H νέα οικονομία της τροφής

Standard

του Αντρέα Κουλουρίδη

Αναζητώντας πατάτες στην Ιρλανδία την εποχή της Μεγάλης Πείνας "Illustrated London News", 1847

Τώρα που καταλάγιασε λιγάκι το θέμα με τις πατάτες και τα λοιπά αγαθά που ως εκ θαύματος άρχισαν να πωλούνται απευθείας από τους παραγωγούς στους καταναλωτές σε αρκετά χαμηλότερες από τις μέχρι πρότινος τιμές, μπορούμε να ασχοληθούμε με τα επιμέρους ζητήματα που έχουν ανοίξει.

Καταρχήν, οι πατάτες μας ξαναματαθύμισαν το πόσο βαθιά και συστημικά και σε πόσους πολλούς τομείς λειτουργούν μονοπώλια ή ολιγοπώλια στην ελλάδα. Στην προκειμένη περίπτωση «ανακαλύψαμε» «πέφτοντας από τα σύννεφα» (μα πόσα ψέματα μας έχουν πει πια, και μας λένε, αυτοί οι δημοσιογράφοι και αυτοί οι πολιτικοί τόσα χρόνια; πόσα;) ότι οι χονδρέμπορες και τα σούπερμάρκετ ελέγχουν και καθορίζουν με μοναδικό γνώμονα το κέρδος τους τις τιμές σε μια εκτενή σειρά προϊόντων, όπως οι πατάτες, το λάδι, το αλεύρι, τα όσπρια κ.λπ. Παρόμοια ολιγοπώλια αυτή τη στιγμή (όπως έχει δημοσιοποιηθεί παλιότερα ή και πιο πρόσφατα, και που σε κάποιους αρέσει πολύ να ξεχνάμε χρησιμοποιώντας την «επικαιρότητα» ως μέσο ύπνωσης και αποχαύνωσης και όχι ενημέρωσης και γνώσης) υπάρχουν στο γάλα και τα γαλακτοκομικά, στον καφέ και τη σοκολάτα, στην αγορά φαρμάκων, στις τράπεζες, στο πετρέλαιο, στο ρεύμα, στις τηλεπικοινωνίες, στις αερομεταφορές. Συγχωρέστε με αν κάτι ξεχνάω ή δεν έχω ανακαλύψει ακόμη.

Δυστυχώς, σε ό,τι από τα παραπάνω δεν αφορά τη διατροφή μας, ως πολίτες αυτή τη στιγμή, και έτσι όπως είναι δομημένη η ελληνική κοινωνία, έχουμε ελάχιστη δύναμη να αλλάξουμε την κατάσταση και είμαστε έρμαια των κυβερνήσεων να κάνουν αυτή τη δουλειά για λογαριασμό μας. Μιας και καμία κυβέρνηση από τη μεταπολίτευση μέχρι και σήμερα δεν έχει κάνει το παραμικρό προς αυτή την κατεύθυνση (τουναντίον μάλιστα), ως λογικό συμπέρασμα έρχεται το ότι μόνο μια αριστερή κυβέρνηση θα ασχοληθεί με αυτά τα ζητήματα, καθώς είναι και αναπόσπαστο κομμάτι της ιδεολογίας της αριστεράς να αντιτίθεται στα καρτέλ και τους κερδοσκόπους. Μια παρένθεση εδώ: αν και μια αριστερή κυβέρνηση μας απογοητεύσει (ή δεν σχηματιστεί ή τα βρει σκούρα, που θα τα βρει σίγουρα), έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε κινήσεις προς μια καλύτερη για μας κατεύθυνση αν οργανωθούμε σε μαζικές ομάδες. Είναι ούτως ή άλλως τραγικό λάθος να περιμένουμε μόνο από τους κυβερνώντες να αποφασίζουν για μας, όποιοι κι αν είναι αυτοί. Π.χ. εγώ συμμετέχω αυτή τη στιγμή σε μια βρετανική ομάδα με ένα εκατομμύριο μέλη, όπου 200 χιλιάδες από εμάς ζητήσαμε χαμηλότερη τιμή στο ρεύμα και το γκάζι κοινοποιώντας σε όλες τις εταιρίες ότι θα πάμε από τη μια μέρα στην άλλη στον πάροχο που θα μας προσφέρει αυτή τη χαμηλότερη τιμή. Ακόμη δεν έχει γίνει η κίνηση, αλλά φαίνεται ότι θα λειτουργήσει η συγκεκριμένη καμπάνια μέχρι κάποιο βαθμό. Υπάρχουν λύσεις, να το θυμάστε. Πάντοτε υπάρχουν λύσεις για όποιον ψάχνει, οργανώνεται και συμμετέχει.

