Ντοκουμέντα μνήμης

Standard

του Δημήτρη Θ. Αρβανίτη

PETRRRRRRRRRRRΤι είναι λοιπόν η αφίσα, εκτός από ένα χαρτί μεγάλων διαστάσεων τυπωμένο στην μια μόνο όψη του; Κι αυτό, γιατί η αφίσα, για να λειτουργήσει, πρέπει αναρτηθεί, να κολληθεί στον τοίχο, σε μια κολόνα, σε ένα τζάμι σε δημόσιο χώρο και έτσι να επικοινωνήσει. Πότε αναγγέλλοντας εκδηλώσεις, πότε προβάλλοντας προϊόντα και άλλοτε κραυγάζοντας ή ψιθυρίζοντας ιδέες.

Και ποια είναι μια καλή αφίσα; Η εμπειρία μου με κάνει να πιστεύω ότι είναι αυτή που θα κλέψει ευκολότερα τις ματιές, κολλημένη δίπλα σε δεκάδες άλλες. Το συντακτικό της αφίσας διαφέρει από κάθε άλλο στον χώρο της οπτικής επικοινωνίας. Ο ενθουσιασμός από την επίδραση του σχεδιασμού των σχημάτων και των χρωματικών συνδυασμών, μια αυθεντική ιδέα, ένα σχέδιο φτιαγμένο με το χέρι, η σωστή επιλογή των γραμμάτων, ένα καθαρό και απλό μήνυμα αποτελούν πάντα τα στοιχεία της καλής αφίσας. Η αφίσα οφείλει να πει κάτι, όχι να μιμηθεί. Ο σχεδιαστής δεν ικανοποιείται εικονογραφώντας απλώς μια ιδέα, επιθυμεί να αιχμαλωτίσει την ουσία του θέματος.

Οι αφίσες που περιλαμβάνονται στο ημερολόγιο της Αυγής και προέρχονται από αρχεία των ΑΣΚΙ αποτελούν ένα μέρος μιας παγκόσμιας κραυγής. ∆εν δικαιώνονται για τη σχεδιαστική τους αρτιότητα ή την αλάνθαστη σύνθεσή τους. ∆εν είναι χαρακτηριστικό δείγμα αφισών που συμμετέχουν σε Μπιενάλε και διοργανώσεις του είδους, για να διεκδικήσουν βραβεία νεωτερισμού του ντιζάιν πρωταγωνιστώντας στην εξέλιξη του μέσου. ∆ικαιώνονται γιατί το μήνυμα που μεταφέρουν επικαλύπτει τον όποιο ερασιτεχνισμό του σχεδιασμού και γιατί είναι το αποτέλεσμα μιας παραγωγικής διαδικασίας καθορισμένης συνήθως από την απόλυτη συμπίεση του χρόνου ολοκλήρωσής τους. Στην πλειοψηφία τους, δεν φλυαρούν αυτάρεσκα· ο επικοινωνιακός τους κώδικας είναι αυθεντικός και ξεκάθαρος. Η γενικότερη εικόνα τους πηγάζει κυρίως από μια αυθόρμητη εικαστική έκφραση που δεν αναζητά λύσεις μέσα από την τεχνοκρατική εμπειρία. Εμφανίστηκαν εκεί που έπρεπε, εργάστηκαν για το θέμα για το οποίο δημιουργήθηκαν και ταπεινά αποσύρθηκαν κερδίζοντας τον τίτλο του ιστορικού ντοκουμέντου, της τεκμηρίωσης. ∆είχνουν απλές, αλλά δεν είναι εύκολες. ∆εν σχεδιάστηκαν με τις διευκολύνσεις που προσφέρει σήμερα ο υπολογιστής. Η αισθητική τους απορρέει από τα φτωχά μέσα κατασκευής τους, την πίεση του χρόνου –μέρος της παράνομης διαδικασίας– και τις δυσκολίες που είχαν στην εκτυπωτική παραγωγή τους. Η λειτουργία τους, τέλος, ολοκληρώνεται με την άκρως επικίνδυνη ανάρτησή τους στους δρόμους των πόλεων.

Σαράντα χρόνια μετά, τις τιμάμε γιατί όχι μόνο κατάφεραν, ως εφήμερα που δεν διεκδικούν δάφνες και βραβεία, να παίξουν τον στιγμιαίο ρόλο τους, αλλά γιατί ακόμα προσφέρουν στη διατήρηση της μνήμης, κατανικώντας την περιρρέουσα πολιτική αφασία, που όσο περνούν τα χρόνια όλο και αυξάνεται υποδυόμενη τον δημοκρατικό παράδεισο.

Ο Δημήτρης Θ. Αρβανίτης είναι σχεδιαστής, μέλος της AGI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s