Πλατεία Ταχρίρ

Standard

της Μυρσίνης Ζορμπά

Ετοιμάζοντας πικέτες, Πλατεία Ταχρίρ, 10.2.2011. Φωτογραφία της Μυρσίνης Ζορμπά

Κάιρο, Πέμπτη 10 Φεβρουαρίου. Βγάζοντας το κεφάλι από τον ασφυκτικό κλοιό της ΔυΝηΤικής πραγματικότητας που μας περιβάλλει, μπορεί κάποιος σήμερα να πάρει μια χρήσιμη γεύση από πολιτικές προσδοκίες και δημοκρατικά αιτήματα σε απόσταση δύο ωρών από την Αθήνα, στο Κάιρο. Η μεταπολίτευση που τόσο λοιδoρήθηκε το τελευταίο διάστημα, σε σημείο που να υποτιμώνται τα βασικά της επιτεύγματα, είναι για τους Αιγύπτιους πολίτες σήμερα το βασικό αδιαμεσολάβητο πολιτικό τους αίτημα. Αίτημα ελευθερίας και δημοκρατίας, που το απαιτούν μαζικά και ειρηνικά, με δεκάδες νεκρούς και με σταθερή παρουσία στην καρδιά μιας πόλης είκοσι εκατομμυρίων ανθρώπων για τρεις συνεχείς εβδομάδες. Ένα αίτημα που  δεν μπορεί να καταπνιγεί πια, ούτε να λάβει σαν απάντηση το προχτεσινό πολιτικά φτωχό διάγγελμα του προέδρου της Αιγύπτου. Η Σοσιαλιστική Διεθνής μπορεί να ανέχεται πολλά τέτοια μέλη, αλλά δεν ξέρω πόσο περήφανη μπορεί να συνεχίσει να κάνει την ηγεσία της.

Εν χορδαίς και οργάνω, Πλατεία Ταχρίρ, 10.2.2011. Φωτογραφία της Μυρσίνης Ζορμπά

Η πλατεία Ταχρίρ, πλατεία της απελευθέρωσης, συγκέντρωσε τις τελευταίες μέρες πολύχρωμα πλήθη. Ο πυρήνας των πιο αποφασισμένων είχε κατασκηνώσει εκεί σε ένα πρόχειρο καταυλισμό με αντίσκηνα  και κουβέρτες, ενώ καθημερινά, μετά το μεσημέρι που έκλειναν τα μαγαζιά και τα γραφεία, κατέφθαναν κατά εκατοντάδες και χιλιάδες άνθρωποι κάθε ηλικίας, επαγγέλματος, γυναίκες  και άντρες. Οικογένειες ολόκληρες με μικρά παιδιά, ακόμη και στο καρότσι, παρέες ηλικιωμένων, γυναίκες με μαντίλια και μπούρκα αλλά μαζί και νεαρά  κορίτσια με ξέσκεπο κεφάλι και μπλουτζίν, φοιτητές και φοιτήτριες, γιατροί που είχαν στήσει πρόχειρα ιατρεία, ιμάμηδες, καλλιτέχνες, δικηγόροι που ξεχώριζαν από τις γραβάτες και τα κοστούμια, ορισμένοι με τη μαύρη τήβεννο του δικαστηρίου. Οι λέξεις που κυριαρχούσαν σε κάθε συζήτηση ήταν Δημοκρατία και Ελευθερία, Να φύγει το καθεστώς Μουμπάρακ και η διαφθορά, Επανάσταση για να νικηθεί η φτώχεια. Το νεαρό ζευγάρι που εργάζονταν σε διαφημιστική εταιρία, ο σοβαρός δικηγόρος που είχε έρθει με τον δεκάχρονο γιο του, η πολυπληθής οικογένεια με τις τρεις κόρες, οι γιατρίνες, ο σκηνοθέτης και οι φοιτήτριες του Πολυτεχνείου με τις οποίες κουβέντιασα δεν ανήκαν σε πολιτικό κόμμα ή ομάδα, ήξεραν όμως ότι η ελευθερία και η δημοκρατία είναι ζήτημα αξιοπρέπειας κάθε πολίτη, όπως έγραφε μια καρτέλα που κρατούσε κάποιος στα αγγλικά. Δημοκρατία και Ελευθερία, αλλά γιατί Επανάσταση; Γιατί ύστερα από τριάντα χρόνια ενός στρατιωτικού καθεστώτος πολιτικής καταστολής κάθε ελεύθερης έκφρασης, με τη διαφθορά του καθεστώτος να έχει αγγίξει το αποκορύφωμα, με την αστυνομική αυθαιρεσία και βιαιοπραγία, αλλά και τη φτώχεια να καταδικάζει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού κυριολεκτικά στην πείνα και την αμάθεια, μόνο μια ριζική αλλαγή μπορεί να ικανοποιήσει το λαϊκό αίσθημα. Επανάσταση σημαίνει γι’ αυτούς ριζική αλλαγή, δημοκρατικό πολίτευμα, ανάπτυξη και πρόοδο, ελευθερία λόγου αλλά, κυρίως, καταπολέμηση της τεράστιας φτώχειας που μαστίζει τα λαϊκά στρώματα. Μια βόλτα στις συνοικίες του Καΐρου αλλά και μερικά χιλιόμετρα πιο έξω σε πείθει για το επίπεδο διαβίωσης του ενός και δύο δολαρίων τη μέρα, αλλά και για την τεράστια χρόνια ανεργία των ανθρώπων.

