Περιεχόμενα 27.11

Standard

 

Alexei von Jawlensky, "Nεκρή φύση με κανάτα", 1912

Ο «κυρίαρχος λαός» και οι υπερασπιστές της νομιμότητας: Γιώργος Κατσαμπέκης

«Εγχειρηματικότητα». Ζωντανή Βιβλιοθήκη: Κατερίνα Νάκου

Το πολίτευμα ως εκκρεμές: Αλέξανδρος Κεσσόπουλος

Μπορεί να πουληθεί ένα πάρκο; Σπύρος Τσούγκος

Ποιος (θέλουμε να) είναι ο ελληνικός λαός; Ο νέος Κώδικας Ιθαγένειας ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας: Βασίλης Παπαστεργίου

Για τις μέρες που θα ’ρθούν: Βαγγέλης Καραμανωλάκης

Η Αθήνα δεν έχει λησμονήσει: Άχιμ Μπιρ

Πλατεία Ταχρίρ: η επιστροφή: Μatthew Cassel, Amira Nowaira, Mohamed El Hebeishy, Shara Khorshid

Τα ανομολόγητα εφόδια της κυβέρνησης Παπαδήμου: Αγγέλικα Ψαρρά

Ο «κυρίαρχος λαός» και οι υπερασπιστές της νομιμότητας

Standard

του Γιώργου Κατσαμπέκη

Φωτογραφία του Αντρέ Κέρτες,1920

Το τελευταίο διάστημα τείνει να κυριαρχήσει στη δημόσια σφαίρα ένας συγκεκριμένος λόγος, μια αγωνιώδης απεύθυνση προς την κοινωνία, η οποία συνήθως παίρνει τη μορφή νουθεσίας ή/και πιεστικής παράκλησης για υπευθυνότητα και σύνεση. Ποιο το κεντρικό διακύβευμα σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση; Η αποτροπή μιας υποτιθέμενης επικείμενης αντιδημοκρατικής εκτροπής· ενός «χάους ανομίας». Αρχιερείς σε αυτή την προσπάθεια, πέρα από ηγετικά στελέχη της κυβέρνησης, έχουν αυτοχρισθεί γνωστοί αρθρογράφοι φιλοκυβερνητικών εφημερίδων και βεβαίως οι «συνήθεις ύποπτοι» τηλε-δημοσιογράφοι αντίστοιχων καναλιών, οι οποίοι συχνά παρουσιάζονται και ως βασιλικότεροι του βασιλέως. Στον κατάλογο αυτού του άτυπου «κόμματος της υπευθυνότητας» βλέπουμε να στριμώχνονται διάφορα ετερόκλητα δημόσια πρόσωπα, διάσπαρτα στο πολιτικό/κομματικό φάσμα, από την «(παρα)εκσυγχρονισμένη» ανανεωτική αριστερά ως και την «υπεύθυνα» νουθετούσα ακροδεξιά.

Ο (διόλου) νέος αυτός λόγος που εκφέρουν οι συγκεκριμένοι φορείς επικεντρώνει στο ζήτημα της εφαρμογής των νόμων ως πυρήνα των σύγχρονων δημοκρατιών. «Προσοχή, κινδυνεύει η έννομη τάξη»… Σε τούτο έγκειται λοιπόν ο σημερινός κίνδυνος εκτροπής και όχι αλλού όπως νομίζουμε αρκετοί. Ξεχνούν ίσως, ή παραβλέπουν συνειδητά οι συγκεκριμένοι πολιτικοί, δημοσιογράφοι και λοιποί δημοσιολογούντες πως αν η δημοκρατία φέρει στον πυρήνα της την έννοια της λαϊκής κυριαρχίας, δηλαδή της δύναμης/βούλησης των πολλών, δε τη φέρει μόνο ως θεσμισμένη [constituted] εξουσία/δύναμη (που εκδηλώνεται τυπικά στα σύγχρονα αντιπροσωπευτικά συστήματα με την τακτική, ανά τέσσερα χρόνια, προσέλευση στην εκλογική κάλπη για την παροχή της λεγόμενης «ελεύθερης εντολής» και πιο σπάνια στην κάλπη ενός δημοψηφίσματος), αλλά και ως θεσμίζουσα/συντακτική [constituent] εξουσία/δύναμη. Εδώ –ας υποθέσουμε κάπως αυθαίρετα– η πρόζα της υπευθυνότητας φαίνεται πως σέβεται τουλάχιστον την πρώτη ιδιότητα. Κάτι που βεβαίως δεν ισχύει απαραίτητα. Πώς να ερμηνεύσουμε άλλωστε την κυβερνητική και μηντιακή εμμονή του τελευταίου διαστήματος ότι οι πρόωρες εκλογές στην παρούσα συγκυρία θα ήταν μοιραίες για τη χώρα; Πώς να δούμε τον πανευρωπαϊκό τρόμο απέναντι στο ενδεχόμενο δημοψηφίσματος; Συνέχεια ανάγνωσης

«ΕΓΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ»: Ζωντανή Βιβλιοθήκη

Standard

Η «Εγχειρηματικότητα», η νέα στήλη στην οποία παρουσιάζουμε  εγχειρήματα από τον χώρο των ιδεών, της κοινωνίας, του πολιτισμού, στον αντίποδα της εμπορευματικότητας, της συμβατικότητας και της επιχειρηματικότητας, φιλοξενεί  σήμερα τη «Ζωντανή Βιβλιοθήκη» (http://humanlibrary.gr/), μια προσπάθεια που ξεκίνησε στην Ελλάδα πριν από δύο χρόνια, ως ένα μέσο εκπαίδευσης στα ανθρώπινα δικαιώματα. Μας γράφει γι’ αυτήν η δημοσιογράφος Κατερίνα Νάκου, εθελόντρια της «Ζωντανής Βιβλιοθήκης».

της Κατερίνας Νάκου

Έργο του Χουάν Γκρις, 1926-1927

Φαντάσου μια βιβλιοθήκη που κινείται… Αποθέματα γνώσης, εμπειρίας και  αγάπης  που γίνονται επικοινωνία ουσιαστική αποτυπώνονται σε σελίδες ζωντανές. Σκέψου μια βιβλιοθήκη που απαρτίζεται από βιβλία που συνεχώς  πληθαίνουν και γράφονται διαρκώς… Βιβλία που συνεχίζουν να γεμίζουν τις σελίδες τους με λέξεις όσο άνθρωποι που αγαπούν να διαβάζουν αληθινές ιστορίες είναι εκεί για να τα ακούν, για να μιλάνε…

Η «Ζωντανή Βιβλιοθήκη» στην Ελλάδα ξεκίνησε τη δράση της πριν από δυο χρόνια από μια ομάδα εθελοντών και εθελοντριών, ως ένα μέσο εκπαίδευσης στα ανθρώπινα δικαιώματα. Σήμερα αποτελείται από 50 και πλέον άτομα με διαφορετικές εμπειρίες: πρόσφυγες, μετανάστριες, γκέι άντρες, λεσβίες, ανθρώπους με αναπηρία, οροθετικούς, τρανς άτομα, αντιρρησίες συνείδησης, χρήστες ψυχιατρικών υπηρεσιών.

Ποιο είναι το μυστικό της «Ζωντανής Βιβλιοθήκης»; Δεν αποτελείται από βιβλία «χάρτινα». Αντιθέτως, τα βιβλία είναι άνθρωποι με σάρκα και οστά που αφηγούνται πώς έχουν δεχτεί το ρατσισμό μέσα από προσωπικά τους βιώματα. Τις εκδηλώσεις  διοργανώνουν τα ίδια τα «ανθρώπινα βιβλία»  μαζί με τους εθελοντές και τις εθελόντριες της ομάδας, σύμφωνα με τις αρχές της αυτοοργάνωσης, της συλλογικότητας και της  ισότητας στις σχέσεις των μελών. Οι δράσεις της Ζωντανής Βιβλιοθήκης αυτοχρηματοδοτούνται. Συνέχεια ανάγνωσης

