτι της Αριστεράς έχει αρχίσει να προτείνει τη στάση πληρωμών και την έξοδο από το ευρώ ως τις μοναδικές βιώσιμες εναλλακτικές στην υπάρχουσα άθλια πολιτική της κυβέρνησης. Παρότι η στάση και η έξοδος είναι δύο πολύ ισχυρά πολιτικά εργαλεία, δεν αποτελούν πανάκεια. Όπως κι όλες οι οικονομικές επιλογές, έχουν τους χαμένους και τους κερδισμένους τους, και είναι πολύ σημαντικό να γίνει μια ειλικρινής ανοιχτή συζήτηση για το τι σημαίνει στάση και έξοδος. Στον μικρό παρακάτω χώρο, θα αναπτύξω μερικές βασικές προκλήσεις της ζωής χωρίς το ευρώ που πιστεύω ότι πολύ λίγο έχουν συζητηθεί, εάν δεν έχουν αποσιωπηθεί. Και συγχωρέστε με που θα επικεντρωθώ στα αρνητικά, αλλά είναι σημαντικό να ξέρουμε καλά πού πηγαίνουμε, εάν είναι να επιλέξουμε μία τέτοια λύση.

Η υποτίμηση

Για αρχή, η έξοδος σημαίνει και αυτόματη υποτίμηση. Το να βγεις από το ευρώ και να κρατήσεις σταθερή την ισοτιμία δεν έχει νόημα για κανένα. Με την υποτίμηση θα αυξήσεις την ανταγωνιστικότητά σου και ταυτόχρονα θα δημιουργήσεις μια πολύ καλή δικαιολογία για την αναδιαπραγμάτευση του χρέους. Διότι με τη δραχμοποίηση των ομολόγων και των υπόλοιπων χρεών, αυτόματα οι πιστωτές θα χάσουν μέρος του κεφαλαίου τους. Εάν, ας πούμε, μία νέα δραχμή αξίζει μισό ευρώ, τότε σχετικά αυτόματα το ομόλογο των 1.000 παλαιών ευρώ θα μετατραπεί σε ομόλογο 1.000 νέων δραχμών, που θα αξίζουν όμως μόλις 500 ευρώ. Ας μην περιμένουμε τους ομολογιούχους να το καταπιούν αμάσητο, παρ’ όλα αυτά αποτελεί ένα πολύ καλό διαπραγματευτικό χαρτί. Άρα όσο μεγαλύτερη είναι η υποτίμηση, τόσο περισσότερα και τα οφέλη από την παραπάνω διαδικασία.

Τα κακά νέα είναι πως με την υποτίμηση θα δημιουργηθεί ένας τεράστιος πληθωρισμός. Οι τιμές όλων των εισαγόμενων προϊόντων θα αυξηθούν κάτι παραπάνω από το ποσοστό της υποτίμησης, στο παράδειγμά μας θα διπλασιαστούν. Αλλά αυτό φαντάζομαι το περιμέναμε όλοι. Αυτό που οι περισσότεροι δεν περιμένουν είναι πως, αντίστοιχα και ανάλογα, θα αυξηθούν και οι τιμές των περισσότερων εγχώριων αγαθών. Κι ας εξηγήσουμε το γιατί με ένα παράδειγμα.

Το ελληνικό στραγγιστό γιαούρτι κοστίζει σήμερα στη λιανική γύρω στα 3 ευρώ το κιλό. Το αντίστοιχο γιαούρτι που εισάγει η Lidl πωλείται 2 ευρώ. Μετά την έξοδο και την υποτίμηση, το ελληνικό γιαούρτι θα έπρεπε να κοστίζει θεωρητικά 3 δρχ., διότι τα κόστη μέσα στη χώρα δεν έχουν αλλάξει (για λόγους ευκολίας θεωρώ πως στη διαδικασία δεν εμπλέκεται το πετρέλαιο, που θα έχει ακριβύνει), ενώ του Lidl θα έπρεπε να πωλείται 4 δρχ. (2 ευρώ = 4 δρχ.). Σωστά;

Συνέχεια ανάγνωσης