Με αφορμή, και όχι αιτία, τις εκλογές

Standard

του Νικόλα Βαγδούτη και της Δανάης Τζήκα

Έργο του Πάμπλο Πικάσο

Τα μηνύματα των εκλογών είχαν πολλαπλούς αποδέκτες. Καταρχάς, η κυβέρνηση, παρά τη φθορά που υπέστη, διασώθηκε και είναι σε θέση να ισχυρίζεται ότι έχει τη συναίνεση να πάρει νέα μέτρα. Από την άλλη, η Αριστερά συνολικά, παρά την εκλογική αύξηση κομματιών της, αλλά και ειδικά η δική μας Αριστερά δεν κατάφερε να διαρρήξει τη συναίνεση ή την ανοχή στην πολιτική του Μνημονίου. Ως εκ τούτου, στο πλαίσιο της αποτίμησης των αποτελεσμάτων, οφείλουμε να επανεξετάσουμε ζητήματα που έχουν να κάνουν με την τακτική μας αλλά και συνολικά με το πολιτικό μας υποκείμενο και τη λειτουργία του.

Η συζήτηση πρέπει, κατά την άποψη μας, να ξεκινήσει από μια πιο συνολική τοποθέτηση επί της στρατηγικής του χώρου, μετά το συνέδριο του κόμματος. Ένα συνέδριο του οποίου η διεξαγωγή διεκδικήθηκε με επίταση από τα μέλη, ακριβώς για να σταματήσουν τα φαινόμενα εκφυλισμού και προσωπικών στρατηγικών στον ΣΥΡΙΖΑ και στο κόμμα, και για να βαθύνουμε τη στροφή στο κοινωνικό και την Αριστερά του αποτελέσματος.

Η στρατηγική του Συνασπισμού

Καταρχάς, ως χώρος έχουμε ενσωματώσει μια αντίληψη και κυρίως πρακτικές, που αποθεώνουν την εκλογική μάχη ως αυτή που κυρίαρχα μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς, και όχι κατά βάση να τους αποτυπώσει. Αυτή η αντίληψη μας έχει οδηγήσει αφενός να μη δίνουμε τόση βάση στο κοινωνικό και αφετέρου να θεωρούμε ότι η αλλαγή των συσχετισμών περνάει κυρίαρχα μέσα από ένα πολιτικό παιχνίδι εντυπώσεων. Προφανώς αυτά είναι χαρακτηριστικά που δίνει το ίδιο το αστικό σύστημα στο πολιτικό παιχνίδι, αλλά είναι και σχεδόν εγγενή στην ιστορική διαδρομή του Συνασπισμού. Η άνοδος του νεολαιίστικου κινήματος τα προηγούμενα χρόνια, με την πολύ σημαντική στήριξή μας, μετατόπισε και τις δικές μας πρακτικές και προσλήψεις για το πώς κάνουμε πολιτική, χωρίς βέβαια να χάνουμε το στοιχείο του ακραίου πολιτικού βολονταρισμού στην εκλογική μας στοχοθεσία. Όμως, κυρίως η ύφεση του κινήματος έχει οδηγήσει τον Συνασπισμό να θεωρεί ότι η συγκυρία μετατοπίζεται κατά κύριο λόγο με κεντρικές πολιτικές κινήσεις, λογική στην οποία συνέβαλε και η ενδόμυχη παραδοχή μεγάλου κομματιού του κόμματος ότι τον Δεκέμβρη κάναμε λάθος.