Το πολίτευμα σαν εκκρεμές

Standard

του Αλέξανδρου Κεσσόπουλου

της Κατερίνας Νάκου

Ο τρόπος οργάνωσης μιας πολιτείας και οι συνταγματικοί κανόνες βάσει των οποίων λειτουργεί αποτελούν τη θεσμική αποτύπωση της έκβασης κοινωνικών αγώνων, που έχουν ως διακύβευμα την εξασφάλιση της μέγιστης δυνατής πολιτικής ισχύος για καθεμιά από τις αντιμαχόμενες δυνάμεις. Εφόσον, δηλαδή, κάθε νομικό κείμενο πολιτικού χαρακτήρα αποτελεί την επισφράγιση ενός συμβιβασμού που επιτυγχάνεται ανάμεσα στις διάφορες κοινωνικές δυνάμεις και τάξεις, μπορεί να γίνει αντιληπτό ως προοδευτικό ή συντηρητικό, ανάλογα με τον βαθμό στον οποίο ενσωματώνει τις λαϊκές διεκδικήσεις, θεσμικές και κοινωνικές, εντός του δεδομένου πλαισίου βέβαια που της επιτρέπει η κοινοβουλευτική δημοκρατία. Με δεδομένο, λοιπόν, ότι στις μέρες μας ζούμε μια επίθεση που σαρώνει θεμελιώδη κοινωνικά κεκτημένα δεκαετιών, το ερώτημα που τίθεται για τις δυνάμεις της εργασίας είναι αν είναι προς το συμφέρον τους, στην παρούσα συγκυρία, μια αλλαγή στο θεσμικό επίπεδο των ισορροπιών που διαμορφώθηκαν κατά τη μεταπολίτευση. Συνέχεια ανάγνωσης

Μπορεί να πουληθεί ένα πάρκο;

Standard

του Σπύρου Τσούγκου

Έργο του Όσκαρ Κοκόσκα

Το Κτήμα Δρακόπουλου είναι γνωστό ως ένας από τους τελευταίους εναπομείναντες ελεύθερους χώρους στην πολλαπλά επιβαρημένη περιοχή των Πατησίων. Γνωστές επίσης είναι οι κινητοποιήσεις των κατοίκων, εδώ και δεκαετίες, ώστε το κτήμα να μην τσιμεντοποιηθεί. Αποτέλεσμα αυτών των αγώνων ήταν η μετατροπή, το 1985, μεγάλου μέρους του κτήματος σε πάρκο από το Δήμο Αθηναίων.

Τον Αύγουστο του 2009 ο εκ κληροδοτήματος ιδιοκτήτης Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, με βάση το μνημόνιο συνεργασίας που είχε υπογράψει με την τότε δημοτική αρχή, προχώρησε στην κατεδάφιση των εγκαταστάσεων της εριουργίας Δρακόπουλου (δείγματος βιομηχανικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα), δίπλα ακριβώς από το πάρκο. Στόχος ήταν η ανέγερση πολυώροφου κτιρίου γραφείων, καταστημάτων και υπόγειου χώρου στάθμευσης. Και αυτό όταν, σύμφωνα με το Π.Δ. 573/83, το σύνολο του κτήματος είχε χαρακτηριστεί χώρος πρασίνου και τα υπάρχοντα σε αυτό κτίρια διατηρητέα. Για άλλη μια φορά η αντίδραση και κινητοποίηση των κατοίκων έσωσε το κτήμα. Η Επιτροπή Κατοίκων για τη Διάσωση του Κτήματος Δρακόπουλου, όπως τονίζεται σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, άνοιξε στον κόσμο της γειτονιάς το χώρο του κατεδαφισμένου εργοστασίου και με πολύ κόπο και προσωπική εργασία τον μετέτρεψε σε πάρκο και παιδική χαρά. Συνέχεια ανάγνωσης

Ποιος (θέλουμε να) είναι ο ελληνικός λαός; Ο νέος Κώδικας Ιθαγένειας ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας

Standard

του Βασίλη Παπαστεργίου

Νίκος Εγγονόπουλος, "Σύνθεσις από την Επανάσταση", 1936

Την ερχόμενη Παρασκευή 2 Δεκεμβρίου στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) θα γίνουν δύο σημαντικές δίκες. Εκείνη που εύλογα συγκεντρώνει την προσοχή της κοινής γνώμης είναι η συζήτηση των προσφυγών των Δικηγορικών Συλλόγων Αθηνών και Καλαμάτας κατά του Ειδικού Τέλους Ακίνητης Περιουσίας που επιβάλλεται μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ. Την ίδια ωστόσο ημέρα συζητείται στο ακροατήριο του ίδιου δικαστηρίου η αίτηση ενός δικηγόρου Αθηνών, δραστηριοποιημένου στον πέραν της ΝΔ «πατριωτικό» χώρο, κατά των υπουργικών αποφάσεων που ρυθμίζουν την εφαρμογή του νέου κώδικα περί ιθαγένειας και τη συμμετοχή μη κοινοτικών αλλοδαπών στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.

