Σκέψεις για τις προτάσεις μας για τις αλλαγές στο πολιτικό σύστημα

Standard

 του  Άλκη Ρηγου

Χαρακτικό του Ζωρζ Σερώ

Χαρακτικό του Ζωρζ Σερώ

Πριν ακόμη αρχίσουμε ως Ομάδα Εργασίας να συζητάμε τις αλλαγές που σκεφτόμαστε για το πολιτικό σύστημα, το κράτος και το Σύνταγμα,  άρχισε από τα «Ενθέματα» ο διάλογος αναμεταξύ μας. Αυτό δεν είναι, προφανώς, κακό. Κακό είναι να θεωρούμε την άποψη  μας  ως a priori μοναδική, καταγγέλλοντας τη διαφορετική άποψη. Έχω την αίσθηση ότι έτσι δεν βοηθάμε την ώσμωση των απόψεων και τη σύνθεση που είναι αναγκαία, μεταξύ μάλιστα επιστημόνων διαφορετικών μεθοδολογικών κατευθύνσεων, που κλήθηκαν όχι να υποκαταστήσουν τα όργανα και τις διαδικασίες του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά να βοηθήσουν συμβουλευτικά στο βάθεμα των επεξεργασιών του. Με αυτή την επισήμανση, θα ήθελα να παρέμβω στον διάλογο με μερικές σκέψεις εστιασμένες στο πολιτικό σύστημα ευρύτερα και την πρόθεσή μας για ριζική δημοκρατική αντιστροφή της εκφυλιστικής αλλοίωσης της πορείας της Γ΄ Ελληνικής  Δημοκρατίας που βιώνουμε επώδυνα. Συνέχεια ανάγνωσης

Κηλίδα ανεξίτηλη

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Ρενέ Μαγκρίτ, "Μνήμη" 1948

Ρενέ Μαγκρίτ, «Μνήμη» 1948

Δυο βδομάδες μετά, και η αθώωση Κασιδιάρη δε λέει να φύγει από το μυαλό μου. Έχει εγκατασταθεί εκεί, κηλίδα ανεξίτηλη: στεναχώρια, αποστροφή και απογοήτευση μαζί. Όχι μόνο, και όχι τόσο, για την αθώωση καθαυτή, αλλά για κάποια παρελκόμενα, που αποδείχθηκαν, τελικά, καρδιά της υπόθεσης.

Πρώτα, οι Χρυσαυγίτες που είχαν καταλάβει από πρωίας την αίθουσα και τους ενορχήστρωνε με κινήσεις του χεριού ο Χρήστος Παππάς. Έπειτα ο κατηγορούμενος, που είχε γίνει αρνάκι (αυτός, ο λιονταρής, που ωρύεται διαρκώς), δεν έβγαλε κιχ σ’ όλη τη δίκη, κι όταν ήρθε η ώρα είπε κάποια αβρά και στρογγυλεμένα λόγια, για να ξαναγίνει «θηρίος» μόλις αθωώθηκε, οπότε, βγαίνοντας από την αίθουσα, κατήγγειλε τα «τσοντοκάναλα» που τον διαβάλλουν, καταλήγοντας: «Είμαστε πανίσχυροι και πολύ σύντομα θα γίνουμε κυρίαρχοι!» (Για όλα αυτά, βλ. δύο ωραία άρθρα, της A.Z. στον Παραλληλογράφο [goo.gl/vuVqO] και του luben crew στο luben tv [goo.gl/NkF65]).

Δεν περίμενα τίποτα διαφορετικό από τους Χρυσαυγίτες — θα ήταν εντελώς ανόητο, άλλωστε. Άλλοι ήταν αυτοί για τους οποίους ήθελα να φωνάξω «Nτροπή!». Ο εισαγγελέας Γ. Πρασσάς, που αβάνταρε διαρκώς τους νεοναζί και απεφάνθη πως όλοι στην αίθουσα (και οι δεκάδες στρογγυλοκαθισμένοι Χρυσαυγίτες) «καταδικάζουν απερίφραστα τη βία». Ο πρόεδρος Βασίλης Τσιμπέρης, ο οποίος, καθώς δεν μπορούσε να αγνοήσει την κατάθεση της καθηγήτριας του Πολυτεχνείου που είχε σημειώσει τον αριθμό του αυτοκινήτου του Κασιδιάρη, υιοθέτησε ουσιαστικά τη χρυσαυγίτικη αθλιότητα ότι είναι «εγκάθετη» του ΣΥΡΙΖΑ. O συνήγορος του Κασιδιάρη, Γιάννης Ηρειώτης. Όχι επειδή είναι Χρυσαυγίτης, αλλά ακριβώς επειδή δεν είναι, κι ωστόσο έχει αναλάβει μόνιμος συνήγορός τους. Είναι ασφαλώς δικαίωμα ενός δικηγόρου να αναλαμβάνει όποια υπόθεση θέλει, αλλά επίσης είναι δικαίωμα μα και υποχρέωσή μας να αισθανόμαστε αποστροφή για αυτόν που ήταν συνήγορος του δολοφόνου «Περίανδρου» και άλλων νεοναζιστών (και επιπλέον του Μαντέλη, του Λαυρεντιάδη, του Πατέρα, μέλος του Δ.Σ. του Παναθηναϊκού κ.ά.). Συνέχεια ανάγνωσης

Γιορτάζοντας την «Εκατονταετηρίδα της Ελληνικής Παλιγγενεσίας» (1930)

Standard

WEB ONLY-MΟΝΟ ΣΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΤΩΝ «ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ»

του Χρήστου Τριανταφύλλου

Λουίς Ντυπρέ, "Η κατάληψη του κάστρου των Σαλώνων", 1825

Λουίς Ντυπρέ, «Η κατάληψη του κάστρου των Σαλώνων», 1825

Στα νεοτερικά κράτη, οι εθνικές επέτειοι κατέχουν σημαίνουσα θέση: εμπεδώνουν το κοινωνικό status quo, συμβάλλουν στην αποκρυστάλλωση των εθνικών μύθων, ενισχύουν το εκάστοτε κρατικό εθνικό αφήγημα. Όντας πολιτικές τελετουργίες μαζικού χαρακτήρα, μπορούν να ιδωθούν κατεξοχήν ως μια πυκνή και σημαίνουσα δομή που αφορά το συλλογικό παρελθόν και την σχέση της κοινωνίας με αυτό. Είναι, δηλαδή, νευραλγικοί δείκτες της ιστορικής κουλτούρας μιας εποχής και πολύτιμες ενδείξεις για την δημόσια χρήση της ιστορίας. Όταν, μάλιστα, οι επέτειοι αφορούν γεγονότα ενός παρελθόντος αρκετά κοντινού ώστε να υπάρχει αρκετό διαθέσιμο πληροφοριακό υλικο και ταυτόχρονα αρκετά μακρινού ώστε να μπορεί να συγκριθεί με πιο πρόσφατες περιόδους, τότε το θέμα γίνεται αμέσως πολύ πιο ενδιαφέρον.

Η περίπτωση στην οποία θα αναφερθώ είναι ο εορτασμός από τα 100 χρόνια της ελληνικής ανεξαρτησίας, το 1930. Ο σχεδόν εντελώς ανεξερεύνητος από την ιστοριογραφία εορτασμός αυτός, αποτελεί ουσιαστικά την κατάληξη του σχεδιαζόμενης ως γιορτής για την εκατονταετηρίδα από την έναρξη της Επανάστασης του 1821: οι επιπλοκές της Μικρασιατικής Εκστρατείας, αποτρέπουν τον προγραμματισμένο εορτασμό του 1921, με αποτέλεσμα να μετατεθεί με τον νόμο 3009/1922 το μεγάλο γεγονός για το 1930. Μετά από μια μακροχρόνια αναμονή, κατά την οποία οι αναφορές στο θέμα δεν είναι τόσο πυκνές, ανασυστήνεται τον Δεκέμβριο του 1928 η «Κεντρική Επιτροπή προς εορτασμόν την Εκατονταετηρίδος της Ελληνικής Παλιγγενεσίας». Επικεφαλής τίθεται συμβολικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Αλέξανδρος Ζαΐμης, ενώ η θεματική του εορτασμού μετατοπίζεται στην ελληνική ανεξαρτησία και όχι πλέον στην έναρξη της Επανάστασης. Συνέχεια ανάγνωσης

Στα Ενθέματα στο φύλλο της 24ης Μαρτίου

Standard

Στα «Ενθέματα» στο φύλλο της 24ης  Μαρτίου

(που κυκλοφορεί Σάββατο 23 Μαρτίου)

Kείμενα των: Θόδωρου Παρασκευόπουλου, Στέφανου Βαμιεδάκη, Mάρκου Βογιατζόγλου, Αποστόλη Καψάλη, Γιώργου Κουκουλέ, Ιωάννας Μεϊτάνη, Άλκη Ρήγου, Στρατή Μπουρνάζου.