Εκτός από την ύπαρξη και έκταση των ολιγοπωλίων, οι πατάτες για άλλη μια φορά μας έδειξαν ότι ζούμε στη χώρα των λωτοφάγων. Ξάφνου, ορδές διαπλεκόμενων και διεφθαρμένων πολιτικών, δημοσιογράφων, τοπικών αρχόντων και των αυλικών τους «αγκάλιασαν» τους καταναλωτές και τις ανάγκες τους, ενδιαφέρθηκαν για μας. Και αρκετοί από εσάς ως συνήθως ακολουθήσατε και ακολουθείτε σαν πρόβατα. Οπότε θέλει λίγη προσοχή και ψάξιμο αυτές τις μέρες ώστε να ξεκαθαρίσετε ποιος νοιαζόταν πραγματικά και ουσιαστικά για σας και την προηγούμενη μέρα, πριν μοιραστούν οι πατάτες νευροκοπίου στην κατερίνη (που να μην ξεχνάμε, ήταν η εξαιρετικά καλή κίνηση από την “ομάδα εθελοντικής δράσης νομού Πιερίας” που ξεκίνησε όλο αυτό το ντόμινο). Οπότε τώρα που υπάρχει αυτή η εκπληκτική ευκαιρία ας μην αντικαταστήσουμε τους προηγούμενους κερδοσκόπους με καινούριους (π.χ. στους 50 τόνους πατάτας κάθε λεπτό του ευρώ σημαίνει 500 ευρώ) και ας αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε ποιος παρήγαγε το προϊόν που θέλουμε να αγοράσουμε (μεγαλοαγρότης με καγιέν και βίλες; βιοκαλλιεργητής με κοινωνική συνείδηση; μπαγκλαντεσιανός παράνομος και κακοπληρωμένος, σχεδόν σκλάβος, εργάτης γης; ποιος;), κάτω από τι συνθήκες, με τι κόστος και ποιο είναι το κέρδος το δικό του και των μεταπωλητών. Έχει φτάσει ο καιρός να ρωτάμε λίγο περισσότερες ερωτήσεις για το τι φτάνει στο τραπέζι μας. Κι έτσι, ρωτώντας και ανάλογα πράττοντας, μπορούμε να κάνουμε θαύματα με το πώς δομείται η κοινωνία και πώς ζούμε.

Για να δώσω μια κατευθυντήρια και όποιος θέλει ακολουθεί, στην Αθήνα προτείνω να επισκεφτείτε είτε διαδικτυακά είτε φυσικά. χωρίς ντροπές, το νέο χώρο που άνοιξε ο συνεταιρισμός Σπόρος στο Θησείο (Νηλέως 35), που λέγεται  Συν-Άλλοις (www.synallois.org). Πέρα από τα προϊόντα που έχουν και που καλό είναι να αρχίσετε να βάζετε στην καθημερινότητά σας ώστε να βοηθήσετε στην καταπολέμηση των ολιγοπωλίων και την επέκταση των δικτύων αλληλέγγυας οικονομίας, συνεργάζονται και περισσότερο ή λιγότερο με όλα τα υπόλοιπα δίκτυα που δραστηριοποιούνται αυτό τον καιρό πανελλαδικά προς τις σωστές κατευθύνσεις κοινωνικοοικονομικής αναδιοργάνωσης της χώρας. Αν δηλαδή σας νοιάζει και η χώρα και η οικογένεια σας και το μέλλον και όλα αυτά, κάποιος θα βρεθεί εκεί να βοηθήσει λίγο να ξεκαθαρίσετε ορισμένα πράματα. Πιάστε καμιά κουβέντα, ρωτήστε, όλο και κάτι καινούριο θα μάθετε. Καλοί άνθρωποι.

Στη Θεσσαλονίκη να πάτε στο χώρο του Σ.πα.με (Συνεταιριστική Παράκαμψη Μεσαζόντων, Κ. Μελενίκου 29, http://www.synparmes.gr). Αυτούς δεν τους έχω γνωρίσει προσωπικά, αλλά από την παρουσία τους στο διαδίκτυο φαίνονται να κάνουν καταπληκτική δουλειά. Διαθέτουν πολύ καλά προϊόντα, σε πολύ καλές τιμές και επίσης συνεργάζονται με όλες τις ομάδες που ενδιαφέρονται ουσιαστικά για το μέλλον της χώρας στην πράξη και όχι στα λόγια. Αυτοί θα σας βοηθήσουν να βρείτε πληροφορίες και για άλλα σημαντικά ζητήματα που μπορεί (και θα έπρεπε) να σας απασχολούν.

Κλείνοντας, αν έχετε ήδη υπόψη σας τις παραπάνω προσπάθειες, αλλά είστε βολεμένοι στον τρόπο ζωής σας, ήρθε η ώρα να αλλάξετε συνήθειες και ζωή. Οι καινούριοι/ες, επισκεφτείτε και ξεκοκαλίστε τα site τους και στη συνέχεια πηγαίνετε να γνωρίσετε από κοντά τους ανθρώπους που τα τρέχουν. Τσακ μπαμ. Ή τώρα ή ποτέ. Για το καλό όλων μας, της χώρας μας, του πλανήτη μας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s