Σε μια τέτοια περίοδο ρευστότητας, η Αριστερά θα όφειλε να προσπαθεί να αλλάξει τους συσχετισμούς μέσω της πυροδότησης των αγώνων και της οργάνωσης των κοινωνικών αντιστάσεων, ακόμα και σε περιόδους επιφανειακής νηνεμίας. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα παραπάνω δεν ανήκουν στην πολιτική μας αντίληψη, στις πρόσφατες εκλογές, διά της προεκλογικής μας τακτικής, έγινε μια υπόρρητη παραδοχή: ότι εφαλτήριο για την αλλαγή συσχετισμών μπορεί να γίνει το εκλογικό αποτέλεσμα από μόνο του. Άρα, χρειάζεται να βρούμε τον «κατάλληλο» υποψήφιο, χωρίς να δώσουμε βάρος στο πώς θα οργανώσουμε πιο αποτελεσματικά τις κοινωνικές αντιστάσεις. Προφανώς, δεν υποστηρίζουμε ότι το πολιτικό δεν έχει την αυτονομία του, ότι τα πρόσωπα δεν παίζουν και αυτά ένα ρόλο, όμως κάτι τέτοιο χρειάζεται όρους εκλογικής αποτελεσματικότητας, αλλά κυρίως όρους πολιτικής ηγεμονίας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι το πολιτικό υποκείμενο αφενός και αφετέρου η κοινωνική γείωση.

Το πολιτικό υποκείμενο

Όσον αφορά το πολιτικό υποκείμενο, το πιο ελπιδοφόρο εγχείρημα τα τελευταία είκοσι χρόνια στην ελληνική Αριστερά, ο ΣΥΡΙΖΑ και συνακόλουθα η λογική της ενότητας, έγινε, από όπλο μας, αντικείμενο ειρωνείας από τον ίδιο τον κόσμο που μας στήριζε. Προφανώς η λογική των ίσων αποστάσεων δεν είναι ούτε αληθής αλλά ούτε και στις προθέσεις μας. Σημαντική ευθύνη ανήκει σε όσους εδώ και δύο χρόνια έχουν επιλέξει να ξεδιπλώνουν συνεχώς και με τακτικισμούς ένα άλλο σχέδιο, το σχέδιο της διάσπασης, με πιο τρανταχτό παράδειγμα τη στάση του Α. Αλαβάνου. Αλλά και αυτό ακόμη είναι σύμπτωμα της λειτουργίας του ΣΥΡΙΖΑ, που έγινε το κύριο πεδίο της διαπάλης των συνιστωσών. Κατά συνέπεια, η δυναμική της ενότητας της Αριστεράς εξανεμίστηκε προς όφελος ανταγωνισμών στο εσωτερικό του για το ποιος θα ηγεμονεύσει. Δεν καταφέραμε να εξασφαλίσουμε τη στοιχειώδη δημοκρατία στη λειτουργία του εγχειρήματος. Προφανώς και η δική μας ευθύνη, ως της μεγαλύτερης και ιστορικότερης συνιστώσας, δεν είναι καθόλου μικρή.

Η κατάσταση του ΣΥΡΙΖΑ όμως δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να αποτελέσει άλλοθι για τη δική μας προεκλογική τακτική. Επιλέξαμε, στην Αττική, να πάρουμε το ρίσκο αυτής της συνεργασίας με έναν υποψήφιο που δεν μπορούσε να ενώσει τον υπόλοιπο ΣΥΡΙΖΑ, ούτε κυρίως να εκφράσει και να βαθύνει τη δική μας αντιμνημονιακή γραμμή για αγώνες. Κι όλα αυτά με μια προεκλογική εκστρατεία άκρως προσανατολισμένη στα πρόσωπα, ήδη από το καλοκαίρι. Η λογική για συμπόρευση με τα λαϊκά στρώματα που απεγκλωβίζονται από το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική χωρίς τη μέγιστη δυνατή συσπείρωση της Αριστεράς και πόσο μάλλον του κόμματος — κάτι που έπρεπε να είχε συνυπολογιστεί πριν φτάσουμε στο εκλογικό αποτέλεσμα. Μ’ αυτή την έννοια, αν δεν έχεις ούτε την αντίληψη της πρόσληψης της πολιτικής με βάση το κοινωνικό και επιλέγεις να «αποτελειώσεις» και το υπάρχον πολιτικό υποκείμενο, δεν θα μπορούσες να πετύχεις την πολιτική ηγεμονία, ακόμη και αν το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό.

