Ο κόσμος χάλασε!

Standard

του Στρατή  Μπουρνάζου

«Δε χάλασε ο κόσμος, αν δεν προλάβουμε να έχουμε κι αυτό το θέμα την Κυριακή»: μια από τις πιο συνηθισμένες μου αποστροφές, στις συνεδριάσεις της συντακτικής των «Ενθεμάτων», όταν, κάθε βδομάδα, τα νεότερα και δραστηριότερα μέλη της ομάδας κατεβάζουν κρουνούς ιδεών και προτάσεων για την ύλη του φύλλου. Τρίτη βράδυ, κι ενώ με έξαψη συζητάμε τι και πώς θα μπορέσουμε να γράψουμε για την ισοπέδωση των εργασιακών δικαιωμάτων, την πανεργατική απεργία της Τετάρτης, τη λαίλαπα απολύσεων στον Τύπο και αλλού, η φράση «Δε χάλασε ο κόσμος αν δεν έχουμε κάτι σχετικό», μόλις αρχίζει να σχηματίζεται, καταστέλλεται εν τη γενέσει της, καθώς και οι τέσσερις, με μια φωνή λέμε: «Ναι, ο κόσμος χάλασε!». Και άρκεσε μια γρήγορη ματιά στο νόμο που ψηφίστηκε την Τρίτη με υπερκατεπείγουσες διαδικασίες για να καταλάβουμε το γιατί.

Οι βασικές διατάξεις του νόμου μπορούν να συνοψιστούν στο τρίπτυχο (αντιγράφω από το άρθρο του Ανδρέα Πετρόπουλου, στην κυριακάτικη Αυγή, 12.12.10): κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων,  ριζική περικοπή μισθών, ελεύθερες απολύσεις. Κι ακόμα, στα ειδικότερα, διευρύνεται και θεσμοποιείται η δυνατότητα  του εργοδότη να εφαρμόζει την τριήμερη ή τετραήμερη απασχόληση,  όπως και την εκ περιτροπής απασχόληση (μέχρι 9 μήνες), τη «δοκιμαστική εργασία» (μέχρι ένα χρόνο) ή την ενοικίαση εργαζομένων (μέχρι και τρία χρόνια), ενώ καταργείται ουσιαστικά η διαιτησία, και ανοίγει ο δρόμος για απολύσεις και μειώσεις μισθών χωρίς όριο.

(Πράγματα, όλα αυτά, πρωτοφανή και αδιανόητα μόλις λίγους μήνες πριν. Βέβαια, είναι τόσα και τόσο καταιγιστικά τα όσα συμβαίνουν καθημερινά, που έχουμε χάσει το λογαριασμό. Ποιος  θα μπορούσε, λ.χ., να φανταστεί ότι τα ΜΑΤ θα ξυλοκοπούσαν άγρια έξω από τα δικαστήρια τον γραμματέα της νεολαίας κοινοβουλευτικού κόμματος; Ότι θα τον έστελναν αναίσθητο στο νοσοκομείο; Ότι στη συνέχεια, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη –με υπουργό τον στυλοβάτη του αριστεροπασοκισμού Χρ. Παπουτσή– θα απαξιούσε να βγάλει έστω μια ανακοίνωση ή να εκφράσει τύποις τη «λύπη» του;).

Επανέρχομαι.»Ενοικίαση εργαζομένων», «δοκιμαστική εργασία» κ.ο.κ. Είναι δύσκολο να φανταστούμε τι θα σημάνουν όλα αυτά στην πράξη, σε ποιες εργασιακές και κοινωνικές πραγματικότητες θα αντιστοιχηθούν τούτες οι νέες λέξεις. Πρόκειται πάντως, και αυτό είναι το σοβαρό, για κάτι πολύ μονιμότερο και βαθύτερο από την επιδείνωση των όρων ζωής και εργασίας, την ελάττωση των χρημάτων, την επερχόμενη οικονομική, κοινωνική και ψυχολογική καταρράκωση — που ήδη από μόνα τους είναι πολύ σοβαρά. Πρόκειται για την κατεδάφιση ενός ολόκληρου συστήματος, μιας πραγματικότητας, ενός τρόπου θέσμισης της κοινωνίας που χτίστηκε λιθαράκι-λιθαράκι εδώ και ενάμιση αιώνα. Όπως το εξηγούσε ωραία ο Αντώνης Λιάκος (Το Βήμα,12.12.2010):

