«Μέχρι τα σαράντα του»…

Standard

του Τριαντάφυλλου Σκλαβενίτη

Πάμπλο Πικάσο, «Στούντιο με κεφάλι αγάλματος», 1925

Στους προηγούμενους εορτασμούς των είκοσι και των τριάντα χρόνων είχαμε την ευκαιρία να ιστορήσουμε την ίδρυση και την πορεία της Εταιρείας μας και του περιοδικού μας και την άνεση να αναστοχαστούμε γι’ αυτά και να φανταστούμε τη μελλοντική τους πορεία στο πλαίσιο των ιστορικών σπουδών μας. Όλα σχεδόν εκείνα τα κείμενα των αναδρομών και των λόγων θησαυρίστηκαν στην Εικοσαετία 1971-1991 του 1992 και στους τόμους 14 (1992) και 25 (1993) του περιοδικού μας.

Κάτω από διαφορετικούς και δύσκολους όρους, που επιβάλλει η σημερινή πραγματικότητα της οικονομικής κρίσης, που απειλεί να αναβαθμιστεί σε εθνική, καλούμαστε να το πράξουμε και τώρα, με το ερώτημα της επιβίωσης ενός εξαρχής αδύνατου οργανισμού, που ήταν η Εταιρεία μας, καθώς δεν νοιάστηκε να αναζητήσει προσβάσεις, συμμαχίες και μονιμότερα στηρίγματα στην κοινωνία, πέρα από εκείνα που εξασφάλιζαν, ίσα-ίσα, τους πόρους για το νοίκι του υπογείου, τα λίγα λειτουργικά έξοδα και τις εκδοτικές δαπάνες για το περιοδικό και τα βιβλία. Όμως έτσι, χωρίς δεσμεύσεις, τα άλλα ήταν υπόθεση της συλλογικότητάς μας και των ατέλειωτων ωρών εθελοντικής δουλειάς δεκάδων νέων ανθρώπων τεσσάρων δεκαετιών και κάποιων που ξεχάστηκαν και τους πήραν τα χρόνια στο συντροφικό ταξίδι.

Και οι ιδρυτές και οι συνεχιστές αυτής της προσπάθειας νομίζω ότι κινηθήκαμε από την πίστη και την επιθυμία για την αλλαγή των όρων της παιδείας, της επιστημονικής κατάρτισης και της επαγγελματικής ενασχόλησης με την ιστορία και τους άλλους επιστημονικούς κλάδους έρευνας του παρελθόντος. Ύστερα ερχόταν η ουσιαστική αμφισβήτηση των αφόρητων αφηγημάτων με τους μύθους και τα στερεότυπα, τις άγνοιες και τις ρητορείες, που συσσώρευσαν οι παντοδύναμες ιδεολογικές ανάγκες του παρελθόντος και του οργανωμένου συστημικού παρόντος. Πώς να τα νικήσει όλα αυτά ο μοναχικός αυτοδιδακτισμός, αν δεν δημιουργούνταν συλλογικότητες με κανόνες και αρχές, αλλά χωρίς προκαθορισμένα μέτρα και καπελώματα του ενός ή των κάποιων, για να χωρούν όλοι και καθένας με το δικό του μέτρο και τη συμβολή του στο διάλογο, σε ένα ελεύθερο πεδίο ιδεών.

Ύστερα από σαράντα χρόνια και με μια πρωτόγνωρη για τον τόπο μας δημιουργία υποδομών, ανάπτυξη πανεπιστημιακών και ερευνητικών θεσμών, ανάδειξη τόσων ανθρώπων με σπουδές και τίτλους και με πολύτιμο απόκτημα τις δημιουργικές προοπτικές που άνοιξε η μεγάλη επανάσταση της πληροφορικής στην αναζήτηση της γνώσης, η γενικευμένη κρίση και η αναζήτηση των αιτίων της, σε συνδυασμό με την εναγώνια αναζήτηση άμεσης διεξόδου, ενώ η κρίση μαίνεται, απαξιώνουν βεβαιότητες και βάζουν ερωτηματικά για την ποιότητα και τη χρησιμότητα των αποτελεσμάτων της τεσσαρακονταετίας που πέρασε. Όλο και περισσότερο (και όχι πάντα δίκαια) η αποτυχία αποδίδεται στη διαβρωτική δράση ατομικοτήτων, μεμονωμένων ή συνασπισμένων, που ακύρωσαν προσπάθειες για συλλογικές δράσεις, σχέδια και λύσεις, άλωσαν θεσμούς, στήριξαν στρεβλούς μηχανισμούς και πρακτικές, εμποδίζοντας να βρεθούν κοινοί δρόμοι στην πορεία της κοινωνίας.

Αυτή την ίδια ώρα του εορτασμού των σαράντα χρόνων της συλλογικότητας του Μνήμονα δίνεται ευκαιρία αναστοχασμού με το ερώτημα για την αξία του παραδείγματός του και θα ήμουν ευχαριστημένος να το απαντήσουν οι νέοι άνθρωποι που τον πλαισιώνουν και θα καθορίσουν την αναγκαιότητα της ύπαρξής του και την πορεία του.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s