Αλλά αν βγαίνει και ένα άλλο συμπέρασμα από τις εκλογές είναι ότι ο κόσμος που απεγκλωβίζεται από τα αστικά κόμματα, και δη από το ΠΑΣΟΚ, δεν μετατοπίζεται ευθύγραμμα αν δεν βλέπει ότι οι πρακτικές και η λειτουργία της Αριστεράς διαφέρουν από τις παραδοσιακές πρακτικές των αστικών πολιτικών κομμάτων. Πλέον απέχει. Η αποχή, για την οποία πολύς λόγος γίνεται, έχει να κάνει και με την ατομική ευθύνη του καθενός να επιλέξει το μέλλον του, αλλά δεν είναι φυσικός νόμος. Aντίθετα, αποτελεί μια τάση στο σήμερα, εν είδει ριζοσπαστικού αντισυστημισμού, η οποία τείνει να γίνει ηγεμονική και προβάλλει έννοιες ισοπεδωτικές για την πολιτική και, σε τελευταία ανάλυση, τη δημοκρατία. Είναι μεγάλη ευθύνη της Αριστεράς η υπεράσπιση της έννοιας της πολιτικής και της συμμετοχής. Έννοιες που πρέπει να νοηματοδοτούνται και να συμβολίζονται πρώτα και κύρια από τον τρόπο που εμείς οργανώνουμε τη δική μας δράση, το δικό μας πολιτικό υποκείμενο.

Άλλωστε, το αξιακό πλαίσιο οργάνωσης της Αριστεράς, με βάση την ουσιαστική συμμετοχή, δεν αρχίζει και δεν τελειώνει με μια απόφαση Συνεδρίου. Και αν κάτι αποδείχτηκε, για άλλη μια φορά, στον τρόπο λήψης των αποφάσεων ενόψει της προεκλογικής μας τακτικής, είναι ότι η εσωτερική λειτουργία έχει να κάνει με πρακτικές. Ενσωματώνουμε πολλές φορές μια αντίληψη περί δημοκρατίας, σύμφωνα με την οποία δημοκρατικό είναι ό,τι περνάει από τα όργανα και εγκρίνεται από αυτά. Κάτι τέτοιο ισχύει στην κεντρική πολιτική σκηνή, όπου το κοινοβούλιο, για παράδειγμα, υπερψηφίζει τα κυβερνητικά νομοσχέδια. Ένα τέτοιο μοντέλο κρίνεται επαρκές από εμάς; Η Αριστερά οφείλει να έχει ως πρόταγμα την ουσιαστικοποίηση της τυπικής δημοκρατίας μέσω της αδιάλειπτης συμμετοχής των πολλών και της πραγματικής συνδιαμόρφωσης από αυτούς των συλλογικών αποφάσεων.

Να ξαναγυρίσουμε στο κοινωνικό, να προχωρήσουμε την ανασύνθεση

Αν πραγματικά θεωρούμε ότι μέσα στην κρίση πρέπει να βαθύνουν οι πρακτικές αλληλεγγύης και οι κοινωνικοί αγώνες, το πρώτο πράγμα που πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι με ποιο υποκείμενο προχωράμε: με ένα υποκείμενο που θα στραφεί κυρίως στο κοινωνικό και θα μπορεί, σε επίπεδο πολιτικού λόγου και πρακτικών, να αναδείξει εκείνες τις αιχμές έτσι ώστε τα ειδικά συμφέροντα να μοιάζουν οικουμενικά και η διεκδίκησή τους αναγκαία.

Αυτό όμως προϋποθέτει ότι θα κάνουμε την υπέρβαση από τα μέχρι τώρα δεδομένα και θα ανοίξουμε άμεσα τον διάλογο για μια νέα φάση συγκρότησης της ριζοσπαστικής Αριστεράς. Πιο σημαντικό βέβαια από το ερώτημα με ποιους θα γίνει, είναι με τι όρους θα γίνει. Η κουβέντα αυτή πρέπει να ανοίγει το ζήτημα της στρατηγικής και του τρόπου που κάνουμε πολιτική, εσωτερικεύοντας την εμπειρία μας από τις μικρές και μεγάλες μάχες που έχουμε δώσει .

