Ηabeas Corpus. Kώστας Σακκάς

Standard

της Συντακτικής Ομάδας των «Ενθεμάτων»

1-sakkasΤρία είναι τα θεμελιώδη, εκ των ων ουκ άνευ, γνωρίσματα ενός κράτους δικαίου όσον αφορά τη δικαιοσύνη. Πρώτον, η ισότητα απέναντι στον νόμο: ο νόμος (τυπικά τουλάχιστον) ισχύει για όλους με τον ίδιο τρόπο: είτε είσαι πλούσιος είτε πένης, βασιλεύς ή στρατιώτης, δεξιός, αριστεροδέξιος ή αναρχικός. Δεύτερον, το τεκμήριο της αθωότητας: το δικαστήριο είναι το μόνο που έχει την εξουσία να δικάσει και να καταδικάσει, πολλώ δε μάλλον να στερήσει την ελευθερία· γι’ αυτό και στην προφυλάκιση (έννοια αφεαυτής επαχθής) μπαίνουν ανώτατα όρια. Τρίτον, η δικαιοσύνη απονέμεται σε εύλογο διάστημα, και όχι σε «τρία τέρμινα», κατά το δοκούν των κρατούντων. Και τα τρία δηλαδή γνωρίσματα που έχουν θριαμβευτικά τσαλαπατηθεί στην υπόθεση του αναρχικού Κώστα Σακκά, κατηγορούμενου για συμμετοχή στη Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς: συμπληρώνει σήμερα τριάντα μήνες και είκοσι εφτά  μέρες προφυλάκισης, πέρα από κάθε συνταγματικό όριο, ενώ προχθές, με προκλητικά παράνομη και αντισυνταγματική απόφαση του Συμβουλίου Εφετών, η κράτησή του παρατάθηκε ένα ακόμα εξάμηνο. Συνέχεια ανάγνωσης

ΔΗΜΑΡ: η έξοδος

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

chagal

Μαρκ Σαγκάλ, «Έξοδος»

1. Η ΔΗΜΑΡ αποχώρησε επειδή η κυβέρνηση είχε πάρει τόσο αυταρχική και ακροδεξιά στροφή που το να παραμείνει σ’ αυτή, όσο και αν ποιούσε την ανάγκη φιλοτιμία, την οδηγούσε στον αφανισμό. Το οξύμωρο, αλλά πολιτικά σημαντικό, είναι ότι η ίδια η ΔΗΜ.ΑΡ. συνέτεινε αποφασιστικά σ’ αυτή την κατάσταση, η οποία την εξώθησε στην αναγκαστική έξοδο. Ακριβώς έναν χρόνο πριν, πρόσθεσε τους 19 βουλευτές της στην κυβέρνηση· και αυτή η πρόσθεση είχε ειδικό βάρος: προσέφερε το αριστερό άλλοθι, την επίφαση της ευρύτητας, στήριξε ανυπολόγιστα, πολιτικά και συμβολικά, την κυβέρνηση. Καθώς κυλούσε ο χρόνος, η ΔΗΜ.ΑΡ. περιοριζόταν σε ψιθύρους, παλινωδίες και γουργουρητά για τα διάφορα αίσχη (Ξένιος Δίας, επιστρατεύσεις, ιθαγένεια κ.ο.κ.). Όλα αυτά συνέβαλαν τα μέγιστα στον ακροδεξιό αφηνιασμό Ν.Δ. και Σαμαρά.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ίδιος λόγος που χρησιμοποιούνταν πέρσι –και από τη ΔΗΜ.ΑΡ.– εναντίον του ΣΥΡΙΖΑ («ανευθυνότητα», «έλλειψη προτάσεων», «μικροκομματισμός» κ.ο.κ.), επιστρατεύθηκε τώρα, σε ηπιότερους τόνους, εναντίον της ΔΗΜ.ΑΡ. Συνέχεια ανάγνωσης

Πότε «αρρωστήσαμε» με ομοφυλοφιλία;

Standard

της Ιωάννας Νόρη

Fryerdr_h._anonymous.tif_copy.t

Πότε «αρρωστήσαμε» με ομοφυλοφιλία;

Ήμασταν πολλά χρόνια «άρρωστοι». Η ιδέα ότι η ομοφυλοφιλία είναι ένα είδος «τρέλας», και όχι μια ηθική βδελυγμία, που παραπέμπτει σε θρησκευτικού τύπου ερμηνείες, εμφανίστηκε στις αρχές του 19ου αιώνα, δίνοντας λαβή στους «επιστήμονες» να μας μετατρέψουν σε πειραματόζωα. Για δεκαετίες μας ευνούχιζαν σε ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και ρωμαιοκαθολικά ψυχιατρεία· και, όταν τελικά απέτυχαν να μας «συνδέσουν» με βιολογικές/ορμονολογικές «ανωμαλίες», αποφάσισαν ότι από βιολογικής και γενετικής πλευράς είμαστε «αθεράπευτοι». Τότε μας «αρρώστησαν ψυχικά». Και, καθώς δεν υπάρχει καμία αντικειμενική επιστημονική απόδειξη για τις ονομαζόμενες «ψυχικές διαταραχές», έπρεπε να αποδείξουμε ότι δεν είμαστε ελέφαντες. Συνέχεια ανάγνωσης

Για το δικαίωμα στην κατοικία

Standard

Σημειώσεις από τη συνέλευση κινημάτων στο Alter-Summit

της Δημήτρας Σιατίτσα

Για το δικαίωμα στην κατοικία Σημειώσεις από τη συνέλευση κινημάτων στο Alter-Summit της Δημήτρας Σιατίτσα  Στη συνέλευση των ευρωπαϊκών κινημάτων, οργανώσεων και δικτύων για την κατοικία, στο Alter-Summit, συζητήθηκαν οι προοπτικές ενός κοινού αγώνα για το δικαίωμα στην κατοικία, ενάντια στις εξώσεις, την κερδοσκοπία και την εμπορευματοποίηση. Ενός αγώνα που θα συνδέει το ζήτημα του χρέους με την εντεινόμενη στεγαστική κρίση, την υπερχρέωση των νοικοκυριών με την απουσία εναλλακτικών για αξιοπρεπή κατοικία, διεκδικώντας κοινωνικές πολιτικές για τη διασφάλιση κατοικίας σε όλους. Παλιότερες προσπάθειες διεθνούς συντονισμού (πχ. στο Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Κοινωνικό Φόρουμ) δεν είχαν προχωρήσει, κυρίως λόγω των μεγάλων εθνικών και περιφερειακών διαφοροποιήσεων στην κατοικία. Ενδεικτικά, τα μεγάλα ποσοστά κοινωνικής κατοικίας στον Βορρά, η πλειοψηφία ιδιοκτητών στον Νότο, τα μεγάλα ποσοστά ενοικιαστών στην Κεντρική Ευρώπη, η ιδιωτικοποίηση των συγκροτημάτων δημόσιας κατοικίας στην Ανατολική Ευρώπη διαμορφώνουν διαφορετικά επίδικα, ενώ οι τοπικές πολιτικές και κοινωνικές παραδόσεις αναδεικνύουν διαφορετικές πρακτικές και κοινωνικά υποκείμενα, που δύσκολα επικοινωνούν μεταξύ τους. Ωστόσο, στη συγκυρία της διεθνούς οικονομικής κρίσης πλήττεται το σύνολο των κατοίκων της Ευρώπης: οι ενοικιαστές του ιδιωτικού τομέα, οι ένοικοι κοινωνικής/δημοτικής κατοικίας, οι μικροί ιδιοκτήτες, οι δανειολήπτες. Η κατακόρυφη αύξηση των εξώσεων, ο πολλαπλασιασμός αστέγων και κακώς στεγασμένων, η στεγαστική επισφάλεια και ο περιορισμός της κρατικής παρέμβασης είναι πλέον κοινή πραγματικότητα – δημιουργώντας τη βάση για έναν ευρωπαϊκό συντονισμό, που θα ενώσει οριζόντια διαφορετικές εμπειρίες, αιτήματα και χαρακτηριστικά των τοπικών αγώνων.  Τα μέτωπα του κοινού αγώνα είναι πολλαπλά: άμεσα μέτρα ανάσχεσης των συνεπειών της κρίσης, αλλά και μακροπρόθεσμα σχέδια κοινωνικών πολιτικών για το δικαίωμα στην κατοικία και την κατοίκηση σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Η κινητοποίηση σε πολλαπλά επίπεδα αφορά: τη σύνδεση του χρέους με τη συρρίκνωση των μέτρων στήριξης της κατοικίας, παράλληλα με πίεση προς την Ε.Ε. για διαφορετική αντιμετώπιση της υπερχρέωσης των νοικοκυριών και των κατασχέσεων· την καταγγελία των τραπεζών, επενδυτικών κεφαλαίων, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, του κατασκευαστικού και κτηματομεσιτικού κυκλώματος για τις πρακτικές κερδοσκοπίας και εκμετάλλευσης του αγαθού της κατοικίας· τη διεκδίκηση ευρωπαϊκών πολιτικών και τη θέσμιση ενός κοινού δεσμευτικού πλαισίου που θα εξασφαλίζει αξιοπρεπή κατοικία για όλους• την πίεση στις κυβερνήσεις για πολιτικές κοινωνικής κατοικίας, ρύθμιση της αγοράς κατοικίας και των όρων δανεισμού. Διεκδικήσεις στην Ελλάδα. Σε σχέση με την Ελλάδα, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά που κινδυνεύουν να χάσουν το ιδιόκτητο σπίτι τους, και στη μνημονική πολιτική υπερφορολόγησης των ακινήτων, που μετατρέπει πολλούς μικροϊδιοκτήτες σε οφειλέτες που απειλούνται με κατάσχεση. Ενάντια στις συνεχείς περικοπές, τη σκληρή φορολογία και το κράτος που εγκαταλείπει τον κοινωνικό του ρόλο, είναι απαραίτητη η συσπείρωση σε κάθε γειτονιά για τη διεκδίκηση της καθολικής προστασίας της κατοικίας. Επιπλέον, συζητήθηκε η επεξεργασία ενός νέου θεσμικού πλαισίου, που (εκτός από τα άμεσα μέτρα προστασίας δανειοληπτών και οφειλετών, καθώς και την άμεση στέγαση όσων βρίσκονται στον δρόμο) θα βάλει τις βάσεις για μια κοινωνική πολιτική κατοικίας, που θα αξιοποιεί τους διαθέσιμους οικιστικούς πόρους, ιδιωτικούς και δημόσιους. Ορατότητα, ενδυνάμωση και συλλογικοποίηση των αγώνων. Στη συνέλευση αποφασίστηκε μια κοινή καμπάνια με κεντρικό σύνθημα «Αξιοπρεπής κατοικία για όλους» και η διοργάνωση κοινών άμεσων δράσεων. Τα πιο στοχευμένα συνθήματα και το είδος των δράσεων (κατάληψη, διαμαρτυρία, συμβολική δράση) θα αποφασιστούν από τις τοπικές ομάδες, καθώς αναγνωρίζεται η διαφορετικότητα κάθε περίπτωσης και η ανάγκη για εξειδίκευση στα τοπικά επίδικα, χαρακτηριστικά και πολιτική κουλτούρα. Για την περαιτέρω επεξεργασία και οργάνωση θα δημιουργηθεί ανοιχτή διαδικτυακή πλατφόρμα συντονισμού. Η ανατροπή του κυρίαρχου συλλογικού φαντασιακού για την κατοικία είναι στοίχημα σε όλες τις χώρες όπου η νεοφιλελευθεροποίηση προωθούσε συστηματικά την ιδιοκατοίκηση μέσω του δανεισμού. Η κοινή καμπάνια επιδιώκει να επεξεργαστεί τις εναλλακτικές, αναδεικνύοντάς τις στα μέσα ενημέρωσης και τον δημόσιο διάλογο. Βασική δυσκολία, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία όπου μέχρι σήμερα οι λύσεις ήταν εξατομικευμένες και δεν υπήρξε μαζικό κίνημα κατοικίας, είναι να γίνει αντιληπτό ότι το πρόβλημα της κατοικίας είναι συλλογικό και να ξεπεραστούν τα συναισθήματα ντροπής και φόβου στην προοπτική απώλειας της στέγης. Παντού, το σύστημα στοχοποιεί αστέγους, υπερχρεωμένους, νοικοκυριά και άτομα που κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους ως ενόχους για την κατάσταση στην οποία βρέθηκαν. Χρειάζεται να καταλάβουμε ότι το ζήτημα μας αφορά όλους και όλες, ότι οι λύσεις δεν πρέπει να περιορίζονται στους πιο εξαθλιωμένους, σε μια πολιτική «διαχείρισης της μιζέριας».  Σε κάθε περίπτωση, η αλληλεγγύη σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι απαραίτητη τόσο για τη στήριξη και ενδυνάμωση των τοπικών αγώνων όσο και την ανταλλαγή εμπειρίας, κατανόησης των διαφορετικών θεσμικών πλαισίων και παρακολούθησης της δράσης των μεγάλων παικτών, στην κατεύθυνση της επεξεργασίας κοινών αιτημάτων, σε σύνδεση με τους αγώνες σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Δήμητρα Σιατίτσα είναι υπ. δρ ΕΜΠ, μέλος του EncounterAthens