Ήδη με την υπ’ αριθμ. 350/2011 απόφασή του το Δ΄ Τμήμα του ΣτΕ έχει αποφανθεί υπέρ της ασυμβατότητας των νέων αυτών ρυθμίσεων προς το Σύνταγμα και έχει παραπέμψει το θέμα στην Ολομέλεια. Αν η Ολομέλεια επιβεβαιώσει την απόφαση του τμήματος, τότε οι διατάξεις του Ν. 3838/2010 για την απόδοση της ελληνικής ιθαγένειας σε ανήλικους αλλοδαπούς που γεννήθηκαν στην Ελλάδα ή φοίτησαν σε ελληνικά σχολεία επί έξι χρόνια και για τη συμμετοχή μη κοινοτικών αλλοδαπών στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές πρακτικά θα καταργηθούν.

Η απόφαση του Δ΄ Τμήματος του ΣτΕ –ιδίως το σκεπτικό της– μας προϊδεάζει για την έκβαση της μάχης αυτής, αποκαλύπτοντας παράλληλα κάτι εξαιρετικά ενοχλητικό: τη διεισδυτικότητα του ακροδεξιού λόγου στο σκεπτικό του ανώτερου διοικητικού δικαστηρίου.

Αλλοδαποί στην Ελλάδα: νόμιμοι ή νομιμοποιημένοι;

Το ΣτΕ με την υπ’ αριθμ.350/2011 απόφασή του κρίνει ότι οι διατάξεις περί απονομής της ελληνικής ιθαγένειας στα τέκνα αλλοδαπών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα ή έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς έξι τάξεις ελληνικού σχολείου (με τους όρους που θέτει ο νέος κώδικας ιδίως σε σχέση με τη νομιμότητα διαμονής των γονέων τους) αντίκειται στα άρθρα 1§2 και 3 και 4§3 του Συντάγματος.

Ας δούμε λοιπόν τι λένε τα άρθρα αυτά: Άρθρο 1§2 και 3: «Θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία. ΄Ολες οι εξουσίες πηγάζουν από τον Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του ΄Εθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα». Άρθρο 4§3 «Έλληνες είναι όσοι έχουν τα προσόντα που ορίζει ο νόμος […]».

Εν πρώτοις δηλαδή, η διατύπωση του Συντάγματος φαίνεται να επιτρέπει στον κοινό νομοθέτη να ορίζει εκείνος με νόμο ποιος έχει τα προσόντα να λάβει την ελληνική ιθαγένεια. Πως λοιπόν φθάνει το ΣτΕ στο αντίθετο συμπέρασμα; Συνέχεια ανάγνωσης

Για τις μέρες που θα ’ρθούν

Standard

 του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

Μαν Ραίυ, "Οι εραστές"

Και είναι αλήθεια ότι είμαι πια σε μια αμηχανία. Όχι γιατί δεν πιστεύω ότι πρέπει να αντιδράσουμε απέναντι σε όλα αυτά τα οικονομικά μέτρα που εξαθλιώνουν τη ζωή μας. Ασφαλώς και πρέπει. Αλλά γιατί ταυτόχρονα –και δεν αναφέρομαι βέβαια στον υποκριτικό κυρίαρχο λόγο– αισθάνομαι ότι πρέπει να ψάξουμε  όσα οδήγησαν εδώ, να δούμε τα στραβά, να αναζητήσουμε τις αλλαγές, γύρω μας και μέσα μας. Αλίμονο, σκέφτομαι, εάν τα όσα συμβαίνουν σήμερα δεν γίνουν η αφορμή για να σκεφτούμε ξανά, να αναθεωρήσουμε, να βρούμε καινούργιους τρόπους. Να αλλάξουμε. Γιατί αλλιώς θα μείνουμε είτε να μοιρολογούμε για όσα χάσαμε ή θα χάσουμε, είτε να ξαναγυρνάμε δογματικά στο χθες, ξαναστήνοντας ήρωες και προδότες, θυσιάζοντας το πιο γόνιμο κομμάτι του αναστοχασμού και της αμφισβήτησής μας για το παρελθόν στη λογική της άμυνας απέναντι  σ’ έναν παντοδύναμο και διαχρονικό εχθρό που και πάλι επιτίθεται. Συνέχεια ανάγνωσης