Η αυτοοργάνωση του κόσμου, η ειρηνική διάθεση, η αυθόρμητη πολιτική έκφραση του κόσμου, είναι τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της εξέγερσης που δεν μπορεί πια να γυρίσει πίσω τη χώρα στον πατερναλισμό ενός ηγέτη που ακόμη και στο προχτεσινό του διάγγελμα συνέχισε να επικαλείται το ρόλο του πατέρα απέναντι στα παιδιά του. Η πλατεία Ταχρίρ, δέκα φορές όσο η πλατεία Συντάγματος, αποτελεί πια για τους αιγύπτιους δημοκρατικούς πολίτες τον συμβολικό χώρο του δημοκρατικού αιτήματος. Είναι πολύ χαρακτηριστικό πόσο δική τους, καθαρή και ασφαλή την κρατούσαν οι ομάδες αυτοοργάνωσης και πόσο αμήχανοι ήταν όταν τους ρωτούσε κάποιος πού είναι το Κοινοβούλιο, όπου είχαν κάποιοι συγκεντρωθεί για να διαμαρτυρηθούν επίσης. Κανείς δεν είναι ήξερε ούτε σαν κτίριο αυτό το αποκύημα της φαντασίας του καθεστώτος, που το προβάλλει ο Μουμπάρακ σαν υπαρκτό θεσμό. Η πλατεία Ταχρίρ αποτελεί επίσης μια πραγματική εικόνα της ταυτότητας της χώρας και την απαρχή της πολιτικής της ανασυγκρότησης. Η θρησκευτική ανοχή ανάμεσα σε μουσουλμάνους και χριστιανούς δεν διακηρύχθηκε μόνο σε πανό και χαρτόνια, αλλά ήταν ορατή στις σχέσεις των ανθρώπων, όπως επίσης η γυναικεία παρουσία, η ηλικιακή και η κοινωνική ανάμειξη, η αλληλεγγύη και το ήθος. Οι άνθρωποι από το κέντρο της πόλης, τις φτωχογειτονιές και τα προάστια, οι επιστήμονες και οι επαγγελματίες, οι οικογένειες δήλωναν με την παρουσία τους ότι αισθάνονται πολίτες, ότι διεκδικούν μια δημοκρατική ζωή σε ένα σύγχρονο κόσμο. Η πολιτική ανασυγκρότηση της δημοκρατικής εκπροσώπησης που στερήθηκαν για δεκαετίες έχει αρχίσει πια να κινείται. Η μη επικράτηση του φονταμενταλιστικού ισλαμισμού και των Αδελφών Μουσουλμάνων, που επισείεται σαν κίνδυνος από πολλούς με τις αλλαγές στην Αίγυπτο, οφείλουμε να αντιληφθούμε ότι απαιτεί ακριβώς τη δημοκρατία ως εγγύηση και όχι τη συνέχιση ενός αυταρχικού καθεστώτος. Νέες πολιτικές κινήσεις και κόμματα μένει τώρα να δημιουργηθούν για να εκφράσουν τις πολλές και διαφορετικές πολιτικές ανάγκες αντιπροσώπευσης. Οι Αιγύπτιοι ζητούν να ξεκινήσουν άμεσα οι διαδικασίες που θα οδηγήσουν στη διαμόρφωση και τη διατύπωση πολιτικών προτάσεων.