Χανς Μέμινντορφ, «Σπίτι-κεφάλι»

Στη συνέλευση των ευρωπαϊκών κινημάτων, οργανώσεων και δικτύων για την κατοικία, στο Alter-Summit, συζητήθηκαν οι προοπτικές ενός κοινού αγώνα για το δικαίωμα στην κατοικία, ενάντια στις εξώσεις, την κερδοσκοπία και την εμπορευματοποίηση. Ενός αγώνα που θα συνδέει το ζήτημα του χρέους με την εντεινόμενη στεγαστική κρίση, την υπερχρέωση των νοικοκυριών με την απουσία εναλλακτικών για αξιοπρεπή κατοικία, διεκδικώντας κοινωνικές πολιτικές για τη διασφάλιση κατοικίας σε όλους.

Παλιότερες προσπάθειες διεθνούς συντονισμού (πχ. στο Ευρωπαϊκό και το Διεθνές Κοινωνικό Φόρουμ) δεν είχαν προχωρήσει, κυρίως λόγω των μεγάλων εθνικών και περιφερειακών διαφοροποιήσεων στην κατοικία. Ενδεικτικά, τα μεγάλα ποσοστά κοινωνικής κατοικίας στον Βορρά, η πλειοψηφία ιδιοκτητών στον Νότο, τα μεγάλα ποσοστά ενοικιαστών στην Κεντρική Ευρώπη, η ιδιωτικοποίηση των συγκροτημάτων δημόσιας κατοικίας στην Ανατολική Ευρώπη διαμορφώνουν διαφορετικά επίδικα, ενώ οι τοπικές πολιτικές και κοινωνικές παραδόσεις αναδεικνύουν διαφορετικές πρακτικές και κοινωνικά υποκείμενα, που δύσκολα επικοινωνούν μεταξύ τους. Συνέχεια ανάγνωσης

Σήμερα, για την Αριστερά η διεκδίκηση της δημοκρατίας έχει επαναστατικό χαρακτήρα

Standard

 Ο νεοφιλελευθερισμός εγκαθιδρύει μια κατάσταση άτυπης «έκτακτης ανάγκης» που πλήττει ανεπανόρθωτα τη δημοκρατία

συνέντευξη του Γιάννη Θανασέκου

Μιλάει για την άκρα Δεξιά στην Ελλάδα και την Ευρώπη και την αντιφασιστική εκπαίδευση

Γιάννης Θανασέκος

Γιάννης Θανασέκος

Ο καθηγητής πολιτικής κοινωνιολογίας Γιάννης Θανασέκος (πρώην διευθυντής του Ιδρύματος Άουσβιτς στις Βρυξέλλες, με διδακτικό και ερευνητικό έργο σε πολλά πανεπιστήμια και ινστιτούτα στο Βέλγιο και τη Γαλλία), θεωρείται διεθνώς ένας από τους κατεξοχήν ειδικούς στη μελέτη του ναζισμού και της ιστορικής μνήμης. Τα έργα του καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα, σχετικά με τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, την «γκρίζα ζώνη», την ακροδεξιά, τον ναζισμό, τη μνήμη. Στα ελληνικά υπάρχει μεταφρασμένο το άρθρο του «Το Άουσβτις ως γεγονός και μνήμη», στον συλλογικό τόμο Εβραϊκή ιστορία και μνήμη, επιμ. Οντέτ Βαρών-Βασάρ, Αθήνα, Πόλις 1998. Τον συναντήσαμε στην Αθήνα και μιλήσαμε μαζί του για μια σειρά που θέτει η συγκυρία στην Ελλάδα και την Ευρώπη, ξεκινώντας από την άνοδο της ακροδεξιάς.

 EΝΘΕΜΑΤΑ

Ότο Ντιξ, “Ο πωλητής σπίρτων, 1″, 1920

Ότο Ντιξ, “Ο πωλητής σπίρτων, 1″, 1920

Aς ξεκινήσουμε από την άνοδο του νεοναζισμού στην Ελλάδα. Ζητάμε την άποψή σας, καθώς έχετε και το βλέμμα του ανθρώπου που έρχεται «απέξω», ζώντας στην Ευρώπη, αλλά και το βλέμμα του ειδικού, που διαθέτει τη δυνατότητα να κάνει συγκρίσεις.

Συχνά, σε άρθρα για τη Χρυσή Αυγή διακρίνουμε ένα είδος αιφνιδιασμού, σαν να έχει πέσει αυτό το νεοναζιστικό μόρφωμα από τα σύννεφα. Πιστεύω όμως δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Ακροδεξιές δυνάμεις και μορφώματα υπήρχαν, αλλά διαχέονταν στο πλαίσιο κλασικών συντηρητικών κομμάτων. Καθώς σήμερα, και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, υπό την πίεση της κρίσης και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών, όλο το πολιτικό φάσμα κινείται προς τα δεξιά (με ισχυρή παρουσία της Αριστεράς, σε λίγες περιπτώσεις όπως στην Ελλάδα), η Άκρα Δεξιά, ακόμα και στη φασιστική ή ναζιστική της μορφή, νομιμοποιείται και εκφράζεται αυτόνομα. Το είδαμε πολύ χαρακτηριστικά στη Γαλλία. Η προσπάθεια της κλασικής Δεξιάς να «δεξιοποιηθεί» περισσότερο, ώστε να απορροφήσει την Ακροδεξιά, απέτυχε: όσο «δεξιοποιούνταν» ο Σαρκοζύ τόσο ενισχυόταν και το Εθνικό Μέτωπο. Συνέχεια ανάγνωσης

Βουλγαρία: Ένας φαύλος κύκλος;

Standard

Σκέψεις για τις διαδηλώσεις του καλοκαιριού του 2013

της Μαρία Ιβάντσεβα

μετάφραση: Μαρία Καλαντζοπούλου

bulgaria1Μόλις λίγους μήνες αφότου ο βουλγαρικός λαός ανέτρεψε την κυβέρνηση του Μπόικο Μπορίσοφ, τον Φεβρουάριο του 2013, τα πλήθη επέστρεψαν στους δρόμους κατά δεκάδες χιλιάδες, ζητώντας την παραίτηση της νέας κυβέρνησης. Ενώ η κινητοποίηση αυτή φαίνεται παρόμοια με την προηγούμενη, υπάρχει μάλλον μικρή συνέχεια μεταξύ τους. Οι διαδηλώσεις του Φεβρουαρίου συνιστούσαν μια κοινωνική έκρηξη ανθρώπων που υποφέρουν από φτώχεια και στερήσεις εν μέσω της οικονομικής κρίσης. Οι διαδηλώσεις των τελευταίων εβδομάδων έχουν μάλλον προκληθεί από έναν ηθικό πανικό και μια βαθιά κρίση πολιτικής εκπροσώπησης. Κι ενώ και οι δύο «θρηνούν» για την ανάληψη της εξουσίας από ολιγαρχικά δίκτυα, οι διαδηλώσεις του Φεβρουαρίου διατύπωσαν ορισμένα αντικαπιταλιστικά αιτήματα για ασφάλεια και ισότητα, ενώ αυτές του Ιουνίου έχουν είτε υποφωτίσει είτε «νερώσει» τα αιτήματα, ώστε να αφορούν κυρίως τις δημοκρατικές ελευθερίες.

