Η μανία με το «τζαμί»

Standard

του Στήβεν Σαλίσμπουρυ

Η ανέγερση ενός μουσουλμανικού πολιτιστικού κέντρου στο Μανχάταν, κοντά στο «Σημείο Μηδέν» (το σημείο επίθεσης στους Δίδυμους Πύργους, στις 9/11/2001) έχει αναχθεί, τις τελευταίες εβδομάδες, σε μείζον θέμα αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ, σε εθνικό επίπεδο. Η ρεπουμπλικανική Δεξιά και το Tea Party πρωτοστατούν στις διαμαρτυρίες, με κεντρικό σύνθημα «Όχι Τζαμί στο Ground Zero», ενώ πολλοί Δημοκρατικοί παίρνουν αμφιλεγόμενη θέση (λ.χ. να ανεγερθεί μεν το τζαμί, αλλά αλλού), ενώ και ο πρόεδρος Ομπάμα άμβλυνε την αρχικά ξεκάθαρη θέση του υπέρ της ανέγερσης. Καθώς το ζήτημα ανακινεί πολύ γενικότερα ζητήματα, όπως η θρησκευτική ελευθερία, η ισλαμοφοβία, ο ακροδεξιός ριζοσπαστισμός, η χριστιανική δεξιά στις ΗΠΑ κλπ. δημοσιεύουμε σήμερα αποσπάσματα από το άρθρο του Stephan Salisbury, πολιτιστικού συντάκτη του The Philadelphia Inquire («Mosque Mania», ΤomDispatch, 10.8.2010) και του Hendrik Herzberg, αρχισυντάκτη του New Yorker («Zero Grounds», The New Yorker, 16.8.2010).

«Ε»

Μια ιδιαίτερη αίσθηση τρόμου αναδύεται στην εντεινόμενη αντιπαράθεση για το ισλαμικό πολιτιστικό κέντρο στο Κάτω Μανχάταν. Η οργισμένη «συζήτηση» για το αν πρέπει να επιτραπεί η ανέγερση του κτιρίου έχει κάτι από τη σκοτεινή λάμψη του Μάτριξ, αφήνοντας στο πέρασμά της μια αύρα της συμφοράς που επέρχεται.

Δεν αρκεί να τονίσουμε τα ψέματα που κυριαρχούν στα διαμαρτυρίες και συμπυκνώνονται στη διατύπωση «Όχι Τζαμί στο Ground Zero» (στον απόηχο του ολέθρου της φωτιάς, του θανάτου και των δολοφόνων). Πολλοί έχουν επισημάνει –αλλά εις μάτην– ότι το συγκρότημα, σε μια γωνιά του Park Place,  θα απέχει πάνω από δύο τετράγωνα από το πρώην Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου, ενώ θα περιλαμβάνει μια συνεδριακή αίθουσα, spa, γήπεδο μπάσκετ, πισίνα, αίθουσες διδασκαλίας, εκθεσιακό χώρο, χώρους συναντήσεων, ένα  μνημείο για την 9/11 και, ναι, έναν λατρευτικό χώρο για τους μουσουλμάνους. Το σύνθημα «Όχι στο Τζαμί» παραμένει ακλόνητο.

Ούτε φτάνει να πούμε ότι πρόκειται μόνο για την κορφή του παγόβουνου, καθώς ανάλογες αντιδράσεις για σχεδιαζόμενα τεμένη εκδηλώνονται, με ανησυχητική συχνότητα, το Τενεσύ, την Καλιφόρνια, την Γεωργία, το Κεντάκυ, το Γουισκόνσιν, και το Ιλλινόις  καθώς και στο Σίπχεντ Μπέι,  στο  Μπρούκλιν στο Μίτλαντ Μπις, στο Στέιτεν Άιλαντ και  στη Νέα Υόρκη. Ούτε, τέλος, αρκείνα επισημάνουμε ότι οι πολιτικοί –από τους επίδοξους Ρεπουμπλικάνους υποψηφίους προέδρους μέχρι τους φερέλπιδες μελλοντικούς κυβερνήτες της Νέας Υόρκης– έχουν βαλθεί να εκμεταλλευθούν πολιτικά την αντιπαράθεση.

Όχι, πρόκειται για κάτι βαθύτερο: ένα déjà-vu  της παλιάς διαμάχης που πυροδοτεί τη δυσανεξία, της αίσθηση ότι εμείς βρισκόμασταν ανέκαθεν σε αυτή τη χώρα, και η διαπίστωση ότι, για μια δεκαετία, μεγάλος αριθμός των πολιτικών ηγέτες της χώρας καλλιεργούν έναν λόγο κατά των Μουσουλμάνων που εκτρέφει αντιμουσουλμανικά αισθήματα, τα οποία σήμερα πια  εξαπλώνονται σαν τοξικό αέριο, που άνοιξε το καπάκι και κυκλοφορεί ανεξέλεγκτο.

Η διαμάχη για το τζαμί δεν είναι στην πραγματικότητα μια διαμάχη για ένα τζαμί· είναι μια διαμάχη σχετικά με την παρουσία των Μουσουλμάνων στην Αμερική, που σχετίζεται με την αγωνία που ξεχειλίζει και τον φόβο που έχει καταλάβει σήμερα την ψυχή του έθνους. Η δημόσια προσευχή των Μουσουλμάνων αρκεί για να προκαλέσει οργισμένες διαμαρτυρίες, όπως συνέβη στο Μπρίτζπορτ και το Κονέκτικατ την περασμένη εβδομάδα. Όσοι αντιτίθενται στην κατασκευή του κέντρου της Νέας Υόρκης αντλούν από το μεγάλο απόθεμα που δημιούργησε μια δεκαετία κυβερνητικής ξενοφοβίας σχετικά με τους Μουσουλμάνους, η οποία τώρα ενισχύεται και έρχεται στην επιφάνεια σε μια χώρα όπου η αγωνία για την οικονομία εντείνεται διαρκώς και αυξάνονται οι επιθετικές ακροδεξιές ομάδες.

Ο πολλαπλασιασμός  και η αποδοχή ενός τέτοιου λόγου γεμάτου μίσος, ιδίως  από κορυφαίους πολιτικούς, προλειαίνουν το έδαφος για την ανάδυση ενός ηγέτη ο οποίος θα μπορέσει να συνδυάσει τη δαιμονοποίηση και τη στοχοποίηση των Μουσουλμάνων, τον εντεινόμενο φόβο που τρέφει η κατάσταση της οικονομίας, την ωρίμανση του ακροδεξιού ακτιβισμού, καθώς και μια διάχυτη και   αυξανόμενη περιφρόνηση για την επίσημη Ουάσιγκτον. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, το έθνος –και οι Αμερικανοί Μουσουλμάνοι– θα βιώσουν ίσως κάτι πολύ χειρότερο από τον μακαρθισμό, ο οποίος αναπτύχθηκε  σε μια χρυσή εποχή των αυξημένων προσδοκιών και της γενικής οικονομικής ανάπτυξης. Οι αντιδράσεις για το «τζαμί» είναι ίσως μονάχα ένα μικρός προάγγελος του μέλλοντος.

μετάφραση Στρ. Μπουλαλάκης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s