Διεκδικώντας το Ελληνικό… από τα κάτω

Standard

της Φερενίκης Βαταβάλη

Η ιδέα για τη σημερινή κυριακάτικη δενδροφύτευση ακουγόταν εδώ και καιρό σε διάφορες παρέες. Η ημερομηνία ορίστηκε αυθόρμητα. Χωρίς να υπολογιστούν οι πρακτικές δυσκολίες. Διαθέτοντας όχι πολλά περισσότερα από ένα στέρεο όνειρο για τον χώρο του πρώην αεροδρομίου. Αναγνωρίζοντας ότι η διεκδίκηση ενός Μητροπολιτικού Πάρκου δεν μπορεί παρά να συνοδεύεται από δράσεις που οδηγούν στην υλοποίησή του. Αποζητώντας μορφές αντίστασης απέναντι σε αυτούς που κλέβουν τη γη μας. Δράση λοιπόν για το Ελληνικό από τα κάτω… για άλλη μια φορά.

Η διεκδίκηση της δημιουργίας ενός Μητροπολιτικού Πάρκου πρασίνου για όλους τους κατοίκους της πρωτεύουσας στον χώρο του πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού και της παραλίας του Αγίου Κοσμά είναι μια παλιά υπόθεση, που καλλιεργήθηκε συστηματικά σε όλο το διάστημα από τη μεταφορά του αεροδρομίου στα Μεσόγεια το 2001. Πρόκειται για μια υπόθεση που έχουν αγκαλιάσει άτομα και συλλογικότητες από όλη την Αθήνα. Μια υπόθεση που έχει σηκώσει η τοπική αυτοδιοίκηση. Μια υπόθεση που έχει ενώσει δυνάμεις διαφόρων λογιών πάνω σε έναν κοινό στόχο, η οποία συνοδεύεται από συγκεκριμένες δράσεις για την υλοποίηση του στόχου αυτού: δενδροφυτεύσεις, συναυλίες, αθλητικές δραστηριότητες, δημόσιες συζητήσεις, χρήση κτιριακών υποδομών, συντονισμός με επιστημονικές ομάδες.

Οι δράσεις αυτές μοιάζει να πυκνώνουν το τελευταίο διάστημα. Μοιάζει να πυκνώνουν ως αντίσταση απέναντι στην απειλή του ξεπουλήματος του Ελληνικού. Ως απάντηση απέναντι στην κυρίαρχη κουλτούρα εμπορευματοποίησης του δημόσιου χώρου, του αθλητισμού και της αναψυχής. Αλλά και ως απάντηση στην κλιμακούμενη κοινωνική και οικονομική κρίση, που γεννά την ανάγκη για νέους δρόμους συλλογικής οργάνωσης της ζωής.

Οι πρωτοβουλίες πολλές και πολύ διαφορετικές, διαπλέκονται μεταξύ τους, πλάθοντας –σχεδόν αυθόρμητα– το Μητροπολιτικό Πάρκο που ονειρευόμαστε…

Με κεντρικό στόχο τη δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου και το συντονισμό πολιτικών, επιστημονικών και καλλιτεχνικών δυνάμεων προς το σκοπό αυτό, συγκροτήθηκε το Μάρτιο του 2011 η «Επιτροπή Αγώνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού». Εκτός από την προώθηση εντός και εκτός συνόρων του αιτήματος για τη δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου, η Επιτροπή Αγώνα έθεσε ως προτεραιότητα την ανάληψη δράσεων που θα αποτελούν ταυτόχρονα πράξης διεκδίκησης και υλοποίησης του πάρκου. Πάνω σε αυτό το σκεπτικό, το «Φεστιβάλ Αντίστασης και Δημιουργίας», ένα πλέγμα πολιτιστικών, αθλητικών και επιστημονικών εκδηλώσεων, αποτέλεσε τη ραχοκοκαλιά πάνω στην οποία αρθρώθηκαν οι πρωτοβουλίες της Επιτροπής Αγώνα, με τη στήριξη των δήμων της περιοχής. Το φεστιβάλ ξεκίνησε τον Μάιο με μεγάλη συναυλία, συνεχίστηκε τον Ιούνιο με ολοήμερη δράση για την αποανάπτυξη και τον Ιούλιο με μουσική εκδήλωση στην παραλία του Αγίου Αλεξάνδρου. Τον Σεπτέμβριο πραγματοποιήθηκαν συναυλία του Μίκη Θεοδωράκη, έκθεση 130 εικαστικών καλλιτεχνών διάρκειας ενός μήνα που αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα της χρονιάς στην Αθήνα, δημόσιες συζητήσεις, εκπαιδευτικές επισκέψεις μαθητών και αγώνες δρόμου μεγάλων αποστάσεων. Οι ποδηλάτες της Αθήνας βοήθησαν και αυτοί από την αρχή της καμπάνιας, όπως και οι βετεράνοι της Ολυμπιακής με το αυτοδημιούργητο μουσείο τους στον πρώην δυτικό αεροσταθμό.