José Manuel Merello, "Γυναίκα στα κόκκινα"

José Manuel Merello, «Γυναίκα στα κόκκινα»

Κυπριακό κούρεμα: σε κρίση το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα; Ενώ οι εξελίξεις τρέχουν, ο Θόδωρος Παρασκευόπουλος εξηγεί τους λόγους και τις επιπτώσεις της απόφασης του Eurogroup και σχολιάζει την απόφαση της κυπριακής Βουλής.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ 2013

 Αποσπάσματα από τις τοποθετήσεις στην εκδήλωση που οργάνωσαν «Ενθέματα» και RedNotebook, την Τετάρτη 20 Μαρτίου, με συντονιστή τον Πέτρο Λινάρδο-Ρυλμόν, στο Στέκι Μεταναστών-Κοινωνικό Κέντρο (Τσαμαδού 15), με αφορμή το 35ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ.

Να επανεφεύρουμε την έννοια του συνδικαλισμού: Στέφανος Βαμιεδάκης.

Πέραν της γενικής απεργίας: Μάρκος Βογιατζόγλου

Κίνημα σημαίνει κίνηση, ζωντάνια, αντιπαράθεση ιδεών: Αποστόλης Καψάλης

Μπορεί να υποκατασταθεί το συνδικάτο; Γιώργος Κουκουλές.

Ο Σαλβαδόρ Πουτζ και τα εγκλήματα του φρανκισμού. Η Ιωάννα Μεϊτάνη (στη μόνιμη στήλη «Αντικλίμακα» που διατηρεί μαζί με τον Κώστα Αθανασίου) γράφει για τον αγωνιστή Σαλβαδόρ Πουτζ, έναν από τους δύο τελευταίους Ισπανούς που εκτελέστηκε, σε ηλικία 25 χρονών, από το καθεστώς του Φράνκο.

Σκέψεις για τις προτάσεις μας για τις αλλαγές στο πολιτικό σύστημα. Ο Άλκης Ρήγος παρεμβαίνει στη συζήτηση που έχει ανοίξει όσον αφορά τη στάση της Αριστεράς στη συνταγματική αναθεώρηση, και γενικότερα τις αλλαγές στο πολιτικό σύστημα: «Η “πανάκεια” των αμεσοδημοκρατικών “λύσεων”, που προβάλλεται λόγω της αντιδημοκρατικής πορείας της έμμεσης κοινοβουλευτικής δημοκρατία, εκτιμώ ότι δεν μπορεί να συγκροτήσει σαφή προγραμματικό λόγο, ούτε να αντιμετωπίσει τις σύνθετες σημερινές πραγματικότητες».

Κηλίδα ανεξίτηλη. Ο Στρατής Μπουρνάζος για την αθώωση Κασιδιάρη: «Όσοι ήμασταν στην αίθουσα, νιώσαμε ένα αίσθημα ασφυξίας από αυτό το αηδέστατο σύμπλεγμα χρυσαυγιτών-λειτουργών της Θέμιδος-μεγαλοδικηγόρου-Λαγού-Παππά-“αρνακίου”-κατηγορούμενου. Κι όμως, μέσα στην αίθουσα, υπήρχε κάτι που έλαμπε: τα πρόσωπα της Μ. Βαβαγιάννη, της Μ. Δαλιάνη, του Κ. Διαλυνά και της Κλ. Παπαπαντολέων. Κι όσο τα ξαναφέρνω στο μυαλό, παίρνω θάρρος, σκέφτομαι ότι θα συνεχίσουμε να παλεύουμε για το δίκιο».

WEB ONLYΓιορτάζοντας την «Εκατονταετηρίδα της Ελληνικής Παλιγγενεσίας» (1930). Ο Χρήστος Τριανταφύλλου γράφει για τον εορτασμό της εκατονταετίας της Επανάστασης του 1821, στην Αθήνα και άλλες πόλεις, και τα συμβολικά της νοήματα και τους ισχυρότερους «τόπους» της νεοελληνικής ιστορικής κουλτούρας.   Συνέχεια ανάγνωσης

H σημασία ενός κλαδικού σωματείου την εποχή του Μνημονίου

Standard

MΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ 35ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΓΣΕΕ-5

συνέντευξη του Κώστα Βουρεκά

(από το RedNotebook http://www.rednotebook.gr/details.php?id=9014)

Με αφορμή το 35ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ, τα Ενθέματα της Κυριακάτικης Αυγής και το Red Notebook επιμελήθηκαν ένα αφιέρωμα με τίτλο #συνδικαλισμός 2013 στην Ελλάδα. Σήμερα, ο Κώστας Βουρεκάς, μέλος του Δ.Σ. Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών, εξηγεί τη σημασία της οργάνωσης σε ένα κλαδικό σωματείο στην εποχή της εξαφάνισης των κλαδικών συμβάσεων, μας μιλά για τα άμεσα σχέδια του ΣΜΤ, και αποτιμά την εμπειρία από τη λειτουργία του Πρωτοβάθμιου Συντονισμού.
ΕΝΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ REDNOTEBOOK

MISSSSSΤην τελευταία τριετία, κάθε επιμέρους εργατικός αγώνας έρχεται αντιμέτωπος με ένα «συνολικό» πρόγραμμα «αναμόρφωσης» της κοινωνίας και της οικονομίας –το Μνημόνιο. Ως εκ τούτου, η διαπραγματευτική ισχύς των σωματείων μοιάζει πια εξαιρετικά περιορισμένη και η κοινωνική σύγκρουση παίρνει υποχρεωτικά τη μορφή της κεντρικής πολιτικής («να φύγει η κυβέρνηση», «η αυτοί ή εμείς»). Με αυτή την έννοια, ποιούς λόγους έχει κανείς σήμερα να οργανωθεί σ΄ ένα κλαδικό σωματείο όπως το ΣΜΤ, με δεδομένη μάλιστα την ουσιαστική κατάργηση των κλαδικών συμβάσεων;

Κατ’ αρχήν πρέπει να πούμε ότι ως Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών δεν θεωρούμε την μάχη των κλαδικών (και λοιπών) συμβάσεων μία μάχη χαμένη από χέρι, την οποία πρέπει να αποφύγουμε να δώσουμε. Αντίθετα, ετοιμαζόμαστε να πάρουμε πρωτοβουλίες σε αυτή την κατεύθυνση, με αφετηρία τον συντονισμό με επιχειρησιακά και λοιπά κλαδικά σωματεία του τεχνικού κλάδου, στην κατεύθυνση κοινών παρεμβάσεων, π.χ. κοινές εξορμήσεις σε εργασιακούς χώρους. Εξάλλου το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών ιδρύθηκε το 2000 και υπέγραψε πρώτη φορά Συλλογική Σύμβαση Εργασίας το 2007 – συνεπώς έχει στο ενεργητικό του αρκετά χρόνια δράσης χωρίς ΣΣΕ, έστω και σε συνθήκες πολύ διαφορετικές από σήμερα.

Με τα παραπάνω δεν προσπαθώ να αποφύγω την ερώτηση. Ο σπουδαιότερος λόγος είναι η διατήρηση και η ενίσχυση της εργατικής αλληλεγγύης στον κλάδο, αλληλεγγύη που σήμερα είναι πιο απαραίτητη από ποτέ. Πέρα από το τεράστιο θέμα των απολύσεων, οι εργαζόμενοι στον κλάδο (και όχι μόνο) αντιμετωπίζουν το μεγάλο πρόβλημα των -συχνά και πολύμηνων- καθυστερήσεων της πληρωμής τους. Η πολύμορφη υποστήριξη του Σωματείου, που περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε εργασιακούς χώρους, παραστάσεις διαμαρτυρίας σε εργοδότες, παρουσία στις επιθεωρήσεις εργασίας, ενημέρωση των εργαζόμενων για τα δικαιώματά τους (δεν έχει καταργηθεί άλλωστε και ολόκληρο το αστικό δίκαιο), έχει αποδειχθεί σε αρκετές περιπτώσεις η μοναδική ουσιαστική αρωγή σε συναδέλφους που αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα στον εργασιακό τους χώρο.

