Η «επανάσταση των γιασεμιών», σημάδι της μεταμόρφωσης της Ιστορίας

Standard

του Αμπντελουάχαμπ Μεντέμπ

μετάφραση: Νατάσσα Φουντουλάκη

Διαδήλωση στο Παρίσι υπέρ της τυνησιακής εξέγερσης

Τι επιτάχυνση της Ιστορίας! Από την αυτοπυρπόληση του Μοχάμεντ Μπουαζίζι στις 17 Δεκεμβρίου μέχρι τη φυγή του Μπεν Αλί στις 14 Ιανουαρίου, δεν πέρασε ούτε ένας μήνας. Αυτό το πρωτοφανές γεγονός μάς έκανε να παρακολουθήσουμε, σχεδόν αιφνιδιασμένοι, την εκπλήρωση της προσδοκίας ενός ολόκληρου λαού στη σκηνή της Ιστορίας, η οποία του αποκαλύπτεται καλή επειδή είναι δίκαιη, και δίκαιη επειδή είναι καλή.

Αυτό το εξαιρετικό πλάνο στήθηκε από μια δραματουργία αυστηρά τοπική και νεανική. Είναι μια επανάσταση της γενιάς της ψηφιακής τεχνολογίας και της μπλογκόσφαιρας, η οποία ουσιαστικά γίνεται με τη μεσολάβηση του Ίντερνετ. Και η αστραπιαία διάρκειά της ανταποκρίνεται στην ταχύτητα και την αμεσότητα που παρέχει το μέσο.

Από εδώ και πέρα, με αυτή την επανάσταση των γιασεμιών έχουμε μια νέα εκδοχή του χρόνου μέσα στην Ιστορία. Η Ιστορία θα υποστεί μια συμπύκνωση που παράγει η μετάλλαξη των συνιστωσών του τόπου και του χρόνου. Ζήσαμε ένα ιστορικό πλάνο που ανάγει στο δευτερόλεπτο το άγνωστο σε γνωστό και μετατρέπει το μακρινό σε κοντινό. […]

Η επανάσταση στην Τυνησία πρέπει να τεθεί στο επίπεδο του παγκόσμιου χρόνου. Δεν πρέπει να την κατατάξουμε στις παλαιές άκαμπτες κατηγοριοποιήσεις που χωρίζουν τον πλανήτη σε ζώνες, με τις οποίες ταυτίζονται ασυμβίβαστες διαφορές.

Η σιωπή των διανοούμενων και των πολιτικών μπορεί  να γίνει κατανοητή λόγω του πρωτόγνωρου χαρακτήρα του γεγονότος. Είναι μια σιωπή που μπορούμε να την εξηγήσουμε και να τη δικαιολογήσουμε για τις δύο πρώτες εβδομάδες. Το δράμα που ξεκίνησε στο Σίντι Μπουζίντ, αυτό τον ξεχασμένο τόπο, θα μπορούσε να συγκριθεί με εκείνες τις επαναστάσεις του ψωμιού που ξεσπούν και σβήνουν σε δικτατορίες που ανήκουν σε έναν άλλο κόσμο, μακρινό, ξένο και παράξενο, διαφορετικό, σε μια άλλη οικονομική δομή (αυτή της υπανάπτυξης), και σε έναν άλλο, ειδικό, μη αφομοιώσιμο πολιτισμό (το Ισλάμ ή η Αφρική). Θα μπορούσαμε ακόμη να την αντιληφθούμε υπό την, συγκαταβατική, πατερναλιστική οπτική μιας πρώην αποικίας που έχει ήδη κατορθώσει να εξασφαλίσει την αξιοπρεπή διαβίωση των υπηκόων της, γεγονός που αποτελεί πολύ καλή επίδοση που αξίζει τον έπαινο εκ μέρους της παλιάς μητρόπολης.

Αλλά όσο το κίνημα επέμενε η σιωπή έγινε ασυγχώρητη. Ακούγοντας τη βοή των συνθημάτων (από το «Ελευθερία, δουλειά, αξιοπρέπεια» στο «Μπεν Αλί, φύγε»)  και βυθισμένοι στα ντοκουμέντα, γραπτά και οπτικοακουστικά που συγκέντρωσαν οι  διαδικτυακοί αυτόπτες μάρτυρες, είμαστε σε θέση να πιστεύουμε ότι η σιωπή είναι ένοχη. Πώς να ερμηνεύσουμε αυτή τη σιωπή; Οφείλεται στην αδιαφορία; Είναι μήπως ένα σημάδι της διαίρεσης του κόσμου σε κέντρο που διοικεί και αποφασίζει για την ιεράρχηση των φαινομένων και σε περιφέρεια προορισμένη να υποτάσσεται και να υπακούει στις εντολές και στις ταξινομήσεις που επιβάλλει το κέντρο;

Φαίνεται ότι οι εξελίξεις στην Τυνησία θα έπρεπε να μας απαγκιστρώσουν από μια διττή ενστικτώδη αντίδραση: από τον πατερναλισμό της αποαποικιοποίησης και από την ηγεμονική προσέγγιση που χωρίζει τον κόσμο σε κέντρο και περιφέρεια. Η επανάσταση που είχε ως  θέατρο αυτό που η Ρωμαίοι αποκαλούσαν Αφρική ξέσπασε από ένα θυσιαστικό σώμα που αργοπέθαινε στο Σίντι Μπουζίντ, δηλαδή στην περιφέρεια της περιφέρειας. Στη συνέχεια διαδόθηκε παντού μέσω του αποεδαφικοποιημένου χώρου της μπλογκόσφαιρας, που είναι ικανή να μετατρέψει την κάθε περιφέρεια σε κέντρο.

Αυτό που μας έρχεται από την Τυνησία διαλύει όλες τις νοητικές κατηγορίες μας. Αν θέλουμε να καταλάβουμε τον κόσμο έτσι όπως διαμορφώνεται, εάν θέλουμε να τοποθετηθούμε με τον πιο αρμόδιο τρόπο, πρέπει λάβουμε υπόψιν μας αυτή τη μετατόπιση του κέντρου και την αποεδαφικοποίηση. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι η μικρή  παραμελημένη Τυνησία, που δεν εγγράφεται στην πρώτη θέση των προτεραιοτήτων μας, μπορεί να γίνει ένα γεγονός που σηματοδοτεί την ποιοτική μεταμόρφωση της Ιστορίας.

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s