Το παλίμψηστο της ελληνικής ακροδεξιάς

Standard

Τα «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών»: Το μπεστ σέλερ του μίσους-2

του Νίκου Φίλη

 A17Ο Δημήτρης Ψαρράς είναι γνωστός στους αναγνώστες της Αυγής και τον κόσμο της Αριστεράς. Η ερευνητική δημοσιογραφία που υπηρετεί βρίσκεται στον αντίποδα του κυρίαρχου υποδείγματος αυτού του είδους της δημοσιογραφίας, όπως θεραπεύεται στη χώρα μας.

Ο Ψαρράς υπηρετεί με τόλμη αλλά και με προσήλωση στο επιχείρημα και τα γεγονότα, με γνώση των διεθνών τάσεων, με σταθερότητα στις δημοκρατικές-αριστερές αξίες, με σεβασμό στον αναγνώστη. Και αυτή η πολιτική-επαγγελματική διαδρομή περίπου σαράντα ετών έχει αναδείξει τον Ψαρρά και την ομάδα του «Ιού» σε σημείο αναφοράς, κάτι σαν θεσμό της αντισυμβατικής και ανεξάρτητης δημοσιογραφίας.

Ιδιαίτερη είναι η ενασχόληση του Δημήτρη Ψαρρά με θέματα ρατσισμού, εθνικισμού, φυλετικών ή άλλων προκαταλήψεων. Η μελέτη (και συνεπώς η αντιμετώπιση) του ακροδεξιού φαινομένου στη χώρα μας οφείλει πολλά στα βιβλία του. Το παλαιότερο, για τον Καρατζαφέρη, εντοπίζει τον ρόλο της συστημικής τηλεόρασης ως εμβρυουλκού του φαινομένου. Και το πρόσφατο, η Μαύρη Βίβλος της Χρυσής Αυγής, αποθησαυρίζει ντοκουμέντα, συνιστώντας, κατ’ ουσίαν, το κυριότερο αποδεικτικό υλικό του κατηγορητηρίου κατά της εγκληματικής οργάνωσης — καθώς μάλιστα οι κρατικές υπηρεσίες, δεν θέλησαν, και πάντως δεν κατόρθωσαν, μέχρι στιγμής να προσαγάγουν στη δικαιοσύνη μείζονα άλλα στοιχεία σχετικά με τις διασυνδέσεις των νεοναζί στην αστυνομία και το στρατό, τη χρηματοδότησή τους, το οπλοστάσιο και τη διείσδυσή τους στα σχολεία.

A14Ο Ψαρράς, ήταν έτοιμος από καιρό να μας παρουσιάσει τη μελέτη του. Πρόκειται για μια τεκμηριωμένη απόπειρα να αναζητηθούν οι απαρχές του ακροδεξιού φαινομένου στη χώρα μας και να παρουσιαστούν οι μεταλλάξεις του, καθώς οι εν Ελλάδι εισηγητές των Πρωτοκόλλων υπήρξαν ιδρυτικοί πρωταγωνιστές του αντικομουνιστικού αγώνα, καταστατικά στελέχη νεοναζί οργανώσεων, άλλοτε απροκάλυπτοι δωσίλογοι και άλλοτε στυλοβάτες της κερδοσκοπικής εθνικοφροσύνης.

Το βιβλίο κατορθώνει να ανασυστήσει τις συνάψεις ανάμεσα στον αντισημιτισμό, που υπήρξε όχημα του αγοραίου αντικομουνισμού στη χώρα μας, με λαϊκές προκαταλήψεις, να εντοπίζει τη δυναμική του θεσμικού αντισημιτισμού μέσα στο βαθύ ρεύμα του λαϊκού αντισημιτισμού. Εντοπίζει τις ωσμώσεις, τη διάχυση άλλων οριζόντιων ιδεολογιών, όπως οι θεωρίες συνωμοσίας ή η επικοινωνία του –κυρίως μεταψυχροπολεμικού– αντιιμπεριαλισμού με τον Ιανό του εθνικισμού. Πρόκειται για μια προσπάθεια να καταδειχθούν οι άρρητες, πλην όμως εκκωφαντικά διατυπούμενες, ιδεολογικές συνομιλίες μέσα σε ένα περιβάλλον πολιτικού ανορθολογισμού, φοβίας ή και εχθρότητας προς τον άλλον, εθνικής αυτοθυματοποίησης ή ταπείνωσης, ιδεολογικής σύγχυσης και πολιτικής κρίσης. Όσο κι αν οι διαφορές είναι μεγάλες, παρακολουθώντας κανείς την αναζήτηση των απαρχών του ναζισμού στη χώρα μας μέσα από το παλίμψηστο των Πρωτοκόλλων διακρίνει αναλογίες της εποχής μας με τον Μεσοπόλεμο.