Αξίζει εδώ να αναφέρω μία νέα πρωτοβουλία του Σωματείου, η οποία τώρα κάνει τα πρώτα της βήματα, και απευθύνεται στους άνεργους και υποαπασχολούμενους συναδέλφους, που αποτελούν πλέον πολύ σημαντικό ποσοστό των μελών μας. Πρόκειται για την κάρτα ανεργίας που σκοπεύει να εκδώσει το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών, με σκοπό να καταγράψει την ανεργία στον κλάδο, να προχωρήσει στην οργάνωση των ανέργων και να δημιουργήσει εκείνες τις δομές αλληλεγγύης, σε συνεργασία και με τους αγωνιζόμενους ανθρώπους άλλων χώρων (γιατροί, μεταφορές, γειτονιές, κ.ά.), που θα είναι σε θέση να βελτιώσουν άμεσα πτυχές της καθημερινότητάς τους. Πρόκειται για ένα ανοιχτό ζήτημα της δράσης του Σωματείου. Συνέχεια ανάγνωσης

ΒΙΟΜΕΤ: μια συνεργατική επιχείρηση υπό εργατικό έλεγχο και με αυτοδιεύθυνση

Standard

MΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ 35ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΓΣΕΕ-4

συνέντευξη του Μάκη Αναγνώστου

(από το RedNoitebook- http://www.rnbnet.gr/details.php?id=8995)

Με αφορμή το 35ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ, τα Ενθέματα  και το Red Notebook επιμελήθηκαν ένα αφιέρωμα με τίτλο #συνδικαλισμός 2013 στην Ελλάδα. Το πρώτο μέρος του αφιερώματος είναι τα  άρθρα των Μάρκου Βογιατζόγλου, Donatella della Porta, Gianluca De Angelis και Lisa Dorigatti που δημοσιεύθηκαν ήδη.. Το δεύτερο μέρος ξεκινά σήμερα, με τις συνεντεύξεις ανθρώπων που πρωταγωνιστούν στις εργατικές αντιστάσεις του καιρού μας: είτε στο πλαίσιο των παραδοσιακών συνδικαλιστικών δομών, είτε στα νέα πρωτοβάθμια σωματεία, τις Εργατικές Λέσχες που συγκροτούνται από γειτονιά σε γειτονιά, είτε τέλος στα νέα πειράματα αυτοδιαχείρισης, που επιχειρούν να δουν πέρα από τον καπιταλισμό.  Η πρώτη συνέντευξη του αφιερώματος είναι η συζήτηση που είχαμε με τον Μάκη Αναγνώστου, εκπρόσωπο των εργαζομένων στη Βιομηχανική Μεταλλευτική. Το αφιέρωμα του Red και των Ενθεμάτων κλείνει την Τετάρτη 20 Μαρτίου, με την εκδήλωση για το συνδικαλιστικό κίνημα, στο Στέκι Μεταναστών.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ REDNOTEBOOK

 

autog Ποιό μπορεί να είναι το περιεχόμενο του όρου «εργατική αυτοδιαχείριση» σήμερα, και με ποιόν τρόπο την εφαρμόζετε στο εργοστάσιό σας; 

Καταρχάς  θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε για το ενδιαφέρον σας. Όσον αφορά το ερώτημα, ως συνέλευση των εργαζομένων δεν χρησιμοποιήσαμε τον όρο αυτοδιαχείριση. Προτιμήσαμε, αντί γι΄ αυτόν, τον όρο συνεργατική επιχείρηση, υπό εργατικό έλεγχο και με αυτοδιεύθυνση, μέσα από τη συνέλευση των εργαζομένων. Αυτό ακριβώς εφαρμόζουμε. 

Ως σωματείο λοιπόν σήμερα, και ως επιχείρηση αύριο, οι αποφάσεις που παίρνονται είναι όλες από την βάση, από τη συνέλευση των εργαζομένων, που αφορά κάθε κίνηση που πρόκειται να κάνει το σωματείο για το επόμενο διάστημα. Οι εκλεγμένοι είναι μόνο εκτελεστικά όργανα. Παίρνουν από τη συνέλευση τις αποφάσεις και προσπαθούν να φέρουν σε πέρας αυτό που έχει ορίσει η συνέλευση. Απόφασή μας είναι να λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο και η συνέλευση της συνεργατικής επιχείρησης.Αυτό ονομάζουμε αυτοδιεύθυνση μέσα από την συνέλευση!Επίσης, πήραμε απόφαση να ισχύει η ισότητα ανάμεσα σε όλους τους εργαζόμενους, ισότητα που αφορά και τους μισθούς, ανεξάρτητα από την εργασία. Είπαμε: μία (μετοχή) ψήφο για κάθε εργαζόμενο, η οποία δεν θα είναι μεταβιβάσιμη από τον ίδιο, αλλά από την συνέλευση των εργαζομένων. Κανένας εργαζόμενος μη μέτοχος, κανένας μέτοχος μη εργαζόμενος.

Αποφασίσαμε, τέλος, η διοίκηση της εταιρίας να είναι ανακλητή, όπως ανακλητή είναι και η διοίκηση του σωματείου. Αυτό είναι που ονομάζουμε συνεργατική επιχείρηση υπό εργατικό έλεγχο. Συνέχεια ανάγνωσης

Δεν φταίει (μόνο) ο Παναγόπουλος!

Standard

MΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ 35ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΓΣΕΕ-3

Δομικές αδυναμίες του συνδικαλιστικού κινήματος και τα «πειραματικά εργαστήρια» του μέλλοντος

 του Μάρκου Βογιατζόγλου

 Eνόψει του συνεδρίου της ΓΣΕΕ, που ξεκινάει την Πέμπτη, και σε  μια προσπάθεια να δούμε κριτικά την κατάσταση και  τις προοπτικές του συνδικαλισμού σήμερα, ζητήσαμε τρία κείμενα σχετικά με το εργατικό και συνδικαλιστικό κίνημα, την κατάσταση στο εργασιακό πεδίο, τις νέες και τις παλιές μορφές πάλης στην Ελλάδα και την Ευρώπη, από τον Μάρκο Βογιατζόγλου (πολιτικός επιστήμονας, υπ. δρ στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας), την Donatella della Porta (καθηγήτρια πολιτικής επιστήμης στο Ιταλικό Ινστιτούτο Ανθρωπιστικών Επιστημών (SUM), καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας (EUI) και διευθύντρια του Κέντρου Μελέτης των Κοινωνικών Κινημάτων COSMOS), τον Gianluca De Angelis  ( υποψήφιος δρ στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, επιστημονικός συνεργάτης του Ινστιτούτου Οικονομικής και Κοινωνικής Έρευνας-IRES) και τη Lisa Dorigatti  (υποψήφια δρ στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου,  επιστημονική συνεργάτρια της Γενικής Συνοσπονδίας Εργατών ΙταλίαςCGIL). Tα κείμενα συνδημοσιεύονται στα Ενθέματα και στο RedNotebook.

 EΝΘΕΜΑΤΑ και REDNOTEBOOK

Έργο του Αλφόν Χόροβιτς («Νέοι Πρωτοπόροι», Μάης 1936)

Έργο του Αλφόν Χόροβιτς («Νέοι Πρωτοπόροι», Μάης 1936)

Την Πέμπτη ξεκινά το 35ο Συνέδριο της ΓΣΕΕ. Εκτός απ’ τις συνήθεις καταγγελίες για τα «μαγειρέματα», τα σωματεία-σφραγίδες, τους αντιπροσώπους-φαντάσματα και ούτω καθεξής, τούτη τη φορά οι διοργανωτές του συνεδρίου θα πρέπει να αντιμετωπίσουν την κριτική και σ’ ένα ζήτημα που μέχρι τώρα περνούσε απαρατήρητο: εξαιτίας του ιδιόρρυθμου συστήματος εκλογής εκπροσώπων, ορισμένοι απ’ τους συμμετέχοντες στο συνέδριο θα έχουν επιλεγεί 2, 3 ή και 4 χρόνια πριν τη διεξαγωγή του.

Είναι προφανές πως, στην παρούσα συγκυρία, οι «αντιπρόσωποι» αυτοί δεν αντιπροσωπεύουν απολύτως τίποτε! Ούτε τους πολιτικούς συσχετισμούς βάσει των οποίων εξελέγησαν, ούτε την ισορροπία δυνάμεων εργαζομένων-εργοδοτών στον χώρο εργασίας ή τον κλάδο παραγωγής τους, ούτε, φυσικά, το εργασιακό μοντέλο βάσει του οποίου συγκροτήθηκε η ατζέντα με τα αιτήματά τους. Όλα αυτά υπέστησαν δραματικές μεταβολές τα τελευταία τρία χρόνια, οι «αντιπρόσωποι» όμως παρέμειναν ως είχαν.

