Συρία: Το αντίθετο της σιωπής

Standard

της Άμαλ Χανάνο

μετάφραση: Στρ. Μπουλαλάκης

Άμαλ Χανάνο είναι το ψευδώνυμο μιας συριοαμερικανίδας συγγραφέως και μπλόγκερ.  Η Χανάνο επισκέφθηκε το καλοκαίρι του 2011 το Χαλέπι, την πόλη  όπου γεννήθηκε. Τις φλογερές εντυπώσεις και τις σκέψεις της, λίγο μετά την Αραβική Άνοιξη, κατέγραψε σε ένα ημερολόγιο που δημοσίευσε σε δώδεκα συνέχειες στο σάιτ jadaliyya (www.jadaliyya.com). Από καιρό θέλαμε, και έπρεπε να δημοσιεύσουμε, αποσπάσματα. Το κάνουμε σήμερα, τη στιγμή που η κατάσταση στη Συρία έχει πάρει δραματική τροπή, παραθέτοντας το ακροτελεύτιο κομμάτι.

***

Ταρτούς, Συρία, 2007. Φωτογραφία της Λαρίσα Κορόμποβα, από το flickr

Ταρτούς, Συρία, 2007. Φωτογραφία της Λαρίσα Κορόμποβα, από το flickr

Η  ανθοφορία της Αραβικής Άνοιξης, που τόσες ελπίδες γέννησε, μάς έδωσε ένα ματωμένο καλοκαίρι. Και τώρα, το καλοκαίρι αργοσβήνει δραματικά, καθώς το φεγγάρι  του Ραμαζανιού εξαφανίζεται σιγά σιγά. Αλλά, πριν  το τέλος, λίγα λόγια για την αρχή, τα δεκαπέντε παιδιά από την Νταράα, τους γενναίους δικούς μας Μπουαζίζι,* που τόλμησαν να ονειρευτούν ένα μεγάλο όνειρο για όλους τους Σύριους: έγραψαν, τον Μάρτιο στους τοίχους του σχολείου τους: «Ο λαός θέλει την ανατροπή του καθεστώτος». Ίσως οι πιο αληθινές λέξεις που έχουν γράψει όλα τα παιδιά της Συρίας, εδώ και 48 χρόνια. Φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, τους έβγαλαν τα νύχια, ενώ οι απελπισμένοι γονείς τους ικέτευαν για την απελευθέρωση των παιδιών τους. Το έγκλημά τους; Έγραψαν τα λόγια που άκουγαν για εβδομάδες στις τηλεοράσεις, που αντηχούσαν στην Τυνησία και την Αίγυπτο, τα λόγια που είχαν ακούσει να προφέρουν ψιθυριστά οι γονείς τους, πίσω από κλειστές πόρτες και σφραγισμένα παράθυρα. Ήξεραν ότι τα ψεύτικα χαμόγελα που έπρεπε να φορέσουν στο σχολείο δεν ταίριαζαν μ’ αυτές τις λέξεις.  Ήξεραν ότι η Συρία δεν ήταν πλέον ένα μέρος που μπορούσες να παίζεις με λόγια ψεύτικα. Αρνήθηκαν να ζουν σ’ έναν απατηλό κόσμο. Ανέσυραν λοιπόν αυτά τα λόγια από το σκοτάδι και τη σιωπή, σημαδεύοντας τους πέτρινους τοίχους για πάντα. Αυτά τα όμορφα παιδιά, αυτοί οι θαρραλέοι ήρωές μας, πυροδότησαν μια επανάσταση.

