7 και 8 Ιουλίου: Τα «Ενθέματα» πάνε Ερμούπολη

Standard

Η ζωή μας στο διαδίκτυο

του Μάνου Αυγερίδη

Πλατεία Μιαούλη, Ερμούπολη. Επιστολικό δελτάριο, αρχές 20ού αιώνα (ΕΛΙΑ)

Στις 7 και 8 Ιουλίου τα «Ενθέματα» ταξιδεύουν στη Σύρο. Θα συμμετάσχουν στα γνωστά μας «Σεμινάρια της Ερμούπολης» (2-10 Ιουλίου) που διεξάγονται εδώ και 27 χρόνια με την επιμέλεια του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και του Επιστημονικού και Μορφωτικού Ιδρύματος Κυκλάδων και αποτελούν έναν απ’ τους πλέον μακρόχρονους και σημαντικούς θεσμούς στο χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών σπουδών. Τα «Ενθέματα» θα επιμεληθούν ένα διήμερο με θέμα «Η ζωή μας στο διαδίκτυο: διάδοση πληροφορίας, προσωπική έκφραση και κοινωνική δικτύωση», επιχειρώντας την ανάδειξη της θέσης και της σημασίας του διαδικτύου στην καθημερινότητά μας καθώς και την ανίχνευση των δυνατοτήτων, των προβλημάτων και της δυναμικής του μέσου, μέσα από τη συνάντηση ανθρώπων που εμπλέκονται σε αυτό ποικιλοτρόπως, είτε ως δημοσιογράφοι –επαγγελματίες ή μη–, μπλόγκερς, ακτιβιστές ή ερευνητές.

Το internet μπορεί να έχει μπει στη ζωή μας –δειλά για ένα μεγάλο διάστημα– εδώ και 15 περίπου χρόνια, ωστόσο, παράλληλα με τη διαδικασία συνεχούς ανάπτυξης των τεχνολογικών δυνατοτήτων και σταδιακής μαζικοποίησης της πρόσβασης, τομή για την Ελλάδα σε πολλαπλά επίπεδα αποτέλεσαν μάλλον τα γεγονότα που ακολούθησαν τη δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, το Δεκέμβρη του 2008· τομή ως προς τη σύνδεση του μέσου με την κοινωνία, τα κινήματα και την πολιτική, την πληροφόρηση και τη δημοσιογραφία, τη δημιουργία νέων εγχειρημάτων και το εύρος της συμμετοχής σε αυτά.

Σήμερα, δυόμισι χρόνια μετά, σε μια εξίσου κρίσιμη και ρευστή περίοδο, το διαδίκτυο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι στη ζωή ενός μεγάλου μέρους των πολιτών. Τα ειδησεογραφικά sites, τα blogs και τα social media παίζουν σε πολλές περιπτώσεις ισότιμο με τα παραδοσιακά μέσα –αν όχι κυρίαρχο– ρόλο στην ενημέρωση, κάποια από αυτά με κύρια χαρακτηριστικά της συγκρότησής τους την ενεργό συμμετοχή του χρήστη, τη διαδραστικότητα, τη συνδιαμόρφωση. Τι σημαίνει, λοιπόν, «εναλλακτική ενημέρωση», «αντιπληροφόρηση», «δημοσιογραφία των πολιτών», πώς διαμορφώνονται οι έννοιες και πώς προσλαμβάνονται από τους ανθρώπους που συμμετέχουν σε σχετικά εγχειρήματα; Σε τι διαφοροποιείται η «εναλλακτική» από τη mainstream ειδησεογραφία και πόσο μπορεί να χειραφετηθεί από αυτήν; Σε ποιο βαθμό είναι δυνατή μια αντίστοιχη διείσδυσή της στην κοινωνία, χωρίς τις εξαρτήσεις των κυρίαρχων μέσων;

