Τα συναίσθημα που ’χει κάτι απ’ τη φωτιά

Standard

του Δημήτρη Παπανικολάου

 Ο φόβος· από την άλλη η ελπίδα∙ στη μέση η αγωνία, η ένταση, η απογοήτευση. Και γύρω τους η βία και οι συναισθηματικές της πλαισιώσεις∙ το μίσος, ο φθόνος, η αηδία. Να ο πραγματικός χάρτης των τελευταίων εκλογών. Οι εκλογές πάντα, θα πει κανείς, γίνονται στιγμές έξαψης των συλλογικών συναισθημάτων, οπότε το να χαρακτηρίσει κανείς τις τελευταίες ως ιδιαίτερα συναισθηματικές, μοιάζει και λίγο ταυτολογικό.

Προπύλαια, βράδυ της 17.6.2012. Φωτογραφία του Άγγελου Καλοδούκα από το μπλογκ http://www.aformi.gr

Όμως, αν κάποτε τα συναισθήματα αντιμετωπίζονταν ως παράγοντες εκτροπής της δημοκρατικής διαδικασίας, κάτι «ψεύτικο» που «ακύρωνε» την πραγματική βούληση του λαού, ή γινόταν αντικείμενο εκμετάλλευσης, σήμερα, αντίθετα, γίνονται πόλοι παραγωγής πολιτικής. Το πολιτικό κοινό δεν χειραγωγείται με την έξαψη συναισθημάτων∙ αντίθετα, καλείται στη βάση αυτών να αναγνωρίσει την πολιτική του θέση και πρακτική. Συνέχεια ανάγνωσης

Ο Κώστας Χάρης, επίτιμος διδάκτορας στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών

Standard

Από την τελετή της αναγόρευσης

Επίτιμος διδάκτορας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αθηνών αναγορεύτηκε πριν λίγες μέρες ο παλαίμαχος εκπαιδευτικός Κώστας Χάρης. Είναι μια πράξη τιμής και δικαιοσύνης, που γεμίζει χαρά την εκπαιδευτική κοινότητα, και ευρύτερα τον κόσμο των γραμμάτων που ξέρει και τιμά το επιστημονικό και διδακτικό έργο του.

Τα πρώτα χρόνια υπηρέτησε δάσκαλος στην ορεινή Δωρίδα. Συμμετείχε στην Εθνική Αντίσταση, από τις τάξεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Tο 1951-52 μετεκπαιδεύτηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και το 1952-55, με υποτροφία του ΙΚΥ, στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. Το 1956 καθηγητής στην Παιδαγωγική Ακαδημία Τρίπολης και το 1962 διευθυντής στην Παιδαγωγική Ακαδημία Λαμίας. Το 1965 σύμβουλος του νεοϊδρυμένου Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, από τους πρωτεργάτες της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης Παπανδρέου-Παπανούτσου, πρόεδρος του Τμήματος για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση και επόπτης των Παιδαγωγικών Ακαδημιών. Το 1967, με την κατάργηση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου από τη χούντα, επανήρθε στην προηγούμενη θέση, του διευθυντή Παιδαγωγικής Ακαδημίας, και στη συνέχεια απολύθηκε από την υπηρεσία.

Mε τη μεταπολίτευση αποκαταστάθηκε ως σύμβουλος του Ανωτέρου Εκπαιδευτικού Συμβουλίου και στη συνέχεια του ΚΕΜΕ και του Παιδαγωγικού. Ινστιτούτου. Στο διάστημα 1976-80 επιδόθηκε, με έδρα τη Βόννη, στην οργάνωση της εκπαίδευσης των παιδιών των Ελλήνων μεταναστών στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Το 1982-85  ήταν εκπρόσωπος του ΥΠΕΠΘ στις Επιτροπές Παιδείας της ΕΟΚ και του ΟΟΣΑ. Την περίοδο της ελληνικής προεδρίας (1983), πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας της ΕΟΚ.

Από τις συγγραφικές του εργασίες (εκτός από τα  δημοσιεύματα σε εκπαιδευτικά περιοδικά, πάνω σε θέματα του κύκλου των επιστημών της αγωγής, ειδικά άρθρα στην εννιάτομη Παιδαγωγική – Ψυχολογική Εγκυκλοπαίδεια, Ελληνικά Γράμματα 1985-1993, της οποίας ήταν διευθυντής σύνταξης) σημειώνουμε: Η ψυχολογική κατανόηση και περιγραφή της ατομικότητας του μαθητή (Τρίπολη 1960), Προβλήματα αγωγής στην οικογένεια και το σχολείο (Μορφωτική (Αθήνα 1974), Ελληνική Παιδεία για τον Ελληνισμό της Διασποράς (Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2004), Από το οδοιπορικό ενός δασκάλου: Σελίδες από τη ζωή και την εκπαίδευση στη διαδρομή του 20ού αιώνα» (Γαβριηλίδης 2011), Από την παιδαγωγική θεωρία στην εκπαιδευτική πράξη (Gutenberg, 2011).

