«Να καθαρίσουμε τους κακομούτσουνους»

Standard

ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ

του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

Αφίσα του Αλέκου Φασιανού, για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας (Σπύρος Καραχρήστος, «Ελληνικές αφίσες», Κέδρος, Αθήνα 2003)

Γυρίσαμε πάλι στο Σεπτέμβρη. Αφήνοντας πίσω μας τις παραλίες, το νυχτερινό χαζολόγημα, τα παιδιά που τρέχουν στους πλακόστρωτους δρόμους, τη θάλασσα. Αφήνοντας πίσω μας… Όσοι και όσες αυτό το παράξενο καλοκαίρι βρεθήκαμε να κάνουμε διακοπές, την ώρα που φίλοι και γνωστοί έμεναν στην Αθήνα μετρώντας δουλειές και χρέη — διακοπές που δεν διέκοψαν την αγωνία μας γι’ αυτό που φουντώνει μέρα τη μέρα, καθώς διαγράφεται όλο και καθαρότερα το αδιέξοδο: στα μεσημεριανά τραπέζια, στους καφέδες του απογέματος, στις παρέες και στις ειδήσεις,  η κρίση κυριαρχεί παντού.

Διαβάζοντας σελίδες επί σελίδων, ένιωσα πως βρήκα τελικά τον υπεύθυνο: δεν είναι άλλος από τη μεταπολίτευση, την κουλτούρα της που,  πεθαίνοντας, συμπαρασύρει μαζί της και έναν ολόκληρο κόσμο. Ας τελειώνουμε, λοιπόν, μ’ αυτή την περίοδο της χλιδής και της ελευθεριότητας, ας εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες που η νέα συγκυρία γεννά. Όσοι και όσες πιο δυνατοί επιβιώσουν — το  θέμα το έχουν αναδείξει ο Νικόλας Σεβαστάκης και ο Πολυμέρης Βόγλης στα ωραία τους κείμενα, σε αυτό εδώ το ένθετο.

Πέθανε λοιπόν η μεταπολίτευση. Είμαστε πλέον έτοιμοι να τυπώσουμε και τα κηδειόσημα –άρθρα, αναλύσεις και επιφυλλίδες που σωρεύονται, όλο και περισσότερες, τους τελευταίους μήνες–, να παραγγείλουμε τα στεφάνια, να ψήσουμε τους καφέδες της παρηγοριάς, να προβάρουμε τους επικήδειους.  Η «διαφθορά», οι «καταχρήσεις του δημόσιου βίου», ο «ατομικός ευδαιμονισμός», ο «λαϊκισμός»,  «ο κομματισμός», ο «κρατισμός», το κράτος και εν γένει οτιδήποτε δημόσιο, όλα όσα οδήγησαν στη σημερινή κρίση μπορούν να θαφτούν πλέον δίπλα  της. Δεν πειράζει αν μαζί τους, ανακατεμένα στο χώμα, παρασυρθούν και κάποια από τα κατακτημένα δικαιώματα και τις ελευθερίες, εμείς είμαστε έτοιμοι να ακολουθήσουμε το ξόδι. Πρώτα οι λίγοι στενοί συγγενείς –πάει ο καιρός που άπαντες όμνυαν στο όνομά της– τώρα σιγά σιγά αποχωρούν καταγγέλλοντας. Κι έπειτα οι υπόλοιποι, θεατές, όλοι εμείς που πορευτήκαμε μαζί της αυτά τα χρόνια. Δεν είμαστε και λίγοι, όσοι συνειδητοποιήσαμε τον κόσμο τις πρώτες δικές της ημέρες ή όσοι γεννηθήκανε μέσα στις δεκαετίες που ξεδιπλώθηκε. Σιωπηλοί θα ακολουθούμε, ανέτοιμοι να την υπερασπιστούμε, αναζητώντας πλέον την έμπνευση σε άλλες εποχές, στην Κατοχή, στο νέο ΕΑΜ, στα τραγούδια της δεκαετίας  του ’40, στα οράματα των νέων συλλογικοτήτων, που προσπαθούμε να διακρίνουμε. Αμήχανοι, βλέποντας πια ό,τι κάποτε πολιτικά υποστηρίξαμε ή πιστέψαμε να εκμαυλίζεται, τους ανίκανους διαχειριστές πολιτικούς της γενιάς του Πολυτεχνείου να ρητορεύουν, τις διεφθαρμένες ηγεσίες ενός κρατικοδίαιτου συνδικαλιστικού κινήματος να διαρρηγνύουν τα ήδη πουλημένα ιμάτιά τους, όσους επαγγέλθηκαν την αλλαγή να γκρεμίζουν ό,τι χτίστηκε στο όνομά της, εκείνους που τράφηκαν από τους καρπούς της να την απαξιώνουν.

Ας θάψουμε λοιπόν τώρα τη μεταπολίτευση, ρίχνοντας μέσα ό,τι δεινό μας ταλαιπώρησε. Ξεχνώντας όλα εκείνα που έφερε μαζί της, τη νομιμοποίηση ενός ολόκληρου πολιτικού χώρου, την κατάργηση της βασιλείας, την καθιέρωση της δημοτικής, την αίσθηση της δικαίωσης για ανθρώπους που βρέθηκαν χρόνια κατατρεγμένοι, την πρώτη αδιατάρακτη περίοδο δημοκρατίας έπειτα από δεκαετίες και τόσα άλλα. Ξέρω, μοιάζουν όλα και μακρινά πολύ και αυτονόητα. Μα είναι που μπλέκονται με τις δικές μου αναμνήσεις και επιστρέφουν συχνά στο μυαλό μου:  τον πατέρα μου, στα τέλη του ’80, να κρατά σχεδόν επιδεικτικά ανοιχτά Τα Νέα γυρίζοντας από το περίπτερο, τον κόσμο να πανηγυρίζει ξέφρενα το βράδυ της 18ης  του Οκτώβρη του 1981, τα τραγούδια του Θεοδωράκη στο ραδιόφωνο, τα βροχερά βράδια εφηβικής ελευθερίας στα φεστιβάλ των νεολαιών, την πρώτη έγχρωμη τηλεόραση στο σπίτι των γειτόνων μου που το έχτισαν δωμάτιο-δωμάτιο δουλεύοντας στην οικοδομή. Επιτρέψτε μου να τις κρατήσω αυτές τις αναμνήσεις. Κι όταν κάποτε έλθει η ώρα του απολογισμού για όλα όσα, καλά και κακά, η κοσμογονική αυτή εποχή γέννησε –πέρα από τον καταγγελτικό λόγο των λογής λογής σχολιαστών, χωρίς τα ματογυάλια της κρίσης και τις στατιστικές–, να τις φέρω στο τραπέζι. Μπορεί και να χρειαστούν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s