Ρομά, Γαλλία, Ευρώπη: αρκετά με τους φανατισμούς!

Standard

Το δικαίωμα στην περιπλάνηση είναι απαράγραπτο

του Αντρέ Γκλυξμάν

μετάφραση: Σοφία Ζουμπουλάκη

Ρομά στο προάστιο του Παρισιού Κουρνέβ, 2010. Φωτογραφία του Correntin Fohlen.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σήκωσε ένα βουνό, αλλά έπεσε πάνω στο κεφάλι του. Η γαλλική κυβέρνηση, όταν ξεκινούσε την επίθεση εναντίον των Ρομά, θεωρούσε πως θα έλυνε, προς εκλογικό της όφελος, ένα πρόβλημα απλής συνοριακής αστυνόμευσης και δημοτικού διακανονισμού. Τεράστιο λάθος. Το ζήτημα των Ρομά δεν έχει να κάνει με την αστυνομική ή κοινωνική ασφάλεια, αλλά πρώτα απ’ όλα με την πνευματική ασφάλεια. Δεν είναι γαλλικό αλλά ευρωπαϊκό. Δεν είναι σημερινό, αλλά παντοτινό.

Μια από τις πρώτες ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις που έγινε για λογαριασμό της αμερικανικής εφημερίδας Los Angeles Times το 1990 έδειχνε ότι για το 80% των πληθυσμών που μόλις χειραφετήθηκαν από τον κομμουνισμό –Τσέχοι, Ούγγροι, Ρουμάνοι, Βούλγαροι και Πολωνοί– η διαβολική εικόνα του ξένου ενσαρκωνόταν στο πρόσωπο του Τσιγγάνου. Από το 1980 οι αγωνιστές της Αλληλεγγύης παρακολουθούσαν έντρομοι τα αντι-τσιγγάνικα πογκρόμ που διαπράττονταν λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από τη Βαρσοβία.Τη δεκαετία του 1990, ο Βάκλαβ Χάβελ, πρόεδρος της Τσεχικής Δημοκρατίας, με μεγάλη δυσκολία κατεδάφισε ένα γκέτο στο οποίο οι συμπολίτες του ήθελαν να κλείσουν τους ανθρώπους του ταξιδιού. Το μίσος για τους Τσιγγάνους μπορεί να φτάνει στο αποκορύφωμά του στην Ανατολική Ευρώπη, αλλά δεν είναι άγνωστο και στη Δυτική. Λογοτεχνία και όπερα του 10ου αιώνα, Βίκτωρ Ουγκώ και Βέρντι, μαρτυρούν για τους φόβους του μόνιμα εγκατεστημένου απέναντι σε μια κοινότητα χωρίς τοπική αναφορά. Επαιτεία, βρωμιά, κλεψιά, αλλά ακόμη και φαντασματικές ιστορίες για κλοπές παιδιών — φήμες και αποκλεισμοί βαραίνουν, εδώ και αιώνες, «αυτούς τους ανθρώπους που δεν ζούνε σαν κι εμάς». Φτάνοντας την υστερία στα άκρα, οι Ναζί ρίχνουν αυτούς τους «υπανθρώπους» στους θαλάμους αερίων του Άουσβιτς. […]

Η κατάργηση των συνόρων, ο εξευρωπαϊσμός των εθνών, η παγκοσμιοποίηση των ηπείρων μας εκτοξεύουν όλους σε ένα σύμπαν χωρίς σταθερά σημεία αναφοράς και ασφαλείς κανόνες. […] Η ανάλαφρη πλευρά του ξεριζωμού είναι οι 300.000 νέοι εκπατρισμένοι Γάλλοι που εγκαταστάθηκαν στο City για να γίνουν πλούσιοι, όταν το Χρηματιστήριο πήρε φωτιά. Η τραγική όψη είναι οι πλάνητες, τους οποίους κυνηγάμε από τον έναν καταυλισμό στον άλλο, στερώντας τους de facto το δικαίωμα να ταξιδεύουν και να ζητιανεύουν, το οποίο μόνο ο κομμουνισμός ισχυριζόταν ότι είχε καταργήσει διά της βίας. […]