Ανάμεσα στην αίσθηση της δικής μας μεταπολίτευσης που παρουσιάζεται σήμερα από πολλούς σαν πηγή όλων των κακών στη χώρα μας και  στην αίσθηση που είχα ζώντας για τέσσερις μέρες στο ρυθμό μιας χώρας που αναζητά απεγνωσμένα τη δική της μεταπολίτευση, σκεφτόμουν πόσο άδικοι είμαστε με τους εαυτούς μας και πόσο επιλήσμονες. Τέτοιες πολύτιμες στιγμές αναδεικνύουν την ατομική και τη συλλογική ευθύνη, την ηθική στάση και την ανασύσταση ενός νέου υποκειμένου και πολίτη.  Οι συνέχειες και οι τομές βοηθούν να συνεχίζουμε σε στιγμές κρίσης να  αναλαμβάνουμε τις κοινωνικές και τις πολιτικές μας ευθύνες. Οι συγκρίσεις μερικές φορές είναι χρήσιμες για να επαναφέρουν αυτή την απλή αλήθεια στο οπτικό μας πεδίο.

 

YΓ.  Από την Αθήνα, Παρασκευή απόγευμα. Πριν κλείσουν εικοσιτέσσερις ώρες από το ατυχές διάγγελμα, το οποίο έδειχνε ότι ο πρόεδρος της Αιγύπτου βρισκόταν πια εκτός τόπου και χρόνου και δεν αντιλαμβανόταν το μέγεθος της λαϊκής εξέγερσης που απαιτούσε άμεσα την αποπομπή του, υποχρεώθηκε να παραιτηθεί και να απομακρυνθεί. Οι Αιγύπτιοι διαδηλωτές πανηγύρισαν θριαμβευτικά τη νίκη της εξέγερσης στην πλατεία Ταχρίρ και το αναίμακτο τέλος. Το δικαιούνταν μετά από μέρες δύσκολες και σκληρές θυσίες. Αυτή η ειρηνική επανάσταση δείχνει να έχει, ωστόσο, από την πρώτη στιγμή επίγνωση των δυσκολιών και της διαρκούς προσπάθειας που  περιμένουν την αιγυπτιακή κοινωνία στο δρόμο της προς τη δημοκρατία. Αυτό δείχνουν οι συζητήσεις των απλών πολιτών που με αισιοδοξία αλλά και περίσκεψη αντιμετωπίζουν την επόμενη μέρα, γνωρίζοντας ότι η Αίγυπτος δεν έχει μόνο να λύσει τα δικά της πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα, αλλά  θα λειτουργήσει  και παραδειγματικά στην αραβική δημόσια σφαίρα. Πολλοί βάζουν ήδη στοίχημα ότι δεν θα είναι σε καμία περίπτωση το Ιράν, αλλά η Τουρκία και ο Ερντογάν το παράδειγμα για τις νεότερες γενιές πολιτικών της χώρας.

 

Ετοιμάζοντας πικέτες, Πλατεία Ταχρίρ, 10.2.2011. Φωτογραφία της Μυρσίνης Ζορμπά

 

H Mυρσίνη Ζορμπά διδάσκει πολιτισμική πολιτική στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο

 

 

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Πλατεία Ταχρίρ

  1. Η αραβική έφοδος στον ουρανό
    Μετά από 18 ημέρες διαδηλώσεων και συγκρούσεων, ποτισμένη από το αίμα τουλάχιστον 300 επαναστατών, η αιγυπτιακή επανάσταση ανέτρεψε το δικτάτορα Μουμπάρακ, επιτυγχάνοντας το πρώτο της στόχο. Ούτε οι παρακρατικές συμμορίες, ούτε τα ήξεις-αφίξεις της Δύσης, ούτε η “ουδέτερη” στάση του στρατού, μπόρεσαν να ανακόψουν την ορμή των συνειδητά εξεγερμένων Αιγυπτίων. Οι μάζες που κατέκλυζαν τους δρόμους, που οργάνωσαν υποδειγματικά τον αγώνα τους, που ανέδειξαν σε κέντρο αγώνα την ιστορική πια πλατεία Ταχρίρ, έμειναν ανυποχώρητες και αποφασισμένες και τελικά επέβαλλαν τη θέληση τους. ανάγνωση του υπολοίπου »

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s