Συλβί μέσα στην κρίση

Standard

ΚΟΜΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΣΤΕΡΕΣ

του Γιάννη Αλμπάνη

Είναι πια πολύ σπάνιο να γράφει κανείς για ένα έργο τέχνης, μια παράσταση ή μια ταινία χωρίς να φέρει τη νομιμοποίηση της –συνήθως ακαδημαϊκής– εξειδίκευσης στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Πάνω από το κάθε εν δυνάμει γραπτό του μη ειδικού επικρέμεται ο βαρύς πέλεκυς του «από πού κι ως πού γράφει αυτός…».

Ας είναι. Ορισμένες φορές πρέπει να πάρεις το ρίσκο της μομφής περί ασχετοσύνης, και να γράψεις για τον ενθουσιασμό που μπορεί να προκαλέσει η καλλιτεχνική δημιουργία, αντλώντας την όποια νομιμοποίηση από την πεποίθηση ότι η τέχνη παραμένει μια δημόσια υπόθεση για την οποία μπορεί να τοποθετηθεί, εκτός από τους επαΐοντες, και το κοινό, καθώς και (ή μάλλον κυρίως) από εκείνο το πηγαίο ουρανόμηκες «Μπράβο!» που συνόδευσε αυθόρμητα τα αποθεωτικά χειροκροτήματα μας στο τέλος της παράστασης της Συλβί Γκιλέμ* και του Ράσελ Μάλιφαντ στο Μέγαρο Μουσικής, στις 15 του περασμένου μήνα.

Η Γκιλέμ έχει εμφανιστεί κι άλλες φορές στην Ελλάδα, και είναι αρκετά γνωστός ο θρύλος που φέρει το όνομα της: σε ηλικία δεκαεννιά χρονών ο Νουρέγιεφ την έχρισε «αστέρι» του Μπαλέτου της Όπερας του Παρισιού, η φήμη της ξεπέρασε τα όρια του κλασικού μπαλέτου με την περίφημη διαφήμιση 6 o’clock (όπου το σηκωμένο στον αέρα πόδι της φτάνει σε οριζόντια γραμμή με αυτό που στηρίζεται στο έδαφος, όπως ακριβώς οι δείκτες του ρολογιού όταν σημαίνουν 6), στη συνέχεια μια απρόσμενη στροφή στο μοντέρνο χορό και, τέλος, η συνάντηση με τον βρετανό χορογράφο και χορευτή Ράσελ Μάλιφαντ. Κορυφαία στιγμή της κοινής δημιουργικής πορείας τους (καθώς και της συνεργασίας τους με τον υπεύθυνο για τον εκπληκτικό φωτισμό Μάικλ Χάιλς) υπήρξε το ντουέτο Push, το οποίο και παρουσίασαν στο Μέγαρο.

Όσα είδαμε στην Αθήνα ανταποκρίθηκαν στο θρύλο της Γκιλέμ και του Push∙ για την ακρίβεια τον υπερέβησαν, μιας και οι λέξεις μπορούν μόνο να σκιαγραφήσουν τη μεγάλη τέχνη, και σε καμιά περίπτωση να την αποδώσουν πλήρως — αν τα όρια της γλώσσας είναι τα όρια του κόσμου μας, τότε ασφαλώς η μεγάλη τέχνη κινείται στη μεθόριό του, εκεί όπου αρχίζουν οι ανεξερεύνητες νέες γαίες. Οι στιγμές όπου στο σόλο «Two» η Γκιλέμ μεταμορφώνεται σε ινδική θεότητα με πολλά χέρια, μια ιερατική μορφή-σύμβολο της ρευστότητας και της αέναης κίνησης των πραγμάτων∙ όπου ο έξοχος φωτισμός του Χάιλς μετατρέπει το σόλο «Shift» σε ντουέτο και μετά σε τρίο, με τον Μάλιφαντ να διαλέγεται με τις τεράστιες σκιές του∙ και, πάνω απ’ όλα, στο πρώτο μέρος του «Push», όταν η βαρύτητα καταργείται, το σώμα της Γκιλέμ ρευστοποιείται, και η σπουδαία χορεύτρια γίνεται μια δροσοσταλίδα που κυλάει πάνω στο σώμα-κορμό και τα χέρια-κλαδιά του Μάλιφαντ: αυτές είναι στιγμές που χαράσσουν τη μνήμη, επαναδιαμορφώνουν τα αισθητικά κριτήρια και γίνονται σημεία αναφοράς για τι πραγματικά είναι η μεγάλη τέχνη, τι είναι και τι δεν είναι το μοντέρνο. Στιγμές που λυγίζουν το θεατή γιατί, ασχέτως με όσα λέγονται, η ομορφιά δεν είναι εύκολη, γλυκιά και προσιτή· η ομορφιά είναι δυσβάσταχτη.

Έτσι κι αλλιώς, η εποχή μας, από την αρχή της κιόλας, είχε καταδικάσει καθετί που δεν είναι μικρό και επιμέρους — οι ολότητες και τα παρόμοια είναι κουρέλια περασμένων καιρών. Ιδιαίτερα με την κρίση, που μοιάζει περισσότερο με γενική πολιτισμική αποτυχία παρά με συγκεκριμένη οικονομική αστοχία, έχει παροξυνθεί η αίσθηση ότι ο αποπροσανατολισμός είναι πλήρης. Ο κόσμος μοιάζει πιο δυσερμήνευτος από ποτέ και τη διέξοδο δεν ξέρουμε ούτε προς τα πού να την αναζητήσουμε. Γι’ αυτό οφείλουμε να είμαστε ευγνώμονες στην Γκιλέμ και τον Μάλιφαντ, που ήρθαν την κατάλληλη ώρα, ως από μηχανής θεοί, γεννώντας μια αμυδρή ελπίδα ότι μπορεί να βρεθεί ο μίτος που θα μάς βγάλει από το λαβύρινθο, ότι κάτι μπορεί να μείνει στέρεο και όρθιο την ώρα που όλα τα άλλα γκρεμίζονται, και ότι, πάνω απ’ όλα, οι ορίζοντές μας μπορούν να γίνουν πολύ πιο μακρινοί απ’ ό,τι τους έχουμε συνηθίσει.

Σημείωση: * Στα περισσότερα δημοσιεύματα, το Guillem μεταφέρεται στα ελληνικά ως Γκιγιέμ. Δεδομένου όμως ότι ο κριτικός των New York Times Τζων Ρόκγουελ κάνει ειδική αναφορά στο ότι πρέπει να προφέρεται Γκιλέμ και όχι Γκιγιέμ, μάλλον πρέπει να μείνουμε στο Γκιλέμ. Πηγή: http://www.dancepress.gr

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s