Μετά την παραίτηση του Μπορίσοφ και του κεντροδεξιού κόμματος Πολίτες για την Ευρωπαϊκή Ανάπτυξη της Βουλγαρίας (Citizens for European Development of Bulgaria-GERB), στις 20 Φεβρουαρίου, πραγματοποιήθηκαν πρόωρες εκλογές τον Μάιο. Τα αποτελέσματα ήταν πολύ απογοητευτικά, τόσο για τους αριστερούς όσο και για τους δεξιούς σχολιαστές. Στη Βουλή εισήλθαν τα τέσσερα μεγαλύτερα καθεστωτικά κόμματα: το GERB ήρθε και πάλι πρώτο, ακολουθούμενο με μικρή διαφορά από το Βουλγαρικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (Bulgarian Socialist Party-BSP). Το Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες (Movement for Rights and Liberties-DPS), κόμμα της τουρκικής μειονότητας, που κατάφερε να εισχωρήσει σχεδόν σε κάθε κυβέρνηση συνασπισμού από το 1989 μέχρι σήμερα, αλλά και το αντίπαλό του αντιτουρκικό και αντι-Ρομά ακροδεξιό κόμμα Επίθεση (ΑΤΑΚΑ) μπήκαν επίσης στη Βουλή. Κέρδισαν αρκετές έδρες, ώστε να θεωρούνται κρίσιμα για κάθε πιθανή κυβέρνηση συνασπισμού, όχι όμως τόσες ώστε να μπορούν να συμβάλουν το καθένα μόνο του. Ορισμένα εξέχοντα κόμματα της περιόδου της μετάβασης προς τη φιλελεύθερη δημοκρατία, όπως τα απομεινάρια της πρώην Ένωσης Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDS) και το Κόμμα του τσάρου Συμεών (NDSV) έμειναν εκτός Βουλής. Δύο νέα κόμματα, το ακροδεξιό Μέτωπο Εθνικής Απελευθέρωσης και το κεντροδεξιό κόμμα Βουλγαρία των Πολιτών, της πρώην Επιτρόπου στην Ε.Ε. Μεγκλένα Κούνεβα, δεν ξεπέρασαν το όριο του 4%. Αφότου το GERB επέστρεψε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, σχηματίστηκε μια κυβέρνηση μειοψηφίας του BSP με επικεφαλής τον πρώην υπουργό Οικονομικών (2005-2009) Πλάμεν Ορεσάρσκι. Σχηματίστηκε με την υποστήριξη του DPS και μία ψήφο του ATAKA. Ο νέος πρωθυπουργός ηγείται μιας μειοψηφικής συγκυβέρνησης του BSP και του DPS. Τα μέλη του GERB και ο ίδιος ο Μπoρίσοφ έχουν μέχρι τώρα μποϋκοτάρει πολλές συνεδριάσεις της εθνικής αντιπροσωπείας. Κι ενώ η νέα κυβέρνηση του Πλάμεν Ορεσάρσκι σχηματίστηκε από τον στενό κύκλο ολιγαρχών περί τον πρόεδρο του BSP Σεργκέι Στανίσεφ, το DPS εξασφάλισε ως αντάλλαγμα ορισμένες από τις Επιτροπές-κλειδιά του Κοινοβουλίου. Συνέχεια ανάγνωσης

#occupyert : Να κοινωνικοποιήσουμε τα ΜΜΕ

Standard

του Ματθαίου Τσιμιτάκη

Έργο του Μπάνσκυ

Έργο του Μπάνσκυ

Το βράδυ της μεγάλης συναυλίας στο προαύλιο της ΕΡΤ, όταν η ορχήστρα έπαιζε το «Άξιον Εστί», στην Κωνσταντινούπολη οι διαδηλωτές αντιμετώπιζαν την πιο σκληρή καταστολή. Την ώρα που χιλιάδες συμπαραστάτες στην Αγία Παρασκευή και πολλοί ακόμα στους υπολογιστές και τις τηλεοράσεις παρακολουθούσαν τη συναυλία, το ίντερνετ κατακλυζόταν από μαρτυρίες διαδηλωτών και φωτογραφίες που τεκμηρίωναν τη χρήση εκτεταμένης βίας, ενώ μηνύματα συμπαράστασης σε όλες τις γλώσσες συνόδευαν την ετικέτα #occupygezi, η οποία παρέμεινε για πολλές ημέρες πρώτο θέμα στο twitter και τα κοινωνικά δίκτυα.

Εκείνη την ώρα οι έλληνες χρήστες του twitter και του facebook αισθάνθηκαν ματαιωμένοι από την κατάληψη της ΕΡΤ, η οποία φάνταζε αυτοαναφορική και κλειστή στον εαυτό της. Το «Άξιον Εστί», δε, έμοιαζε με μουσειακή τελετή που περιφέρεται με ευκολία στην οθόνη για να κλείσει τον αγώνα, αντί να τον ανοίγει. «Πείτε για την Τουρκία», «Χτυπάνε τα αδέρφια μας στην Κωνσταντινούπολη», ήταν το αίτημα που γράφονταν σε παραλλαγές. Οι εργαζόμενοι στην ΕΡΤ άργησαν να συντονιστούν με το λαϊκό αίσθημα, όμως το έκαναν. Πρώτα από το @ert_social και αμέσως μετά το πέρας της συναυλίας και από τη ροή τηλεοπτικού προγράμματος μετέδωσαν ασφαλείς πληροφορίες για τα τεκταινόμενα στη γείτονα. Η στιγμή ήταν σημαντική: Συνέχεια ανάγνωσης

Δημόσια ραδιοφωνία και τηλεόραση

Standard

 Ενάντια στο πολιτισμικό φαστφούντ του νεοφιλελεύθερου μεταμοντερνισμού

του Γιάννη Ζαϊμάκη

Schwäbisch Hall AusflugΗ κυβερνητική επιλογή του κλεισίματος της ΕΡΤ δεν είναι τυχαία. Αποτελεί δείγμα μιας στρατηγικής διακυβέρνησης υψηλού ρίσκου, σε μια περίοδο κατά την οποία το αφήγημα του success story δείχνει να αποδομείται. Για το επικοινωνιακό επιτελείο Σαμαρά, η «αμαρτωλή» ΕΡΤ αποτελούσε το ιδανικό πλαίσιο για την προβολή ενός εξουσιαστικού μοντέλου διακυβέρνησης με πολλούς αποδέκτες. Στο εσωτερικό, η εφαρμογή του δόγματος «νόμος και τάξη» θα ενίσχυε την ιδεολογική κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας σε ένα συντηρητικό ακροατήριο, μέρος του οποίου έχει αγκιστρωθεί στη Χρυσή Αυγή. Στο εξωτερικό, θα έδινε ένα ισχυρό μήνυμα στα πολιτικά ιερατεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΔΝΤ, για την άμεση επιβολή των «αναγκαίων μεταρρυθμίσεων».

Πίσω από τους ατυχείς πολιτικούς τακτικισμούς της κυβέρνησης μπορούμε να αναγνωρίσουμε την προσδοκία μιας νεοφιλελεύθερης θεραπείας-σοκ, που διεκδικεί τον έλεγχο των μέσων πολιτιστικής παραγωγής και των εργασιακών σχέσεων στο χώρο των ΜΜΕ, καθώς και την εδραίωση ενός κλίματος γενικευμένης εργασιακής ανασφάλειας. Η ρήξη με τα πολιτισμικά σύμβολα του παρελθόντος συνοδευόταν από την ενίσχυση της αβεβαιότητας μιας νέας τάξης ελλήνων πρεκάριων, που ζουν υπό συνθήκες εξαθλίωσης, με αβέβαιο εργασιακό μέλλον, χωρίς εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα, οράματα και μισθολογικές προσδοκίες. Συνέχεια ανάγνωσης

Κόκκινες σημαίες στο Πάρκο Ζουκότι

Standard

Left Forum, Πλατεία Ταξίμ και Αστόρια

 του Κωστή Καρπόζηλου

Ζουκότι Παρκ, 8.6.2012. Η φωτογραφία από το σάιτ της Αριστερής Κίνησης Νέας Υόρκης (http://www.akny.org/)

Ζουκότι Παρκ, 8.6.2012. Η φωτογραφία από το σάιτ της Αριστερής Κίνησης Νέας Υόρκης (http://www.akny.org/)

Νέα Υόρκη, Πέμπτη 13.6.2013. Το μεσημέρι του Σαββάτου 8 Ιουνίου το πάρκο Ζουκότι, η καρδιά του Occupy Wall Street, γέμισε ξανά με συνθήματα. Η εκτυφλωτική κυριαρχία του κόκκινου προσφερόταν για νοσταλγικές αναπολήσεις, αλλά στη συγκέντρωση συμπαράστασης στους «φίλους, τους αδελφούς και τις αδελφές μας που έχουν καταλάβει το πάρκο Γκεζί στην Ιστανμπούλ» οι κόκκινες σημαίες, τα κόκκινα μπλουζάκια και τα κόκκινα καπέλα είχαν εθνικές συνδηλώσεις, καθώς ανήκαν σε τουρκο-αμερικανούς διαδηλωτές. Η ανθρωπογεωγραφία της συγκέντρωσης ήταν μια μικρογραφία των ανταποκρίσεων από την Κωνσταντινούπολη, καθώς μεσήλικες με σημαίες του Κεμάλ συνυπήρχαν αρμονικά με διοπτροφόρους νεαρούς που σε πιο υποψιασμένο ύφος έκαναν λόγο για τις «νεοφιλελεύθερες πολιτικές» του Ερντογάν. Συνέχεια ανάγνωσης

Η ουτοπία στους δρόμους της Βραζιλίας

Standard

του Κρίτωνα Ηλιόπουλου

 «Ζούμε μακριά ο ένας απ' τον άλλον /Στην κόλασή του ο καθένας /Πρέπει να πληρώνουμε εισιτήρια /Για να συναντηθούμε / Ειδάλλως ας κατέβουμε στους δρόμους /ν' αγωνιστούμε / Δωρεάν να έχουμε λεωφορεία /Είναι δικαίωμά μας στην πόλη /Δωρεάν να κινούμαστε όλοι».  Η κατράκα, το περιστρεφόμενο κιγκλίδωμα στις πόρτες των λεωφορείων, εμπόδιο στον έρωτα. Σκίτσο από το tarifazero.org, το ποίημα σε μετάφραση Κ.Η.


