Άι, Νικαράγουα, Νικαραγουίτα…

Standard

ΑΝΤΙΚΛΙΜΑΚΑ

του Κώστα Αθανασίου

Φωτογραφία της Εύης Κώτσου, από το άλμπουμ "Nicaragua Libre", 1988

«Άι, Νικαράγουα, Νικαραγουίτα / το πιο όμορφο λουλούδι της καρδιάς μου / τώρα που είσαι ελεύθερη / Νικαραγουίτα / σ’ αγαπάω πολύ παραπάνω», λέει το τραγούδι του Κάρλος Μεχία Γοδόι για τη χώρα την οποία ο Χούλιο Κορτάσαρ είχε αποκαλέσει κάποτε «τόσο βίαια γλυκιά». Τη χώρα που, στις 6 Νοεμβρίου, εξέλεξε πάλι πρόεδρο τον ηγέτη των Σαντινίστας, Ντανιέλ Ορτέγκα

Ο Κάρλος Μεχία Γοδόι είναι ίσως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του Νουέβα Κανσιόν της Νικαράγουας, καθώς τα τραγούδια του, με έντονο κοινωνικοπολιτικό και επαναστατικό περιεχόμενο, μετατράπηκαν στο «σάουντρακ» αλλά και στην ηχητική μνήμη της Επανάστασης κατά του δικτάτορα Σομόσα – ο Μεχία Γοδόι μεταξύ άλλων έγραψε και τον ύμνο των Σαντινίστας. Η ένταξη του Μεχία Γοδόι συνεχίστηκε και στα πρώτα χρόνια της σαντινιστικής κυβέρνησης. Και κατόπιν ήρθε η σύγκρουση. Ο Μεχία Γοδόι κατάγγειλε την πολιτική του Ορτέγκα και έφτασε στο σημείο να απαγορεύσει στους Σαντινίστας να χρησιμοποιούν τα τραγούδια του, αρνούμενος να μετατραπεί σε συνένοχο.

Η αιτία της σύγκρουσης ήταν η πολιτική που άρχισε να εφαρμόζει ο Ορτέγκα μετά την επανεκλογή του, μια πολιτική που θεωρήθηκε προδοσία της επανάστασης και των αρχών της. Πρώτα πρώτα η συμμαχία με την πιο διεφθαρμένη Δεξιά και οι συμφωνίες κάτω απ’ το τραπέζι — τα διαβόητα «pactos». Η διαδικασία αυτή κορυφώθηκε με τη συμμαχία με την υπερσυντηρητική Καθολική Εκκλησία, η οποία, από ορκισμένος εχθρός, μετατράπηκε σε βασικό συνεργάτη του Ορτέγκα. Το αντίδωρο του Ορτέγκα βέβαια ήταν σημαντικό: ο νόμος για την αυστηρότατη απαγόρευση της έκτρωσης ακόμα και σε περίπτωση που κινδυνεύει η ζωή της γυναίκας – νόμος που έχει χρεωθεί ήδη με θύματα. Η πορεία αυτή ολοκληρώθηκε με τη συμμαχία με παλιούς Κόντρας (στο όνομα της λήθης και της εθνικής ομοψυχίας), καθώς και με την οικονομική πολιτική του Ορτέγκα που συνίσταται σε «στήριξη» του επιχειρηματικού κεφαλαίου παράλληλα με τη δημιουργία διάφορων προνοιακών προγραμμάτων για την ανακούφιση των πιο εξαθλιωμένων στρωμάτων της κοινωνίας – πολιτική που έχει αποσπάσει τα εγκώμια του ΔΝΤ και των ΗΠΑ, με τη Δεξιά να παραπονιέται ότι οι ιδιώτες επιχειρηματίες «είναι με την καρδιά τους μαζί μας και με την τσέπη τους με τον Ορτέγκα». Βεβαίως όλα αυτά συνοδεύονται από τον προκλητικό πλουτισμό διαφόρων στελεχών των Σαντινίστας, τη διαφθορά και την οικογενειοκρατία. Τέλος, και η σχέση του Ορτέγκα με τη δημοκρατία δεν είναι και η καλύτερη, καθώς έχουν καταγγελθεί πολλές περιπτώσεις καταστολής αντιπολιτευόμενων, ενώ τέθηκε και θέμα νομιμότητας των τελευταίων εκλογών, μιας και ο Ορτέγκα μπόρεσε να κατέβει ξανά υποψήφιος παρακάμπτοντας το Σύνταγμα, που απαγορεύει τη διαδοχική επανεκλογή, ενώ αναφέρθηκαν και πολλές παρατυπίες στη διαδικασία των εκλογών (π.χ. μη χορήγηση εκλογικού βιβλιαρίου).

