…και κάποια σε μπαλκόνι

Standard

ΑΝΤΙΚΛΙΜΑΚΑ

 της Ιωάννας Μεϊτάνη

 balkoniΠόσο επίμονη είναι η επικαιρότητα ορισμένων πραγμάτων. Και ειδικά της αδικίας. Άλλα παιδιά γλεντούν, τραγουδούν και χορεύουν / άλλα λευτεριά ζητούν κι από μικρά δουλεύουν. Κι έπειτα: Κάποια κοιτούν τον ουρανό, κάποια μπροστά σ’ οθόνη /κάποια παίζουν στο βουνό και κάποια σε μπαλκόνι / Κοίτα και πες μου αν μπορείς ποιο είναι τάχα τυχερό / τι θες να βρεις για να χαρείς και τι ’ναι τόσο φοβερό.*

Κι επειδή τέτοια πράγματα δεν γίνονται από μόνα τους, υπάρχουν κάποιοι να μας τα θυμίζουν, να μας δίνουν αφορμές. Μια τέτοια αφορμή δίνει η παράσταση «Μια γιορτή στου Νουριάν» που παίζεται στο θέατρο Πορεία. Για ανθρώπους από 6 χρονών και πάνω, όπως λένε οι συντελεστές. Άλλοι μαύροι, άλλοι λευκοί· όλα ίδια όμως τα παραμύθια. Κι αυτό δεν είναι παραμύθι, είναι μια ιστορία ρατσισμού της διπλανής πόρτας και ταυτόχρονα μια ιστορία ακύρωσης του ρατσισμού «από τα κάτω», όπως μας αρέσει να λέμε: χωρίς πολλά πολλά, χωρίς θεωρίες, μ’ ένα χαλί, μια πορτοκαλάδα, μ’ έναν φακό, με τέσσερα ευρώ που γίνονται δύο και μετά πάλι τέσσερα. Και δεν είναι μόνο η ιστορία, είναι και η επιχειρηματολογία, απολύτως αναγκαία σε όλους τους ανθρώπους από 6 χρονών και πάνω: πόσο εύκολο είναι να μπει το δηλητήριο της εκμετάλλευσης στη σκέψη ακόμη και των παιδιών και πώς βρίσκεται το αντίδοτο· πώς η μίμηση των μεγάλων ακυρώνεται όταν τα παιδιά μένουν μεταξύ τους και διαπιστώνουν πως η συμπεριφορά των γονιών τους, τους οποίους θέλουν να μιμούνται, είναι ανερμάτιστη. Πόσο φανερό είναι αυτό το κενό και πώς, για να μην πέσουν μέσα, αφήνουν κατά μέρος τη μίμηση και ψάχνουν να βρουν τα δικά τους πατήματα ώστε να μπορούν να στηρίξουν τη δική τους συμπεριφορά στα ίδια τους τα μάτια με δικά τους –κι όχι αντιγραμμένα– επιχειρήματα.

Το έργο είναι μεταφορά ενός γερμανικού θεατρικού στην πραγματικότητα της σημερινής ελληνικής κοινωνίας. Και αυτή η μεταφορά δεν θα ήταν καν εφικτή αν δεν αντιστρέφονταν οι ρόλοι: τότε, το 1978 που έγραφε το κείμενο ο Φόλκερ Λούντβιχ (οι της γενιάς μου και οι γονείς μας τον θυμούνται απ’ τον θρυλικό «Μορμόλη»), ο ρατσισμός προερχόταν από τους Γερμανούς και είχε στόχο τους μετανάστες Έλληνες. Λεγόταν «Μια γιορτή στου Παπαδάκη» τότε το έργο. Τώρα, στη διασκευή του Βασίλη Κουκαλάνι, ο ρατσισμός εκπορεύεται από τους Έλληνες και έχει στόχο του δυο Ιρανούς και μια Πακιστανή. Ποια τρανότερη απόδειξη της βλακείας του ρατσισμού, από το γεγονός ότι τα θύματα γίνονται θύτες έπειτα από 30 χρόνια, σε μια άλλη πατρίδα, με στόχο ανθρώπους που γυρεύουν αυτό που γύρευαν κι οι ίδιοι τότε, στην ξενιτιά. Παιδιά της ίδιας γης, μιας μάνας η ελπίδα / άλλοι νερό πηγής κι άλλοι χωρίς πατρίδα.

Σε μια πρόσφατη κουβέντα για την αντιμετώπιση του νεοναζισμού και του ρατσισμού στα σχολεία άκουσα, με μεγάλη ανησυχία, την αγωνία των δασκάλων: ωραία όλα αυτά, καλά να κάνουμε εξωσχολικές δραστηριότητες, να πηγαίνουμε στο θέατρο, τα παιδιά ενθουσιάζονται μ’ αυτή την παράσταση, την άλλη μέρα όμως όλοι γυρνάμε στην πραγματικότητα του σχολείου, στην επικαιρότητα του ρατσισμού, κι είναι σαν να μην έχει γίνει τίποτα. Δεν αμφιβάλλω διόλου. Θέλω απλώς να ελπίζω ότι με τέτοιες αφορμές μένει ένα αποτύπωμα. Στα παιδιά, γιατί περνάνε καλά βλέποντας μια ιστορία με ευθείες αναφορές στην καθημερινή τους ζωή. Στους συνοδούς τους, γιατί βλέπουν μια παράσταση που απευθύνεται και σ’ αυτούς εξίσου. Στους δασκάλους και τις δασκάλες που είναι υποψιασμένοι, γιατί βλέπουν πόσο απλά μπορεί να μεταφερθεί ένα μήνυμα. — Και σ’ αυτούς που δεν είναι; Νομίζω ότι η το έργο, η μεταφορά του και η παράσταση είναι τόσο καλά στημένα και δουλεμένα, η επιχειρηματολογία είναι τόσο συμπαγής, που σπέρνει τα ψήγματα της κριτικής σκέψης ακόμη και στους αδιάφορους, στις αμέτοχες, σ’ όσους και όσες βαριούνται να κουνήσουν το μυαλό τους.

Όταν στο τέλος της παράστασης ενώνουν όλοι τις φωνές τους, θύτες και θύματα, Έλληνες και ξένοι, μικροί και μεγάλοι, στο τραγούδι των Active Member, η παρότρυνσή τους χαράζεται στη μνήμη με καυτούς στίχους (αν δάκρυζαν τ’ αφτιά, θα είχε θολώσει η ακοή μου εκείνη την ώρα): Τίποτα, μην τους ακούς· η γη αυτή είναι για όλους / δεν έχει κάποιους εκλεκτούς ούτε και πρώτους ρόλους / Φωνάξτε όλοι δυνατά, άγρια θεριά και ήμερα: /δε θα μας βρούνε χωριστά, κάνουμ’ αρχή από σήμερα.

——————————————————————————-

Η παράσταση «Μια γιορτή στου Νουριάν» παίζεται στο θέατρο Πορεία κάθε Κυριακή στις 12:00· οργανωμένες παραστάσεις για σχολεία καθημερινές στις 10:00 π.μ.

 

* Οι στίχοι με πλάγια  σε όλο το κείμενο είναι από το τραγούδι των Active Member,  που τραγουδάνε όλοι  μαζί στο τέλος της παράστασης.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “…και κάποια σε μπαλκόνι

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s