Μπορεί να υποκατασταθεί το συνδικάτο;

Standard

 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ 2013

Αποσπάσματα από τις προφορικές τοποθετήσεις στην εκδήλωση που οργάνωσαν «Ενθέματα» και RedNotebook, την Τετάρτη 20 Μαρτίου, με συντονιστή τον Πέτρο Λινάρδο-Ρυλμόν, στο Στέκι Μεταναστών-Κοινωνικό Κέντρο (Τσαμαδού 15).

του Γιώργου Κουκουλέ

(από την παρέμβασή του στην εκδήλωση)

Ίδρυτικό συνέδριο της ΓΣΕΕ, 1918 (Αρχείο ΓΣΕΕ)

Ίδρυτικό συνέδριο της ΓΣΕΕ, 1918 (Αρχείο ΓΣΕΕ)

Το λανθάνον ερώτημα, για μένα, σε όλη τη συζήτηση είναι: Μπορούμε να βρούμε κάποιου άλλου είδους μορφή, υποκαθιστώντας το συνδικάτο; Νομίζω ναι. Παραδείγματα μας προσφέρει το ίδιο το συνδικαλιστικό κίνημα. Τα πρώτα συνδικαλιστικά κινήματα έχουν ως βάση το επάγγελμα: το ομοειδές του επαγγέλματος καταφέρνει να συνενώσει τους εργαζόμενους. Περί τα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού αρχίζει η μεγάλη συζήτηση για το βιομηχανικό συνδικάτο κλπ. Οι μορφές, δηλαδή, δεν είναι δεδομένες· σχετίζονται πάντα με την οικονομική βάση αλλά και με ένα άλλο στοιχείο, το οποίο απουσιάζει πλήρως από την ελληνική συνδικαλιστική πρακτική –και γενικότερα του ελληνικού εργατικού κινήματος–, την εργατική κουλτούρα.

Αναφέρθηκε επίσης, και είναι εξαιρετικά σημαντικό, το θέμα της αλληλεγγύης. Αποτελεί βασική αρχή και αξία του συνδικαλιστικού κινήματος. Η πρώτη εργατική αξία είναι η έννοια της αλληλεγγύης. Οι προπάτορες του σημερινού συνδικαλιστικού κινήματος είχαν διαγνώσει την ανάγκη της, και από εκεί γεννήθηκαν τα Εργατικά Κέντρα, τα οποία ενοποιούν τη συνείδηση, την κατακερματισμένη συνείδηση. Αυτή η πρωταρχική αξία, κατά την άποψή μου, πρέπει να ξαναϊδωθεί με νέους όρους. Σίγουρα πάντως δεν μπορεί ένα μόρφωμα να λέγεται συνδικαλιστικό κίνημα ή να έχει κάποια σχέση με το εργατικό κίνημα όταν απουσιάζει από τους καταστατικούς του σκοπούς η έννοια της αλληλεγγύης.

Δυο παρατηρήσεις,  ειδικά  για την Ελλάδα. Τα ακαδημαϊκά διανοήματα, παρόλο που πρέπει να τα αποφεύγουμε σε τέτοιες συζητήσεις, αυτά  πολλές φορές μας βοηθάνε να καταλάβουμε και ενδεχομένως να αναλύσουμε και να υπερβούμε μια πραγματικότητα. Ακούω, από χρόνια πολλά,  για το φορντικό μοντέλο στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα ωστόσο, τέτοιο μοντέλο, δεν υπήρξε ποτέ.  Θεωρώ, επίσης, κεφαλαιώδες λάθος να πούμε  ότι το μνημόνιο και όλα τα συμπαρομαρτούντα εισήγαγαν την ευέλικτη εργασία, αφού στην Ελλάδα υπήρχε, από παλιά, το πιο ευέλικτο σύστημα εργασίας σε όλη την Ευρώπη. Τώρα, βέβαια, έχουμε μια γενικευμένη μορφή της, πιο επιλήψιμη, αν θέλετε, όσον αφορά την παλιά θεωρία του εργατικού δικαίου.

Τέλος, θα  μπορούσα  να σας πω ότι από άποψη όχι μόνο φορμαλιστική αλλά και ουσιαστική και σύμφωνα με την ιστορία των εργατικών κινημάτων – γενικεύω– το κύριο χαρακτηριστικό μιας συνδικαλιστικής οργάνωσης, τουλάχιστον στο πλαίσιο του υπάρχοντος κοινωνικο-οικονομικού συστήματος, είναι η οικονομική της ανεξαρτησία. Γνωρίζετε, βέβαια,  ότι το ελληνικό συνδικαλιστικό κίνημα σε όλη τη δομική του παρουσία ζει από εισφορές εργοδοτών και εργαζομένων. Να δούμε πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση  με την κατάργηση της Εργατικής Εστίας.

O Γιώργος Κουκουλές  είναι ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Μπορεί να υποκατασταθεί το συνδικάτο;

  1. Πίνγκμπακ: #συνδικαλισμός 2013 στην Ελλάδα [Τα βίντεο της εκδήλωσης] | ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s