Η πλατεία είναι (;) γεμάτη

Standard


του Στρατή Μπουρνάζου

Δεν ξέρω αν η πλατεία, η πλατεία Κλαυθμώνος για μας τους Αθηναίους, κι άλλες πλατείες σ’ όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη θα είναι γεμάτες το απόγευμα της Τετάρτης. Φοβάμαι πως όχι, δεν θα πλημμυρίσουν με πλήθη, απεργούς και διαδηλωτές όλων των χωρών και των γλωσσών της ηπείρου. Η πρώτη απόπειρα πανευρωπαϊκής κινητοποίησης και απεργίας συνιστά, ως σύλληψη, μεγάλη πολιτική επιτυχία και ταυτόχρονα κινδυνεύει, ως πραγμάτωση, να είναι μια, επίσης μεγάλη, αποτυχία. Εξηγούμαι αμέσως.

Η 29/9 έχει τα φόντα να αποτελέσει σπουδαίο πολιτικό γεγονός. Όχι λόγω της προσδοκώμενης –άδηλης ακόμα, τη στιγμή που μιλάμε– συμμετοχής ούτε λόγω των αιτημάτων της  για  υπεράσπιση των θέσεων εργασίας και των μισθών, φορολόγηση του κεφαλαίου κλπ. Υπάρχουν κινητοποιήσεις που η σημασία τους υπερβαίνει τους αριθμούς και το περιεχόμενο· και η μεθαυριανή μπορεί να είναι  μια απ’ αυτές. Η σημασία της, πρώτα και κύρια, έγκειται στο ότι, την ίδια μέρα με την πανευρωπαϊκή πορεία στις Βρυξέλλες, εργαζόμενοι θα διαδηλώνουν, με βάση το ίδιο κάλεσμα, στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Τσεχία, την Κύπρο, τη Σερβία, τη Ρουμανία, την Πολωνία, την Ιρλανδία και τη Γαλλία — αντιγράφω από την ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων, που πήρε την πρωτοβουλία μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ (η Ελλάδα δεν αναφέρεται, δεν ξέρω γιατί). Η ιδέα και η πρωτοβουλία της κοινής ευρωπαϊκής δράσης  έχουν τεράστια σημασία, πολιτική, ιδεολογική, ψυχολογική, νοοτροπική. Για τον άνθρωπο που θα πάρει τη σημαία του, ή απλώς τον εαυτό του, άνευ σημαίας, και θα κατέβει να διαδηλώσει μεθαύριο στην Αθήνα, το γεγονός ότι αποτελεί κομμάτι μιας πανευρωπαϊκής κινητοποίησης του δημιουργεί, εκ των πραγμάτων,  νέους ορίζοντες, τον βάζει σε νέες διαδικασίες σκέψης και δράσης. Όσοι μετείχαν τα προηγούμενα χρόνια στο Ευρωπαϊκό και το Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ –παρόλο που οι καταστάσεις είναι αρκετά διαφορετικές– ξέρουν καλά πόσο τούς άλλαξε  η συμμετοχή, αυτή καθαυτή, σε εκείνη τη διεθνική και διεθνιστική εμπειρία. Και δεν μιλάμε για ανθρώπους που πρωτύτερα ήταν περιχαρακωμένοι στη χώρα τους, κάθε άλλο. Κι όμως, από τη στιγμή που έγιναν κομμάτι του κινήματος αυτού, ο γενικός και αφηρημένος ευρωπαϊσμός  (και διεθνισμός) τους μετατράπηκε σε  απολύτως απτό και συγκεκριμένο ζήτημα, μετουσιώθηκε σε επείγον πολιτικό καθήκον συνεννόησης, συντονισμού και αλληλοκατανόησης.