«Ζούμε μακριά ο ένας απ’ τον άλλον /Στην κόλασή του ο καθένας /Πρέπει να πληρώνουμε εισιτήρια /Για να συναντηθούμε / Ειδάλλως ας κατέβουμε στους δρόμους /ν’ αγωνιστούμε / Δωρεάν να έχουμε λεωφορεία /Είναι δικαίωμά μας στην πόλη /Δωρεάν να κινούμαστε όλοι». Η κατράκα, το περιστρεφόμενο κιγκλίδωμα στις πόρτες των λεωφορείων, εμπόδιο στον έρωτα. Σκίτσο από το tarifazero.org, το ποίημα σε μετάφραση Κ.Η.

Την αποκάλεσαν και «εξέγερση των βουτυρόπαιδων», έγιναν συγκρίσεις με άλλες εξεγέρσεις, βγήκαν συμπεράσματα για την οικονομία και την πολιτική. Μάλιστα ορισμένα συμπεράσματα βγαίνουν τόσο εύκολα, που μάλλον είναι έτοιμα από πριν και απλώς επιβεβαιώνονται ανεξαρτήτως εάν η πραγματικότητα συμφωνεί. Καθώς η Βραζιλία επί μία δεκαετία έχει ανάπτυξη αντί για οικονομική κρίση, «κλασικές» κοινωνιολογικές προγνώσεις που συνδέουν αυτόματα τις κρίσεις του καπιταλισμού με τις εξεγέρσεις των καταπιεσμένων θα προέβλεπαν το ξέσπασμα μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ρίο, κατά τα ειωθότα.

Με αφορμή τις μετακινήσεις. Το κίνημα των εκατομμυρίων που ξεχείλισε στους τεράστιους δρόμους της Βραζιλίας έλειπε εδώ και χρόνια και φαινόταν αδιανόητο ακόμα και δέκα μέρες προτού ξεσπάσει. Οι Βραζιλιάνοι θεωρούνταν «απολίτικοι», παρά τις συχνές δυναμικές κινητοποιήσεις και τις εξεγέρσεις μικρής κλίμακας, διότι πράγματι η μεσαία τάξη ήταν «απολίτικη». Επίσης, με την ίδια αφορμή, δηλαδή το εισιτήριο των λεωφορείων, γίνονταν συνέχεια κινητοποιήσεις, η μεγαλύτερη το 2005. Από τότε το εισιτήριο έχει διπλασιαστεί. Στις αχανείς πόλεις η συγκοινωνία είναι ιδιωτική, οι εταιρείες άκρως κερδοφόρες και ληστρικά κερδοσκοπικές. Οι ιδιώτες εισπράττουν ακέραιο το αντίτιμο του εισιτηρίου που διαμορφώνεται με κριτήριο το μέγιστο κέρδος και επιπλέον επιδοτούνται από το δημόσιο. Επειδή το κόστος μετακίνησης των εργαζομένων φτάνει περίπου στο 20% του μηνιαίου μισθού, το καταβάλει ο εργοδότης και αποτελεί αντικείμενο συνδικαλιστικής (ή ατομικής) διαπραγμάτευσης. Οι αποστάσεις είναι τεράστιες και καθημερινά χάνεις 3-4 ώρες σε μετακινήσεις που δεν είναι διόλου άνετες. Οι φτωχογειτονιές είναι αποκλεισμένες. Χαρακτηριστικό είναι ότι στο Σάο Πάουλο, εκτός από πολλούς άστεγους, βλέπεις εκατοντάδες να κοιμούνται στο δρόμο επειδή απλώς δεν μπορούν να γυρίσουν σπίτι από τη δουλειά και να ξανάρθουν την επόμενη μέρα. Συνέχεια ανάγνωσης

Στα «Ενθέματα» αύριο Κυριακή 30 του Ιούνη

Standard

Στα περίπτερα εντός της «Αυγής», στο μπλογκ τους (enthemata.wordpress.com), στο facebook (Enthemata Avgis) και στο twitter: @enthemata 

Kείμενα των: Στρατή Μπουρνάζου, της Συντακτικής Ομάδας των Ενθεμάτων, Ιωάννας Νόρη, Δήμητρας Σιατίτσα, Μαρία Ιβάντσεβα, Γιάννη Θανασέκου, Ματθαίου Τσιμιτάκη, Κωστή Καρπόζηλου, Γιάννη Ζαϊμάκη, Κρίτωνα Ηλιόπουλου.

ozartsetc_lou-ros_corpus_peinture_04-e1320785190681

Λου Ρος, «Corpus»

 Habeas Corpus. H υπόθεση Κώστα Σακκά. Tης Συντακτικής Ομάδας των Ενθεμάτων. Τρία είναι τα θεμελιώδη, εκ των ων ουκ άνευ, γνωρίσματα ενός κράτους δικαίου όσον αφορά τη δικαιοσύνη. Πρώτον, η ισότητα απέναντι στον νόμο: ο νόμος (τυπικά τουλάχιστον) ισχύει για όλους με τον ίδιο τρόπο: είτε είσαι πλούσιος είτε πένης, βασιλεύς ή στρατιώτης, δεξιός, αριστεροδέξιος ή αναρχικός. Δεύτερον, το τεκμήριο της αθωότητας: το δικαστήριο είναι το μόνο που έχει την εξουσία να δικάσει και να καταδικάσει, πολλώ δε μάλλον να στερήσει την ελευθερία· γι’ αυτό και στην προφυλάκιση μπαίνουν ανώτατα όρια. Τρίτον, η δικαιοσύνη απονέμεται σε εύλογο διάστημα, και όχι σε «τρία τέρμινα», κατά το δοκούν των κρατούντων. Και τα τρία δηλαδή γνωρίσματα που έχουν θριαμβευτικά τσαλαπατηθεί στην υπόθεση του αναρχικού Κώστα Σακκά.

ΔΗΜΑΡ: η έξοδος. Τι σημαίνει πολιτικά η έξοδος της ΔΗΜΑΡ από την κυβέρνηση και γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ έχει λόγους μόνο να χαίρεται για την εξέλιξη αυτή. Σκέψεις του Στρατή Μπουρνάζου, ο οποίος καταλήγει: “Μένει βέβαια να δούμε πώς θα πορευτεί η ΔΗΜΑΡ. Θα επικρατήσει, λ.χ., η γραμμή «καλώς μετείχαμε στην κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας» (όπως έγραφε προχθές ο Ανδρέας Παπαδόπουλος) ή μια γραμμή αυτοκριτικής και αμφισβήτησης, λόγω και έργω, της κυβερνητικής πολιτείας της ΔΗΜΑΡ;”. Και όσον αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ: “Το κρίσιμο, για τον ΣΥΡΙΖΑ, είναι το τι κάνει ο ίδιος. Όσο και αν η έξοδος της ΔΗΜΑΡ αποτελεί σοβαρή πολιτική εξέλιξη, δεν μπορεί να αποτελέσει την πυξίδα βάσει της οποίας θα προσανατολίσει –είτε θετικά είτε αρνητικά– ο ΣΥΡΙΖΑ την πολιτική του”.

Πότε “αρρωστήσαμε” με ομοφυλοφιλία;ΗΙωάννα Νόρη μας θυμίζει τις εποχές (όχι πολύ παλιές, το 1952), όταν ο Αμερικανικός Ψυχιατρικός Σύλλογος θεωρούσε την ομοφυλοφιλία “ασθένεια”, τις κινητοποιήσεις των γκέι ακτιβιστών ενάντια σε αυτό και την περίφημη ομιλία του “Dr H. Anonymous” για το ζήτημα, το 1972.

Για το δικαίωμα στην κατοικία. ΗΔήμητρα Σιατίτσα κράτησε σημειώσεις στη συνέλευση κινημάτων για την κατοικία, στο Alter-Summit και μας τις παρουσιάζει. “Βασική δυσκολία, ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία όπου μέχρι σήμερα οι λύσεις ήταν εξατομικευμένες και δεν υπήρξε μαζικό κίνημα κατοικίας, είναι να γίνει αντιληπτό ότι το πρόβλημα της κατοικίας είναι συλλογικό και να ξεπεραστούν τα συναισθήματα ντροπής και φόβου στην προοπτική απώλειας της στέγης. Παντού, το σύστημα στοχοποιεί αστέγους, υπερχρεωμένους, νοικοκυριά και άτομα που κινδυνεύουν να χάσουν το σπίτι τους ως ενόχους για την κατάσταση στην οποία βρέθηκαν. Χρειάζεται να καταλάβουμε ότι το ζήτημα μας αφορά όλους και όλες, ότι οι λύσεις δεν πρέπει να περιορίζονται στους πιο εξαθλιωμένους, σε μια πολιτική «διαχείρισης της μιζέριας»”.

Βουλγαρία: Ένας φαύλος κύκλος; Η κοινωνιολόγος Μαρία Ιβάντσεβα γράφει για τα αίτια και τον χαρακτήρα των διαδηλώσεων του καλοκαιριού στη γειτονική χώρα: το αίτημα της ηθικής και της καταγγελίας της διαφθοράς κυριαρχεί. Ανάμεσα στα άλλα αναφέρεται και στο ακροδεξιό κόμμα ΑΤΑΚΑ (το οποίο τάχθηκε κατά των διαδηλώσεων), και τοποθετείται ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό, υπέρ του κοινωνικού κράτους και υπέρ της εξόδου της χώρας από ΕΕ και ΝΑΤΟ.