Αφετηρία του παρόντος άρθρου είναι πως όταν ένα σύστημα παράγει τόσο ακραίες στρεβλώσεις όπως οι παραπάνω, έχει έρθει η ώρα να αλλάξει. Το μοντέλο οργάνωσης της παραγωγής και, συνακόλουθα, οι εργασιακές σχέσεις, μεταβλήθηκαν ριζικά τα τελευταία τριάντα χρόνια, τα συνδικάτα όμως παραμένουν οργανωμένα στη βάση του νομικού πλαισίου που μας έρχεται απ’ το μακρινό 1982. Με δεδομένη και την αποτυχία τους να αντιμετωπίσουν την καταστροφή που επέφεραν τα Μνημόνια στον τόπο μας, το άνοιγμα της συζήτησης  για ριζοσπαστικές αλλαγές στις δομές τους είναι εξίσου, αν όχι περισσότερο, σημαντικό με την επίτευξη της μεταβολής των συσχετισμών στην ηγεσία της ΓΣΕΕ.  Συνέχεια ανάγνωσης

Γιατί στην Ιταλία δεν διαμαρτυρόμαστε (αρκετά);

Standard

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ 35o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΓΣΕΕ-2

της Ντονατέλα ντέλα Πόρτα

Λάιονελ Φάινινγκερ, «Ο λευκός άντρας», 1902

 Μπροστά στις σκληρές πολιτικές λιτότητας που, εδώ και καιρό αλλά με μεγαλύτερη ένταση σήμερα, πλήττουν ευρείες μερίδες του πληθυσμού, ένα από τα ερωτήματα που συχνά απευθύνονται στους μελετητές των κοινωνικών κινημάτων (αλλά και  στους ακτιβιστές που συνδέονται με αυτά) είναι το εξής: Γιατί μπροστά σε μια τόσο μεγάλη πρόκληση, οι κινητοποιήσεις  παραμένουν περιορισμένες; Γιατί –σε αντίθεση με την Ισπανία, την Ελλάδα και τις ΗΠΑ, αλλά και, πριν απ’ αυτές,  την Ισλανδία– οι διαμαρτυρίες στην Ιταλία είναι τόσο λίγες;

 Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να επισημανθεί ότι  οι διαμαρτυρίες αναπτύσσονται, ενισχύονται και επικεντρώνονται σε ζητήματα κοινωνικών δικαιωμάτων που συμπλέκονται με ζητήματα πραγματικής δημοκρατίας. Σε έρευνα που πραγματοποιήσαμε με τον Lorenzo Mosca  (Λορέντσο Μόσκα) και τη Louisa Parks (Λουίζα Παρκς) με αντικείμενο τις διαμαρτυρίες που καταγράφονται το 2011 σε μια εφημερίδα που κυκλοφορεί σε όλη την Ιταλία, καταδεικνύεται όχι μόνο η ενίσχυση των κινητοποιήσεων, αλλά και η επικέντρωσή τους σε κοινωνικά θέματα. Σχεδόν στις μισές από τις αναφερόμενες διαμαρτυρίες συμμετέχουν εργαζόμενοι με καθεστώς σταθερής απασχόλησης, ενώ το ποσοστό αυξάνεται αν προστεθούν και οι επισφαλώς εργαζόμενοι (Πίνακας 1). Πάνω από το ένα πέμπτο των συμμετεχόντων είναι σπουδαστές. Επιπλέον, αν και τα συνδικάτα εμφανίζουν ισχυρή παρουσία στις κινητοποιήσεις, σημαντικοί φορείς διαμαρτυρίας είναι επίσης οι άτυπες ομάδες των κοινωνικών κινημάτων, τα κατειλημμένα κοινωνικά κέντρα και οι διαφόρων μορφών συλλογικότητες (Πίνακας 2). Δεν είναι τυχαίο ότι οι στατιστικές δείχνουν αύξηση των απεργιών κατά 25%.

Πίνακας 1: Τύποι κοινωνικών ομάδων που συμμετείχαν σε διαμαρτυρίες

(ερωτήσεις πολλαπλών απαντήσεων)

Κοινωνική ομάδα %
Εργαζόμενοι 47,3
Σπουδαστές 21,8
Πολίτες (γενικώς) 13,6
Γυναίκες 10,9
Επισφαλώς εργαζόμενοι 10,0
Μετανάστες ή εθνοτικές μειονότητες 10,0
Διανοούμενοι/ καλλιτέχνες/ δημοσιογράφοι 10,0
Άλλοι 10,0
Σύνολο (N)
147

Συνέχεια ανάγνωσης

Τα συνδικάτα σε ύφεση: τα πολλά ευρωπαϊκά μέτωπα

Standard

ME AΦΟΡΜΗ ΤΟ 35ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΓΣΕΕ-1

του Τζανλούκα ντε Άντζελις και της Λίζα Ντοριγκάτι

 μετάφραση από τα ιταλικά: Πέτρος-Ιωσήφ Στανγκανέλλης

Έργο του Ρούντολφ Σλίχτερ, 1923

Έργο του Ρούντολφ Σλίχτερ, 1923

Η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, η οποία ξέσπασε το 2007 και εντάθηκε, ιδίως στις χώρες της νότιας Ευρώπης, μετά την κρίση  του εθνικού χρέους, θέτει τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και την εκπροσώπηση του κόσμου της εργασίας ενώπιον μιας πολύπλοκης και μεγάλης πρόκλησης. Από τη μια μεριά, επιταχύνοντας διαδικασίες οι οποίες είχαν γίνει ήδη έκδηλες στο πεδίο της εκπροσώπησης και των εργασιακών σχέσεων και, από την άλλη, θέτοντας νέα ερωτήματα στο πεδίο της δημοκρατίας.

Για παράδειγμα, η παρέμβαση των ευρωπαϊκών θεσμών έδωσε μια νέα ώθηση στις διαδικασίες απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων και αποδιάρθρωσε εκείνα τα συστήματα τα οποία είχαν ακόμα ως ραχοκοκαλιά τους τις συλλογικές συμβάσεις.  Ας σκεφτούμε την περίπτωση της Ιταλίας και την εισαγωγή, μετά από την άμεση απαίτηση εκ μέρους των ευρωπαϊκών θεσμών, υπό τη μορφή μιας επιστολής που στάλθηκε από τον πρώην διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Ζαν-Κλωντ Τρισέ, και τον διάδοχό του, τον Μάριο Ντράγκι, στην κυβέρνηση Μπερλουσκόνι, η οποία βρισκόταν τότε στην εξουσία, του άρθρου 8 του Προϋπολογισμού του 2011, με το οποίο δίνεται η δυνατότητα οι επιχειρησιακές συμβάσεις να παρακάμπτουν όχι μόνο τις συλλογικές συμβάσεις, αλλά και την ίδια τη νομοθεσία. Παρόμοια μέτρα πάρθηκαν και στην Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία, όπου, σήμερα, οι εταιρικές συμβάσεις υπερισχύουν των συλλογικών. Συνέχεια ανάγνωσης

Εκρηκτικά βιβλία

Standard

 της Ιωάννας Μεϊτάνη

Μπαλτύς, "Η Κάτια που διαβάζει", 1976

Μπαλτύς, «Η Κάτια που διαβάζει», 1976

Έγινε γνωστό πριν από λίγες μέρες (βλ. «Έρευνες για την αγορά των βιβλίων–“Αυτοψία” σε βιβλιοπωλεία», Έθνος, 6.2.2013) ότι η αστυνομία μπήκε σε κεντρικά βιβλιοπωλεία της Αθήνας και έκανε ερωτήσεις στους υπαλλήλους, με απώτερο σκοπό να εντοπίσει ποιος είχε αγοράσει τα βιβλία που βρέθηκαν στο σπίτι ενός από τους συλληφθέντες στο Βελβενδό. Τα επίπεδα γελοιότητας αυτής της είδησης είναι πολλά — όσα είναι, δυστυχώς, και τα επίπεδα της σοβαρότητας. Και μου φαίνονται όλα αυτονόητα, πιστεύω ωστόσο ότι τέτοια πράγματα δεν πρέπει να τα αφήνουμε ασχολίαστα, κι ας είναι αυτονόητα. Επισημαίνω, λοιπόν, ότι είναι τρομακτικό να αποκαθιστούμε μια τέτοια σύνδεση θεωρίας  και πράξης, ότι οι προεκτάσεις μιας τέτοιας πρακτικής είναι ανυπολόγιστες και η εξέλιξή της εφιαλτική. Φαντάζομαι έναν άνθρωπο μπροστά στη βιβλιοθήκη του, να προσπαθεί να την «καθαρίσει» με τα θολά, ακατανόητα και άνισα κριτήρια κάποιων στενοκέφαλων αξιωματούχων, που δεν ξέρουν να ξεχωρίσουν την κουκούλα απ’ το κουκούλι. Τι άραγε να πετάξει και τι ν’ αφήσει; Ο Μπακούνιν κι ο Νετσάγιεφ είναι καταδικασμένοι, ο Λένιν μάλλον, κι αν δίπλα βρίσκεται Ο αγών μου; Το Κεφάλαιο να το πάρω ή να τ’ αφήσω; Ένα βιβλίο για τη σωστή διατροφή προδίδει άραγε ότι θέλω να είμαι γερή για να υπηρετήσω την πατρίδα ή ότι ετοιμάζομαι για «τρομοκρατικές» ενέργειες; Και το βιβλίο χημείας; «Όχι, κυρία πρόεδρε, δεν μάθαινα το κοκτέιλ μολότοφ, απλώς είχε εξεταστική ο φίλος μου και τον βοηθούσα να μάθει την ονοματολογία της οργανικής». Συνέχεια ανάγνωσης