Συνέχεια ανάγνωσης

Στην Τουρκία εκδηλώνεται σήμερα μια σκληρή ταξική αντιπαράθεση

Standard

ΤΟΥΡΚΙΑ: ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ 12ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ

συνέντευξη του Αχμέτ Ινσέλ

μετάφραση από τα γαλλικά: Βέλθανδρος Χρυσάντζας

Το δημοψήφισμα της 12ης Σεπτεμβρίου αποτέλεσε μείζον ιδεολογικοπολιτικό ζήτημα αντιπαράθεσης στην Τουρκία, ενώ το αποτέλεσμά του (το 58% ψήφισε «Ναι» στις μεταρρυθμίσεις, και η συμμετοχή ήταν πολύ υψηλή, φτάνοντας το 77%) θεωρείται ότι ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική ζωή. Στην προσπάθεια να φωτίσουμε τις ευρύτερες διαδικασίες και τη σημασία του δημοψηφίσματος, δημοσιεύουμε σήμερα τη γνώμη δύο πολύ σημαντικών τούρκων αριστερών διανοούμενων, του Αχμέτ Ινσέλ και του Ομέρ Λατσινέρ. Αξίζει να σημειωθεί, για την κατανόηση των συμφραζόμενων, ότι η τουρκική Αριστερά δεν είχε ενιαία στάση: η πλειονότητά της υποστήριξε το «Όχι» ή την αποχή, ενώ μικρά κομμάτια τάχθηκαν υπέρ του «Ναι». Ο Ινσέλ και ο Λατσινέρ, παρά τη σταθερή κριτική που ασκούν στην κυβέρνηση Ερντογάν, θεωρώντας ότι το ζήτημα υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια αυτής της αντιπαράθεσης, υποστήριξαν με σαφήνεια το «Ναι».

«Ε»

Κωνσταντινούπολη 2006

Μπορεί η μεταρρύθμιση του Συντάγματος να οδηγήσει στον εξισλαμισμό της τουρκικής κοινωνίας, όπως διατείνονται κάποιοι;

Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να μας οδηγήσει σε ένα τέτοιο συμπέρασμα, το αντίθετο μάλιστα. Εκτός αν πιστεύει κανείς πως η δυνατότητα άμεσης προσφυγής των πολιτών στο Συνταγματικό Δικαστήριο, οι «θετικές διακρίσεις» υπέρ των γυναικών ή το δικαίωμα υπογραφής συλλογικής σύμβασης για τους δημόσιους υπαλλήλους θα αποσταθεροποιήσουν την κοινωνία και θα οδηγήσουν στον εξισλαμισμό!

Ένα τμήμα της τουρκικής κοινωνίας, όπως και πολλοί Ευρωπαίοι, διακατέχεται από τη φαντασίωση ότι οι συντηρητικές δημοκρατικές δυνάμεις της Τουρκίας, τις οποίες ενσαρκώνει το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΚΔΑ) του Τ. Ερντογάν, είναι φορείς ενός «αληθινού εξισλαμισμού». Έτσι, αντιμετωπίζουν τις αλλαγές στο Συνταγματικό Συμβούλιο ή το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο ως αιχμή του δόρατος του εξισλαμισμού αυτού, καθώς όσοι αντιτίθενται στις μεταρρυθμίσεις πιστεύουν ότι αυτές ενισχύουν την εκτελεστική εξουσία εις βάρος της δικαστικής. […]

Συνέχεια ανάγνωσης

Η προϊστορία του «Ναι»

Standard

ΤΟΥΡΚΙΑ: ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ 12ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ

του Ομέρ Λατσινέρ

μετάφραση από τα τουρκικά: Λεωνίδας Μοίρας

Αφίσες υπέρ του "Όχι"

Η κοινή και βασική επιχειρηματολογία των αριστερών κομμάτων που, όπως και ένας ευρύτερος περίγυρός τους, υποστήριξαν το «Όχι» και την αποχή στο δημοψήφισμα της 12ης Σεπτεμβρίου, συνίσταται στο ότι το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΚΔΑ) του Τ. Ερντογάν δεν κατέβαλε καμία προσπάθεια προκειμένου να διευρύνει τα δικαιώματα και να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης της εργατικής τάξης, καθώς και στο ότι η συνταγματική αναθεώρηση δεν έχει καμία σχέση με τα αιτήματα και τα συμφέροντα της εργατικής τάξης ή του σοσιαλιστικού κινήματος. Αν όμως, όντας σοσιαλιστές, περιοριζόμαστε να αποτιμάμε τη συγκυρία με βασικό κριτήριο το «οικονομικό» συμφέρον, τότε δεν έχουμε και πολλά να πούμε. Κι αυτό γιατί η συγκεκριμένη προσέγγιση σημαίνει την απαξίωση της ιστορικής αποστολής του σοσιαλισμού, οδηγώντας σε μια κατάσταση πολιτικής παρακμής. Απεναντίας, ο σοσιαλισμός, πέρα από το ότι συμπεριλαμβάνει αναμφισβήτητα στους στόχους του τη βελτίωση των υλικών όρων διαβίωσης της εργατικής τάξης, φιλοδοξεί κατεξοχήν να αποτελέσει όχημα για την ανέλιξη σε ένα ανώτερο επίπεδο, στο πλαίσιο μιας πολιτισμικής διαδικασίας. Σ’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, άλλωστε, οφείλεται η ιδιαίτερη σημασία που δίνει ο σοσιαλισμός στην ιστορία και στην ιστορική εξέλιξη. Συνέχεια ανάγνωσης

