Ο Συνήγορος του Πολίτη και οι «φίλοι» του

Standard

 του Βασίλη Καρύδη

Διαμαντής Διαμαντόπουλος, "Καρπούζια" (λεπτομέρεια)

Διαμαντής Διαμαντόπουλος, «Καρπούζια» (λεπτομέρεια)

Ο φίλος Δημήτρης Χριστόπουλος θεώρησε τη συγκυρία κατάλληλη για να δημοσιοποιήσει μια εφ’ όλης της ύλης σκληρή κριτική στην Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Πολίτη» («Πού βαδίζει ο Συνήγορος του Πολίτη;», «Ενθέματα» της Αυγής 8.12.2013), με πλήθος χαρακτηρισμών και αξιολογικών κρίσεων. Με δυσκολία όμως διακρίνει κανείς στο κείμενο επιχειρήματα ή ακόμη περισσότερο τη στοιχειώδη τεκμηρίωση των ισχυρισμών.

 Ο Συνήγορος επιζητά την κριτική, ιδίως όταν προέρχεται από καλόπιστους επιστήμονες, έγκυρους ειδικούς, έμπειρα στελέχη της διοίκησης, σοβαρό δημοσιογραφικό ρεπορτάζ. Ούτε διστάζει να διαπιστώσει ότι το αίτημα κοινωνικής δικαιοσύνης κυριαρχεί στις αναφορές των πολιτών, αντανακλώντας την κοινωνική κόπωση (ετήσια Έκθεση 2012). Αναγνωρίζει επίσης τους δικούς του περιορισμούς και ενδεχόμενες ανεπάρκειες και αστοχίες. Επιχειρεί αναπροσανατολισμούς στις νέες δυσχερείς συνθήκες, προσπαθώντας να γίνει πιο αποτελεσματικός και χρηστικός για τους πολίτες και τη διοίκηση, αξιοποιώντας την «εξ επαφής» εξοικείωση με τις πρωτόγνωρες δυσκολίες των αναφερομένων πολιτών. Ταυτόχρονα, παραμένει ένας θεσμός που διαθέτει την «έξωθεν καλή μαρτυρία» στη χώρα αλλά και στους διεθνείς οργανισμούς, υπερασπίζοντας ως κόρη οφθαλμού τη λειτουργική του ανεξαρτησία erga omnes. Αυτό δεν γίνεται πάντα και από όλους κατανοητό ή και αποδεκτό. Όπως μάλλον συμβαίνει με τον Δ.Χ., ο οποίος επιλέγει «να χαλάσουμε τις καρδιές μας» για το καλό του Συνηγόρου. Ας χαλάσουμε λοιπόν τις καρδιές μας (όχι ευχαρίστως) για το καλό του πολίτη, της χειμαζόμενης κοινωνίας και των θεσμών. Με επιχειρήματα όμως. Γιατί αυτό είναι το ζητούμενο. Και εξηγούμαι.

1. Υποτίθεται ότι ο αρθρογράφος εξανέστη διατρέχοντας τις θεματικές του πρόσφατου συνεδρίου για τα δεκαπέντε χρόνια από την ίδρυση της Αρχής. Κατ’ αρχάς προξενεί εντύπωση ότι το έργο, η φύση και οι λειτουργίες ενός θεσμού κρίνονται από το πρόγραμμα ενός συνεδρίου. Ανεξάρτητα όμως από αυτό, ο Δ.Χ. δεν μπήκε στον κόπο να ενημερώσει τον αναγνώστη ποιες ήταν οι περίφημες θεματικές. Αναγκαστικά λοιπόν τις παραθέτω:

Ενότητα Α΄: «Θεσμικά αντίβαρα και ισορροπία των εξουσιών. Ο Συνήγορος του Πολίτη στο συνταγματικό σύστημα».

Ενότητα Β΄: «Διαμεσολάβηση και χρηστή διοίκηση. Ο Συνήγορος του Πολίτη ως καταλύτης διοικητικής μεταρρύθμισης».

Ενότητα Γ΄: «Κράτος δικαίου και ανθρώπινα δικαιώματα. Η εγγυητική λειτουργία του Συνηγόρου του Πολίτη».

