Ολάντ: ένας νέος Ρούσβελτ για την Ευρώπη;

Standard

του Τομά Πικετύ

μετάφραση: Κ.Λ.-Γ.ΜΠ.

Πανηγυρισμοί στο Παρίσι

Θα αποδειχθεί, άραγε, ο Φρανσουά Ολάντ ένας νέος Ρούσβελτ για την Ευρώπη; Η σύγκριση μπορεί να προξενεί το μειδίαμα, θα πρέπει ωστόσο να θυμόμαστε ότι το βάρος των γεγονότων και των ιδεών παίζουν, για τους πολιτικούς, έναν ρόλο που τους ξεπερνά. Όταν έγινε πρόεδρος το 1933, ο Ρούσβελτ δεν γνώριζε επακριβώς ποια πολιτική θα ακολουθούσε. Γνώριζε όμως ότι η κρίση του 1929 και οι πολιτικές λιτότητας είχαν γονατίσει τις ΗΠΑ, και ότι η δημόσια αρχή έπρεπε να αναλάβει εκ νέου τον έλεγχο ενός αποχαλινωμένου χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού. Το 2012, τέσσερα χρόνια μετά την εκδήλωση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, ο Ολάντ βρίσκεται στην ίδια κατάσταση. Όταν ξεκίνησε την προεκλογική εκστρατεία του, δεν γνώριζε ότι θα κατέληγε να προτείνει φορολόγηση κατά 75% των εισοδημάτων που υπερβαίνουν το 1 εκατομμύριο ευρώ. Σύντομα όμως κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα με τον Ρούσβελτ: μόνο το όπλο της φορολογίας επιτρέπει να μπει φρένο στην παράλογη έκρηξη των πολύ υψηλών εισοδημάτων.

Το βασικό διακύβευμα με το οποίο βρίσκεται αντιμέτωπος ο Ολάντ είναι η Ευρώπη. Το κρίσιμο είναι ότι δεν θα υπάρξει βιώσιμη διέξοδος από την τρέχουσα κρίση εάν αρκεστούμε απλώς στην υιοθέτηση «project bonds» [ένα είδος ευρω-ομολόγου που πρότεινε ο ίδιος ο Μ. Μπαρόζο στη φετινή ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης], ευρωπαϊκών ομολόγων που να επιτρέπουν τη χρηματοδότηση επενδύσεων στον τομέα της ενέργειας και των υποδομών. Ένα τέτοιο εργαλείο είναι μεν χρήσιμο, δεν πρέπει όμως να κρύβουμε ότι το κεντρικό διακύβευμα είναι άλλο. Αν δεν δεσμευθούμε σαφώς στην κατεύθυνση της αμοιβαιότητας και της ενοποίησης του δημόσιου χρέους όλων των χωρών της ευρωζώνης, τότε η κρίση θα ξαναρχίσει. Ένα κοινό νόμισμα με δεκαεφτά διαφορετικά δημόσια χρέη, επί των οποίων οι αγορές μπορούν ελεύθερα να κερδοσκοπούν χωρίς τα κράτη να μπορούν να χαλαρώσουν τον κλοιό υποτιμώντας το νόμισμά τους, δεν μπορεί να λειτουργήσει. Ένα τέτοιο σύστημα ήδη οδήγησε την Ελλάδα στην καταστροφή, και θα οδηγήσει τελικά το ευρώ στον αφανισμό.

Επιπλέον, πρέπει να σταματήσει να λέγεται ότι είναι μάταιο να τίθεται το ζήτημα αυτό, επειδή τάχα η Γερμανία θα αντιτασσόταν σε κάθε ενοποίηση των δημοσίων χρεών. Καταρχάς, είναι πάντοτε καλύτερο να καταδεικνύουμε σαφώς το πού θέλουμε να καταλήξουμε, αν μη τι άλλο για να μπει στην ημερήσια διάταξη και να πραγματωθεί κάποια μέρα ο απώτερος στόχος. Έπειτα, η Γερμανία είναι σαφώς λιγότερο συντηρητική απ’ ό,τι θέλουμε να πιστεύουμε στη Γαλλία. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί ευρωπαίοι ιθύνοντες –και όχι μόνο της Αριστεράς, κάθε άλλο– περιμένουν από τον γάλλο Πρόεδρο να κάνει τολμηρές προτάσεις σε αυτή την κατεύθυνση.