Όσο δεν αναγνωρίζουμε στους νομάδες το δικαίωμά τους να ζουν εν κινήσει, όσο δεν τους προσφέρουμε τη δυνατότητα να μετακινούνται αξιοπρεπώς, συντηρούμε τα ρατσιστικά και ξενοφοβικά φαντάσματα. Η στοιχειώδης αξιοπρέπεια επιβάλλει να φτιάξουμε, όπως προβλέπεται από τη γαλλική νομοθεσία (χωρίς όμως να εφαρμόζεται) περιοχές κατοικίας και υποδοχής ικανές να αντικαταστήσουν τους καταυλισμούς και τις ντροπιαστικές τενεκεδουπόλεις, που αποτελούν όνειδος για την Ευρώπη. […]

Μένει στις ευημερούσες κοινωνίες μας να κάνουν μια πνευματική επανάσταση και να αναγνωρίσουν την νομιμότητα ενός νομαδισμού διαχρονικού και πανευρωπαϊκού. Έχουμε την υποχρέωση να του εξασφαλίσουμε πολιτισμένες συνθήκες διαβίωσης που θα αποτρέψουν την ολική περιθωριοποίηση. Το δικαίωμα στην περιπλάνηση είναι απαράγραπτο σε μια ευνομούμενη δημοκρατία. Ούτε αγγελισμός, ούτε δεσποτισμός, ο άνευ όρων σεβασμός του Νόμου προϋποθέτει ότι σεβόμαστε το ίδιο άνευ όρων την αξιοπρέπεια και την ελευθερία όσων υπάγονται σε αυτόν. […]

Έχουμε κατακτήσει την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και ιδεών, μένει να εξασφαλίσουμε και την ελευθερία των πιο αδύναμων, αυτών που περνάνε τα σύνορα με τα κάρα τους, την ελευθερία των ταξιδευτών χωρίς δεσμούς που γοήτευαν τόσους και τόσους μουσικούς και ποιητές του παλιού καιρού. Όσο οι Ρομά παραμένουν persona non grata στην τράπεζα των πλούσιων χωρών, η χειραφέτηση του Ευρωπαίου ανθρώπου θα χωλαίνει και θα είναι εύθραυστη.

Και επιπλέον, ας δώσουμε ένα τέλος στη δημαγωγία. Γιατί να κατακεραυνώνουμε τη Γαλλία; Γιατί η σύγκριση με το Βισύ και τις μαζικές συλλήψεις του έχει γίνει πια κοινοτοπία; Μπορούμε να καταγγέλλουμε τις επιλογές του Σαρκοζύ χωρίς να τον παρομοιάζουμε με τον Πεταίν ή τον Λαβάλ, χωρίς να βρίζουμε και να γελοιογραφούμε. Το ντελίριο καλά κρατεί. Οι Ρομά είναι τα εξιλαστήρια θύματα των χαμένων παιδιών της παγκοσμιοποίησης, ενώ η αρνητική κριτική στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας γίνεται το εύκολο άλλοθι μιας  αντιπολίτευσης που αδυνατεί να συγκροτήσει ένα πρόγραμμα, ενώ η Γαλλία είναι δακτυλοδεικτούμενη για τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς που έχουν χάσει τον μπούσουλα. Ο καθένας με τον αποδιοπομπαίο τράγο του. […].

Ο Αντρέ Γκλυξμάν είναι φιλόσοφος, συγγραφέας. Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφ. Le Monde, 31.8.2010


Μια σκέψη σχετικά μέ το “Ρομά, Γαλλία, Ευρώπη: αρκετά με τους φανατισμούς!

  1. Πίνγκμπακ: H κραυγή της οργής « Σχολιαστές Χωρίς Σύνορα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s