Σήμερα, για την Αριστερά, η διεκδίκηση της δημοκρατίας έχει επαναστατικό χαρακτήρα”. Συνέντευξη. Ο καθηγητής πολιτικής κοινωνιολογίας Γιάννης Θανασέκος, διευθυντής για πολλά χρόνια του Ιδρύματος Άουσβιτς και διεθνούς κύρους ειδικός για ζητήματα μνήμης και μελέτης του ναζισμού, μας μιλάει για την Άκρα Δεξιά στην Ελλάδα και την Ευρώπη και την αντιφασιστική εκπαίδευση. Και μας εξηγεί πώς ο “νεοφιλελευθερισμός εγκαθιδρύει μια κατάσταση άτυπης “έκτακτης ανάγκης”, που πλήττει ανεπανόρθωτα τη δημοκρατία: “Η επανακατάκτηση της δημοκρατίας αποτελεί μια έμπρακτη απάντηση στην ακροδεξιά και τον νεοναζισμό. Για την Αριστερά, είναι ένα από τα πρώτα καθήκοντα. Η θεωρητική και πρακτική κριτική της τυπικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας δεν αναιρεί το γεγονός ότι συνιστά μια ιστορική κατάκτηση, που σήμερα βρίσκεται εν κινδύνω, και έτσι η υπεράσπισή της αποκτά επαναστατικό χαρακτήρα”.

#occupyert: Να κοινωνικοποιήσουμε τα ΜΜΕ.Με αφετηρία την κατειλημμένη ΕΡΤ και την κάλυψη από πλευράς της των γεγονότων της Τουρκίας (που άργησε, αλλά έγινε, εν πολλοίς λόγω της “πίεσης” των χρηστών των social media), o Ματθαίος Τσιμιτάκης ανοίγει το μεγάλο θέμα πώς η δημόσια ραδιοτηλεόραση μπορεί να ανοίξει στην κοινωνία – και στην “κοινωνία του διαδικτύου”: “ Η δημόσια ραδιοτηλεόραση πρέπει να περάσει το ιστορικό κατώφλι της κοινωνικοποίησης της: οι τελευταίες εβδομάδες στην ΕΡΤ έδειξαν ότι είναι εφικτό. Η σύγκλιση των επιμέρους τεχνολογιών δίνει αυτήν ακριβώς τη δυνατότητα. Η παράδοση στην αγορά είναι ήδη ένας αυταρχικός αναχρονισμός”.

Κόκκινες σημαίες στο Πάρκο Ζουκότι. Left Forum, Πλατεία Ταξίμ και Αστόρια. Ο Κωστής Καρπόζηλος, από τη Νέα Υόρκη, μας μεταφέρει το κλίμα μιας διαδήλωσης τουρκοαμερικάνων και ελληνοαμερικάνων στο Ζουκότι Παρκ, όπου οι κόκκινες τουρκικές σημαίες ενώθηκαν με τις γαλάζιες ελληνικές. Και, επίσης για το Left Forum, ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της αμερικανικής Αριστεράς, που διεξήχθη λίγα τετράγωνα παραπέρα. “Το παράδειγμα της ελληνικής Αριστερής Κίνησης Νέας Υόρκης –που έγινε δεκτή πανηγυρικά από τους συγκεντρωμένους του Σαββάτου– συνιστά μια οικεία ένδειξη αυτής της κινητικότητας. Το ενδιαφέρον για την ελληνική κρίση και η νέα μεταναστευτική εκροή συναντήθηκαν με τις διεργασίες του κινήματος Occupy, με αποτέλεσμα σήμερα στην Αστόρια, την κατεξοχήν ελληνοαμερικανική γειτονιά, η τοπική πρωτοβουλία Occupy Astoria να αποτελεί σημείο συνάντησης ελλήνων, ελληνοαμερικανών και αμερικανών ριζοσπαστών”.

Δημόσια ραδιοφωνία και τηλεόραση. Ενάντια στο πολιτισμικό φαστφούντ του νεοφιλελεύθερου μεταμοντερνισμού. Ο Γιάννης Ζαϊμάκης γράφει: “Πίσω από τους ατυχείς πολιτικούς τακτικισμούς της κυβέρνησης για την ΕΡΤ μπορούμε να αναγνωρίσουμε την προσδοκία μιας νεοφιλελεύθερης θεραπείας-σοκ, που διεκδικεί τον έλεγχο των μέσων πολιτιστικής παραγωγής και των εργασιακών σχέσεων στο χώρο των ΜΜΕ, καθώς και την εδραίωση ενός κλίματος γενικευμένης εργασιακής ανασφάλειας”.

Η ουτοπία στους δρόμους της Βραζιλίας. Ο Κρίτων Ηλιόπουλος γράφει για τον χαρακτήρα, τα αίτια, την πορεία και το “μετά” της εξέγερσης στη Βραζιλία: “Το σύνθημα «Ο λαός ξύπνησε» θύμισε σε πολλούς το παλιότερο «Ο γίγαντας ξύπνησε» που ακούγονταν στις πολυπληθέστατες διαδηλώσεις «Για την Οικογένεια, με το Θεό και Ελευθερία» που έφεραν τη στρατιωτική δικτατορία το 1964. Όμως τώρα η μαζική απαίτηση είναι μάλλον για περισσότερη δημοκρατία. Μολονότι «χωρίς πρόγραμμα», το κίνημα αντιτίθεται στον έλεγχο της ζωής των πολλών από ελάχιστους και οι νέοι που βγήκαν να συγκρουστούν με τη φοβερή στρατιωτική αστυνομία νιώθουν την ανάγκη να αποφασίζουν οι ίδιοι για τη ζωή τους. Έπεται συνέχεια”.


Τουρκία: η δημιουργία ενός δημόσιου χώρου από τα κάτω

Standard

της Ιλεάνας Μορώνη

 Les derniers nouvelles sur la situation a İstanbul et dans le reste de la Turquie sont sur İstanbul Guide NetΤο βράδυ του Σαββάτου 15 Ιουνίου, λίγο αφού ο Ερντογάν είχε μιλήσει σε πλήθος οπαδών του σε συγκέντρωση στην Άγκυρα, η αστυνομία διέλυσε βίαια την κατάληψη του πάρκου Γκεζί. Και δεν αρκέστηκε μόνο στο να διαλύσει την κατάληψη. Mε απίστευτη αγριότητα καταδίωξε τους ανθρώπους –που το απόγευμα του Σαββάτου κάθονταν απλώς ειρηνικά στο πάρκο, ενώ καμία διαδήλωση δεν ήταν προγραμματισμένη– στις γύρω περιοχές και κατέστειλε (βοηθούμενη κι από τη στρατοχωροφυλακή, η οποία, αν και κομμάτι του στρατού, υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών) τις αυθόρμητες πορείες που αμέσως έγιναν στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης κι άλλων πόλεων, σε ένδειξη διαμαρτυρίας γι’ αυτή τη βία.

Από την επομένη και μετά, ο κόσμος έχει στραφεί σε σιωπηρές μορφές παθητικής διαμαρτυρίας (μάλιστα οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούν συχνά τον όρο sivil itaatsızlık / civil disobedience), ενώ ταυτόχρονα οργανώνονται βραδινά φόρουμ σε πάρκα σ’όλη τη χώρα — κίνηση που δημιουργεί έναν νέο δημόσιο χώρο, από τα κάτω. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση δείχνει όντως να σκοπεύει να ξεκινήσει ένα κυνήγι μαγισσών, όπως σημειώνει κaι ο Αχμέτ Ινσέλ στο άρθρο του: συνέβαινε και το προηγούμενο διάστημα να συλλαμβάνονται μέλη νόμιμων οργανώσεων και να κατηγορούνται για σχέσεις με παράνομες οργανώσεις. Συνέχεια ανάγνωσης

Όμηρος του φόβου και των παραισθήσεών του

Standard

του Αχμέτ Ινσέλ

μετάφραση από τα τουρκικά Ιλεάνα Μορώνη

pennnnΗ αντίσταση του πάρκου Γκεζί είναι μια μεγάλη καμπή στην ιστορία της δημοκρατίας στην Τουρκία, ένα σημείο αναφοράς που ο αντίκτυπός του θα διαρκέσει χρόνια. Και τα ίχνη της δεν θα μπορέσει να τα σβήσει καμιά αστυνομική βία, κανένας κομπασμός κραταιού ηγέτη, καμία μάζα που στριμώχνεται κάτω από μπαλκόνια. Ο Ερντογάν και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΚΔΑ) δεν μπόρεσαν ν’ακολουθήσουν αυτή την καμπή. Όλος ο μηχανισμός του ΚΔΑ, που δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τον Ερντογάν, είναι εξίσου υπεύθυνος με τον ίδιο για το σημείο στο οποίο έφτασε αυτή η μεγάλη κοινωνική κρίση, στην οποία ο σπουδαιότερος παράγοντας ήταν απ’την αρχή το ότι ο Ερντογάν έριχνε λάδι στη φωτιά. Το να καταφέρνει να κρατάει όμηρο κάθε πεδίο της κοινωνικής ζωής, ολόκληρη την κοινωνία, ένα άτομο (η πίστη του στην απολυτότητα αυτού που θεωρεί σωστό, οι φόβοι του, η μέθη της εξουσίας του, τα φαραωνικά του σχέδια, τα ψυχολογικά του σκαμπανεβάσματα) δεν είναι ευθύνη μόνο αυτού του ατόμου. Και τα στελέχη του ΚΔΑ είναι υπεύθυνα που δεν μπόρεσαν να συγκρατήσουν ένα άτομο με την ιδεοληψία να συγκεντρώνει όλες τις αρμοδιότητες, απ’τη μικρότερη ως τη μεγαλύτερη, στα δικά του χέρια, και να ελέγχει τα πάντα∙ είναι υπεύθυνα επειδή δεν μπόρεσαν να του μιλήσουν για το λάθος του κατά πρόσωπο και, το πιο σημαντικό, επειδή δεν το μοιράστηκαν με την κοινωνία, ενώ γνώριζαν ότι τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά.