Το ημερολόγιό μου τελειώνει εδώ, στο ίδιο μέρος όπου τέλειωσαν και οι ανθισμένες συνθέσεις της νιότης μου. Όταν έγραψα στα αραβικά. Όταν γράψαμε λέξεις που δεν καταλαβαίναμε, λέξεις που αναγκαστήκαμε να ερμηνεύσουμε με τον τρόπο που ήθελαν Εκείνοι. Λέξεις που φτύναμε, όπως οι παπαγάλοι, για να μας πει μπράβο ο δάσκαλος, να μας βάλει καλό βαθμό. Τότε που αντιγράφαμε τους στίχους του τυνήσιου ποιητή Αλ-Σάμπι για ένα δραματικό, παλλόμενο τέλος, κοροϊδεύοντας και τους  δασκάλους και τους εαυτούς μας. Τα σημερινά παιδιά θα θυμούνται τα λόγια αυτά με άλλο νόημα, το πραγματικό νόημα με το οποίο γράφτηκαν σχεδόν εκατό χρόνια πριν. Τα λόγια που έγραψε ο Αλ Σάμπι με γαλάζιο μελάνι τα γράφουν σήμερα τα παιδιά με το αίμα των πατεράδων και των αδελφών τους, με τα πικρά δάκρυα των μανάδων και των αδελφών τους. Δίνουν φωνή στον ψίθυρο των εξαφανισμένων, και τα πνεύματα των νεκρών οδηγούν το χέρι τους. Γράφουν, και τα τραγούδια τους στροβιλίζονται, τυλίγοντάς  τα σε ένα προστατευτικό σύννεφο. Γράφουν, και τα λόγια τους είναι πιο αιχμηρά κι από ξίφος, καθώς τρώνε δακρυγόνα και σφαίρες.

Οι στίχοι του Αλ Σάμπι «Θαρθεί μια μέρα που οι άνθρωποι θα…» δεν αναφέρονται πια σε ένα αφηρημένο παρελθόν ή ένα άγνωστο μέλλον, σε παλιούς ή ανύπαρκτους εχθρούς. Αυτή η –φευγαλέα, παλιότερα– «μια  μέρα» των στίχων του έφτασε: είναι σήμερα. Το πεπρωμένο είναι γραμμένο με αίμα, με σάβανα που τυλίγουν απανθρακωμένα και βασανισμένα σώματα, σ’ έναν τόπο κατεστραμμένο. Και όπως το είχε υποσχεθεί ο ποιητής, το πεπρωμένο πρέπει να εκπληρώνεται, η νύχτα πρέπει να φεγγοβολά, οι αλυσίδες πρέπει να σπάνε.

Ένα τελευταίο μήνυμα από τα δισέγγονα του Ιμπραήμ Χανάνο, τα εγγόνια του Ρυάντ αλ-Τουρκ, τα παιδιά του Μπάρα Σαράγ, τους αδελφούς και τις αδελφές του Ταλ αλ-Μαλούι, του Ιμπαήμ Κασούς και του Ράμι Νάκλε, τις μανάδες και τους πατεράδες των Χάμζα αλ-Χατέμπ και της Ούλα Τζιμπλάουι και όλων των άλλων αγωνιστών της ελευθερίας, προς όλους εκείνους που δολοφόνησαν, ακρωτηρίασαν, βασάνισαν, βίασαν, φυλάκισαν, ταπείνωσαν και τρομοκράτησαν τον λαό της Συρίας, καθώς και σε όλους εκείνους που εξακολουθούν να λένε ότι ο συριακός λαός πρέπει να κυβερνάται από έναν αδίστακτο τύραννο, όλους όσους εξακολουθoύν να πιστεύουν ότι δεν είναι «έτοιμος» για την ελευθερία. Ακούστε, λοιπόν:

Κάθε σταγόνα αίματος, κάθε δάκρυ, κάθε τραγούδι, κάθε βίντεο, κάθε tweet, κάθε λέξη, είναι ο ήχος μιας ακόμα αλυσίδας, που σπάει αμετάκλητα, κρίκο-κρίκο. Οι κρότοι και οι ήχοι αυτοί είναι πιο δυνατοί από τα όπλα και τα τανκς, επειδή είναι το αντίθετο του μίσους, το αντίθετο της καταπίεσης, το αντίθετο της σιωπής. Είναι οι ήχοι της αλήθειας, της δικαιοσύνης, της αγάπης. Αυτοί είναι οι ήχοι του εαυτού μας, καθώς σπάμε τα δεσμά.

* Μοχάμεντ Μπουαζίζι: ο νεαρός πλανόδιος μανάβης που αυτοπυρπολήθηκε τον Δεκέμβρη του 2010 στην Τυνησία, δίνοντας το έναυσμα της εξέγερσης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s