«Καρδιά του κοινωνικού συμβολαίου ήταν οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Η οικονομική δύναμη αντισταθμιζόταν από τη δύναμη της συλλογικότητας, δηλαδή από την πολιτική δύναμη. Τι παρατηρούμε τώρα, με πρωτοπορία την Ελλάδα; Την αντίστροφη διαδικασία. Την απορροή πληθυσμιακών ομάδων από την πολιτικά οργανωμένη κοινωνία, την απίσχνανση του ‘κοινωνικού’ ως έννοιας και πολιτικής. Απίσχνανση σταδιακή. Πρώτα η αδυναμία ενσωμάτωσης των μεταναστών. Ύστερα των νέων που μπήκαν στην αγορά εργασίας με έωλα ασφαλιστικά δικαιώματα, με ρυθμίσεις διαφορετικές από τις προηγούμενες γενιές. Συνολικά η αγορά εργασίας άρχισε να γλιστρά έξω από την έννοια της πολιτείας. […] Η οικονομική κρίση ήλθε και κάποτε θα παρέλθει, αλλά οι αλλαγές αυτές θα μείνουν γιατί εκφράζουν μια νέα αντίληψη κοινωνικής συμβίωσης».

Χάλασε ο κόσμος, λοιπόν, με τον νέο νόμο. Κι αυτό ας σταθεί μέτρο των σκέψεων και των πράξεών μας, σε ό,τι κι κάνουμε από δω και πέρα, ας αναλάβει ο καθένας μας αυτό που πιστεύει ότι του αναλογεί στις νέες συνθήκες. Και αυτό δεν αφορά βέβαια μόνο τα άτομα, αλλά και τις πρωτοβουλίες, τις συλλογικότητες, τις ομάδες και τα κόμματα της Αριστεράς και όλου του χώρου της αμφισβήτησης. Και, σ’ αυτό το ζοφερό τοπίο, η μαζικότητα και ο δυναμισμός των μπλοκ των πρωτοβάθμιων σωματείων στη διαδήλωση της Τετάρτης μας επιτρέπουν σίγουρα ένα χαμόγελο αισιοδοξίας.

 

ΥΓ. Όποιος γράφει κείμενα θέλει, λαχταράει πιο σωστά, να τα διαβάσουν οι αναγνώστες και ν’ ακούσει τις παρατηρήσεις τους: είναι συστατικό, εκ των ων ουκ άνευ στοιχείο της πράξης της γραφής, τουλάχιστον της δημόσιας. Κι όμως, είναι μάλλον η πρώτη φορά που θα ήθελα πολύ το ανάποδο, να ξέρω δηλαδή ότι οι παραπάνω γραμμές δεν θα συναντήσουν τον αναγνώστη τους. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι η 48ωρη απεργία της ΕΣΗΕΑ, Παρασκευή και Σάββατο, θα κατάφερνε να μπλοκάρει την έκδοση όλων των κυριακάτικων, ανάμεσά τους βέβαια και της Αυγής. Γιατί, όσο κι αν το τριγυρίσω στο μυαλό μου, όσο κι αν συνεκτιμήσω δυσκολίες και προβλήματα, όσο κι αν απεχθάνομαι τις εύκολες καταγγελίες, αν τελικά, παρά την απεργία, τα κυριακάτικα κυκλοφορήσουν κανονικότατα την Παρασκευή –έτσι φαινόταν τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές– , λες και πρόκειται για κινητή εορτή ή αργία και όχι απεργία, κάτι τέτοιο κάθε άλλο παρά επιτυχία μπορεί να θεωρηθεί. Αλλά αυτό είναι θέμα μιας άλλης, αυτοτελούς, αν και όχι άσχετης με τα παραπάνω, συζήτησης.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s