«Μ’ έναν τριγωνικό στόχο στο πρόσωπο»

Standard

ΑΝΤΙΚΛΙΜΑΚΑ

του Κώστα Αθανασίου

Έργο του Ρόι Λιχτενστάιν

«Ο Όφερ ζήτησε από τον Άνταμ να του εξηγήσει κάτι σχετικό με τη διαδικασία σύλληψης ενός υπόπτου, φωνάζεις τρεις φορές, στα αραβικά και στα εβραϊκά, ακίνητος, τις ει, και μετά τρεις φορές, ακίνητος ή πυροβολώ […]. Και μετά πυροβολείς».

Τις τελευταίες μέρες, αυτή η «επίσημη» διαδικασία προειδοποίησης του ισραηλινού στρατού προς τους «υπόπτους» αποδείχτηκε για άλλη μια φορά μύθος ή πολυτέλεια, καθώς οι Ισραηλινοί στρατιώτες σκότωσαν κατά δεκάδες Παλαιστίνιους διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν για τη διαιωνιζόμενη κατοχή των εδαφών τους από το Ισραήλ. Είναι προφανές πως για τους Ισραηλινούς στρατιώτες «οι Άραβες βαδίζουν μ’ έναν τριγωνικό στόχο πάνω στο πρόσωπο, όπως στις ασκήσεις». Άλλωστε, η επίσημη απάντηση για τις νέες σφαγές ήταν αποστομωτική: οι διαδηλωτές ήταν «ριζοσπαστικά στοιχεία».

Η περιγραφή της σύλληψης του υπόπτου προέρχεται από το βιβλίο Στο τέλος της γης, του Νταβίντ Γκρόσμαν (μτφ. Λουίζα Μιζάν, εκδ. Καστανιώτη). Το βιβλίο συνδέεται με ένα τραγικό για τον Γκρόσμαν γεγονός καθώς, όταν το έγραφε, ο γιος του σκοτώθηκε στον δεύτερο πόλεμο του Λιβάνου (Αύγουστος 2006), έχοντας περάσει το μεγαλύτερο μέρος της θητείας του στα Κατεχόμενα.

Όταν, το 1972, ο Γιτζάκ Λαόρ κλήθηκε να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στα Κατεχόμενα, αρνήθηκε. Ο Λαόρ είναι συγγραφέας, δημοσιογράφος (πολλά κείμενά του δημοσιεύονται στη Χααρέτζ) και εκδότης λογοτεχνικού περιοδικού. Ο Γιτζάκ Λαόρ οδήγησε την Επιτροπή Λογοκρισίας στο Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, πετυχαίνοντας τη μερική άρση της λογοκρισίας στα θεατρικά έργα. Το 1990, ο τότε πρωθυπουργός Γιτζάκ Σαμίρ αρνήθηκε να υπογράψει την απονομή του Βραβείου Ποίησης στον Λαόρ. Στα ελληνικά κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο του Ο μύθος του φιλελεύθερου σιωνισμού: Οι «συγγραφείς της ειρήνης» στο Ισραήλ (μτφ. Σάββας Μιχαήλ, πρόλογος Ζοζέ Σαραμάγκου, εκδ. Άγρα), στο οποίο ο Λαόρ αντιπαρατίθεται (ανηλεώς) με την τριάδα των Ισραηλινών συγγραφέων Άμος Οζ, Α.Μπ. Γιεοσούα και Νταβίντ Γκρόσμαν (λιγότερο), κυρίως όμως με την εικόνα που διαμορφώνεται γι’ αυτούς στις ευρωπαϊκές χώρες και τη χρήση της εικόνας αυτής από τους ιδεολογικούς (και άλλους) μηχανισμούς του Ισραήλ.