Ένα ηχηρό «Ναι» της τουρκικής κοινωνίας

Standard

ΤΟΥΡΚΙΑ: ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΤΗΣ 12ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ

του Αχμέτ Ινσέλ

μετάφραση από τα τουρκικά: Αμαρυλλίς Λογοθέτη

Πανηγυρισμοί υπέρ του "Ναι"

H αποδοχή των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων, στο δημοψήφισμα της 12ης Σεπτεμβρίου, με ποσοστό 58%, αποτελεί ένα ηχηρό  «Ναι» της τουρκικής κοινωνίας. Και είναι ένα ηχηρό «Ναι», γιατί δεν πρόκειται ακριβώς για  ψήφο εμπιστοσύνης στο ΚΔΑ του Τ. Ερντογάν, αλλά μάλλον για κάτι που βρίσκεται στο μεταίχμιο της ψήφου εμπιστοσύνης στο κυβερνών κόμμα και της υποστήριξης των μεταρρυθμίσεων. Αποτελεί, δηλαδή, ανοιχτή έκφραση του αιτήματος για μια δημοκρατική στροφή στην κοινωνία.

Καταρχάς, το «Ναι» είναι εξαιρετικά σημαντικό από την άποψη ότι ο μεγαλύτερος χαμένος του δημοψηφίσματος είναι το ακροδεξιό Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (ΚΕΔ).  Επίσης, είναι σημαντικό γιατί κατατροπώθηκε ο ηγέτης του κόμματος αυτού, ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί, ο οποίος είχε κάνει σημαία πριν το δημοψήφισμα τη χολερική απόρριψη ακόμα και της υποψίας ανοίγματος στο Κουρδικό. Είναι ακόμα σημαντικό και από μια άλλη άποψη, καθώς η συμμετοχή σε περιοχές όπου το κουρδικό Κόμμα Ειρήνης και Δημοκρατίας διατηρεί μεγάλη ισχύ ήταν μικρότερη από 40%.

Το αποτέλεσμα υπογραμμίζει, για άλλη μια φορά, ότι πλατιά στρώματα της τουρκικής κοινωνίας νιώθουν  την αδήριτη ανάγκη να οδηγηθούμε σε λύση του Κουρδικού, με διάλογο και συνεννόηση, στη βάση μιας πολιτικής που σέβεται την κουρδική ταυτότητα. Κανένας δεν μπορεί να αγνοήσει ότι, τελικά, η εναλλακτική λύση στη μαχητική αποχή δεν ήταν απλώς η συμμετοχή, αλλά ένα πολύ ηχηρό «Ναι». Το ότι το κεμαλικό Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (ΚΡΛ) περνάει με λίγες απώλειες, ίσως και με κάποια επιτυχία, αυτές τις «εξετάσεις», μετά μάλιστα στα δειλά ανοίγματα του νέου ηγέτη του, ανοίγει ένα σημαντικό παράθυρο για την περίοδο που θα ακολουθήσει.