Για την επόμενη μέρα στο παράκτιο μέτωπο της Αττικής

Standard

 Παράκτιο μέτωπο Αττικής: πωλείται όπως είναι επιπλωμένο-1

του Νίκου Μπελαβίλα

Με διαδικασίες fast track, η  κυβέρνηση  προχωράει στην εκποίηση της παραλιακής ζώνης της Αττικής, απειλώντας την ελεύθερη πρόσβαση εκατομμυρίων πολιτών στη θάλασσα. Μεταξύ άλλων, παρακάμπτεται πλήρως η περιβαλλοντική προστασία και ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας, ενώ θεσπίζονται υψηλοί συντελεστές δόμησης, με τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να μην έχουν κανένα λόγο. Από την «αξιοποίηση» δεν ξεφεύγουν ούτε αρχαιολογικοί χώροι, όπως ο Ναός του Απόλλωνα Ζωστήρα κοντά στον Αστέρα Βουλιαγμένης ούτε και τα ακατοίκητα νησιά Φλέφες και Φλεβοπούλα, ανοιχτά της Βουλιαγμένης, και η νησίδα Πάτροκλος, κοντά στο Σούνιο. Δημοσιεύουμε για το ζήτημα άρθρα του Νίκου Μπελαβίλα και της Ελένης Πορτάλιου, και δηλώσεις των δημάρχων Ελληνικού-Αργυρούπολης Χρήστου Κορτζίδη και Σαρωνικού Πέτρου Φιλίππου.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Xέρμπετ Λιστ, «Σκιές του ναού του Ποσειδώνα», Σούνιο 1937

Xέρμπετ Λιστ, «Σκιές του ναού του Ποσειδώνα», Σούνιο 1937

Όταν φυσήξει ο άνεμος και διώξει τη σκοτεινιά πάνω από τον τόπο μας, όταν οι λαφυραγωγοί εκδιωχθούν, θα ’ρθει η ώρα να  δούμε τι θα κάνουμε και με τη θάλασσα της Αττικής. Εκκρεμεί μια πλήρης πρόταση για την επόμενη μέρα, για τις ακτές του Σαρωνικού, από τον Πειραιά ως το Σούνιο.

Οι αιγιαλοί και οι παραλίες, οι βραχονησίδες, τα ρέματα, οι αμμοθίνες και οι αλυκές, τα μεσογειακά πευκοδάση, οι αρχαιολογικοί χώροι ανήκουν στη χώρα και το λαό μας. Τους χώρους αυτούς τους διαχειρίζονται φορείς του δημοσίου και της αυτοδιοίκησης, είναι δημόσιοι, ανοικτοί προσβάσιμοι για όλους. Τα αυτονόητα, που είναι γραμμένα στο Σύνταγμα μας· αλλά αν χρειαστεί ας ξαναγραφτούν.

Η αξία του παράκτιου αττικού τοπίου με όλο τον αρχαιολογικό, πολιτιστικό και περιβαλλοντικό του πλούτο είναι ανυπολόγιστη. Αποτελεί τμήμα όχι μόνο της εθνικής μας αλλά της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Αυτό το θαυμάσιο τοπίο συνοδεύει τα μνημεία της αθηναϊκής Ακρόπολης και των πειραϊκών τειχών, τα αρχαία ιερά του Σουνίου και της Αφαίας.

Το αθηναϊκό τουριστικό «προϊόν» είναι αμιγώς πολιτιστικό και περιβαλλοντικό. Δεν είναι ούτε επιχειρηματικό όπως του Ντουμπάι, ούτε αναψυχής τζόγου όπως του Λας Βέγκας. Έχει την ίδια ταυτότητα με εκείνο της Ρώμης και του Παρισιού — δύο από τους κύριους αστικούς τουριστικούς προορισμούς του κόσμου. Μέσα στην πανίσχυρη, διεθνώς αναγνωρίσιμη πολιτιστική ταυτότητα που διαθέτουν η Ακρόπολη, η Αθήνα και η θάλασσα της Αττικής, ενυπάρχει η τοπιακή διάσταση που ορίζεται από τις ακρογιαλιές, στις λοφοσειρές, τα ακρωτήρια και το αιγαιοπελαγίτικο αρχιπέλαγος που εισβάλει με τις ακραίες νησίδες του στον Σαρωνικό. Για αυτό έρχονται οι τουρίστες, όχι για καζίνο! Αξίζουν μάλλον τον χλευασμό όσοι επέλεξαν το τοπωνύμιο «Ριβιέρα», ως τουριστικό brand name,  για αυτό το αρχαίο σύμπλεγμα τόπων. Συνέχεια ανάγνωσης

Δημόσιες και ελεύθερες οι παραλίες

Standard

 Παράκτιο μέτωπο Αττικής: πωλείται όπως είναι επιπλωμένο-2

Δημόσιο αγαθό οι παραλίες

 του Χρήστου Κορτζίδη

 ellinikosΜε το νομοσχέδιο για τις στρατηγικές επενδύσεις που κατατέθηκε στη Βουλή στις 22 Φεβρουαρίου,  προωθείται, ανάμεσα σε άλλα, η άνευ όρων εκμετάλλευση των ακτών του Σαρωνικού από μεγάλες επιχειρήσεις, ανάβοντας το πράσινο φως για μια πρωτοφανή λεηλασία της δημόσιας και ιδιωτικής γης, περαιτέρω συρρίκνωση του δημόσιου χώρου της Αττικής, οριστική αποκοπή της πρωτεύουσας από τη θάλασσα, καταστροφή εξαιρετικά σημαντικών φυσικών αποθεμάτων και περαιτέρω υποβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, με το πρόσχημα της «οικονομικής ανάπτυξης» και της «δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας». Μάλιστα, για το σκοπό αυτό ιδρύεται η Παράκτιο Αττικό Μέτωπο Α.Ε., που –υπό την εποπτεία του ΤΑΙΠΕΔ– αναμένεται να παραδώσει άνευ όρων σε διεθνείς και εγχώριους κερδοσκόπους τα ακίνητα και τις υποδομές των ακτών του Σαρωνικού.

Ως δημοτική αρχή, μαζί με τοπικά κινήματα, κοινωνικούς φορείς και οργανώσεις, απαιτούμε την απόδοση των ακτών του Σαρωνικού, συμπεριλαμβανομένου του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού και της παραλίας του Αγ. Κοσμά, στους κατοίκους της Αττικής για χρήσεις ήπιας αναψυχής και αθλητισμού, την άμεση απελευθέρωση του παράκτιου μετώπου της Αττικής από παράνομες κατασκευές και χρήσεις, την αποκατάσταση και προστασία των θαλάσσιων και παράκτιων οικοσυστημάτων, καθώς και τη διασφάλιση του συνταγματικά κατοχυρωμένου χαρακτήρα της παραλίας και του αιγιαλού ως κοινόχρηστου χώρου με ελεύθερη πρόσβαση για όλους. Σε αυτό το πλαίσιο, και με βασική προτεραιότητα τη διασφάλιση του χαρακτήρα των ακτών ως κοινού αγαθού, συντονίζουμε τη δράση μας με άλλους φορείς της Αττικής, απέναντι στα σχέδια της κυβέρνησης για τη δημιουργία της «ελληνικής Ριβιέρα».

Να μείνουν ελεύθερες οι παραλίες

 του Πέτρου Φιλίππου

 Μετά την εξαγγελία του πρωθυπουργού ότι προτίθεται να κάνει την παραλία «Ριβιέρα», σε συνδυασμό με την ίδρυση διαφόρων οργανισμών και εταιρειών (ΤΑΙΠΕΔ, Αττικό Παράκτιο Μέτωπο Α.Ε. κλπ.), προκειμένου να ακολουθηθούν fast track διαδικασίες, οι πολίτες είναι αναστατωμένοι επειδή φοβούνται ότι στο όνομα της «αξιοποίησης» οι παραλίες θα εκποιηθούν και δεν θα έχουν πρόσβαση σε αυτές. Συνέχεια ανάγνωσης

Το παράκτιο μέτωπο έχει ιστορία αγώνων

Standard

 Παράκτιο μέτωπο Αττικής: πωλείται όπως είναι επιπλωμένο-1

 της Ελένης Πορτάλιου

Πειραιάς 1906. Φωτογραφία του Φρεντ Μπουασσονά

Πειραιάς 1906. Φωτογραφία του Φρεντ Μπουασσονά

Τη δεκαετία του 1950 η αξιοποίηση/τουριστική εκμετάλλευση των ακτών του Σαρωνικού είχε τεθεί στην ημερήσια διάταξη, αρχικά από την κυβέρνηση Συναγερμού και τον υπουργό Δημοσίων Έργων Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος λίγο αργότερα, ως πρωθυπουργός, θα προχωρήσει στην υλοποίηση του «οράματος». Προϋπόθεση της ανάπτυξης, η διάνοιξη της παραλιακής λεωφόρου, η οποία φέρει σήμερα το όνομα του «εθνάρχη». Στην εφημερίδα Εμπρός (Ιούλιος 1953), το «όραμα» σκιαγραφείται με τη μορφή ενός «θαυμάσιου αυτοκινητόδρομου», που «οδηγεί σε τουριστικά και λαϊκά κέντρα αφρικάνικου τύπου με μπαρ, αναψυκτήρια, αίθουσες χορού και αμμώδη παραλία, καθώς και σε πολυτελές ξενοδοχείο στον Άγιο Κοσμά».

