Συ-στάσεις, 3: Οι μικρές μα μεγάλες ιστορίες της Μαρίας Ηλιού

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

hliou_paixnidia-polemouΜαρία Ηλιού, Παιχνίδια πολέμου. Αφηγήσεις. Εδώ και χρόνια, ο ενημερωμένος αναγνώστης, συναντάει τη Μαρία Ηλιού στους τόπους των ιδεών και της βιβλιοπαραγωγής, ειδικά της εκπαίδευσης, της αγωγής και της κοινωνιολογίας της παιδείας. Ωστόσο, τα Παιχνίδια πολέμου που κυκλοφόρησαν πριν λίγες μέρες από την «Εστία», αποτελούν έκπληξη, ακόμα και για έναν τέτοιον αναγνώστη, καθώς μέσα από τις σελίδες τους μας αποκαλύπτεται μια αληθινή λογοτέχνις, μια συγγραφέας που χειρίζεται με μαεστρία τον λόγο.

Αναμνήσεις από την παιδική και την εφηβική ηλικία, στους καιρούς του Πολέμου, της Κατοχής, της Αντίστασης, του Εμφυλίου. Αθήνα, Πύργος Ηλείας, και πάλι Αθήνα, το Αρσάκειο, τα εφηβικά αναγνώσματα, οι θείοι, ο Τιμολιός, η Κατίνα και ο Σταύρος, η Άννα, το Χτήμα… Μικρές ιστορίες, χωρίς περιττά ή μεγάλα λόγια, όπου το προσωπικό συμπλέκεται με την Ιστροία. Σκέφτομαι πώς το βιβλίο, παρόλο που μιλάει για μικρά και καθημερινά, καταφέρνει να είναι μεγάλο και σημαντικό. Επειδή, πιστεύω, το φωτίζει μια φλόγα: να διασωθούν οι μνήμες εποχών και γεγονότων, και κυρίως ανθρώπων. Και η αγωνία αυτή, η αγάπη για τους ανθρώπους –κι ας είναι αυστηρή στις κρίσεις της, όπου χρειάζεται– διαπερνάει όλο το βιβλίο, συνεπαίρνοντας τον αναγνώστη. Και το ότι αυτή την έγνοια, καθώς και το προσωπικό βίωμα μεταπλάθεται σε ωραία αφήγηση συνιστά και τη μεγάλη επιτυχία της Μ. Ηλιού

Στο προλογικό σημείωμα, η συγγραφέας μάς εξηγεί πώς, μετά τον θάνατο του Φίλιππου, σταμάτησε να γράφει. Εντελώς. Κι έπειτα από κάποια χρόνια, με την παρότρυνση φίλων, χάρη στην ενασχόλησή της με τα ΑΣΚΙ και στα εξηντάχρονα από τον θάνατο του αγαπημένου της θείου και νονού, ξανάπιασε το μολύβι, να γράψει για το Αρχειοτάξιο. Άρχισε να γράφει σε τρίτο πρόσωπο, μας λέει, αλλά «όταν στις τελευταίες σελίδες εισέβαλαν οι εικόνες από το κατεστραμμένο Χτήμα, μου επιβλήθηκε, βίαια θα έλεγα, το πρώτο πρόσωπο». Και μας μιλάει για τους δισταγμούς της — η αυτοβιογραφία της έμοιαζε υπερφίαλη, η λογοτεχνία ακατόρθωτη, το παιχνίδι της μνήμης δύσκολο. Πιστεύω ότι οι ιστορίες που μας χάρισε έχουν την αξία και των τριών: και της αυτοβιογραφίας και της λογοτεχνίας και της μαρτυρίας. Όπως όμως σε όλα τα εμπνευσμένα έργα, μικρή σημασία έχει η ειδολογική κατάταξη, καθώς διαρρηγνύει τα σύνορα αυτά. Εκείνο που έχει σημασία είναι να μας χαρίσει, γρήγορα, και άλλους τέτοιους ωραίους καρπούς.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s