Η σιωπή της παντόφλας

Standard
ΟΡΑΤΑ ΚΑΙ ΑΟΡΑΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΑΟΡΑΤΟΥΣ ΡΟΜΑ-3

του Αλεξάντρ Ρομανές

μετάφραση: Μαρία Καλαντζοπούλου

Φωτογραφία του Ευθύμιου Μελεγκίδη

Φωτογραφία του Ευθύμιου Μελεγκίδη

Όταν οι πολιτικοί ιθύνοντες της Γαλλίας πάψουν να είναι εμμονικά προσκολλημένοι στην επανεκλογή τους, όταν σταματήσουν να επιθυμούν να ικανοποιήσουν όλο τον κόσμο, και ιδιαίτερα αυτούς που σκέφτονται με αξιοθρήνητο τρόπο, όταν θελήσουν να κυβερνήσουν και όχι να παραμένουν διαρκώς στην εξουσία, όταν, τελικά, αποκτήσουν το κουράγιο να χτυπήσουν το χέρι στο τραπέζι και να πάρουν στιβαρές αποφάσεις γιατί το ποτήρι έχει ξεχειλίσει, τότε θα σημάνει η αρχή της αλλαγής.

Γιατί, αν εξαιρέσουμε μερικούς υψηλόφρονες άντρες και γυναίκες, μεγάλη μερίδα της πολιτικής τάξης κλίνει ακόμα περισσότερο προς τα δεξιά, εκλαϊκεύοντας τις μαύρες ιδέες του Εθνικού Μετώπου [Front National]. Αν πούμε «ψηφίζετε ανθρώπους που προκάλεσαν την καταστροφή της δεκαετίας του 30», μας απαντούν «Ας μιλήσουμε για προβλήματα του σήμερα». Εντάξει λοιπόν, ας μιλήσουμε γι’ αυτά.

Μαζί με την Ντέλια, τη σύζυγό μου, διευθύνω μια μικρή επιχείρηση, το Τσιγγάνικο Τσίρκο Ρομανές. Έχουμε περίπου δεκαπέντε υπαλλήλους, έχουμε και δύο άτομα για δουλειά γραφείου. Η Ντέλια μου λέει: «Δύο άτομα μόνο για όλη τη χαρτούρα, δεν είναι αρκετά. Θα έπρεπε να πάρουμε κι ένα τρίτο». Τρία άτομα σ’ ένα γραφείο για να διαχειριστούν μια επιχείρηση 15 εργαζόμενων, είναι τρέλα. Το τσίρκο υπήρξε η τελευταία δραστηριότητα που λειτούργησε με ποιητικό τρόπο. Σήμερα, κάτι τέτοιο δεν είναι πια δυνατό.

Ήθελα η κόρη μου, η Αλεξάνδρα, να λάβει άδεια – χρειάζεται άδεια για να κάνεις τσίρκο. Μου απαντούν: «Έχει απολυτήριο λυκείου;» Επομένως, χρειάζεται απολυτήριο λυκείου για να κάνεις τσίρκο. Η κόρη μου μιλά πέντε γλώσσες και ξέρει να κάνει γύρω στα δώδεκα νούμερα στο τσίρκο, κάνουμε δε τσίρκο εδώ και αιώνες. Αλλά δεν έχει απολυτήριο. Τους απάντησα: «Εγώ, προσωπικά, δεν πήγα ποτέ σχολείο. Αλλά έχω εκδώσει τρεις ποιητικές συλλογές στον Γκαλιμάρ, ετοιμάζεται και η τέταρτη, παίζω μουσική μπαρόκ με ούτι και μιλώ τέσσερις γλώσσες».