Οι πρώτες περιοχές που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα τουριστικής ανάπτυξης ήταν η Γλυφάδα και η Βούλα ενώ το Ελληνικό, στο πλαίσιο της Ελληνοαμερικανικής Συμφωνίας, θα παραμείνει αεροδρόμιο. Η ανάπτυξη θα συνεχιστεί στο Καβούρι και τη Βουλιαγμένη. Για τους παραπάνω σκοπούς αξιοποιούνται εκατοντάδες στρέμματα δημόσιας γης, ενώ στο παιχνίδι μπαίνει και ο Οργανισμός Διαχείρισης Εκκλησιαστικής Περιουσίας, καθώς η Εκκλησία (με το 90-95% των εκτάσεων σε Καβούρι-Βουλιαγμένη) είναι ο μεγάλος «τσιφλικάς» της περιοχής. Με τη δημοσίευση της σχετικής χωροταξικής μελέτης, Τα Νέα πανηγυρίζουν: «Με ευρείας κλίμακας εξωραϊστικά έργα, η Βουλιαγμένη θα μεταμορφωθεί σε χρυσωρυχείο της εθνικής μας οικονομίας».

Τα έργα συνδέονται με μεγάλα οικονομικά σκάνδαλα. Για τα έργα της Γλυφάδας, η σκανδαλώδης σύμβαση, που χαρακτηρίστηκε «αρπαγή της δημοτικής περιουσίας», υπογράφτηκε μεταξύ του Δημοσίου και της Εταιρείας Αστήρ ΑΕ, ιδρυτής της οποίας ήταν ο διοικητής της ΕΤΕ Ηλιάσκος. Συνέχεια ανάγνωσης

Στην Ελλάδα εφαρμόζεται μια αδιέξοδη τιμωρητική πολιτική

Standard

«Όλοι καταλαβαίνουν τις συνέπειες πολιτικών όπως αυτές που εφαρμόζονται σήμερα στην Ελλάδα. Οι υποσχέσεις ανάπτυξης και ευημερίας είναι πλαστές, είναι ανέντιμες. Είναι και ζήτημα ηθικής τάξης. Κάποια από τα μέτρα είναι, απλούστατα, άδικα»

συνέντευξη του Τζαίημς Κ. Γκαλμπρέιθ

 Ο Τζαίημς Κ. Γκαλμπρέιθ βρέθηκε το Σαββατοκύριακο στην Αθήνα, μετέχοντας στο συνέδριο που οργάνωσε το ΙΝΕΡΠΟΣΤ και το Levy Institute. Τον συναντήσαμε και μας μίλησε για πολιτικές καταπολέμησης της ανισότητας, τα αδιέξοδα και την αδικία της μνημονιακής πολιτικής, τον ΣΥΡΙΖΑ και όσα τον εμπνέουν.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Συνέντευξη με τον Τζ. Κ. Γκαλμπρέιθ (αριστερά),Αθήνα, 10 Μαρτίου 2013

Συνέντευξη με τον Τζ. Κ. Γκαλμπρέιθ (αριστερά),
Αθήνα, 10 Μαρτίου 2013

Στο πρόσφατο βιβλίο σας «Inequality and Instability» ασχολείστε εκτενώς με την ανισότητα, ιδίως στον αναπτυγμένο κόσμο. Ποια είναι τα βασικά σας συμπεράσματα;

 Το βασικό συμπέρασμα της έρευνάς μου είναι ότι η αύξηση της ανισότητας σχετίζεται με την υψηλή συγκέντρωση πλούτου, την ταχύτατη αύξηση των εισοδημάτων μιας πολύ μικρής ομάδας ανθρώπων, που εκπορεύεται από τα κέντρα της οικονομικής εξουσίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, για παράδειγμα, είχαμε αύξηση των εισοδημάτων που δημιουργούνται από το χρηματιστήριο, τον τομέα της τεχνολογίας και στη συνέχεια το real estate. Aν δούμε τα στοιχεία που διαθέτουμε, η ανισότητα αυξάνεται δραματικά, μεταξύ του 1980 και του 2000, ως αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης, της κρίσης χρέους και βέβαια της κατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης και των ανατολικών χωρών, αλλά και της τοπικοποίησης στην Ασία, ως απάντησης στις ποικίλες μορφές των οικονομικών μεταβολών.

Εκτός από την κοινωνική πολιτική, συνιστά η μακροοικονομική πολιτική (πολιτική επιτοκίων, δημοσιονομική, φορολογική πολιτική) αποτελεσματικό όπλο για την αντιμετώπιση της ανισότητας;

 Η μακροοικονομία, και όχι η μικροοικονομία είναι το πραγματικό κέντρο της εξουσίας. Η μακροοικονομική πολιτική, το σταθερό μακροοικονομικό περιβάλλον συνιστούν βασικό όρο για τη μείωση της ανισότητας. Ιδίως πολιτικές που βοηθούν τα χαμηλά εισοδήματα: η αύξηση του κατώτατου μισθού, η διεύρυνση της κοινωνικής ασφάλισης, το κοινωνικό κράτος κ.ο.κ. Ας δούμε μερικές χώρες με πολύ μεγάλη ανισότητα, λ.χ. τη Βραζιλία ή την Αργεντινή. Από το 2000 και μετά, η συστηματική προώθηση πολιτικών μακροοικονομικής σταθερότητας, που δεν υπαγορεύονταν από το κυρίαρχο διεθνώς οικονομικό καθεστώς, καθώς και πολιτικές ενίσχυσης του κοινωνικού κράτους, μείωσαν την ανισότητα. Συνέχεια ανάγνωσης

Νεοναζί: το Ολοκαύτωμα της μνήμης

Standard

Η καινούργια ταινία του Στέλιου Κούλογλου «Νεοναζί: το Ολοκαύτωμα της μνήμης», με αφετηρία την άνοδο της Χρυσής Αυγής, ερευνά την μνήμη, τη λήθη και την ιστορική αλήθεια στη σύγχρονη Ελλάδα. Το ντοκιμαντέρ επικεντρώνεται στα εγκλήματα των ναζί κατακτητών στα Καλάβρυτα, το Δίστομο και τον Χορτιάτη, συνδυάζοντας συγκλονιστικές μαρτυρίες επιζώντων, άγνωστο αρχειακό υλικό, τα  αφοπλιστικά λόγια των μαθητών του Λυκείου στο Δίστομο και τις αποκαλυπτικές δηλώσεις εκπροσώπων της Χρυσής Αυγής που επιχειρούν να πάρουν τη ρεβάνς, 70 χρόνια μετά την ήττα του ναζισμού. Συζητήσαμε με τον Στέλιο Κούλογλου για τα ζητήματα που θέτει η ταινία.

Στρ. Μπ.

«Ορφανά από το Δίστομο». Φωτογραφία του Ντιμίτρι Κέσελ,Οκτώβριος - Νοέμβριος 1944

«Ορφανά από το Δίστομο». Φωτογραφία του Ντιμίτρι Κέσελ,
Οκτώβριος – Νοέμβριος 1944

Πώς ξεκίνησες, γιατί αποφάσισες να κάνεις αυτή την ταινία;

Μετά τις εκλογές του 2012 και την άνοδο της Χρυσής Αυγής, αποφάσισα να καταγράψω μαρτυρίες για τα εγκλήματα των ναζί στην Ελλάδα, στην διάρκεια της Κατοχής. Ήθελα να θυμίσω τι είχε συμβεί και συγχρόνως με ενδιέφερε να καταλάβω τις αιτίες που η ιστορική μνήμη φαινόταν να έχει εξασθενίσει, ακόμη και στις μαρτυρικές πόλεις. Γιατί μετά τις εκλογές του περασμένου Μαΐου, τα ΜΜΕ μετέδωσαν ότι η Χρυσή Αυγή έλαβε περίπου 1.000 ψήφους στα  Καλάβρυτα και το Δίστομο. Τις αμέσως επόμενες μέρες, στην ερώτηση αν είναι νεοναζί και αν σχετίζονται με τον Χίτλερ, οι εκπρόσωποι της Χρυσής Αυγής απαντούσαν: «Οι δημότες στα Καλάβρυτα και το Δίστομο απάντησαν ήδη, με την ψήφο τους». Στην πορεία ανακάλυψα ότι η είδηση ήταν κατασκευασμένη.