Συνέχεια ανάγνωσης

Για εμάς

Standard

ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ

του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

Σχέδιο του Φερνάν Λεζέ, π. 1930

Είναι σαν να μην μπορούμε να πούμε μια πειστική κουβέντα. Και δεν είναι ότι δεν πονέσαμε ή δεν τα αγαπήσαμε όλα αυτά, με μια αγάπη και ένα πείσμα που κανείς από τους σχολιαστές των life style περιοδικών, τους όψιμους τιμητές της δικής τους ανοησίας, δεν πρόκειται να καταλάβει ποτέ. Έφηβοι τραγουδήσαμε τα ίδια τραγούδια στις ταβέρνες και στα φεστιβάλ, μπλέκοντας τα λαϊκά με τα αντάρτικα, μιμούμενοι τα μεγάλα  μας αδέλφια τυλιγμένα με το μύθο της δικής τους εξέγερσης. Μεγαλώσαμε έπειτα δίχως να στερηθούμε τα περισσότερα, όχι με ευκολία οικονομική αλλά και χωρίς ανυπέρβλητα εμπόδια. Καταραστήκαμε τον «ψεύτη κι άδικο ντουνιά», υπερασπιστές κάθε αδικημένου, μειοψηφίες μιας γενιάς που πιστεύαμε ότι μπορεί ν’ αλλάξει τον κόσμο. Μόνο που ο κόσμος άλλαζε όπως δεν είχαμε δει ούτε στα χειρότερα όνειρά μας, πιο σύνθετος και όλο και πιο δύσκολος: από μια Αριστερά που βγάζοντας τα παραπετάσματα έδειξε το πιο απεχθές της πρόσωπο, από έναν αδικημένο κόσμο που περιθωριοποιούνταν συνέχεια, πολύχρωμος τώρα, πολύγλωσσος, πολυεθνικός στοιβαγμένος στο Γκάζι και στον Άγιο Παντελεήμονα, εκεί που έμπλεξε ο φόβος και ο θυμός των κατοίκων με την ακροδεξιά. Εκεί που μπορούσαμε να τον παρακολουθούμε αμήχανοι μες στις μεγαλόπνοες αναλύσεις μας, αμέτοχοι μέσα στην ασφάλεια της καταγγελίας μας. Παρακολουθώντας τον κόσμο, σιωπηροί απέναντι στο βίαιο ξέσπασμα εκείνων που εξορκίσαμε ή κολακέψαμε, χωρίς να καταλάβουμε γρι από τη δική τους αγωνία.

Και τώρα που η ώρα της κρίσης ήλθε, μοιάζει όλο και πιο πολύ να βουλιάζουμε σ’ αυτή τη σιωπή, είτε ψελλίζοντας φληναφήματα για τη νέα Μεταπολίτευση είτε μιλώντας στο όνομα ενός κόσμου που δεν μπορούμε κατ’ ουσίαν να νιώσουμε τη δική του απελπισία, είτε ευαγγελιζόμενοι νέα επαναστατικά μέτωπα, ενώ έχουμε πειστεί ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Νιώθοντας για πρώτη φορά τόσο κοντά σε μας την απελπισία της απόλυσης, της περικοπής των δικαιωμάτων, της περιστολής των ονείρων. Έχοντας πάντα στο νου μας αυτόν τον κόσμο των 2/3 που μας περιβάλλει, τιμητές για τις μικροκομπίνες εκείνων που αγωνίζονται για την επιβίωση, την ώρα που το ένα μετά το άλλο τα δικαιώματα χρόνων καταργούνται, όχι με μια κανονιά αλλά ούτε καν με ένα μικρό βρόντο.

Κάπου ανάμεσα στα 40 και στα 50 τώρα, αμήχανοι ίσως και ενοχικοί. Για τις αυταπάτες που διαλύθηκαν, για αυτά που μοιάζει να μην μπορούμε να υπερασπιστούμε, έτσι καθώς το είπαν οι αριθμοί και οι στατιστικές, για εμάς τους ίδιους που δεν μπορούμε να καμωνόμαστε πια τους αθώους, ούτε τους ανεύθυνους.