Απ’ ό,τι φαίνεται, ο νους του Ερντογάν και του στενού του περιβάλλοντος, και ευρύτερα των στελεχών του ΚΔΑ, και πρώτα απ’ όλα αυτών που ηγούνται της έκφρασης και της υποστήριξης του ΚΔΑ, πλην εξαιρέσεων, είναι όμηρος μιας συνωμοσιολογικής ιδεοληψίας, σύμφωνα με την οποία οργανώθηκε και πυροδοτήθηκε μια συνωμοσία εναντίον τους. Όταν στα πνεύματα κυριαρχούν τέτοιοι μεγάλοι φόβοι, τα σημάδια που μπορούν να επιβεβαιώσουν την πραγματικότητά τους βρίσκονται όπου κι αν κοιτάξει κανείς. Ο Ερντογάν φαίνεται σήμερα να θεωρεί ξεκάθαρη, χειροπιαστή πραγματικότητα μια συνωμοσία βάσει της οποίας τέθηκε σε κίνηση ένα σενάριο κοινωνικής εξέγερσης με στόχο να ανατραπεί ένας δικτάτορας, όπως συνέβη στην Ουκρανία και τη Γεωργία. Συνέχεια ανάγνωσης

Ανδαλουσία, Σκουριές και Μανωλάδα: Από το successstory σ’ ένα ονειρικό φλαμένκο

Standard

του Βασίλη Δρουκόπουλου 

«Είναι στιγμές που αναρωτιέμαι μήπως αυτή η σοσιαλιστική Ευρώπη είναι ουτοπία. Αλλά κάθε ιδέα που δεν έχει πραγματοποιηθεί μοιάζει πάρα πολύ με ουτοπία. Τίποτε δε θα κάναμε ποτέ αν θεωρούσαμε πως τίποτε δεν είναι δυνατόν έξω απ’όσα υπάρχουν ήδη».

Σιμόν ντε Μπωβουάρ, Οι μανδαρίνοι, μετ: Ζωρζ Σαρή, Γλάρος Αθήνα 1982, σ. 226.

2Α. Πρόσφατα επανήλθε στην επικαιρότητα η περίπτωση της ισπανικής κοινότητας που φέρει στο θυρεό της το «Hacialapaz» («Προς την ειρήνη»).1 Στη Μαριναλέντα, ένα μικρό χωριό 2.700 κατοίκων στην επαρχία της Σεβίλλης (Ανδαλουσία, όπου (εξ)αφανίζονται 500 θέσεις εργασίας την ημέρα) το ποσοστό της ανεργίας είναι μηδενικό. Το αστυνομικό τμήμα έχει καταργηθεί. Παπάς δεν υπάρχει. Δεν επιτρέπονται σουπερμάρκετ πολυεθνικών. Το αθλητικό κέντρο έχει το όνομα του Τσε Γκεβάρα και οδοί εκείνο των Αλλιέντε και Νερούντα. Τοιχογραφίες απεικονίζουν την καταστροφή πολεμικού υλικού και ναζιστικών συμβόλων. Παρέχεται οικιστικό πρόγραμμα με ελάχιστη ατομική επιβάρυνση. Χιλιάδες στρέμματα γης που παρέμεναν χέρσα, ιδιοκτησίας ενός αριστοκράτη, κατασχέθηκαν και αποδίδονται για καλλιέργεια σε όποιον κάτοικο του χωριού το ζητήσει.

Λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, σε μια βιομηχανική ζώνη, η μόνη «πράσινη ανάπτυξη» είναι εκείνη των αγριόχορτων και ζιζανίων που μεγαλώνουν ανάμεσα σε σκουριασμένες κολόνες φωτισμού, σε βοηθητικούς δρόμους που έχουν καταστραφεί και σε διαβάσεις πεζών που δεν καταλήγουν πουθενά.

Στις κοινοτικές δραστηριότητες πρωτοστατεί ο δήμαρχος Χουάν Μανουέλ Σάντσεθ Γκορντίγιο, 57 ετών, ο οποίος είχε επισκεφτεί την Ελλάδα το 2010, και εκλέγεται αδιάλειπτα από το 1979 με εντυπωσιακές πλειοψηφίες (85-90%). Έχει εξασφαλίσει για τους δημότες του, και με τη χρηματική βοήθεια της περιφέρειας, τρία σημαντικά πράγματα τα οποία τόσο απουσιάζουν από τη συνολική Ισπανία: απασχόληση, κατοικία σε προσιτές τιμές και κυρίαρχο λόγο στις δημόσιες αποφάσεις. Με την κατηγορία της τέλεσης «παράνομων» πράξεων έχει φυλακιστεί επτά φορές και έχει επιζήσει μετά από δυο απόπειρες δολοφονίας ακροδεξιών.

Στην Ισπανία καταγράφηκε ποσοστό ανεργίας 26,5% (Φεβρουάριος 2013) και στην Ελλάδα 27%. Πράγματι, πόσο κοντά πορευόμαστε αλλά και πάλι πόσο μεγάλη απόσταση μας χωρίζει. Αυτοί εκεί στη Μαριναλέντα με τον συνεταιρισμό και το κοινοτικό εργοστάσιο επεξεργασίας αγροτικών προϊόντων. Εμείς εδώ με τις Σκουριές των ΜΑΤ σε πλήρη δράση και με τη Μανωλάδα των αδίστακτων κουμπουροφόρων της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Αυτοί με τον Χουάν Μανουέλ Σάντσεθ Γκορντίγιο. Εμείς με κάποιους άλλους παχτωτές «άρχοντες» της δημοτικής αυτοδιοίκησης. Αυτοί με την καταστροφή του πολεμικού υλικού (έστω εικονικά). Εμείς με τις επιστρατεύσεις (έστω χωρίς οπλισμό). Αυτοί με τη δίκαιη τοπική αναδιανομή του πλούτου. Εμείς με την αντίστροφες αναγκαστικές απαλλοτριώσεις υπέρ του ιδιωτικού κεφαλαίου (κατ’ ευφημισμόν «αξιοποιήσεις») της δημόσιας περιουσίας σε πανελλήνιο επίπεδο.

Αξίζει να εξετάσουμε στη συνέχεια λίγο περισσότερο τα δικά μας στατιστικά στοιχεία σχετικά με την απασχόληση και την ανεργία.

 

«Οικονομική κάμψη είναι όταν αναγκάζεσαι να σφίξεις το ζωνάρι σου. Οικονομική κρίση είναι όταν δεν υπάρχει ζωνάρι να σφίξεις. Μάλλον βρισκόμαστε στο επόμενο στάδιο της κατάρρευσης όταν δεν υπάρχουν πια παντελόνια».

Μπόρις Πάνκιν, Ρώσος διπλωμάτης, 1992.

 

Β. Όλη η συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στο ποσοστό της ανεργίας (ο λόγος ανέργων προς εργατικό δυναμικό). Και δίκαια βέβαια. Αποσιωπούνται όμως μερικά άλλα σημαντικά σημεία. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται άλλοι τέσσερεις λόγοι (πηλίκα). Πριν προχωρήσουμε, ας θυμηθούμε ότι το 2008 ήταν το έτος εκείνο που το ΑΕΠ άρχισε την καθοδική του πορεία. Επίσης: α) σύμφωνα με τη μεθοδολογία που ακολουθείται, αν κάποιος-α απασχολείται τουλάχιστον μια [sic] ώρα την εβδομάδα θεωρείται ως απασχολούμενος-η και β) είναι παράδοξο ότι ένας-μια ηλικίας άνω των 75, παρότι άνεργος-η δεν προσμετράται ως άνεργος-η, ενώ αν απασχολείται τότε προσμετράται στους απασχολούμενους! Συνέχεια ανάγνωσης

Βραζιλία: σπάζοντας στο δρόμο τους δεσμούς με το αποικιακό παρελθόν

Standard

Βραζιλία: Μια διαμαρτυρία που ξεκίνησε από την αύξηση της τιμής των εισιτηρίων στα δημόσια μέσα μεταφοράς και την αντίθεση στις προκλητικές δαπάνες για το Μουντιάλ του 2014 και πολύ γρήγορα υπερέβη τα αιτήματα αυτά. Σε μια προσπάθεια να καταλάβουμε τον χαρακτήρα της εξέγερσης (και ενώ την Τετάρτη έγινε γνωστό ότι η αύξηση της τιμής των εισιτηρίων ακυρώνεται, μετά τις διαμαρτυρίες), δημοσιεύουμε με μικρές περικοπές το άρθρο της βραζιλιάνας BettyMartins (δημοσιεύθηκε στο www.opendemocracy.net, με τίτλο «Confronting disorder in Brazil», 19.6).H συγγραφέας έχει κάνει σπουδές τέχνης και πολιτισμικής διαχείρισης και ασχολείται με την καλλιτεχνική εκπαίδευση κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων στη Βραζιλία. Έχει ιδρύσει τον οργανισμό DAEP.org.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

 

της Μπέττυ Μάρτινς

μετάφραση: Μάνος Αυγερίδης

 brazilΓεννήθηκα στον Σάο Πάολο, την έβδομη μεγαλύτερη πόλη του κόσμου. Το Λονδίνο, όπου μένω, μοιάζει ακόμα στα μάτια μου σαν χωριό, όπου μπορώ να ζω όπως θέλω, να απολαμβάνω την ελευθερία μου (βέβαια, υπάρχουν σοβαρά ζητήματα με την πολιτική της Μ. Βρετανίας, αλλά δεν θα σταθώ σ’ αυτά σε τούτο το άρθρο). Πραγματικά νιώθω ελεύθερη στην καθημερινότητά μου εδώ.

Η βραζιλιάνικη κουλτούρα είναι ποικιλοτρόπως βουτηγμένη στη διαφθορά και τη βία. Η διαφθορά είναι ενσωματωμένη στη συνείδησή μας: είναι παρούσα στην καθημερινότητα σε τέτοιο βαθμό ώστε καταντάει μια κανονικότητα, μια επικίνδυνη κανονικότητα. Επιπλέον, ψηλαφώντας την πολιτισμική μνήμη της χώρας, εύκολα διακρίνει κανείς τα ίχνη της αποικιοκρατίας, τα οποία πολλές φορές βυθίζουν τον κόσμο σε αυτό που ο βραζιλιάνος παιδαγωγός και φιλόσοφος Πάουλο Φρέιρε όρισε ως «κουλτούρα της σιωπής». Μια κουλτούρα σιωπής δεν σκέφτεται, δεν παράγει. Μια κουλτούρα σιωπής καταναλώνει τα πάντα στο πέρασμά της και αναπαράγει τα ίδια συμπτώματα ξανά και ξανά.