 Είχε γίνει μεγάλος θόρυβος τότε για τις ψήφους στις μαρτυρικές πόλεις…

Τα Καλάβρυτα και το Δίστομο είναι καλλικρατικοί δήμοι, αλλά τα συνεχή ρεπορτάζ το απέκρυψαν. Λέγανε π.χ. ότι στο Δίστομο η Χρυσή Αυγή είχε πάρει 350 ψήφους, αλλά μετράγανε και τις ψήφους από την Αράχοβα, τα Άσπρα Σπίτια, όλα τα γύρω χωριά. Μέσα στο Δίστομο, η Χρυσή Αυγή είχε πάρει 8 ψήφους. Οι μαθητές του Διστόμου λένε στο ντοκιμαντέρ ότι επεσήμαναν το λάθος στα τηλεοπτικά συνεργεία που κατέφθασαν επιτόπου, αλλά δεν συμπεριέλαβαν τις διαμαρτυρίες στα ρεπορτάζ τους.

 Θεωρείς ότι η ιστορική μνήμη μπορεί να είναι αποτελεσματικό όπλο στον αγώνα κατά του νεοναζισμού και της Χρυσής Αυγής; Το ρωτάω αυτό γιατί υπάρχει και η άποψη ότι το βάρος πρέπει να πέσει στο σήμερα, στην εγκληματική της δράση κλπ.

Υπάρχει μια ιστορική συνέχεια, την οποία είναι απαραίτητο να υπογραμμίζουμε, αντιμετωπίζοντας την Χρυσή Αυγή: ότι πρόκειται για πολιτικούς απόγονους των ταγματασφαλιτών. Η ταινία είναι «ένα ντοκιμαντέρ μέσα στο ντοκιμαντέρ». Πήγα σε ένα λύκειο στο Δίστομο και τους πρόβαλα ένα ντοκιμαντέρ για τις ναζιστικές θηριωδίες στα Καλάβρυτα, στον Χορτιάτη, στο Άουσβιτς. Ύστερα κατέγραψα τη συζήτηση με τους μαθητές, που ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Συνέχεια ανάγνωσης

Το κυπριακό κούρεμα

Standard

WEB ONLY

του Πωλ Κρούγκμαν

μετάφραση: Αγάπιος Λάνδος

Δεν χρειάζεται να είναι  κανείς νομπελίστας ούτε οικονομικός εγκέφαλος για να αντιληφθείς πως η απόφαση για το κυπριακό «κούρεμα» σημαίνει ότι από Τρίτη τα ταμεία των κυπριακών τραπεζών θα αρχίσουν να αδειάζουν – και δεν αποκλείεται κάτι ανάλογο να γίνει και σε Ελλάδα και Ιταλία. Ο Κρούγκμαν πάντως το λέει απλά (σχεδόν απλοϊκά) και ξεκάθαρα, γι’ αυτό και τον μεταφράσαμε. Από εκεί και πέρα, βέβαια, το  ερώτημα είναι πού αποσκοπούν όσοι έλαβαν αυτή την απόφαση  – θα επανέλθουμε, αν έχουμε κάποια καλή ανάλυση επ’ αυτού.

Α.Λ.

Άγαλμα από τον ναό του Απόλλωνα στο Ιδάλιο, 520 π.Χ.

Άγαλμα από τον ναό του Απόλλωνα στο Ιδάλιο, 520 π.Χ.

Σύμφωνοι, δεν το είχα προβλέψει. Με όλα τα προβλήματα στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία δεν παρακολουθούσα όσα συνέβαιναν στην Κύπρο. Αλλά από την Κύπρο μας έρχεται το μεγάλο νέο για το ευρώ, αυτό το Σαββατοκύριακο: σε αντάλλαγμα για ένα σχέδιο διάσωσης, η Κύπρος υποχρώνεται να επιβάλει ένα μεγάλο κούρεμα –δηλαδή, απώλεια– σε όλες τις καταθέσεις στις τράπεζές της.

Μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί το κάνουν αυτό: η Κύπρος είναι ένας φορολογικός παράδεισος, ειδικά για τους Ρώσους χρυσοκάνθαρους – κάτι που συνεπάγεται έναν εξαιρετικά μεγάλο τραπεζικό τομέα (θυμηθείτε  την Ισλανδία)· έτσι, ένα πρόγραμμα διάσωσης χωρίς κούρεμα θα μπορούσε να θεωρηθεί ως διάσωση όχι μόνο της Κύπρου, αλλά και μιας σειράς Ρώσων επιχειρηματιών –πρέπει να το πούμε αυτό– αμφιβόλου εντιμότητας και ήθους. (Παρεμπιπτόντως, βρίσκω αξιοσημείωτο ότι  ο Mohamed El-Erian  κατάφερε να  κάνει μια αρκετά καλή ανάλυση για το ζήτημα [A muddled and risky approach to Cyprus, Financial Times, 17.3.2013: goo.gl/CL15Y),  χωρίς να πει κουβέντα για τους Ρώσους).

Το μεγάλο πρόβλημα, όμως,  είναι ότι το κούρεμα δεν αφορά μόνο τους μεγαλοκαταθέτες· το κούρεμα των μικρών εγχώριων καταθέσεων είναι μικρότερο, αλλά εξακολουθεί να είναι σημαντικό. Είναι σαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες να κραδαίνουν μια πινακίδα νέον που γράφει, στα ελληνικά και τα ιταλικά: «Τρέξτε αμέσως στις τράπεζές σας!».

Η αυριανή μέρα και όσες ακολουθήσουν θα είναι εξόχως ενδιαφέρουσες. Συνέχεια ανάγνωσης

Standard

Στα «Ενθέματα» στο φύλλο της 17ης  Μαρτίου

(που κυκλοφορεί Σάββατο 16 Μαρτίου κατόπιν συνεννόησης εκδοτών, χαρταετού,  αντιπροσωπείας ταραμά & άλλων φορέων)

Kείμενα των: Mάρκου Βογιατζόγλου, Ντονατέλα ντέλα  Πόρτα, Τζανλούκα ντε Άντζελις, Λίζα Ντοριγκάτι, Ιωάννας Μεϊτάνη, Νίκου Μπελαβίλα, Χρήστου Κορτζίδη, Πέτρου Φιλίππου, Ελένης Πορτάλιου, Τζέιμς Κ. Γκαλμπρέιθ, Στέλιου Κούλογλου

Φερνάν Λεζέ, "Σύνθεση με τρεις μορφές, 1932

Φερνάν Λεζέ, «Σύνθεση με τρεις μορφές, 1932

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ 35ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΓΣΕΕ

 Τρία κείμενα που ζητήσαμε ενόψει του συνεδρίου της ΓΣΕΕ, που ξεκινάει την Πέμπτη, σε  μια προσπάθεια να δούμε κριτικά την κατάσταση και  τις προοπτικές του συνδικαλισμού σήμερα στην Ελλάδα και την Ευρώπη

Δεν φταίει (μόνο) ο Παναγόπουλος! Δομικές αδυναμίες του συνδικαλιστικού κινήματος και τα «πειραματικά εργαστήρια» του μέλλοντος. «Το εργατικό κίνημα πρέπει να αλλάξει –και γρήγορα–  προκειμένου να επιβιώσει», γράφει ο Μάρκος Βογιατζόγλου. Και εξηγεί πώς μπορεί να αντλήσει ιδέες από τα πρωτοβάθμια σωματεία, τα αυτοδιαχειριστικά εγχειρήματα, τις εργατικές λέσχες.

Γιατί στην Ιταλία δεν διαμαρτυρόμαστε (αρκετά); Η Ντονατέλα ντέλα Πόρτα εξετάζει τις κινητοποιήσεις των τελευταίων χρόνων στην Ιταλία και συζητάει τους κοινωνικούς και πολιτικούς λόγους της δυσκολίας να διευρυνθούν οι υφιστάμενες διαμαρτυρίες (μετάφραση: Αθηνά Λεμονάκη)

Τα συνδικάτα σε ύφεση: τα πολλά ευρωπαϊκά μέτωπα. Ο  Τζανλούκα ντε Άντζελις και η Λίζα Ντοριγκάτι: «Η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση θέτει τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και την εκπροσώπηση του κόσμου της εργασίας ενώπιον μιας πολύπλοκης και μεγάλης πρόκλησης». (μετάφραση: Πέτρος-Ιωσήφ Στανγκανέλλης)

Εκρηκτικά βιβλία. Η αστυνομία ερευνά σε βιβλιοπωλεία των Αθηνών, προσπαθώντας να εντοπίσει ποιοι αγόρασαν τους «Αόρατους» του Ν. Μπαλεστρίνι και άλλα βιβλία που βρέθηκαν σπίτι των συλληφθέντων στη Βελβενδό. Η Ιωάννα Μεϊτάνη σχολιάζει τον επικίνδυνο, αλλά αληθινό αυτόν τραγέλαφο.