Η εσωτερική λειτουργία είναι εξίσου σημαντική για την επανίδρυση του χώρου. Γιατί τόσο ο κόσμος που αρχικά είδε ότι μπορούσε να ξανασυμμετέχει στην οργανωμένη ζωή της Αριστεράς μέσα από τον ΣΥΡΙΖΑ, καθώς και όσοι-ες μας ψήφιζαν και τώρα απείχαν, δεν εμπνέονται όχι μόνο από την πολιτική μας γραμμή, αλλά και από την εσωτερική μας λειτουργία. Χρειάζεται λοιπόν να συνομολογήσουμε έναν πολύ πιο συλλογικό τρόπο λειτουργίας, αλλά και μια πραγματικά δημοκρατική δομή.

Παράλληλα, όσο κι αν ακούγεται ως ευχολόγιο, δεν έχουμε περιθώρια να μην εντείνουμε το κάλεσμα στις άλλες δυνάμεις της Αριστεράς για κοινή δράση απέναντι στην κρίση, προσπαθώντας να αμβλύνουμε την υπερπολιτικοποίηση της ελληνικής Αριστεράς. Και μια τέτοια στρατηγική δεν πρέπει να μένει μόνο στο κομμάτι της κρίσης, αλλά πρέπει να αφορά σε όλο το κοινωνικό, με μεγάλη προτεραιότητα πλέον το αντιρατσιστικό-αντιφασιστικό μέτωπο.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Με αφορμή, και όχι αιτία, τις εκλογές

  1. …η αναλυση σκονταφετι σε ενα πραγματικο δεδομενο-μια ακομη αποδειξη της «αυτονομιας του πολιτικου» : ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΠΟΥ ΕΞΕΦΡΑΣΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΝΗΜΟΝΙΑΚΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ Των περισσοτερων κεντροαριστερων ψηφοφορων στην ΑΤΤΙΚΗ ηταν τελικα ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΗΜΑΡΑΣ , ΚΑΙ ΩΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΣΗ ΜΙΑΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΕΝΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΚΟΜΜΑΤΙΚΑ-ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΑ ΑΞΙΩΜΑΤΑ ( πολιτικα -πολιτικοτατα χαρακτηριστικα) , αλλα και λογω της αποδυναμωσης τη ςεπισης σημαντικης υποψηφιοτητας ΑΛΕΞΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ -για οσους τον θυμουνται διπλα στους αγωνες των εργοστασιακων σωματειων πριν εικοσιπεντε και παραπανω χρονια- απο τις απιθανες παλινωδιες στον ΣΥΡΙΖΑ…Νομιζω οτι η προσπαθεια στον ΣΥΡΙΖΑ να ενωθει η ανανεωτικη αριστερα ( δημοκρατικος δρομος για τον σοσιαλισμο) με κινησεις του «επαναστατικου» μαρξισμου ( επαναστατικη ανατροπη της αστικης εξουσιας) ηταν αδυνατη απο την αρχη , και το ασχημο τελος της δυστυχως εμποδιζει και τη κοινη δραση και συνεργασια στα ζητηματα τα οποια ηταν δυνατη…η διαμορφωση ενος «ακροαριστερου»πολου ( ΜΕΤΩΠΟ-ΑΝΤΑΡΣΥΑ)
    ΚΑΙ ΕΝΟΣ ΑΝΑΝΕΩΤΙΚΟΥ-ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΟΥ ( συν-δα-οικολογοι/πρασινοι) ΣΤΕΝΟΤΕΡΑ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΕ ΤΑ ΝΕΑ ΚΕΝΤΡΟΑΡΙΣΤΕΡΑ ΜΟΡΦΩΜΑΤΑ
    ( ενυπεκκ/ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ,ΑΡΜΑ/Γ.ΔΗΜΑΡΑΣ ΚΛΠ) μοιαζει λογικοτερη εξελιξη…

Γράψτε απάντηση στο γιαννης ιωαννου Ακύρωση απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s