Εκδηλώσεις του ΣΜΕΔ για τον υποτιτλισμό και τη μετάφραση την Τετάρτη και την Πέμπτη

Standard

Εκδήλωση για τον υποτιτλισμό την Τετάρτη

Ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης (30/9), ο Σύλλογος Μεταφραστών Επιμελητών Διορθωτών (ΣΜΕΔ) μας καλεί σε εκδήλωση για τον υποτιτλισμό στην Ελλάδα σήμερα. Οι «αόρατοι» μεταφραστές του κινηματογράφου και της τηλεόρασης εμφανίζονται και μιλούν για τα μυστικά του επαγγέλματος, για τα προβλήματά τους, για τα «πάνω» και τα «κάτω» της δουλειάς τους.  Συζητούν συζητούν οι υποτιτλίστριες: Μίτση Βρασιβανοπούλου, Ειρήνη Κοπέλου, Μαρία Πολυχρονοπούλου. Τη συζήτηση θα συνοδεύσουν προβολές βίντεο και θα ακολουθήσει πάρτυ με d.j. τον Γιώργο Τσελώνη. Η εκδήλωση γίνεται την Τετάρτη 29 Σεπτεμβρίου, στις 7.00 μ.μ. στο Floral (Θεμιστοκλέους 80, Πλατεία Εξαρχείων).

***

Στρογγυλό τραπέζι για τη μετάφραση στο πλαίσιο του LEA

Επίσης, την  επόμενη μέρα, Πέμπτη 30 Σεπτεμβρίου (ώρες 16.30-17.20), οι μεταφράστριες, μέλη του ΣΜΕΔ (και αφανείς ηρωίδες) Έφη Γιαννοπούλου, Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη, Τατιάνα Ραπακούλια συμμετέχουν στο στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Οι αφανείς ήρωες». Η εκδήλωση οργανώνεται στο πλαίσιο του LEA/ΛΕΑ (Ιβηροαμερικανικό Φεστιβάλ Λογοτεχνίας εν Αθήναις· το πλήρες πρόγραμμα όλου του φεστιβάλ στο www.lea-festival.com), στην Τεχνόπολι του Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100 (αίθουσα: Κωστής Παλαμάς).

***

Επάγγελμα Υποτιτλιστής

Σπάνια, έως ποτέ, οι θεατές ενός κινηματογραφικού έργου μπαίνουν στον κόπο να σκεφτούν ότι πίσω από την επιφάνεια της μεγάλης οθόνης βρίσκονται άνθρωποι που κόπιασαν με την εργασία τους, τόσο κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων όσο και μετά το τέλος τους, για να πραγματοποιηθεί η ταινία την οποία μόλις παρακολούθησαν.

Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός ότι οι μεταφραστές-υποτιτλιστές και επιμελητές αποτελούν την κινητήρια δύναμη που καθιστά δυνατή την παρακολούθηση από το ευρύ κοινό στην Ελλάδα αλλόγλωσσων (τώρα πια και ομόγλωσσων) προγραμμάτων κάθε είδους.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η επικαιρότητα της σκέψης του Μαρξ και τα «καθήκοντα» των κριτικών στοχαστών

Standard

6ο Διεθνές Συνέδριο Μαρξ: Κρίσεις, εξεγέρσεις και ουτοπίες

Συνέντευξη του  Μιχάλη Βακαλούλη στον Γιάννη Μπαλαμπανίδη


Η διπλή κρίση, οικονομική και οικολογική, που γνωρίζει ο κόσμος μας, αποτελεί έναν ακόμα κρίκο στη μακρά αλυσίδα ρήξεων του σύγχρονου καπιταλισμού ή το ξεκίνημα μιας νέας εποχής; Οι σημερινές εξεγέρσεις μπορούν να εγγραφούν σε μια διαδικασία η οποία οδηγεί σε αυτό που ο μαρξισμός ορίζει ως «επανάσταση»; Πώς μπορεί η ουτοπία, αν αξιοποιήσουμε το κοινωνικό, πολιτικό, πολιτισμικό και ανατρεπτικό δυναμικό της, να γίνει πραγματικότητα;

Ο Μιχάλης Βακαλούλης

Αυτά ήταν ορισμένα από τα βασικά ερωτήματα που απασχόλησαν το 6ο Συνέδριο Marx International, με γενικό θέμα «Κρίσεις, εξεγέρσεις και ουτοπίες», το οποίο οργανώθηκε το περιοδικό Actuel Marx και ολοκληρώθηκε χθες Σάββατο στο Παρίσι (Université de Paris Ouest, Nanterre). Με την ευκαιρία αυτή, μιλήσαμε με τον Μιχάλη Βακαλούλη, μέλος της οργανωτικής επιτροπής του Συνεδρίου, τα ερευνητικά ενδιαφέροντα του οποίου, όλα τα τελευταία χρόνια, συνδέονται στενά με τη θεματολογία του συνεδρίου

