Δύσκολοι αποχωρισμοί

Standard

Η «Νέα Εστία» του Σταύρου Ζουμπουλάκη

 του Στρατή Μπουρνάζου

Τεύχος 1843, Απρίλιος 2011

«Μετά από 14 πλήρη χρόνια, 152 τεύχη και 30.000 σελίδες ήρθε η ώρα του αποχαιρετισμού». Με τον λιτό αυτό τρόπο αποχαιρετά ο Σταύρος Ζουμπουλάκης τους αναγνώστες της Νέας Εστίας στο τεύχος 1855, που βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία από τον Ιούλιο. Και συνεχίζει: «Στο τεύχος 1704, τον Σεπτέμβριο του 1998, όταν άρχιζε η τέταρτη περίοδος της Νέας Εστίας υπό τη δική μου διεύθυνση, αποφεύγοντας εκτενείς προγραμματικές δηλώσεις, έκλεινα τον προλογικό χαιρετισμό λέγοντας ότι κάθε δέντρο γνωρίζεται από τους καρπούς του. Ούτε τώρα θα κάνω απολογισμό. Τους καρπούς θα τους κρίνουν οι αναγνώστες».

Οι καρποί, μπορούμε τώρα πια να το πούμε με σιγουριά, ήταν πολλοί και εύχυμοι. Αρκούν δύο κινήσεις για να βεβαιωθεί κανείς: ας βάλει δίπλα δίπλα το τεύχος 1704, το πρώτο υπό τη διεύθυνση Ζουμπουλάκη, και το αμέσως προηγούμενο. Και, μετά, ας βάλει παραδίπλα και το 1855, το πιο πρόσφατο. Η διαφορά, και στις δύο συγκρίσεις, είναι εντυπωσιακή. Με δυο λόγια, ο νέος διευθυντής κατάφερε να αναστήσει ένα περιοδικό που το 1998 ήταν μάλλον σκιά της βαριάς ιστορίας του, να φτιάξει μια νέα Νέα Εστία. Του εμφύσησε νέα πνοή, χαρίζοντάς μας ένα περιοδικό έγκυρο, πλούσιο και ζωντανό, βαρύ αλλά και διαυγές, που άνοιγε ορίζοντες και έδινε το παρών στην πνευματική κίνηση. Όλα όσα ζηλεύει κάθε διευθυντής και εκδότης.

Το επίτευγμα οφείλεται, πιστεύω, στην ευτυχή σύμπτωση τριών παραγόντων: της καλλιέργειας, της αφοσίωσης και της παρρησίας του διευθυντή του. Όσον αφορά το πρώτο, δεν χρειάζεται να παραβιάσω ανοιχτές θύρες. Για την αφοσίωση αρκεί να πω, καθώς έχω ιδία πείρα, ότι ο Ζουμπουλάκης ξημεροβραδιαζόταν με τα άρθρα και τους συνεργάτες, βασάνιζε τα κείμενα (χωρίς να βασανίζει τους συγγραφείς), καθόταν ώρες πάνω από τα δοκίμια· με λίγα λόγια δεν επρόκειτο για πάρεργο, αγγαρεία ή χόμπι, αλλά για έργο ζωής. Κι όσον αφορά τον τρίτο παράγοντα, από πολλά περιστατικά, θυμίζω το τελευταίο: το τεύχος του Μαΐου ανοίγει, εν είδει editorial, το κείμενο του Ζουμπουλάκη «Ζοφερή νύχτα», με θέμα τη Χρυσή Αυγή. Την αξία του διαβήματος την καταλαβαίνουμε εύκολα, και μάλιστα σε ένα περιοδικό «φιλολογικό», με τη συγκεκριμένη παράδοση· επισημαίνω μόνο μια λεπτομέρεια. Γράφει σε ένα σημείο ότι η αναθεώρηση της δεκαετίας 1940-1950 (την οποία βλέπει απολύτως θετικά, όσο περιορίζεται στα ιστορικά επιστημονικά της όρια), είχε και μια πολιτική συνέπεια: «Η κατανόηση, με όλη την αναγκαία επιστημονική ουδετερότητα, των λόγων που οδήγησαν πολλούς να γίνουν ταγματασφαλίτες στα χρόνια της Κατοχής, τους αποενοχοποίησε για την εγκληματική τους δράση στο μετεμφυλιακό κράτος μέχρι το 1974. Πολιτικοί απόγονοί τους είναι τα σημερινά στελέχη της Χρυσής Αυγής, που μπορούν πια να προβάλλουν την ταγματασφαλίτικη ιδεολογία και πρακτική τους και να συναντούν έγκριση και επιδοκιμασία». Ποιο είναι το αξιοσημείωτο; Το γράφει την ίδια στιγμή που ο εκδοτικός οίκος της Εστίας (στον οποίο ανήκει το περιοδικό και τον οποίο διευθύνει) εκδίδει έργα εξεχόντων εκφραστών του «αναθεωρητικού» αυτού ρεύματος. Δεν ξέρω πολλούς να έχουν κάνει κάτι ανάλογο.

Μένει να δούμε πώς θα συνεχίσει το ταξίδι της η Νέα Εστία. Παρόλο που το κενό είναι δυσαναπλήρωτο, έχουμε βάσιμους λόγους να πιστεύουμε ότι και στο εξής, με διευθυντή τον Νίκο Καραπιδάκη, θα συνεχίσει στον ίδιο ρου. Ταυτόχρονα, αναμένουμε με προσμονή τους νέους συγγραφικούς καρπούς που ασφαλώς θα μας χαρίσει, απελευθερωμένος από τον φόρτο της καθημερινής ενασχόλησης, ο Σταύρος Ζουμπουλάκης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s