ΠΑΡΑΚΤΙΟ ΜΕΤΩΠΟ: ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΠΛΩΜΕΝΟ

Με διαδικασίες fast track, η  κυβέρνηση  προχωράει στην εκποίηση της παραλιακής ζώνης της Αττικής. Δύο κείμενα και δύο δηλώσεις για το ζήτημα

Παράκτιο μέτωπο: η επόμενη μέρα: «Όταν φυσήξει ο άνεμος και διώξει τη σκοτεινιά πάνω από τον τόπο μας, όταν οι λαφυραγωγοί εκδιωχθούν, θα ’ρθει η ώρα να  δούμε τι θα κάνουμε και με τη θάλασσα της Αττικής». Ο Νίκος Μπελαβίλας γράφει για την επόμενη μέρα, καταθέτοντας ιδέες και προτάσεις.

Ελεύθερες και δημόσιες οι παραλίες. Δηλώσεις του Χρήστου Κορτζίδη και του Πέτρου Φιλίππου, δημάρχων Ελληνικού-Αργυρούπολης και Σαρωνικού.

Το παράκτιο μέτωπο έχει ιστορία αγώνων. Η Ελένη Πορτάλιου μας θυμίζει τους αγώνες ενάντια στην τουριστική αξιοποίηση του παράκτιου μετώπου, από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα.

«Στην Ελλάδα εφαρμόζεται μια αδιέξοδη τιμωρητική πολιτική». Συνέντευξη. Ο Τζαίημς Κ. Γκαλμπρέιθ μιλάει για την ανισότητα και τους τρόπους αντιμετώπισής της, την Ελλάδα, τον ΣΥΡΙΖΑ και αυτά που τον εμπνέουν: «Εκείνο που με εμπνέει είναι ακριβώς η χαρά της κριτικής, να καταδεικνύω τις πραγματικότητες ενάντια σε απόψεις που προωθούν ιδρύματα καθοδηγούμενα από δισεκατομμυριούχους…».

Νεοναζί: το Ολοκαύτωμα της μνήμης. Συνέντευξη. Ο Στέλιος Κούλογλου μιλάει για την καινούργια ταινία του, με θέμα τα εγκλήματα των ναζί στην Κατοχή και τους νεοναζί της Χρυσής Αυγής που επιχειρούν να πάρουν τη ρεβάνς. Τον ρωτήσαμε τι τον δυσκόλεψε και τι τον ενέπνευσε: «Η ίδια  πάντα δυσκολία σε όλες τις συνεντεύξεις με τους διάφορους «μικρούς ήρωες», που πρωταγωνιστούν στις ταινίες μου: να μη βάλεις τα κλάματα. Σ’ έναν απ’ αυτούς είπα: “Αυτό το επάγγελμα έχει αυτό το καλό, ότι μπορώ να γνωρίζω ανθρώπους σαν κι εσάς”. Ποιος δεν εμπνέεται αν έχει μπροστά του δέκα μικρούς Γλέζους;” Συνέχεια ανάγνωσης

εκδήλωση Ενθεμάτων και Red για τον συνδικαλισμό

Εικόνα

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΙ REDNOTEBOOK

Τετάρτη 20 Μαρτίου, 19.00

19.00 στο Στέκι Μεταναστών-Κοινωνικό Κέντρο (Τσαμαδού 15)

Συζητούν: Στέφανος Βαμιεδάκης, Μάρκος Βογιατζόγλου, Αποστόλης Καψάλης,

με συντονιστή τον Πέτρο Λινάρδο-Ρυλμόν

#συνδικαλισμός 2013

eikonna

Mε αφορμή το 35ο συνέδριο της ΓΣΕΕ, τα «Ενθέματα» και το RedNotebook οργανώνουν εκδήλωση με θέμα «#συνδικαλισμός 2013 στην Ελλάδα» και εισηγητές τον Στέφανο Βαμιεδάκη (ιστορικό, υπ. δρ Πανεπιστημίου Κρήτης), Μάρκο Βογιατζόγλου (πολιτικό επιστήμονα, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας), Αποστόλη Καψάλη (μελετητή εργασιακών σχέσεων, ΙΝΕ/ΓΣΕΕ) και συντονιστή τον Πέτρο Λινάρδο-Ρυλμόν.

Οι τρεις εισηγητές και ο συντονιστής θα συζητήσουν ερωτήματα όπως η σχέση του συνδικαλιστικού κινήματος, στην Ελλάδα και την Ευρώπη, με τα κινήματα των Αγανακτισμένων, οι λόγοι του «μπλοκαρίσματος» των απεργιακών αγώνων (πολιτικούς και δομικούς), οι αντιστάσεις, οι νίκες και οι ήττες, καθώς και οι προοπτικές του κινήματος.

Στο Στέκι Μεταναστών-Κοινωνικό Κέντρο (Τσαμαδού 15), την Τετάρτη 20 Μαρτίου, ώρα 7.00 μ.μ.

goo.gl/QLNFg Συνέχεια ανάγνωσης

Ανεργία: η δύσκολη εξίσωση

Standard

της Μαρίας Καραμεσίνη

Έργο από την έκθεση ζωγραφικής «4 Κύματα και 120 σημειώσεις για το νερό» της Λένιας Οικονόμου στην αίθουσα τέχνης «αγκάθι - κartάλος» (Μηθύμνης 12 και Επτανήσου, Πλ. Αμερικής), που εγκαινιάζεται τη Δευτέρα 11 Μαρτίου 2013, στις 8 το βράδυ. (Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 22 Μαρτίου. Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως και Σάββατο 11:30-13:30, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή, 11.30-13.30 και 19:00 - 20:30)

Έργο από την έκθεση ζωγραφικής «4 Κύματα και 120 σημειώσεις για το νερό» της Λένιας Οικονόμου στην αίθουσα τέχνης «αγκάθι – κartάλος» (Μηθύμνης 12 και Επτανήσου, Πλ. Αμερικής), που εγκαινιάζεται τη Δευτέρα 11 Μαρτίου 2013, στις 8 το βράδυ. (Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 22 Μαρτίου. Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα έως και Σάββατο 11:30-13:30, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή, 11.30-13.30 και 19:00 – 20:30)

Από τις εκλογές του Ιουνίου μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ για την ανεργία δεν έχει τύχει περαιτέρω εμβάθυνσης, αν και η από μήνα σε μήνα κατάρριψη νέων ιστορικών ρεκόρ από το ποσοστό ανεργίας προκαλεί ανατριχίλα σε όσους γνωρίζουν ότι η υπέρμετρη ποσοτική διόγκωση της ανεργίας προκαλεί αύξηση της μέσης διάρκειάς της, δυσκολεύοντας αφάνταστα την αντιμετώπισή της. Η απώλεια δεξιοτήτων, η αποθάρρυνση, η παθητικοποίηση και η αποστασιοποίηση των ανέργων από την εργασία αυξάνονται με τη διάρκεια της ανεργίας, καθιστώντας δύσκολη την επανένταξή τους. Σήμερα στη χώρα μας οι μακροχρόνια άνεργοι αποτελούν το 63% του συνόλου και οι άνεργοι με πάνω από δύο χρόνια ανεργίας 36%, ενώ το γενικό ποσοστό ανεργίας έχει ξεπεράσει το ρεκόρ των ΗΠΑ στη Μεγάλη Ύφεση. Συνέχεια ανάγνωσης

Συντακτική ή Αναθεωρητική;

Standard

Ο Γιώργος Κατρούγκαλος γράφει για τον χαρακτήρα της επόμενης Βουλής, με αφετηρία το άρθρο του Δημήτρη Χριστόπουλου στα προηγούμενα «Ενθέματα». Η ανταπάντηση του Δημήτρη Χριστόπουλου στο τέλος του ποστ.

του Γιώργου Κατρούγκαλου

Χαρακτικό του Καρλ Σμιντ-Ρότλουφ

Χαρακτικό του Καρλ Σμιντ-Ρότλουφ

Ξεκίνησε ήδη η συζήτηση στην Αυγή γύρω από το χαρακτήρα που θα πρέπει να έχει η επόμενη Βουλή, με την ευκαιρία της πρότασης που έχω διατυπώσει στο πρόσφατο βιβλίο μου Κρίση και διέξοδος και επανέφερα με την ομιλία μου στην Επιτροπή για τις αλλαγές στο κράτος και το πολιτικό σύστημα του ΣΥΡΙΖΑ, στις 21.2.2013. Το ξεκίνημα δεν έγινε με τους καλύτερους όρους, δεδομένου ότι ο συνάδελφος Δημήτρης Χριστόπουλος στο άρθρο του στα «Ενθέματα» της περασμένης Κυριακής με τίτλο «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του συνταγματικού βερμπαλισμού» επέλεξε να αρθρογραφήσει κυρίως με χαρακτηρισμούς (περί «ελαφρότητας», «ανούσιας φλυαρίας» κλ.π.) παρά με επιχειρήματα. Προφανώς, καθένας μας διαλέγει το ύφος και το ήθος που θέλει να τον προσδιορίζουν, φοβάμαι όμως ότι ο αρθρογράφος δεν έχει καταλάβει την άποψή μου, με αποτέλεσμα να μην καταλαβαίνει και τι γράφει προς αντίκρουσή της. Συνέχεια ανάγνωσης