«E»

Έμιλ Νόλντε, «Χορός», 1914

Στις 22-25 Σεπτέμβρη οργανώθηκε στη Γαλλία το 6ο Συνέδριο Marx International. Ποια θέση νομίζετε ότι έχει η μαρξιστική ανάλυση στο πνευματικό κλίμα που κυριαρχεί σήμερα, στη Γαλλία αλλά και διεθνώς;

Από το πρώτο Διεθνές Συνέδριο Μαρξ (1995) μέχρι σήμερα έχουν σημειωθεί πολλαπλές κοινωνικές και πολιτικές μεταβολές. Η κρίση συσσώρευσης του κεφαλαίου εμφανίζεται πιο εκρηκτική, ενώ η χρεοκοπία των νεοφιλελεύθερων οικονομικών πολιτικών είναι πρόδηλη, ακόμα και στα μάτια των οργανικών ιδεολόγων που τις γιόρταζαν μόλις πριν λίγο με τυμπανοκρουσίες. Το σύστημα έχει επεκτείνει ορμητικά τα όριά του από την παραγωγή στη σφαίρα της αισθητικής και της καθημερινής ζωής, αλλά ξαναβρίσκει τις καταστατικές αντιφάσεις του σε μια ευρύτερη κλίμακα. Η αίσθηση ότι ο σημερινός κόσμος βρίσκεται σε αδιέξοδο, οικονομικό και οικολογικό, πολιτικό και ανθρωπολογικό, είναι διάχυτη στην κοινή γνώμη.

Γιατί στη σημερινή συγκυρία η σκέψη του Μαρξ αποχτά ξανά μια απαράμιλλη επικαιρότητα; Διότι δεν αποτελεί απλώς ένα μνημείο του παρελθόντος που εγκαθιδρύει οριστικές αλήθειες, αλλά ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο κριτικής διάγνωσης του παρόντος και πολιτικής προβολής στο μέλλον. Φυσικά, δεν αρκεί να σκορπίσουμε λίγη μαρξιστική χρυσόσκονη, για να γίνουν οι σχέσεις εκμετάλλευσης πιο αναγνώσιμες και οι κοινωνικές αντιστάσεις πιο βιώσιμες. Οι ιδεολογικές συγκρούσεις δεν εξαντλούνται σε απλές αντιπαραθέσεις ιδεών, αλλά παραπέμπουν στην υλικότητα του συνόλου των μηχανισμών συμβολικής κυριαρχίας (κράτος, αγορά, μεταμοντέρνες δομές εξατομίκευσης). Η σημερινή κρίση δεν σηματοδοτεί μια ιδεολογική παλινόρθωση του μαρξισμού ούτε πιστοποιεί αυτόματα την ερμηνευτική του γονιμότητα. Όμως το ιδεολογικό κλίμα τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει αισθητά και η δεκτικότητα των μαρξιστικών ερωτημάτων κερδίζει έδαφος.

Συνέχεια ανάγνωσης

Η επίδραση των «Οδηγιών του Φαράκου»:Μια περίπτωση αδιάκριτης γοητείας ή ένα υπερεκτιμημένο μέγεθος;