Ο Γκυ Φερχόφσταντ, πρόεδρος της κεντρώας ομάδας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, δήλωσε πρόσφατα ότι μόνο μια αμοιβαιότητα των ευρωπαϊκών χρεών θα επιτρέψει μια βιώσιμη μείωση των επιτοκίων. Εάν η κεντρική ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ έπρεπε κάθε πρωί να επιλέγει ανάμεσα στο χρέος του Ουαιόμινγκ και του Τέξας, τότε θα ήταν δύσκολο να ασκήσει μια νηφάλια νομισματική πολιτική. Όσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα βρίσκεται σε μια εξίσου παράλογη κατάσταση, δεν θα μπορεί να παίξει με επιτυχία το ρόλο της στην υπηρεσία της νομισματικής σταθερότητας. Και θα συνεχίσουμε να επινοούμε αναποτελεσματικές λύσεις, όπως π.χ. τον δανεισμό 1 τρις ευρώ σε ιδιωτικές τράπεζες με την ελπίδα ότι εκείνες θα τα δανείσουν με τη σειρά τους στα κράτη, ή ακόμα τον δανεισμό χρημάτων στο ΔΝΤ για να μας τα ξαναδανείσει με τη σειρά του…Αρκετές προτάσεις έχουν ήδη πέσει στο τραπέζι. Οι γερμανοί «σοφοί» (το συμβούλιο οικονομολόγων που συμβουλεύει την καγκελαρία, υπεράνω κάθε υποψίας για αριστερές αποκλίσεις!) πρότεινε τον Νοέμβριο ότι κάθε χρέος άνω του 60% του ΑΕΠ θα πρέπει να ενοποιηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου και του γερμανικού χρέους. Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι θα ήταν καλύτερο να ξεκινήσουμε ενοποιώντας τα δημόσια χρέη βραχυπρόθεσμα. Πρέπει τώρα να αποφασίσουμε και να προχωρήσουμε.

Και, κυρίως, πρέπει να εξαχθούν τα συμπεράσματα που επιβάλλεται αναφορικά με την πολιτική ενοποίηση. Ο Γιόσκα Φίσερ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, πρότεινε να δημιουργηθεί ένα νέο βουλευτικό σώμα όπου θα συμμετέχουν βουλευτές μέλη των επιτροπών οικονομικών και κοινωνικών υποθέσεων των χωρών που επιθυμούν να κινηθούν προς τα μπρος. Αυτή η ένωση των εθνικών κοινοβουλίων μπορεί να έχει το πάνω χέρι σε μια ευρωπαϊκή υπηρεσία διαχείρισης του χρέους και να καθορίζει το ύψος του επιτρεπόμενου δανεισμού, μετά από δημόσια και δημοκρατική διαβούλευση. Ένα τέτοιο σώμα θα έχει το πλεονέκτημα να είναι πιο σφιχτό και συνεκτικό από το Ευρωκοινοβούλιο και να περιλαμβάνει ανθρώπους που θα πρέπει στη συνέχεια να αναλάβουν τις πολιτικές συνέπειες των αποφάσεών τους στην εκάστοτε χώρα. Αυτός θα ήταν ένας πρωτότυπος τρόπος να προχωρήσουμε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης βασιζόμενοι στην εθνική κυριαρχία, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής οικοδόμησης.

Σε όλα τα παραπάνω ζητήματα, η Ευρώπη περιμένει πολλά από τον Φρανσουά Ολάντ. Όλα αρχίζουν τώρα.



Μια σκέψη σχετικά μέ το “Ολάντ: ένας νέος Ρούσβελτ για την Ευρώπη;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s