Και τώρα τι θα γίνουμε χωρίς βαρβάρους;

Standard

του Βασίλη Καρδάση

 

Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

 Κ.Π.  Καβάφης, «Περιμένοντας τους βαρβάρους»

Προπύλαια, βράδυ της 17.6.2012. Φωτογραφία του Άγγελου Καλοδούκα από το μπλογκ http://www.aformi.gr

Κλείσαν τα φώτα των εκλογών και έπεσε η αυλαία της τρομολαγνίας. Απαξάπαντες έβαλαν κατά του ρεύματος που δημιουργήθηκε γύρω από τον ΣΥΡΙΖΑ. Από τη Μέρκελ και τον Γιούνκερ μέχρι τον Σαμαρά, τον Πρετεντέρη, ακόμη και τον Ψαριανό, ο οποίος παρεμπιπτόντως τείνει να εξελιχθεί σε αριστερό Πάγκαλο. Ξεχάστηκε το Μνημόνιο για να γίνει σημαία το Ευρώ. Τη Δευτέρα 18 Ιουνίου, άντε μετά τη συνεδρίαση του Ecofin στις 28 Ιουνίου θα είχαμε δραχμές στα χέρια μας εξαιτίας του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό το εξωφρενικό, στα όρια της χυδαιότητας επιχείρημα, μπήκε στη φαρέτρα όλων, εκείνων που έβαλαν στόχο την κυβέρνηση της Αριστεράς.

Γυρίσαμε αποφασιστικότερα στα ίδια, «κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι». Στις επικείμενες περικοπές, στις επιδιωκόμενες απολύσεις και στις καταργήσεις των συλλογικών συμβάσεων που, σύμφωνα με την τρόικα, έχουν καθυστερήσει. Μα, προπάντων, στην παρατεταμένη ύφεση που είναι συνέπεια της δημοσιονομικής αναπροσαρμογής και οδηγεί στο κλείσιμο μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων προκαλώντας δυσθεώρητα ποσοστά ανεργίας. Από τη στιγμή επιπλέον που παρουσιάζεται ανακολουθία στη συμβατική εκπλήρωση των στόχων του Μνημονίου με κύριο πρόβλημα την υστέρηση των εσόδων, η τρόικα δεν έχει άλλη επιλογή από το να απαιτεί περαιτέρω μειώσεις δαπανών. Δεν ετέθη τυχαία λοιπόν από στόματος Λαγκάρντ η προοπτική των μισθών της Λετονίας. Κι αυτό συνεπάγεται παράλληλα την ελαχιστοποίηση των κοινωνικών δαπανών. Η νέα κυβέρνηση επομένως θα αποτύχει στην οικονομία, στην εφαρμογή του Μνημονίου, στη διατήρηση της ύφεσης, στην καταπολέμηση της ανεργίας, στην απαραίτητη ανακατανομή των φορολογικών βαρών. Το μέλλον αυτής της πολιτικής είναι η εξαθλίωση των εργαζομένων, μόνο οι αργυρώνητοι του κόσμου τούτου αποφεύγουν να το ομολογήσουν. Συνέχεια ανάγνωσης

Μνήμη Αλέξη Δημαρά: Για μια μεταρρύθμιση που δεν έγινε

Standard

του Βαγγέλη Καραμανωλάκη

 Κάθε εποχή και οι άνθρωποί της· σκέφτομαι τον Αλέξη Δημαρά, που χάσαμε ξαφνικά την προηγούμενη εβδομάδα. Ποια άλλη από τη μειλίχια μορφή του μπορεί να εικονογραφήσει καλύτερα την ιστορία της εκπαίδευσης και την εκπαιδευτική πολιτική στη μεταπολίτευση; Όχι μόνο γιατί όλα αυτά τα χρόνια, από το 1974 και μετά, πρωτοστάτησε στις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, σταθερός σύμβουλος σε ώτα μη ακουόντων συνήθως υπουργών Παιδείας. Ούτε πάλι για τους θεσμούς που οργάνωσε ή συνετέλεσε στην ίδρυσή τους, για την τυπική και άτυπη μαθητεία κοντά του ενός μεγάλου αριθμού νέων ερευνητών. Αλλά κυρίως γιατί, όπως ορθά επισημαίνουν ο Παναγιώτης Κιμουρτζής και ο Αντώνης Χουρδάκης, στο αποχαιρετιστήριο κείμενο της Ελληνικής Εταιρείας Ιστορικών της Εκπαίδευσης, ο Δημαράς υπήρξε ο «γενάρχης του πεδίου της ιστορίας της ελληνικής εκπαίδευσης».

Σπάνια άνθρωπος του σιναφιού μας πρόσφερε τόσο απλόχερα τις γνώσεις και τη βοήθεια του στους νεότερους, συνομιλώντας διαρκώς μαζί τους, στηρίζοντας με το κύρος του ατομικές πρωτοβουλίες και συλλογικά εγχειρήματα. Συνδυάζοντας την ανάγκη για την επιστημονική γνώση αλλά και για την εκπαιδευτική αλλαγή, ο Δημαράς υπερασπίστηκε τις απόψεις του με σθένος και προσωπική τιμιότητα, τέτοια που σε έκανε πάντα να τον σέβεσαι ακόμη και εάν διαφωνούσες με τις επιλογές του. Σε όλη τη δημόσια παρουσία του έγραφε και έπραττε επιχειρώντας κάθε φορά να προωθήσει τη μεταρρύθμιση, εκείνη που δεν έγινε, στην οποία πίστεψε όσο τίποτε άλλο. Μια μεταρρύθμιση για την οποία μίλησε ήδη από το πρώτο του έργο, την δίτομη ανθολογία του 1973 με τον τόσο χαρακτηριστικό και οικείο πια τίτλο: Η μεταρρύθμιση που δεν έγινε. Συνέχεια ανάγνωσης