Ανοησίες. Ο Ερίκ Τσιοττί [μέλος της Εθνοσυνέλευσης της Γαλλίας, βουλευτής της περιοχής των Παραθαλάσσιων Άλπεων στα νοτιοανατολικά και μέλος του κεντροδεξιού κόμματος Ένωση για ένα Λαϊκό Κίνημα (Union pour un Mouvement Populaire/UMP) που κυριαρχεί στη συγκεκριμένη περιφέρεια] μας λέει, χαμογελώντας και με απαλή φωνή, πως η παραβατικότητα δεν σχετίζεται με τη φτώχεια. Πόση ανηθικότητα! Αν αυτός ο κύριος έχει γυναίκα και παιδιά, τους λυπάμαι… Ο υπουργός [Εσωτερικών, μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος] Μανουέλ Βαλς, μας λέει πως εμείς οι Τσιγγάνοι δεν επιθυμούμε να ενσωματωθούμε. Του δίνω χίλια δίκια. Βρισκόμαστε στη Γαλλία εδώ και πέντε αιώνες και, είναι αλήθεια, δεν έχουμε ακόμα ενσωματωθεί. Θέτω το εξής ερώτημα σε όλους όσους μας δείχνουν με το δάχτυλο: Πόσοι και πόσες σ’ αυτή τη χώρα είναι απόλυτα σύμφωνοι μ’ αυτό που εννοείται ως ενσωμάτωση; Να πηγαίνει δηλαδή κανείς στο σχολείο μέχρι τα 21-22 του χρόνια, να περνά στην ανεργία στα 50 του, να κατοικεί σε ακατάλληλες συνθήκες, να εργάζεται για ένα μισθό πείνας, να κλείνεται μέσα στους τέσσερις τοίχους ενός γραφείου, να περνά καθημερινά δύο ώρες μέσα σε μεταφορικά μέσα, με εκατομμύρια άνεργους, με αγρότες και νέους που αυτοκτονούν όλο και περισσότερο, πλούσιους που γίνονται πλουσιότεροι και φτωχούς που γίνονται φτωχότεροι; Σήμερα, εμείς, οι Τσιγγάνοι, που μας αποκαλούν Ρομά από άγνοια ή ανοησία, δεν μπορούμε πια να ταξιδέψουμε, παρόλο που ένα μεγάλο μέρος της κοινότητας δεν επιθυμεί να εγκαταλείψει τον νομαδικό τρόπο ζωής. Γι’ αυτούς που το επιθυμούν να βγουν –γιατί υπάρχουν τέτοιοι–, το ερώτημα έχει τεθεί. Τι θέλουν; Ένα κεραμίδι πάνω απ’ το κεφάλι τους ή τον έναστρο ουρανό;

Σήμερα δεν μπορούμε πια να αλλάζουμε τόπο γιατί μας απαγορεύουν να σταθούμε οπουδήποτε. Αν σταματήσω δίπλα σ’ ένα ποτάμι, στη σκιά ενός δέντρου, αυτό απαγορεύεται. Τι έγκλημα! Συχνά μας ρωτούν: Γιατί, απλά, να μην εγκαταλείψουμε τη νομαδική ζωή; Έχω μια απάντηση, δεν ισχυρίζομαι ότι έχω δίκιο, αλλά, στο σύμπαν, τα πάντα κινούνται.

Ο πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, που κάθε άλλο παρά εθνική είναιαφού εκατομμύρια άντρες και γυναίκες δεν εκπροσωπούνται σ’ αυτήν, ο Κλωντ Μπαρτολόν [σοσιαλιστής], λέει πως πρέπει να τιμωρούνται οι γυναίκες που ζητιανεύουν μ’ ένα μωρό στην αγκαλιά. Αντί να πει πως η Ευρώπη έχει συγκεντρώσει ένα σημαντικό χρηματικό ποσό για να βοηθήσει τους Τσιγγάνους που έχουν επιχειρηματικά σχέδια και προέρχονται από την ανατολική Ευρώπη. Πού πάνε αυτά τα χρήματα; Τι γίνονται; Τι ανηθικότητα – θα ’λεγε κανείς ότι ζούμε στην εποχή των Αθλίων του Βίκτωρα Ουγκώ.

Η κ. Ναγιά Βαλώ-Μπελκασέμ, υπουργός των Δικαιωμάτων των γυναικών, θέλει να τιμωρήσει τους άντρες που επισκέπτονται πόρνες. Ας αρχίσει από τον περιορισμό της φτώχειας. Αυτή τη στιγμή στο Παρίσι, στις πιο περιφερειακές γειτονιές, υπάρχουν εκατοντάδες κορίτσια που προέρχονται από την ανατολική Ευρώπη. Τα αφήνουν σ’ αυτές τις γειτονιές, καθημερινά, άντρες που οδηγούν τεράστια μαύρα αυτοκίνητα. Γιατί δεν σταματά η αστυνομία αυτά τα οχήματα που βγάζουν μάτι; Αν αρκούσε ένας νόμος για να καταστείλει τις σεξουαλικές ενορμήσεις των αντρών, θα το γνωρίζαμε προ πολλού.

Απάνθρωπο. Ίσως πρέπει να εξηγήσουμε ότι όσο και να ανατρέξουμε στον χρόνο, είμαστε νομάδες και προερχόμαστε από τον Βορρά της Ινδίας, αλλά στη Ρουμανία μας υποχρέωσαν διά της βίας σε μόνιμη εγκατάσταση. Αυτό δεν έχει την παραμικρή σχέση μ’ αυτό που ζούμε στη Γαλλία. Οι Ρουμάνοι, που είχαν χιούμορ, έλεγαν: «Αυτοί οι άνθρωποι είναι παράξενοι, βάζουν τα άλογα μέσα στα διαμερίσματα, αλλά άντρες και γυναίκες μένουν έξω».