Νιώθω μεγάλη χαρά βλέποντας, έστω από απόσταση, τους Βραζιλιάνους να βγαίνουν στον δρόμο μαζικά και να αγωνίζονται για έναν κοινό σκοπό. Σίγουρα υπάρχουν παλιοί αγωνιστές που παλεύουν εδώ και χρόνια, και νιώθω τυχερή που γνωρίζω κάποιους από αυτούς. Αλλά εκείνο που συμβαίνει τώρα είναι κάτι διαφορετικό. Ίσως, τώρα, μια νέα γενιά σπάει επιτέλους τους δεσμούς με το αποικιακό παρελθόν. Ίσως αυτή η γενιά είναι πιο ελεύθερη από τη δική μου. Ίσως αυτό που έκανε τη διαφορά είναι τα κοινωνικά δίκτυα, τα αποκεντρωμένα social media, τα οποία μέχρι τώρα τουλάχιστον ελέγχονται από τους ίδιους τους πολίτες. Ναι, μπορεί μέσα από αυτά να γινόμαστε αντικείμενο παρακολούθησης, αλλά μπορούμε και να παρεμβαίνουμε. Συνέχεια ανάγνωσης

Στο ρίσκο της κρίσης: η ΕΡΤ, ο Σαμαράς, η Αριστερά

Standard

WEB ONLY: Στο τέλος του ποστ, ο Δημήτρης Χριστόπουλος σχολιάζει την κατάσταση, όπως διαμορφώνεται μετά τη σύσκεψη της Πέμπτης και την αποχώρηση ΔΗΜΑΡ

«Η λιτότητα στην οικονομία και την κοινωνία δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς “λιτότητα στη δημοκρατία”»

συνέντευξη του Δημήτρη Χριστοπούλου

 xristopoulosΑν συστήνω με τον θερμότερο τρόπο το Ρίσκο της κρίσης του Δημήτρη Χριστόπουλου, αναπληρωτή καθηγητή στο Πάντειο, που μόλις κυκλοφόρησε (εκδ. Αλεξάνδρεια), δεν είναι από αβρότητα προς έναν καλό φίλο, καθώς και συνεργάτη των «Ενθεμάτων». Αλλά επειδή θεωρώ το βιβλίο, το πρώτο πολιτικό δοκίμιο του συγγραφέα, μια από τις διαυγέστερες συνεισφορές στη στρατηγική της Αριστεράς (και όχι μόνο της «Αριστεράς των δικαιωμάτων», όπως λέει ο υπότιτλος»), σε όλο το φάσμα: μεταρρυθμίσεις στο κράτος, μεταναστευτικό, ακροδεξιά, «εθνικά ζητήματα», ασφάλεια. Με αφετηρία την υπόθεση της ΕΡΤ –μια υπόθεση που αναδεικνύει κατεξοχήν την έννοια του ρίσκου– συζητήσαμε μαζί του.

Στρ. Μπ.

 Στο βιβλίο, κεντρική είναι η έννοια του ρίσκου. Πώς εκφράζεται στην υπόθεση της ΕΡΤ;

vakaloΗ ιστορία της ΕΡΤ συμπυκνώνει όλες τις επιμέρους πολιτικές διακυβεύσεις της κρίσης και της αναδιάρθρωσης. Είναι η συμπύκνωση της πιο πολυδιάστατης επίθεσης: Επίθεση στην εργασία και την κοινωνία (2.500 απολύσεις), στο Σύνταγμα και τη δημοκρατία. Επίθεση στον πολιτισμό και την αισθητική, στο δημόσιο ως χώρο εκφοράς ιδεών. Τέλος, επίθεση στη μεταπολίτευση, στη θεσμική μνήμη της μεταπολίτευσης με όλα τα θετικά (εκδημοκρατισμός, ελευθερία, πολιτισμός) αλλά και τα αρνητικά (πελατειακές σχέσεις, συντεχνιασμός, προσκόλληση στο κράτος). Αν η ΥΕΝΕΔ είναι ταυτισμένη με τη χούντα, η ΕΡΤ είναι ταυτισμένη με τη μεταπολίτευση, η απαξίωση της οποίας είναι τόσο κρίσιμη γι’ αυτούς που κυβερνάνε σήμερα. Γι’ αυτό και η σύγκρουση έχει εμβληματικά χαρακτηριστικά, για όλους. Και είναι προφανές πως η έκβασή της δημιουργεί ένα κοινωνικό και πολιτικό «δεδικασμένο».

Την πρώτη βδομάδα, η αντίδρασή μας εστιάστηκε στο μαύρο της οθόνης. Πέραν της καταστροφής όμως, οι εμπνευστές του μαύρου κάτι επιθυμούν να δημιουργήσουν. Θα ήθελα να επισημάνω τη «δημιουργική όψη» της νεοφιλελεύθερης αναδιάρθρωσης, όπως και στο βιβλίο: Θέλουν μια μικρή κρατική τηλεόραση, ένα δημόσιο STAR, ένα lowbudget λαϊφστάιλ πρόγραμμα, λίγο σαχλαμάρα, ντεμί ενημέρωση, talk shows – και η ζωή να περνάει. Ας μην ξεχνάμε πως η ευρωπαϊκή κουλτούρα της δημόσιας ραδιοφωνίας και τηλεόρασης αποτελεί εξαίρεση στον παγκόσμιο χάρτη: νησίδα ποιότητας, κοινωνικής ευθύνης, αισθητικής και δημοκρατίας. Και, ως τέτοια, κοστίζει. Αυτή τη βδομάδα μιλάω διαρκώς με ξένους δημοσιογράφους. Όλοι, ανεξαιρέτως, από την πάλαι ποτέ Δυτική Ευρώπη –Γερμανοί, Άγγλοι, Γάλλοι– μας λένε: «Ντρεπόμαστε να πούμε πόσο πιο ακριβές είναι οι δικές μας τηλεοράσεις» σε σχέση με την ΕΡΤ. Το Spiegel εξάλλου το έγραψε για το ARDΣυνέχεια ανάγνωσης

Νεοφιλελευθερισμός και μεγάλη μουσική: έννοιες ασύμβατες

Standard

του Μάρκου Τσέτσου

 tsetsosΗ απόπειρα βίαιης κατάργησης της ΕΡΤ δεν αφορά μόνο την ενημέρωση. Αφορά τον πολιτισμό και, κυρίως, τη μεγάλη μουσική, τη μουσική του Μπαχ, του Μότσαρτ, του Μπετόβεν, του Μπραμς, του Μάλερ, του Σοστακόβιτς και τόσων άλλων. Ελάχιστα έγινε συνειδητό ότι η κατάργηση των Μουσικών Συνόλων της ΕΡΤ (Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα, Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής, Χορωδία) κατέστησε τη χώρα μας τη φτωχότερη μουσικά χώρα της Δύσης. Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα, με τα δέκα εκατομμύρια των κατοίκων της, διαθέτει μόλις τρεις δημόσια χρηματοδοτούμενες και πλήρους σύστασης συμφωνικές ορχήστρες και μία χορωδία: τις Κρατικές Ορχήστρες Αθηνών και Θεσσαλονίκης και την Ορχήστρα και Χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Η δικαιολόγηση είναι γνωστή και αφορά το σύνολο των δημόσιων θεσμών που διαχειρίζονται δημόσια αγαθά: κοστίζουν υπερβολικά στους φορολογουμένους και δεν αποδίδουν (στο κράτος-επιχειρηματία) το οικονομικό πλεόνασμα που «απαιτεί η κοινωνία» από αυτούς. Γνωστό, βεβαίως, είναι και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, η εκχώρηση, δηλαδή, της διαχείρισης των δημόσιων αγαθών στους ιδιώτες.

Στην περίπτωση, ωστόσο, καταργημένων μουσικών σχημάτων όπως τα παραπάνω, τα πράγματα έχουν λίγο διαφορετικά: ουδείς ιδιώτης αναμένεται να τα αγοράσει! Θα αγοράσουν το σύνολο των φυσικών πόρων και των υποδομών παραγωγής και εκμετάλλευσής τους, όχι όμως τη μεγάλη τέχνη και τη μεγάλη μουσική με τους θεσμούς αναπαραγωγής της, τις συμφωνικές ορχήστρες και τις χορωδίες. Συνέχεια ανάγνωσης

Εγκώμιο ενός προδότη

Standard

του Νικόλα Σεβαστάκη

senastakisΈντουαρντ Σνόουντεν. Ένας «προδότης της πατρίδας του» και των κρατικών σκοπιμοτήτων. Αποκάλυψε ένα υπερπρόγραμμα-πέπλο παρακολούθησης εκατομμυρίων επικοινωνιακών δεδομένων. Ένα πλέγμα ελέγχου της αλληλογραφίας, των συζητήσεων, των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων αναρίθμητων πολιτών σε όλο τον κόσμο. Έφερε σε δύσκολη θέση τις αρχές της χώρας του και τον ίδιον τον Πρόεδρο Ομπάμα.

Αποστάτης, λοιπόν. Που ωστόσο δεν αποστάτησε από την «Υπηρεσία Εθνικής Ασφαλείας» και την κυβέρνησή του για χάρη μιας άλλης υπηρεσίας, μιας ξένης κυβέρνησης ή ενός ανταγωνιστικού δικτύου. Αλλά αποφάσισε να αποστατήσει προς την ανθρωπότητα. Να απευθυνθεί στην ανθρωπότητα η οποία, σύμφωνα με μια ισχυρή παράδοση σκέψης, συνιστά ένα αφηρημένο πλάσμα, μια κενή έννοια.

