Αντρέ Σιφρίν: έξαψη και ενθουσιασμός

Standard

Αντρέ Σιφρίν, ο γίγαντας των εκδόσεων -2

 του Ντ. Ντ. Γκάτενμπλατ

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

 8-shifrinΠροσπαθήστε να φανταστείτε τον κόσμο μας χωρίς τα έργα του Νόαμ Τσόμσκυ, της Μαργκερίτ Ντυράς, της Μπάρμπαρα Έρενραϊχ, του Μισέλ Φουκώ, του Έντουαρντ Σαΐντ ή του Στατζ Τέρκελ. Έτσι θα αποκτήσετε μια αίσθηση του αντίκτυπου που είχε στην πνευματική ζωή του καιρού μας ο Αντρέ Σίφριν. Ως εκδότης του Pantheon Books, εξέδωσε όλους αυτούς τους συγγραφείς, που δεν αποτελούν παρά ένα μικρό δείγμα ενός μακρότατου καταλόγου που περιλαμβάνει επίσης τον Χούλιο Κορτάσαρ, τη Σιμόν ντε Μπωβουάρ, τον Ρ. Ντ. Λαινγκ, τον Γκούναρ Μύρνταλ, τον Ζαν-Πωλ Σαρτρ και τον Γκύντερ Γκρας, του οποίου το πολύ επιτυχημένο μυθιστόρημα Το τενεκεδένιο ταμπούρλο ήταν, το 1962, ένα από τα πρώτα αποκτήματα του Σίφριν.

Η δουλειά στις εκδόσεις Pantheon αποτέλεσε για μένα ένα ολοκληρωτικό, εκπαιδευτικό βάπτισμα στην αμερικανική και την ευρωπαϊκή πνευματική ζωή. Από  όσους δούλευαν στον Pantheon –ακόμα κι απ’ τους πιο χαμηλόβαθμους βοηθούς– αναμενόταν, όχι μόνο να κάνουν όλα όσα ήταν απαραίτητα για την έκδοση ενός βιβλίου, αλλά και να το διαβάζουν. Και μη νομίζετε ότι μας ήθελαν απλούς θεατές των εξελίξεων. Όταν μια φορά ρώτησα τον Αντρέ αν μπορώ να φύγω νωρίτερα απ’ τη δουλειά για να πάρω μέρος σε μια συνάντηση ανθρώπων του εκδοτικού χώρου για την CISPES (Επιτροπή Αλληλεγγύης στον λαό του Ελ Σαλβαδόρ), όχι μόνο με άφησε, αλλά ήρθε μαζί μου. Εντός του γραφείου, άνθρωποι όπως ο Τομ Έγκελχαρτ και η Σάρα Μπέρστελ ήταν πάντοτε πρόθυμοι να συζητήσουν για τις ιστορικές ρίζες των σύγχρονων πολιτικών πραγμάτων ή  τη σχέση μεταξύ πολιτικών και λογοτεχνικών κινημάτων. Ακόμα και οι επίσημες εκδηλώσεις μας τις τύλιγε  μια πνευματική αίγλη — ακόμα θυμάμαι την πρώτη μου συνάντηση με τον Αλεξάντερ Κόκμπερν (αγκαζέ με την Λάλυ Ουέιμαουθ, τότε!) στο πάρτυ που κάναμε όταν κυκλοφόρησε το Καλύπτοντας το Ισλάμ του Έντουαρντ Σαΐντ, στην περιμετρική βεράντα του δαιδαλώδους διαμερίσματος του Αντρέ και της Έλενας στο Upper West Side.[1]

Όπως φαίνεται και στη φωτογραφία των Νew York Times, ο Αντρέ ανέδιδε φανερά έναν ευρωπαϊκό «αέρα» — παρότι, μιας και η φωτογραφία είναι ασπρόμαυρη, θα πρέπει να φανταστείτε τη μωβ ή καφέ γραβάτα, που φορούσε πάντοτε πάνω από ένα κίτρινο πουκάμισο. Γόνος μεγάλης εκδοτικής οικογένειας, ο Αντρέ έβλεπε την εκδοτική δραστηριότητα ως λειτούργημα, και όχι ως επιχείρηση. Όχι ότι ήταν αντίθετος στο να βγαίνει κέρδος — εμένα, ας πούμε, με αγάπησε όσο ποτέ όταν, ψάχνοντας στο υπόγειο του Random House για βιβλία χωρίς δικαιώματα, επέστρεψα με το WPA Guide to New York City. Παρ’ όλα αυτά, του ήταν συχνά δύσκολο να καταλάβει πως όσοι συμμερίζονταν το πάθος του για τις ιδέες δεν είχαν πάντα και την οικονομική άνεση να το απολαμβάνουν.

Όταν τελικά έφυγα από τον Pantheon –εν μέρει γιατί με είχε απογοητεύσει η πεισματική αδιαφορία του Αντρέ για την αμερικανική λογοτεχνία, αλλά κυρίως γιατί ήμουν νέος και βιαστικός, και ο χώρος των εκδόσεων μου φαινόταν απελπιστικά αργός– ο χωρισμός μας ήταν πικρός. Μα τώρα, κοιτώντας προς τα πίσω, αυτό που δεν μπορώ να ξεχάσω είναι η φυσική του ευγένεια, το πολιτικό του θάρρος και, πάνω απ’ όλα, η απίστευτη πνευματική του ενέργεια, η ικανότητά του να εξάπτεται και να ενθουσιάζεται.


[1]    Περιοχή ακριβής κατοικίας στο Μανχάταν, με καλλιτεχνική-πολιτιστική ταυτότητα (Σ.τ.Μ).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s