Τον Ιανουάριο του 2009, όταν το Ισραήλ συνέθλιβε τη Γάζα, ο Γιτζάκ Λαόρ έγραφε στο London Review of Books ότι το Ισραήλ έχει εμπλακεί σε έναν μακρό πόλεμο εξόντωσης της παλαιστινιακής κοινωνίας, με στόχο την καταστροφή του παλαιστινιακού έθνους: «Εμείς είμαστε τα αφεντικά. Δουλεύουμε και ταξιδεύουμε. Αυτοί μπορούν να βγάζουν τα προς το ζην αστυνομεύοντας τον ίδιο τον λαό τους. Εμείς οδηγούμε στους αυτοκινητόδρομους. Αυτοί πρέπει να ζουν στους λόφους. Οι λόφοι είναι δικοί μας. Όπως και οι φράχτες. Ελέγχουμε τους δρόμους και τα σημεία ελέγχου και τα σύνορα. Ελέγχουμε το ηλεκτρικό τους ρεύμα, το νερό τους, το γάλα τους, το πετρέλαιό τους, το στάρι τους και τη βενζίνη τους. Όταν διαμαρτύρονται ειρηνικά, τους ρίχνουμε δακρυγόνα. Όταν πετάνε πέτρες, τους ρίχνουμε σφαίρες. Όταν ρίχνουν έναν πύραυλο, καταστρέφουμε οικογένειες, συνοικίες, δρόμους, πόλεις. […] Εμείς είμαστε δημοκρατία. Έχουμε αποφασίσει δημοκρατικά ότι θα ζείτε σαν σκυλιά».

Με αφορμή την επίθεση του ισραηλινού στρατού στο πλοίο «Ρέιτσελ Κόρι» και στον «Στόλο της Ελευθερίας» που πήγαινε να σπάσει τον αποκλεισμό της Γάζας, ο Γιτζάκ Λαόρ έγραφε ειρωνικά ότι «οι ήρωές μας σκότωναν όσο λιγότερους μπορούσαν και επέστρεφαν με ασφάλεια στη βάση τους. Οι ακτιβιστές είχαν όπλα, αλλά τα πέταξαν στη θάλασσα. Βέβαια. Επιπλέον, σχεδόν απήγαγαν τους στρατιώτες μας».

Στην Παλαιστίνη, μετά το 1967, το 20% του πληθυσμού έχει περάσει από τις φυλακές. Στη διάρκεια μόνο του πρώτου μήνα της Ιντιφάντα (γράφει ο Λαόρ, θυμίζοντας τις αποκαλύψεις της εφημερίδας Μααρίβ) ο ισραηλινός στρατός έριξε 1,3 εκατομμύρια σφαίρες! Αριθμοί ασύλληπτοι, μακρινοί — παγωμένες στατιστικές, στις αφηρημένες θεωρητικολογίες περί ειρήνης· «την καθάρια γλώσσα των ντουφεκιών την καταλαβαίνουν πάντα μόνο οι ντουφεκισμένοι», έλεγε παλιά ο Βολφ Μπίρμαν.

Στην Παλαιστίνη, οι νεκροί είναι ανώνυμοι, λέει ο Γιτζάκ Λαόρ. Ίσως δεν είναι σύμπτωση που στον Λαόρ (ως σημαίνουσα προσωπικότητα του μετασιωνιστικού κινήματος στο Ισραήλ) παραπέμπει και η Τζούντιθ Μπάτλερ, που στην Ευάλωτη ζωή (εκδ. Νήσος) αναρωτιέται ρητά, με αφορμή την άρνηση μιας εφημερίδας των ΗΠΑ να δημοσιεύσει τη νεκρολογία δύο οικογενειών Παλαιστινίων που σκοτώθηκαν από Ισραηλινούς στρατιώτες: «Μήπως αυτοί οι θάνατοι δεν λογίζονται ως πραγματικοί θάνατοι και αυτές οι ζωές δεν λογίζονται ως ζωές άξιες οδύνης επειδή είναι Παλαιστινίων;»

Ερωτήματα πέρα από τις γενικόλογες καταθέσεις περί ουμανισμού και ειρήνης, που ίσως είναι καλό να τα θυμόμαστε τις επόμενες μέρες, που ένας ακόμα «Στόλος της Ελευθερίας» ξεκινάει για τη Γάζα.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s