Στη χώρα του Χρήματος και του Φόβου

Standard

Το ελβετικό Όχι στη μετανάστευση-1

 του Ντάβιντ Νάουερ

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

Παλιότερα αφίσα του SVP κατά της μετανάστευσης

Παλιότερα αφίσα του SVP κατά της μετανάστευσης

 Όταν μια χώρα πηγαίνει καλά, αυτό συνήθως μπορείς να το δεις. Πάρτε για παράδειγμα τη Ζυρίχη. Η πόλη έχει αλλάξει τόσο τα τελευταία (λίγα) χρόνια που ολόκληρα τμήματά της είναι σχεδόν αγνώριστα. Καινούριες γειτονιές με κομψά διαμερίσματα έχουν ξεπηδήσει από το πουθενά. Πανύψηλα κτίρια γραφείων έχουν ξεπεταχτεί. Τα καταστήματα, τα εστιατόρια και τα μπαρ είναι γεμάτα, παρότι μια μπύρα μπορεί να κοστίζει μέχρι και έξι ελβετικά φράγκα (πέντε ευρώ). Ο κόσμος έχει λεφτά. Οι ειδικοί ομονοούν στην άποψη ότι αυτή η ευμάρεια είναι προϊόν της δικτυωμένης ελβετικής οικονομίας. Η χώρα έχει κερδίσει αφάνταστα από τα ανοιχτά της σύνορα και από την εισροή ειδικευμένων ξένων εργαζομένων. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κυριότερος εμπορικός εταίρος της.

Μια αντιφατική αυτοεικόνα. Πώς εξηγείται λοιπόν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για τον περιορισμό της εισροής μεταναστών από χώρες της Ε.Ε.; Ένας σημαντικός λόγος είναι η αντιφατική αυτοεικόνα των Ελβετών. Η Ελβετία βλέπει τον εαυτό της ως ένα έθνος σμιλευμένο από τη θέληση των ανθρώπων του — μιας κοινότητας που αποφάσισε να ενωθεί και να δημιουργήσει ένα κράτος. Η αλήθεια όμως είναι ακριβώς η αντίθετη: το ελβετικό κράτος δεν ήταν αποτέλεσμα καμίας θέλησης. Οι περιοχές της Ελβετίας δεν ενώθηκαν επειδή εισάκουσαν την εσωτερική τους επιθυμία να το κάνουν. Η συλλογιστική τους ήταν μάλλον πιο βάναυση: οι γερμανόφωνες περιοχές δεν θέλουν να ανήκουν στη Γερμανία, οι Ρομανδοί δεν θέλουν να είναι μέρος της Γαλλίας και οι Τισινέζοι δεν θέλουν να ενωθούν με την Ιταλία. Αντί όλων αυτών, είναι Ελβετοί.

Ωστόσο, μια ταυτότητα που οικοδομείται πάνω στην απόρριψη των εναλλακτικών επιλογών έχει τις αδυναμίες της. Από τότε που ξεθώριασε το χάρισμα που ανάγεται τον Γουλιέλμο Τέλλο και την Παλαιά Ελβετική Συνομοσπονδία, τα μυθολογικού χαρακτήρα στηρίγματα της ελβετικής εξαίρεσης» –που τόσο συχνά επικαλούνται οι κάτοικοι της χώρας– εξαφανίστηκαν. Το μόνο που έχει απομείνει να προσδίδει μια αίσθηση εθνικής ταυτότητας είναι η ευημερία. Εντάξει, και το να είσαι πλουσιότερος από τους γείτονές σου κάτι είναι.

Αλλά υπάρχει και η ανάποδη πλευρά: εκείνοι που έχουν πολλά, έχουν και πολλά να χάσουν. Και η προοπτική να πρέπει να μοιραστείς τα φράγκα που έχουν συσσωρευθεί με μετανάστες μπορεί γρήγορα να εξελιχθεί σε υπαρξιακό άγχος. Για να υπερβάλω λιγάκι: από το «να είναι κανείς Ελβετός» δεν θα έμεναν και πολλά, εάν το επίπεδο ζωής στη χώρα υποχωρούσε φτάνοντας το επίπεδο ζωής των Γερμανών ή –Θεός φυλάξοι– εκείνο των Γάλλων ή των Ιταλών.

Ένα καράβι γεμάτο συνθήματα. Φυσικά, κανείς δεν θα τολμούσε να το πει αυτό ανοιχτά. Αντ’ αυτού, χρησιμοποιούνται διάφορα επιχειρήματα κατ’ ευφημισμόν ορθολογικά, όπως ότι τα τρένα παραγεμίζουν, ότι οι πόλεις ξεχειλώνουν κι ότι οι εθνικές οδοί πήζουν στην κίνηση. Ακόμα και φιλελεύθεροι ψηφοφόροι είναι ευάλωτοι στη συνθηματολογία του τύπου «το καράβι είναι γεμάτο». Οι Ελβετοί επινόησαν κιόλας έναν δικό τους, πολιτικά ορθό, όρο για τα υποτιθέμενα προφανή δεινά που προκαλεί η μαζική μετανάστευση: Dichtestres, δηλαδή «άγχος του συνωστισμού» — ένας όρος που χρησιμοποιείται στη βιολογία για να περιγραφεί το άγχος το οποίο προκαλεί ο συνωστισμός στα ζώα. Αυτό που πραγματικά εννοούν οι Ελβετοί είναι ότι φοβούνται την αλλαγή.

Μοιάζει ειρωνικό το ότι οι αγροτικές περιοχές απ’ όπου προέρχονται οι περισσότεροι από όσους ψήφισαν «Ναι» στην πρωτοβουλία του SVP –ειδικά στο γερμανόφωνο τμήμα της χώρας– είναι αυτές που έχουν επηρεαστεί λιγότερο από τη μετανάστευση. Αντίθετα, οι κάτοικοι των μεγάλων πόλεων, των οποίων τα τραίνα και τα τραμ όντως μπορεί να παραγεμίζουν κάποιες ώρες, στην πλειοψηφία τους απέρριψαν την πρωτοβουλία αυτή.

Το άρθρο του δημοσιογράφου David Nauer δημοσιεύθηκε στην αγγλόφωνη διαδικτυακή έκδοση του «Spiegel», στις 10.2.2014.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Στη χώρα του Χρήματος και του Φόβου

  1. Πίνγκμπακ: Στη χώρα του Χρήματος και του Φόβου | Ελεύθερη Λαική Αντιστασιακή Συσπείρωση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s