Standard

του Νίκου Παπαδογιάννη

Προεκλογική αφίσα, 1977

Έχουμε διανύσει σχεδόν τριάντα πέντε χρόνια από το καλοκαίρι του 1977, όταν κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Οδηγητής» το τευχίδιο που έφερε τον τίτλο Για την αγωνιστική ταξική πατριωτική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας. Το τευχίδιο αυτό συχνά αναφέρεται στη δημόσια ιστορία και ως το «εγχειρίδιο του καλού Κνίτη» ή οι «Οδηγίες  του Φαράκου», του μέλους του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ, το οποίο είχε συγγράψει μέρος του έργου αυτού. Για την ακρίβεια, περιλάμβανε τα υλικά της συνεδρίασης του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ με θέμα τη διαπαιδαγώγηση των νέων, πλατιά περίληψη της εισήγησης, το πλήρες κείμενο της διακήρυξης του Κ.Σ. και ομιλία του Γρηγόρη Φαράκου.  Το συγκεκριμένο έργο αναφερόταν συστηματικά στην επιθυμητή συμπεριφορά του μέλους/στελέχους της ΚΝΕ στο χώρο της εκπαίδευσης, της εργασίας, αλλά και στο πεδίο της οικογένειας και της σεξουαλικότητας, υποστηρίζοντας τις σταθερές, ετεροφυλοφιλικές σχέσεις που οδηγούν σε γάμο. Αρκετοί θεωρούν ότι αποτέλεσε σημείο αναφοράς για τα μέλη/στελέχη της ΚΝΕ στα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια, καθώς και βασικό μέσο προσαρμογής στα προωθούμενα από την οργάνωση πρότυπα συμπεριφοράς. Πλήθος τέτοιων αναλύσεων, οι οποίες συνήθως εκφράζουν ευρύτερους προβληματισμούς σχετικά με την έννοια και τα όρια της «μεταπολίτευσης», μπορούν να εντοπιστούν σε άρθρα εφημερίδων ή ιστολόγια.[1]

***

Στο άρθρο αυτό θα επιχειρήσω να ανασκευάσω εν μέρει αυτήν την αναπαράσταση. Θα εστιαστώ στο σκέλος του τευχιδίου περί σεξουαλικών σχέσεων των νέων και θα επιχειρηματολογήσω ότι πράγματι αυτό αναπαρήγαγε ορισμένα κυρίαρχα μοντέλα στην ελληνική κοινωνία της δεκαετίας του ’70. Όμως, οι υποδείξεις αυτές αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και μερικού επανακαθορισμού από τα μέλη/στελέχη της ΚΝΕ, διαδικασίες που αποκαλύπτονται, εάν εξετάσουμε συμπληρωματικά ένα πλήθος πηγών. Θα επικεντρωθώ στην πρώτη περίοδο της μεταπολίτευσης, δηλαδή από την πτώση της δικτατορίας το 1974 μέχρι την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981. Τα ερευνητικά δεδομένα προέρχονται από τη διδακτορική μου διατριβή που εξέτασε τις κομμουνιστικές οργανώσεις νεολαίας στην Ελλάδα και την πολιτικοποίηση της ψυχαγωγίας στην περίοδο 1974-1981.

Συνέχεια ανάγνωσης

Περί της στάσης πληρωμών

Standard

του Ευκλείδη Τσακαλώτου

Φωτογραφία του Ζαν Σαμπριέ, 1955

Σε προηγούμενο άρθρο («Ενθέματα», 5.9.2010) ασχολήθηκα με την έξοδο από το ευρώ ως αριστερή στρατηγική για την έξοδο από την κρίση. Επιχειρηματολόγησα ότι το πρόβλημα δεν είναι τόσο το ευρώ όσο το πλαίσιο στο οποίο λειτουργεί. Στο παρόν άρθρο θέλω να εκφράσω ένα παρόμοιο σκεπτικισμό για τη στρατηγική της στάσης πληρωμών.

Η στάση πληρωμών έχει αρκετά πλεονεκτήματα. Εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι αν χρωστάς πολλά σε έχουν ανάγκη οι πιστωτές σου, και αυτό σου δίνει εν δυνάμει μεγάλη διαπραγματευτική ισχύ. Όπως παρατηρεί συχνά ο Κώστας Λαπαβίτσας, σε αυτές τις περιπτώσεις έχει μεγάλη σημασία ποιος παίρνει την πρωτοβουλία, και άρα μπορούμε να βρεθούμε σε δύσκολη κατάσταση, με την επιβολή ακόμα πιο σκληρών μέτρων, αν την πρωτοβουλία για μια αναδιάρθρωση του χρέους την πάρουν οι πιστωτές μας. Επιπλέον, η στάση πληρωμών ανταποκρίνεται σε ένα δίκαιο και διευρυμένο αίσθημα ότι την κρίση δεν πρέπει να την πληρώσουν αυτοί που δεν ευθύνονται για την κρίση.

Συνέχεια ανάγνωσης