 Ο Μεχία Γοδόι δεν είναι ο μόνος που έχει συγκρουστεί με τον Ορτέγκα. Η συντριπτική πλειονότητα των κομαντάντε της επανάστασης, διανοούμενοι όπως ο συγγραφέας Σέρχιο Ραμίρες (που ήταν και αντιπρόεδρος στην πρώτη φάση της κυβέρνησης των Σαντινίστας) και ο ποιητής Ερνέστο Καρδενάλ, αλλά και πολλοί άλλοι έστρεψαν την πλάτη στους σημερινούς Σαντινίστας – άλλοι «από τα αριστερά» και άλλοι από σοσιαλδημοκρατική σκοπιά, σε ένα πολιτικό τοπίο που μετατοπιζόταν διαρκώς προς τα δεξιά, κυρίως κάτω από την επίδραση της πολιτικής Ορτέγκα. Την ίδια θλίψη και οργή προκαλεί και σε πολλούς ανθρώπους από το διεθνές κίνημα αλληλεγγύης το να βλέπουν τους σημερινούς Σαντινίστας να περιφέρουν τα ίδια μαυροκόκκινα λάβαρα με εκείνο το μαζικό λαϊκό επαναστατικό κίνημα που ανέτρεψε τη δικτατορία, το να βλέπουν έργα αλληλεγγύης στα οποία έχουν δουλέψει να είναι πια ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Ένας απ’ αυτούς που αγωνίστηκαν στη Νικαράγουα, ήταν και ο Χιλιανός συγγραφέας Λουίς Σεπούλβεδα. Ο Σεπούλβεδα ήταν από αυτούς που ίδρυσαν τη Διεθνή Ταξιαρχία Σιμόν Μπολίβαρ που, εκείνη την υπέροχη 19η Ιουλίου του 1979, τη μέρα που νικούσε η Επανάσταση, είχε φτάσει στις πύλες της πρωτεύουσας Μανάγουα, έχοντας στο μεταξύ χάσει στις μάχες περίπου 90 από τα 200 μέλη της. Μετά τη νίκη της Επανάστασης, ο Σεπούλβεδα έμεινε στη Νικαράγουα και δούλεψε στην Μπαρικάδα [Οδόφραγμα], την εφημερίδα των Σαντινίστας. Κάποια στιγμή όμως έφυγε, πήγε στην Κούβα για να του βγάλουν τις δύο σφαίρες που είχαν μείνει στο κορμί του, αλλά και γιατί, όπως λέει και ο ίδιος, δεν άντεχε πλέον να βλέπει την πορεία του Ορτέγκα και της ομάδας του, τη φιλοδοξία τους για την εξουσία. «Μπήκαμε στη Μανάγουα στις 19 Ιουλίου, αγγίξαμε τον ουρανό με τα χέρια μας, αλλά μετά η ιστορία συνέχισε τον δρόμο της και τελείωσε άσχημα, με ηγέτες να κατηγορούνται για διαφθορά, για παράνομο πλουτισμό με λογαριασμούς σε ελβετικές τράπεζες, που ακόμα δεν μπορούν να αιτιολογηθούν, και με έναν πολιτικό οπορτουνισμό αποτρόπαιο. Σήμερα για παράδειγμα εγώ δεν θα μπορούσα να συναντήσω τον Ορτέγκα χωρίς να του πω πως είναι ένας άθλιος», έλεγε στη συνέντευξή του στην εκπομπή Κεραίες της εποχής μας.

  Για τον Σέρχιο Ραμίρες, η Νικαραγουανή Επανάσταση ήταν «η ουτοπία που μοιραστήκαμε». Όταν ο συγγραφέας μιλάει, στο περίφημο βιβλίο του Adiós, muchachos, για τα τραγούδια του Κάρλος Μεχία Γοδόι, λέει πως τα ακούει «με πνιγηρή θλίψη, με ένα αίσθημα ότι κάτι έψαξα να βρω και δεν κατάφερα να το βρω, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει σε εκκρεμότητα στη ζωή μου».

Στο κέντρο της Μανάγουα υπήρχε –υπάρχει ακόμα, φαντάζομαι– ένα άγαλμα που λέει «Μόνο οι εργάτες και οι αγρότες θα φτάσουν μέχρι το τέλος». Πού είναι, μετά από όλα αυτά, σήμερα η Αριστερά — όχι μόνο στη Νικαράγουα αλλά και σε άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Γουατεμάλα; Πού χάθηκε εκείνη η μεγάλη Αριστερά; Αυτό, όπως λέει το κλισέ, είναι μια άλλη ιστορία…


 

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Άι, Νικαράγουα, Νικαραγουίτα…

  1. Πίνγκμπακ: Περιεχόμενα 20.11 « ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s