Τα Πρωτόκολλα είναι παλίμψηστο, γιατί η δημιουργία του χάνεται μέσα σε επιστρωματώσεις (αν)ιστορικού υλικού που καθιστούν δυσχερή την προσπέλαση του αρχικού ιδεολογικού πυρήνα. Κυρίως, όμως, είναι παλίμψηστο γιατί η ισχυρή επιβίωσή τους κατέστη δυνατή καθώς οι αποδέκτες τους, αν και ανήκουν σε διαφορετικά πολιτισμικά σύνολα, αναγνωρίζονται στον πυρήνα της συνωμοσιολογίας του κειμένου, όπως αυτός γίνεται αντιληπτός μέσα από την ιδιαίτερη πρόσληψη του «αποκαλυπτικού» μηνύματός του. Με την έννοια αυτή, παρότι τα Πρωτόκολλα αποτελούν βιβλίο-μήτρα του αντισημιτισμού και του ναζισμού, προσλαμβάνονται και δεξιώνονται σε ριζικά διαφορετικά και αντικρουόμενα ιδεολογικοπολιτικά πλαίσια. Στην ελληνική περίπτωση, η ιδεολογία του «ανάδελφου έθνους» και οι επισυναπτόμενες με αυτήν θεωρίες συνωμοσίας αποτελούν το προϋπάρχον εύφορο έδαφος για να σταδιοδρομήσουν τα Πρωτόκολλα.

Το βιβλίο του Ψαρρά αποτελεί επιστημονική μονογραφία. Μας οδηγεί στα μονοπάτια της σύγχρονης διεθνούς βιβλιογραφίας για τον αντισημιτισμό και τον ρατσισμό, εμπλουτίζει τις γνώσεις και τις ευαισθησίες μας. Η ερευνητική εργασία του γίνεται με επιστημονική μεθοδολογία, που επιτρέπει στον κριτικό αναγνώστη να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Ο Ψαρράς δεν παρασύρεται από τη δημοσιογραφική ροπή της εποχής, δεν ντύνει ιδεολογικές βεβαιότητες του με τα κουρέλια της πραγματικότητας. Σέβεται την πραγματικότητα και τον αναγνώστη. Διαμορφώνει το ερμηνευτικό σχήμα του χαμηλόφωνα και με τεκμηριωμένο σχολιασμό. Αφήνει το υλικό του να μιλήσει. Και βοηθά, ιδιαίτερα τον καλόπιστο αριστερό πολίτη, να συνειδητοποιήσει πόσο ανυπεράσπιστος ιδεολογικά είναι μέσα στη διαπερατότητα των ιδεολογιών που διακρίνεται στο έδαφος του μεταμοντέρνου ανορθολογισμού. Και βοηθά, ιδιαίτερα τον καλόπιστο αριστερό πολίτη να συνειδητοποιήσει πόσο ανυπεράσπιστος ιδεολογικά είναι μέσα στη διαπερατότητα των ιδεολογιών που διαμορφώνεται στο έδαφος του μεταμοντέρνου ανορθολογισμού.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Το παλίμψηστο της ελληνικής ακροδεξιάς

  1. Πίνγκμπακ: Το παλίμψηστο της ελληνικής ακροδεξιάς | Ελεύθερη Λαική Αντιστασιακή Συσπείρωση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s