Σε όλον τον Τύπο, δημοσιεύονται δημοσκοπήσεις εναντίον μας. Κάνουν λάθος, γιατί πολύ λίγοι άνθρωποι γνωρίζουν αυτό που βιώνουμε στην ανατολική Ευρώπη. Στην οικογένεια της γυναίκας μου, δυο εικοσάχρονα αγόρια σκοτώθηκαν στη μέση του δρόμου. Η ξαδέλφη της γεννά, της λένε: «Το παιδί γεννήθηκε νεκρό». Ζητά να το δει, δεν το βλέπει ποτέ. Είναι αδύνατον, όταν είμαστε τσιγγάνοι «Ρομά» [της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης] να αποκτήσουμε δουλειά. Κορίτσια 14 ετών οδηγούνται διά της βίας στα νοσοκομεία και υποβάλλονται σε στείρωση.

Στην ανατολική Ευρώπη, τείνουμε να γίνουμε οι Εβραίοι της δεκαετίας του 30. Είναι πολύ χειρότερα κι απ’ αυτά που γνωρίσαμε ζώντας στα λεγόμενα κομμουνιστικά καθεστώτα. Ζητάμε από τους Γάλλους να μας πουν τι σκέφτονται για τα στρατόπεδα φτώχειας που βρίσκονται μπροστά στα σπίτια τους: Είναι εξοργισμένοι κι εγώ τους καταλαβαίνω· αλλά αυτή την κατάσταση, είναι η ίδια η Γαλλία που την έχει δημιουργήσει. Καταρχάς, στη Γαλλία, οι Τσιγγάνοι από την ανατολική Ευρώπη είναι γύρω στους 17.000, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία. Αν αφαιρέσουμε τις γυναίκες, τα παιδιά, τους ηλικιωμένους, μένουν 3.000-4.000 άντρες που δεν ζητούν παρά δουλειά, αλλά η Γαλλία τους το απαγορεύει. Θα αναλάμβαναν δουλειές που οι Γάλλοι δεν θέλουν να κάνουν, αλλά υπάρχει η πολύ διαδεδομένη σκέψη: Αν τους αφήσουμε να εργαστούν, αυτό θα δημιουργήσει ρεύμα νέας ζήτησης, πράγμα απολύτως εσφαλμένο.

Σχετικά με την πολεμική γύρω από τη λέξη «ενσωμάτωση», θα έπρεπε, όπως και σε καιρό πολέμου, να ρίξουμε επιτέλους τις μάσκες. Επιτέλους, λίγη ειλικρίνεια. Η Μαρίν Λε Πεν, κι όλοι όσοι της κάνουν τα γλυκά μάτια –και είναι πολλοί– δεν λένε και λίγες ανοησίες. Η ανοησία προέρχεται επίσης κι από κάποιους που θεωρούνται ειδικοί στα θέματα των τσιγγάνων.

Σχετικά με την «υπόθεση Λεονάρντα» (της νεαρής δεκαπεντάχρονης Τσιγγάνας που ήλθε απ’ το Κόσοβο και οδηγήθηκε ξανά στα σύνορα απ’ την αστυνομία αν και ζούσε στη Γαλλία εδώ και πέντε χρόνια – της έλειπαν μόλις δύο μήνες για να λάβει οριστικά άδεια παραμονής στη Γαλλία), θα ανακαλέσω απλώς τον Γκάντι που δεν υπήρξε ποτέ επικίνδυνος επαναστάτης: «Όταν ένας νόμος δεν είναι αξιοσέβαστος, δεν τον σέβομαι».

Αντί να μας δείχνουν με το δάχτυλο και να μας κατηγορούν οι άνθρωποι με τις μαύρες ιδέες θα μπορούσαν να πετάξουν στα σκουπίδια τους δύο «χρυσούς οδηγούς» που όλοι οι κάτοικοι αυτής της χώρας έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους: τον αστικό και τον εργατικό κώδικα. Γιατί ζούμε σ’ έναν ωκεανό από νόμους. Και χωρίς να περιοριστούν τα κοινωνικά προγράμματα, γιατί υπάρχουν πολλοί φτωχοί σ’ αυτή τη χώρα που βαδίζει, δυστυχώς, με μεγάλο διασκελισμό προς απάνθρωπες καταστάσεις. Θα’ πρεπε οι πολίτες αυτής της χώρας να ενημερώνονται σωστά. Να ξυπνήσουν, γιατί η σιωπή της παντόφλας συνοδεύει χωρίς έλεος τον εκκωφαντικό ήχο του βήματος της μπότας.

Ο Αλεξάντρ Ρομανές είναι ποιητής, ουτίστας μπαρόκ μουσικής, διευθυντής τσιγγάνικου τσίρκου «Ρομανές» (www.cirqueromanes.com)

Το κείμενο] δημοσιεύτηκε στη «Liberation», στις 18.10.2013 (http://www.liberation.fr/societe/2013/10/17/le-silence-des-pantoufles_940393).

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Η σιωπή της παντόφλας

  1. Ο ΜΥΘΟΣ ΤΩΝ ΦΤΩΧΩΝ ΠΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΦΤΩΧΟΤΕΡΟΙ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΛΟΥΣΙΩΝ ΠΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΟΙ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s