«Για τη γη και με τον Σεντίκ»: Ο άνθρωπος που έγινε σύνθημα

Standard

 ΑΝΤΙΚΛΙΜΑΚΑ

του Κώστα Αθανασίου

antiklimaka2Ο συγγραφέας Ντανιέλ Τσαβαρία είναι πολύ γνωστός και αγαπητός στην Ελλάδα. Ουρουγουανός, με περιπετειώδη ζωή, συνδέθηκε με το αντάρτικο της Κολομβίας και αναγκάστηκε να κάνει αεροπειρατεία για να αποφύγει τη σύλληψη, καταφεύγοντας στην Κούβα. Λογοτεχνία άρχισε να γράφει μετά τα πενήντα του. Στην Ελλάδα, όλα του τα βιβλία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Opera, σε μετάφραση του Κρίτωνα Ηλιόπουλου.

Ο Τσαβαρία δηλώνει πάντα κομμουνιστής και επαναστάτης. «Εγώ δεν είμαι άνθρωπος που αλλάζω τις ιδέες σαν τα πουκάμισα. Εγώ θα πεθάνω με αυτό που πίστευα πάντα», έλεγε ο, 79χρονος σήμερα, Τσαβαρία στη συνέντευξή του στην εκπομπή Κεραίες της εποχής μας της ΕΡΤ, στη Μικέλα Χαρτουλάρη και τον Ανταίο Χρυσοστομίδη. Έτσι, ίσως δεν προκαλεί έκπληξη η είδηση που κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο ότι ο Τσαβαρία γράφει ένα μυθιστόρημα που θα στηρίζεται στη ζωή του Ραούλ Σεντίκ.

Ο, γεννημένος το 1925, Ραούλ Σεντίκ ήταν ένας από τους ιδρυτές των Τουπαμάρος, στην Ουρουγουάη, μαζί με τον νυν πρόεδρο της χώρας, τον Πέπε Μουχίκα και άλλους. Χρόνια αγωνιστής του κινήματος, το 1963 αναγκάστηκε να περάσει στην παρανομία. Οι κινητοποιήσεις των εργατών και των εργατών γης, το επόμενο διάστημα, δονούνται από το σύνθημα «Για τη γη και με τον Σεντίκ», μιας και ο Ραούλ Σεντίκ έχει μετατραπεί ήδη σε μυθικό, συμβολικό πρόσωπο του κινήματος. Το 1965 ιδρύεται το Κίνημα Εθνικής Απελευθέρωσης Τουπαμάρος. Στο πρώτο τους συνέδριο, ο Σεντίκ εκλέγεται μέλος της τριμελούς Γραμματείας.Τα επόμενα χρόνια, οι Τουπαμάρος θα σημαδέψουν την πολιτική ζωή της Ουρουγουάης, κορυφώνοντας τη δράση τους τη διετία 1970-71. Το 1971, μετά την εντυπωσιακή απόδραση 111 Τουπαμάρος (μεταξύ των οποίων και ο Σεντίκ) από τη φυλακή της Πούντα Καρέτας, η κυβέρνηση εξαπολύει ένα μεγάλο κύμα καταστολής, που εντείνεται το 1972, οδηγώντας σιγά σιγά τους Τουπαμάρος στην ήττα.

Το ξημέρωμα της 1ης Σεπτεμβρίου του 1972, ο Ραούλ Σεντίκ δέχεται μια σφαίρα στο πρόσωπο, σε μάχη στο Μοντεβιδέο, και συλλαμβάνεται. Από τότε, αυτός και τα άλλα μέλη της ηγεσίας των Τουπαμάρος ζουν κυριολεκτικά σε μια τρύπα, στην πιο σκληρή απομόνωση, για 11-12 χρόνια. Ο Σεντίκ απελευθερώθηκε τελικά το 1985, με τη γενική αμνηστία. Πέθανε στο Παρίσι το 1989, χωρίς να προλάβει να δει τον παλιό του σύντροφο, τον Πέπε Μουχίκα, πρόεδρο της χώρας.

Ο Χόρχε Σαμπάλσα, επίσης μέλος της ηγεσίας των Τουπαμάρος, έγραψε πως ο Σεντίκ, όπως ο Τσε, πίστευε πως «η επανάσταση είναι ουσιαστικά ένα φαινόμενο της συνείδησης», για να προσθέσει ότι «ο Ραούλ Σεντίκ ποτέ δεν επέτρεψε στον εαυτό του να αλυσοδεθεί από δόγματα και επίσημες εκδοχές».

Ο Ντανιέλ Τσαβαρία, μια γοητευτική μορφή και φλογερός αφηγητής, ένας κλασικός παραμυθάς του παλιού καιρού, παθιάζεται πάντα όταν μιλάει για πολιτική. Μεγάλος σε ηλικία, κουρασμένος ίσως, αλλά μπορεί να μιλάει  ώρες για τα πράγματα που αγαπάει: τις αρχαιοελληνικές τραγωδίες, τη λογοτεχνία, την Κούβα, τη δικαιοσύνη και τους αγώνες γι’ αυτήν, την επανάσταση. Η συνάντηση μαζί του είναι κάτι που δεν ξεχνιέται εύκολα. Ο Τσαβαρία τιμήθηκε το 2010 με το Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας στην Κούβα. Το ίδιο βραβείο πήρε για το 2012 ο Λεονάρδο Παδούρα, συγγραφέας γνωστός στην Ελλάδα, από τα αστυνομικά του και από τον Άνθρωπο που αγαπούσε τα σκυλιά.

Ωστόσο, οι δύο μεγάλοι συγγραφείς της Κούβας έχουν συγκρουστεί δημόσια, όταν ο Τσαβαρία υποστήριξε ότι στην Κούβα ουδέποτε έγιναν διωγμοί των ομοφυλόφιλων, απλώς υπήρχαν διακρίσεις εις βάρος τους από μια κοινωνία και από ανθρώπους που δεν είχαν εξοικείωση με αυτό το θέμα, από αντάρτες («μπαρμπούδος») που είχαν κατέβει μόλις από το βουνό. Σε πολύ έντονο τόνο, ο Λεονάρδο Παδούρα πήρε το μικρόφωνο και απάντησε στον Τσαβαρία, μιλώντας για τις απολύσεις από τη δουλειά  και τις φυλακίσεις των ομοφυλοφίλων σε ειδικά στρατόπεδα (UMAP) τη δεκαετία του ’60 και του ’70, «πολλά χρόνια αφότου οι μπαρμπούδος είχαν κατεβεί απ’ τα βουνά». Να υπενθυμίσουμε ότι ο ίδιος ο Φιντέλ Κάστρο, μιλώντας το 2010 στη μεξικανική εφημερίδα Λα Χορνάδα, αναγνώρισε το γεγονός των διώξεων, κάνοντας αυτοκριτική και αναλαμβάνοντας προσωπικά την ευθύνη γι’ αυτές.

Το γνωστό δίλημμα τελικά επιβιώνει ακόμη και σήμερα: Όταν μιλάμε φροντίζουμε να μη δίνουμε όπλα στον εχθρό της επανάστασης ή η αλήθεια είναι πάντα επαναστατική; Τελικά, όσο κι αν κάθε τόσο όλα δείχνουν πως το δίλημμα απαντιέται οριστικά, φαίνεται πως πάντα θα επανέρχεται.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s