Στρογγυλή Τράπεζα: «Οι σχέσεις κράτους και πολίτη στην εποχή της κρίσης»

Οπότε, μένω με την απορία: Εάν ο Δ.Χ. ήταν υπεύθυνος για την κατάρτιση του προγράμματος, τι θα πρόσθετε και τι θα αφαιρούσε σ’ αυτές τις θεματικές για να μην εξεγερθεί η συνείδηση του έναντι ενός in vitro Ombudsman, όπως καταγγέλλει;

2. Ο αρθρογράφος υποτίθεται ότι προλαβαίνει ενστάσεις τύπου «Μήπως είσαι άδικος; […] Δες τη δουλειά που γίνεται» για να απαντήσει μάλλον αυτάρεσκα: «Το ότι μια δουλειά γίνεται, δεν σημαίνει ότι υπολογίζεται κιόλας». Επομένως, καθόλου δεν ενδιαφέρει ότι το 2013 φαίνεται να είναι το έτος με τον μεγαλύτερο αριθμό αναφορών πολιτών στον Συνήγορο από την ίδρυση του. Ούτε ότι εκεί που διαπίστωσε βασιμότητα , η διαμεσολάβηση της Αρχής ήταν επιτυχής στο 80% των υποθέσεων επιλύοντας το πρόβλημα του πολίτη. Αυτή η «πληβειακού» τύπου καθημερινή δουλειά για την επίλυση προβλημάτων της καθημερινότητας φαίνεται να απάδει στον προβληματισμό του αρθρογράφου. Ούτε προφανώς τον απασχολεί ότι μόλις προχθές η Αυγή προβάλλει την επιτυχή παρέμβαση της Αρχής σε τέτοια «πληβειακά» προβλήματα («Χρειάστηκε ο Συνήγορος για να ξαναδώσουν ρεύμα σε μακροχρόνια άνεργο», Η Αυγή, 10.12.2013, σ. 8. Πρβλ. και «Κεραυνοβολεί τη ΔΕΗ ο Συνήγορος του Πολίτη», Ελευθεροτυπία, 11.12.2013, σ. 31).

3. Ο Δ.Χ. υποτίθεται ότι «ούτε θυμάται» πόσο καιρό έχει ο Συνήγορος να αναδείξει κάποια «υπόθεση» που απασχόλησε τον δημόσιο λόγο. Εδώ πράγματι εντυπωσιάζει η κοντή μνήμη του αρθρογράφου. Γιατί μόλις τον Σεπτέμβριο του 2013, η Ειδική Έκθεση του Συνηγόρου για τη ρατσιστική βία αποτέλεσε το πρωτοσέλιδο αυτής της εφημερίδας, ενώ αναδείχθηκε επαρκώς στο σύνολο σχεδόν των μέσων. Επίσης, αξιοποιήθηκε θεσμικά με ρητή και εκτενή αναφορά στο πόρισμα της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛΑΣ σχετικά με την εξουδετέρωση τέτοιων θυλάκων στην αστυνομία. Η Αρχή προσκλήθηκε επανειλημμένα στη Βουλή για να συμβάλει στον σχετικό προβληματισμό. Ειλικρινά, δυσκολεύομαι να διακρίνω το «κώμα πολιτικής ακινδυνότητας» (sic) που προσάπτει στο θεσμό ο αρθρογράφος.

4. Υποτίθεται ότι ο Δ.Χ. στενοχωριέται γιατί ο Συνήγορος έχει χάσει σημαντικό τμήμα του κύρους του. Προφανώς, διαθέτει μυστικές δημοσκοπήσεις. Αλλιώς δεν εξηγείται η εκ μέρους του αγνόηση της Έκθεσης της «Διεθνούς Διαφάνειας» (Φεβρουάριος 2012), όπου, εξετάζοντας δώδεκα θεσμικούς πυλώνες ως προς την αντίσταση τους στη διαφθορά, αναδεικνύει ως ισχυρότερους τις εκλογές και τον Συνήγορο του Πολίτη. Αναφέρεται συγκεκριμένα: «Η άρτια θεσμοθέτηση του φορέα αναφορικά με ζητήματα ανεξαρτησίας, διαφάνειας και ακεραιότητας και, κυρίως, η επάνδρωση του με καταρτισμένο και έμπειρο προσωπικό έχουν καταστήσει τη λειτουργία του αρκούντως αποτελεσματική».

Αυτά. Αφήνω τα υπόλοιπα, όπως τα περί λογιστικού κόστους ενός επιβαρυμένου κρατικού προϋπολογισμού, στην κρίση και τη νοημοσύνη των αναγνωστών.

Ο Βασίλης Καρύδης διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και είναι Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s