Επιπλέον, η ίδια η φύση του διαδικτύου και οι δυνατότητες που προσφέρει δημιουργούν νέους εκφραστικούς και αφηγηματικούς τρόπους, καθώς και νέους τρόπους αντίληψης της πληροφόρησης ή ακόμα και της δημοσιογραφίας. Αφενός, η σύνθεση κειμένου με οπτικό και ακουστικό υλικό με ποικίλα αισθητικά, νοηματοδοτικά και συναισθηματικά προϊόντα, καθώς και η σύνδεση του ιδιωτικού με το δημόσιο, της προσωπικής έκφρασης με τη δημόσια παρέμβαση και τη διεπαφή και η αλλαγή ρόλων με τον αναγνώστη, όπως συνήθως αποτυπώνεται σε πολλά ατομικά μπλογκ. Αφετέρου, τα ρήγματα που το ίδιο το μέσο δημιουργεί σε περιοριστικά δεδομένα όπως ο τόπος ή ο χρόνος αλλά και η υποταγή σε διαφορετικούς καταναγκασμούς και πειθαρχίες (ή α-πειθαρχίες), με σημαντικά στοιχεία μια επίπλαστη, πολλές φορές, αίσθηση εγκυρότητας και ανεξαρτησίας σε συνδυασμό με την ευκολία και την αμεσότητα της δημοσίευσης και διάδοσης και το σημαντικό πρόβλημα –δύναμη και αδυναμία συγχρόνως– του «copy paste», στοιχεία πολύ εμφανή στα social media (twitter, facebook κ.λπ.) και όχι μόνο.

Άλλωστε, τα social media αποτελούν από μόνα τους ένα πολύ ενδιαφέρον πεδίο συζήτησης όσον αφορά το ρόλο και την επίδρασή τους σε κινηματικά γεγονότα (π.χ. στις αραβικές εξεγέρσεις και στο κίνημα των «αγανακτισμένων»), όπως και η σχέση της εξουσίας, των ανθρώπων και των μηχανισμών της με τις νέες μορφές έκφρασης, προβολής και προπαγάνδας, είτε αυτή τις χρησιμοποιεί ή τις πολεμά. Τέλος, ο θεωρητικός λόγος και η μελέτη του μέσου μέσα από σύγχρονες ιστορικές και ανθρωπολογικές προσεγγίσεις μπορεί να αναδείξει διαφορετικές πτυχές των φαινομένων με τα οποία σχετίζεται και αλληλεπιδρά· η αμφίδρομη σχέση του με τη σύγχρονη κουλτούρα, η θέση της μνήμης στα διαδικτυακά περιβάλλοντα, η δημιουργία δικτύων, οι ιδεολογικές ζυμώσεις και οι ανθρώπινες σχέσεις, όπως και ο ρόλος και η λειτουργία της ανωνυμίας, αποτελούν ανοιχτά ζητήματα τόσο στην «πράξη» όσο και στη «θεωρία».

Τα παραπάνω, προϊόν, στο μεγαλύτερο μέρους τους, των συζητήσεων της συντακτικής ομάδας των «Ενθεμάτων», είναι μερικές μόνο σκέψεις ανάμεσα στα πολλά και ενδιαφέροντα που ευελπιστούμε να συζητήσουμε στις δύο μέρες της παραμονής μας στην Ερμούπολη. Πέραν αυτών, η συνάντηση με παλιούς και νέους φίλους, διαδικτυακούς και μη, η καλή παρέα και η ανταλλαγή απόψεων αποτελούν πάντα το ζητούμενο, κρίσιμο και ζωογόνο, ιδιαίτερα στους μέρες που ζούμε. Αυτό, εκτός από τους συμμετέχοντες, το διασφαλίζουν και οι διοργανωτές, τους οποίους ευχαριστούμε θερμά και ιδιαίτερα τον Δημήτρη Δημητρόπουλο και την Κατερίνα Δέδε για τις συζητήσεις και τη συνεχή συνδρομή τους. Η αρχική ιδέα και η πρόταση που με χαρά αποδεχτήκαμε ανήκει σ’ αυτούς και στην αγαπημένη μας Εύη Ολυμπίτου, στη μνήμη της οποίας είναι αφιερωμένα συνολικά τα φετινά σεμινάρια της Ερμούπολης.

Η ΖΩΗ ΜΑΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ:

ΔΙΑΔΟΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ, ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΤΥΩΣΗ

Επιμέλεια σεμιναρίου: «Ενθέματα» της Αυγής της Κυριακής (enthemata.wordpress.com)

Πέμπτη 7 Ιουλίου, απόγευμα

Άνοιγμα: Στρατής Μπουρνάζος («Ενθέματα»)

«Εναλλακτική ενημέρωση» και «δημοσιογραφία των πολιτών»

Συντονίστρια: Σοφία Ζουμπουλάκη («Ενθέματα»)

ΑΡΗΣ ΔΑΒΑΡΑΚΗΣ (protagon: protagon.gr)

ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΚΑΠΑΡΟΥΔΑΚΗΣ (radiobubble: radiobubble.gr)

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΙΤΙΔΗ (tvxs: tvxs.gr)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΑΚΗΣ (indy: indy.gr)

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΙΜΟΣ (RedNotebook: rnbnet.gr)

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ (Παραλληλογράφος: parallhlografos.wordpress.com)

Παρασκευή 8 Ιουλίου, πρωί

Μπλογκ: προσωπική έκφραση και δημόσια παρέμβαση

Συντονιστής: Μάνος Αυγερίδης («Ενθέματα»)

ΜΑΡΙΝΑ ΚΟΝΤΑΡΑ (krotkaya.wordpress.com)

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΗΣ (histologion-gr.blogspot.com)

ΣΠΥΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ (tovytio.wordpress.com)

ΣΤΑΘΗΣ ΣΤΑΣΙΝΟΣ (techiechan.com)

Παρασκευή 8 Ιουλίου, απόγευμα

Από την πράξη στη θεωρία

Συντονίστρια: Ιωάννα Μεϊτάνη («Ενθέματα»)

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΒΑΛΑΤΣΟΥ(υπ. δρ, Παν. Αθηνών)

Η μνήμη στο (δια-)δίκτυο. Τα δίκτυα της μνήμης

ΑΣΤΕΡΗΣ ΜΑΣΟΥΡΑΣ (ανεξάρτητος δημοσιογράφος, ανταποκριτής του δικτύου Global Voices Online)

Η αραβική άνοιξη και τα διεθνή παρακλάδια της στα κοινωνικά δίκτυα

ΜΗΤΣΟΣ ΜΠΙΛΑΛΗΣ (Παν. Θεσσαλίας)

Δίκτυα μέσα σε Δίκτυο. Όψεις της δικτύωσης ανθρώπων και μηχανών στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα

ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΠΑΠΑΗΛΙΑ (Παν. Θεσσαλίας)

«Αθηναίοι στην πράξη»: Οι συγ-κινήσεις των ψηφιακών πολιτών, η ψηφιακή πόλη και ο λόγος για τη δράση

Στο φετινό πρόγραμμα των «Σεμιναρίων της Ερμούπολης» περιλαμβάνεται επίσης το «2ο Γεωγραφικό Εργαστήρι: Πόλη, Αστικός Χώρος, Μητρόπολη», που θα πραγματοποιηθεί στις 2-3 Ιουλίου με την επιμέλεια της Ντίνας Βαΐου, του Κωστή Χατζημιχάλη και της Βενετίας Χατζή, το διήμερο με θέμα «Το Αιγαιακό Τοπίο: Κοινωνικές και Πολιτισμικές προσλήψεις-Αναπαραστάσεις-Πρακτικές» (4-5 Ιουλίου, επιμέλεια: Ανδρομάχη Οικονόμου, Θεανώ Σ. Τερκενλή), η εκδήλωση «Νίκος Φιλάρετος: Ένας υπεύθυνος και μαχητικός πολίτης» και η παρουσίαση του αρχείου του παραρτήματος Σύρου της ΠΕΑΕΑ το απόγευμα της Τρίτης 5 Ιουλίου. Το διήμερο 6 και 7 Ιουλίου θα γίνουν τρεις συνεδρίες με γενικό τίτλο: «Δουλεύοντας στα τοπικά αρχεία: Από το αρχειακό υλικό στην ιστορική μελέτη» και τέλος, από τις 7 έως τις 10 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί τετραήμερο σεμινάριο της Ομάδας για την Τεχνολογική, Οικονομική και Στρατηγική Ανάλυση της Κοινωνίας της Πληροφορίας (INFOSTRAG) του Εργαστηρίου Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας του ΕΜΠ, με τίτλο «Αξιοποιώντας τις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) για τη βελτίωση των λειτουργιών του κράτους και την έξοδο από την κρίση» (επιμέλεια: Γιάννης Καλογήρου, Θεόδωρος Καρούνος, Παναγιώτης Παναγιωτόπουλος).

Αναλυτικά το πρόγραμμα των σεμιναρίων βρίσκεται στη διεύθυνση: http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/news/SEMINARIA_Syros_new%202011.pdf

Πλατεία Μιαούλη, Ερμούπολη. Επιστολικό δελτάριο, αρχές 20ού αιώνα (ΕΛΙΑ)

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s