Κάθε φορά όμως που εμφανίζεται από το πουθενά ένας τέτοιος άνθρωπος στον ορίζοντα, ένας «ικανός για θυσία» όπως θα έγραφε ο Γιαν Πάτοτσκα, πολλοί λένε: και τι μας είπε δηλαδή που δεν το ξέραμε; Σε τι μας φώτισε ο έρμος, λες και δεν υποψιαζόμαστε εδώ και χρόνια τη δράση των πολυδαίδαλων δικτύων παρακολούθησης από κρατικές υπηρεσίες, ιδιωτικές εταιρίες, χειριστές δεδομένων; Έτσι βέβαια ακυρώνεται η σημασία αυτών των ετερόδοξων της πράξης και της μαρτυρίας τους. Και πολλοί ανάμεσά μας προσπερνούμε τούτες τις σπάνιες περιπτώσεις αφού τις καταχωρίσουμε ως «άνευ σημασίας» σε σχέση με το μεγάλο κάδρο της πολιτικής και τα στρατηγικά της παιχνίδια.

Προφανώς η απόφαση να πει κανείς «όχι» όταν όλα συνηγορούν στο να μην πει κουβέντα, στο να κρατήσει τον όρκο του, δεν αλλάζει τον κόσμο. Δεν αλλάζει τις δομές εξουσίας, τις ορατές και τις αθέατες. Προσφέρει όμως κάτι πολύτιμο: το θάρρος του «προδότη» αποκαθιστά, έστω προσωρινά, το νόημα των λέξεων. Ο Σνόουντεν μίλησε χαρακτηριστικά για τις «βασικές ελευθερίες» και την «ιδιωτικότητα». Δεν μίλησε γλώσσα ξένη προς το κράτος του, προς τα συνταγματικά κεκτημένα και τον (αμερικανικό) κοινό νου. Με την πράξη του, αυτός ο αφανής άνθρωπος μέσα σε έναν κόσμο φτιαγμένο από σκιές, αποκτά ένα πρόσωπο. Και οι λέξεις του, λέξεις όπως βασικές ελευθερίες και ιδιωτικότητα, κοινόχρηστες και κουρασμένες, ανακτούν στο στόμα του την κριτική τους δύναμη. Συνέχεια ανάγνωσης

Ανθρώπινη φύση. Για έναν κομμουνισμό του πεπερασμένου: Το πρόβληµα των συµµαχιών

Standard

του Ευτύχη Μπιτσάκη

Κυκλοφορεί, αυτές τις μέρες, από τις εκδόσεις Τόπος το καινούργιο βιβλίο του Ευτύχη Μπιτσάκη Ανθρώπινη φύση. Για έναν κομμουνισμό του πεπερασμένου. Βασικό ερώτημα που το διατρέχει είναι αν μπορούν να υπάρξουν βιώσιμες σοσιαλιστικές κοινωνίες, αν αυτές αντιφάσκουν με την ανθρώπινη φύση. Στις 250 σελίδες του, αναλύεται η εμφάνιση της ιδιοκτησίας ως άρνηση της αρχαϊκής κοινότητας, οι αντιθέσεις του καπιταλισμού και ο ρόλος της ανθρώπινης φύσης στο ιστορικό γίγνεσθαι, η οποία διερευνάται με βάση κυρίως τα δεδομένα της νευρολογίας και της ψυχολογίας. Το συμπέρασμα του Ευ. Μπιτσάκη είναι ότι ο άνθρωπος είναι γενετικά κοινωνικό ον, δεν υφίσταται αναλλοίωτη εγωιστική ανθρώπινη φύση, και, συνεπώς, δεν υπάρχει ανθρωπολογικό εμπόδιο για τον σοσιαλισμό. Η ιστορία είναι ένα ανοιχτό πεδίο δυνατοτήτων και, σύμφωνα με τους Μαρξ και Ένγκελς, όρος για την επιβίωση της ανθρωπότητας είναι η επιστροφή στην αρχαϊκή κοινότητα, σε ένα ανώτερο, επιστημονικό και τεχνολογικό επίπεδο. Σε αυτό το πρίσμα, σκιαγραφούνται οι δυσκολίες για το πέρασμα στον σοσιαλισμό και θεμελιώνεται η δυνατότητα ενός κομμουνισμού του πεπερασμένου.

Δημοσιεύουμε το κεφάλαιο που αναφέρεται στις συμμαχίες το οποίο, μετά την αναφορά στις σχετικές θέσεις της Λούξεμπουργκ, του Λένιν και του Γκράμσι καταλήγει στην Ελλάδα του 2013 και τα ζητήματα που θέτει, για όλη την Αριστερά, η προοπτική να σχηματίσει ο ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΜ κυβέρνηση.

EΝΘΕΜΑΤΑ

bitsakisΠοιος θα τα κάνει όλα αυτά; Το τιτάνιο έργο της ιδεολογικής ηγεμονίας, που θα φέρει την εργατική τάξη, τα πληβειακά στρώματα και άλλες κοινωνικές δυνάμεις με το μέρος της επανάστασης; 

Σύμφωνα με τον Μαρξ, η συνείδηση δεν καθορίζει τη ζωή. Η ζωή καθορίζει τη συνείδηση: Αλλά, πρώτον: Η συνείδηση δεν είναι άμεση αντανάκλαση της ζωής, σαν σε καθρέπτη. Διαμεσολαβείται από τις κοινωνικές σχέσεις και την ιδεολογία, προπαντός την κυρίαρχη. Αναδραστικά, η συνείδηση καθορίζει την πράξη του φορέα της. Έτσι, η προοδευτική ιδεολογία «γίνεται υλική δύναμη όταν γίνει συνείδηση των μαζών» (Μαρξ). Αλλά στις σημερινές συνθήκες, τα ιδεολογικά μέσα της αστικής τάξης, όπως και οι αλλοτριωτικές σχέσεις της αστικής κοινωνίας, κάνουν ακόμα πιο δύσκολη τη διαυγή συνειδητοποίηση της κοινωνικής πραγματικότητας: τις αντιφάσεις, τις αιτίες των αντιφάσεων και τους δρόμους της επανάστασης.

Τι θα κάνουμε, λοιπόν; Θα περιμένουμε μοιρολατρικά με σταυρωμένα χέρια τη διαλεκτική της ιστορίας, που θα μας φέρει τα ώριμα φρούτα της, όπως έλεγε η Ρόζα Λούξεμπουργκ;

Η σημερινή κρίση του καπιταλισμού τροφοδοτεί διαμαρτυρίες, κινήματα και εξεγέρσεις. Η Αριστερά, δική μας και διεθνώς, δεν είναι έτοιμη να προτείνει μια επαναστατική διέξοδο. Δεν έχει συγκεκριμένο σχέδιο ούτε για την πρώτη, μεταβατική μορφή –τη σοσιαλιστική κοινωνία– ούτε για τους ενδεχόμενους δρόμους (μορφές) της επαναστατικής διαδικασίας. Αντίστοιχα, η εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα δεν έχουν σήμερα την απαιτούμενη πολιτική ωριμότητα, και απογοητευμένοι από την κατάρρευση του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, δυσπιστούν στα καλέσματα της Αριστεράς. Δεν ξέρουμε τι μορφή θα πάρει η σημερινή εκρηκτική κατάσταση. Για την ώρα, πρέπει να ετοιμαζόμαστε για έναν πόλεμο θέσεων, που κατά τον Γκράμσι απαιτεί τεράστιες θυσίες από μεγάλες μάζες του πληθυσμού, και για τον λόγο αυτό είναι αναγκαία μια πρωτοφανής συγκέντρωση ηγεμονίας. Συνέχεια ανάγνωσης

Αντώνης 1, 2, 3…TheSaga

Standard

WEB ONLY- MONO ΣΤΟ ΜΠΛΟΓΚ ΤΩΝ ΕΝΘΕΜΑΤΩΝ KAI THN ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

 ΠΟ.ΦΘΙ; ΠΟ.ΧΕΙ; ΠΟ.ΜΟΝΑ;

του Λένου Χρηστίδη

Hydra[1]Ο Αντώνης Σαμαράς.

Ξεκίνησα να γράφω αυτή τη φράση και σταμάτησα. Τι να γράψεις μετά το «Ο Αντώνης Σαμαράς»; Πώς να το δεις το θέμα; Σοβαρά; Μα είναι γελοίο. Χαβαλέ; Μα είναι σοβαρό. Να αναλύσεις την γενικότερη πολιτικοοικονομικοκοινωνική συγκυρία ή μήπως να αναφερθείς διεξοδικά στο γεννητικό όργανο της πολυαγαπημένης τους μητέρας ή το αντίστοιχο –αν και αντιδιαμετρικά αντίθετο του Καράμπελα; Ποιος ο ρόλος του Έλληνα λογοτέχνη; Να αναδείξει τη φασιστική επέλαση ή να ακουμπήσει σε κάνα τοίχο με μπύρα στο χέρι και επιμελώς ατημέλητο μαλλί κάνοντας τον τεράστιο ρόκερ που παλιά ήτανε πραγματικά ροκ και επαναστατικά ενώ τώρα πρέπει να κάτσουμε στ’ αυγά μας μην τυχόν και δε μας συμπαθήσουν οι καγκελάριοι και οι μεγαλοτραπεζίτες;

Ας ταξιδέψουμε πίσω στο χρόνο. TimeTravel.

 

ΑΝΤΩΝΗΣ 1: Τα Εξαπτέρυγα (Ιούνιος 1993)

Διαδηλώσεις κατά του Μιλόσεβιτς στο Βελιγράδι. Ο Κλίντον βομβαρδίζει το Κέντρο Πληροφοριών του Σαντάμ στη Βαγδάτη. Το JurassicPark του Spielberg κάνει πρεμιέρα με ρεκόρ εισπράξεων. O Πουνσαλμααγκιίν Οτσιρμπάτ γίνεται ο πρώτος Πρόεδρος που εκλέγεται στη Μογγολία απευθείας απ’ το λαό. (Πόσο αγαπώ το ίντερνετ). Και πάνω απ’ όλα: 30 Ιουνίου 1993. Ιδρύεται η Πολιτική Άνοιξη.

Για να μη χανόμαστε σε λεπτομέρειες. Το έχει ξανακάνει. Συνέχεια ανάγνωσης