Παράλληλα, και σε συντονισμό με τις δραστηριότητες της Επιτροπής Αγώνα, αναπτύχθηκε η «Πρωτοβουλία για έναν αυτοδιαχειριζόμενο αγρό στο Ελληνικό», φέρνοντας κοντά κατοίκους από διαφορετικές περιοχές της Αθήνας. Μέσα στον τελευταίο ένα χρόνο τα μέλη της πρωτοβουλίας έχουν επεξεργαστεί μια άλλη σχέση με την παραγωγή, τη γη και τη φύση, με έμφαση σε συλλογικές διαδικασίες και μακριά από οποιαδήποτε μορφή εμπορευματοποίησης του προϊόντος. Σε έκταση 2,5 στρ. εντός του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού, δημιούργησαν έναν αστικό αγρό για κηπουρική, παραγωγή πολλαπλασιαστικού υλικού οπωροκηπευτικών και περιβαλλοντική εκπαίδευση. Με τη βοήθεια βιοκαλλιεργητών δημιουργήθηκε σπορείο με ντόπιες παραδοσιακές ποικιλίες φυτών, καλλιεργήθηκαν οπωροκηπευτικά (μαρούλια, ντομάτες, ρόκα, λάχανα, πεπόνια κλπ.), πραγματοποιήθηκαν σεμινάρια και οργανώθηκε παραγωγή κομπόστ από τα οργανικά υπολείμματα. Με συστηματική δουλειά, αλλά και με διάθεση να χρησιμοποιηθούν ξεχασμένοι ή εναλλακτικοί τρόποι καλλιέργειας, ο αυτοδιαχειριζόμενος αγρός του Ελληνικού έχει αναδειχθεί σε ένα σημαντικό παράδειγμα αλληλέγγυας οικονομίας για αντίστοιχες πρωτοβουλίες που ξεπηδάν τους τελευταίους μήνες σε διάφορα μέρη της Ελλάδας.

Εδώ και τρεις περίπου μήνες λειτουργεί επίσης, εντός του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού, το Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικού. Ένα τολμηρό εγχείρημα έμπρακτης αλληλεγγύης που βασίζεται στην εθελοντική εργασία γιατρών και θεραπευτών διαφόρων ειδικοτήτων και στηρίζεται από το Δήμο Ελληνικού-Αργυρούπολης. Το Κοινωνικό Ιατρείο παρέχει ιατρικές υπηρεσίες και φαρμακευτική κάλυψη σε κατοίκους της ευρύτερης περιοχής που δεν έχουν πρόσβαση σε ανάλογες υπηρεσίες λόγω έλλειψης κοινωνικής ασφάλισης ή απουσίας οικονομικών πόρων, καλύπτοντας το κενό που προκύπτει από την υποχώρηση της κρατικής μέριμνας. Η λειτουργία του Κοινωνικού Ιατρείου συνοδεύεται από το Κοινωνικό Φαρμακείο που δημιουργήθηκε με δωρεές φαρμάκων από πολίτες.

Η σημερινή δεντροφύτευση για τη δημιουργία ενός ελαιώνα στο Ελληνικό ενώνει για άλλη μια φορά τις δυνάμεις της Επιτροπής Αγώνα, του αυτοδιαχειρζόμενου αγρού, της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και πολλών άλλων φορέων και συλλογικοτήτων που δραστηριοποιούνται εντός ή γύρω από το αεροδρόμιο, μαζί με πολίτες από όλη την Αθήνα. Η δημιουργία του ελαιώνα δεν αποτελεί απλά μία συμβολική πράξη αντίστασης απέναντι στα σχέδια εκποίησης του χώρου που προωθεί η κυβέρνηση. Αποτελεί παρέμβαση από τα κάτω στην κατεύθυνση της συλλογικής διαχείρισης της γης και της παραγωγής, διεκδικώντας έμπρακτα έναν άλλο τρόπο ζωής στην πόλη.

 

 Η Φερενίκη Βαταβάλη είναι δρ αρχιτέκτων-πολεοδόμος και μέλος της ερευνητικής ομάδας του ΕΜΠ για το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού.

2 σκέψεις σχετικά με το “Διεκδικώντας το Ελληνικό… από τα κάτω

  1. Πίνγκμπακ: Ριζώνουμε στο Ελληνικό: μορφές αντίστασης απέναντι σε αυτούς που κλέβουν τη γη μας. « Αριστερή Ριζοσπαστική Πρωτοβουλία Γλυφάδας

Γράψτε απάντηση στο Κατερινα Πεζεριδου Ακύρωση απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s