Yasou Aida!

Standard

 στις 9, 10, 11 και 13 Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη

Έκανε αίσθηση στο Βερολίνο όπου πρωτοπαρουσιάστηκε, απέσπασε διθυραμβικές κριτικές στον Τύπο, ενώ ένας φίλος που την είδε μας μετέφερε τον ενθουσιασμό του, παροτρύνοντάς μας να γράψουμε οπωσδήποτε γι’ αυτήν. Ο λόγος για την παράσταση Yasou Aida!, διασκευή της Αΐντας του Βέρντι, που διαδραματίζεται στη σημερινή Ευρώπη της κρίσης, με ήρωες Έλληνες και Γερμανούς. Έτσι, ενώ στο πρωτότυπο έργο η πριγκίπισσα Αΐντα της Αιθιοπίας βρίσκεται σκλάβα στην αυλή του βασιλιά της Αιγύπτου, που έχει κατακτήσει την πατρίδα της, στην παράσταση η ηρωίδα είναι  Ελληνίδα, λέγεται Ελπίδα και είναι  μαθητευόμενη στην έδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η συνέχεια επί σκηνής, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, από την ερχόμενη Παρασκευή. Με την ευκαιρία αυτή, ζητήσαμε ένα σύντομο κείμενο από τον σκηνοθέτη (και εμπνευστή του όλου εγχειρήματος) Αλέξανδρο Ευκλείδη.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

 του Αλέξανδρου Ευκλείδη

Φωτογραφία του Luca Abbiento, από την παράσταση

 Τα τελευταία δύο χρόνια παρακολουθούμε δύο ευρωπαϊκές χώρες, την Ελλάδα και τη Γερμανία, να ανάγονται σε εστιακά σημεία μιας σειράς από φαντασιακές αναπαραστάσεις που επιβλήθηκαν με απροσδόκητη ταχύτητα στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παρακολουθούμε πώς μια σειρά από γλαφυρές συμβολικές αναπαραστάσεις (οι «εργατικοί» Βόρειοι και οι «τεμπέληδες» Νότιοι, οι «πειθαρχημένοι» Γερμανοί και οι «άσωτοι» Έλληνες…), κέρδισαν ολοένα και περισσότερο έδαφος στο πεδίο του στερεοτυπικού λόγου — του κατεξοχήν δηλαδή πεδίου έκφρασης του φαντασιακού «μέσου» πολίτη. Συχνά μάλιστα τα σχήματα αυτής της αποικιοκρατικής, στην ουσία της, ρητορικής μοιάζουν να ξαναδίνουν πνοή σε ξεχασμένα φαντάσματα, δυναμιτίζοντας όλες τις –ομολογουμένως αμήχανες– προσπάθειες ουσιαστικής πολιτικής ενοποίησης των ευρωπαϊκών χωρών και λαών.

Η Αΐντα, η «αιγυπτιακή» όπερα του Τζουζέπε Βέρντι, αποτελεί προνομιακό πολιτιστικό προϊόν του αποικιοκρατικού κόσμου του 19ου αιώνα, καθώς προβάλλει στο μακρινό αφρικανικό παρελθόν μια ιστορία που βρίσκεται σε διάλογο με την πολιτική και ρητορική των μεγάλων ευρωπαϊκών εθνών κατά τη στιγμή της μέγιστης αποικιακής τους εξάπλωσης. Η εποχή αυτή μάς κληροδότησε –εκτός από τις «σφαίρες επιρροής»– ένα πλούσιο οπλοστάσιο ρητορικών σχημάτων με μοναδική επιδίωξη να νομιμοποιήσουν (θα έλεγε κανείς, να «φυσικοποιήσουν») τις εξουσιαστικές πρακτικές. Το λεξιλόγιο αυτό βρίσκεται σε πλήρη εκδίπλωση στην Αΐντα, υποβαστάζοντας το αυταρχικό, ασφυκτικό πολιτικό της σύμπαν και προσδίδοντας ταυτόχρονα μια κάποια πικρή γεύση στις σκηνές του μεγαλόπρεπου εξωτισμού της.

Φωτογραφία του Luca Abbiento, από την παράσταση

Θελήσαμε, μέσα από μια εκ βάθρων αναθεωρημένη μουσικά και δραματουργικά εκδοχή της Αΐντα, να μιλήσουμε για ζητήματα που δύσκολα μπορούν να περικλεισθούν στον δομημένο πολιτικό λόγο. Σε μια στιγμή που, τόσο ο Βορράς, όσο και ο Νότος της Ευρώπης καταφεύγουν στο μετααποικιακό λόγο στο πλαίσιο μιας πολιτικής ρητορικής που, επιχειρώντας να σταθεί απέναντι στην ισοπεδωτική ρητορική της οικονομίας, υπονομεύει εντέλει τόσο την αυτοκριτική όσο και την κατανόηση του Άλλου, η προσφυγή στην υπερβατική έκφραση της όπερας μάς δίνει τη δυνατότητα να εκφράσουμε την απορία μας, να υπογραμμίσουμε την αδυναμία μας να σταθούμε σε ένα οποιοδήποτε βήμα και να αρθρώσουμε έναν οποιοδήποτε δημόσιο λόγο.

Η Αΐντα είναι μια όπερα που ταυτίστηκε με τις μεγαλειώδεις σκηνές της. Στη δική μας εκδοχή, χώρεσε στη σκηνή ενός μικρού θεάτρου (με σημαντική ωστόσο παρουσία στην πολιτιστική ζωή του Βερολίνου, της Neuköllner Oper), και αποδόθηκε από δυνάμεις που ανέρχονται σε λιγότερο από το ένα δέκατο των απαιτούμενων για ένα «παραδοσιακό» ανέβασμα (ειρωνική υπενθύμιση της πανάκειας των περικοπών;). Χωρίς καμία υποχρέωση στο πρωτότυπο –πέραν της δέσμευσης που προκύπτει από τον απεριόριστο θαυμασμό μας γι’ αυτό– θελήσαμε να ηχήσουν από το υψηλό φωνητικό όργανο της Αΐντα τα λόγια της δικής μας δυσπραγίας, όπως αρθρώνονται μέσα από τη δυστοπία μιας χώρας σε βαθιά κρίση, που φαντασιώνεται απειλές και κατακτήσεις.

«Yasou Aida»

Mέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, 9, 10, 11 και 13 Μαρτίου

(συμπαραγωγή της  Neuköllner Oper, της Εταιρείας Μουσικού Θεάτρου «Οι όπερες των ζητιάνων»  και του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης)

Σκηνοθεσία-ιδέα: Αλέξανδρος Ευκλείδης

Κείμενο: Δημήτρης Δημόπουλος

Μουσική διασκευή και διεύθυνση: Χαράλαμπος Γωγιός

Σκηνικά-κοστούμια: Αndrea Nolte

Δραματουργία: Bernhard Glocksin

Παίζουν: Michael Brieske, Μάρια Ντεβιτζάκη, Sirin Kilic, Fabian Martino, Alexander Sascha Nikolić, Αρκάδιος Ρακόπουλος, Βασίλης Τσανακτσίσης, Λυδία Ζερβάνου, Ελπινίκη Ζερβού

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s