Το γάλα, ο ΟΟΣΑ, ο Φουκώ και η «αλήθεια της αγοράς»

Standard

 Και με τη βοήθεια του Φουκώ πώς να ξεχωρίζετε το «φρέσκο γάλα» από το «γάλα υψηλής παστερίωσης»: ένας πρακτικός οδηγός.

της Ντίνας Τζουβάλα

1-dinaΠοιον θα ρωτάγατε για να διαπιστώσετε αν το γάλα που πίνετε είναι φρέσκο; Πολλοί θα μπορούσαν να σας διαφωτίσουν σ’ αυτό το απλούστατο ερώτημα: ένας αγρότης, ένας βιολόγος, ένας χημικός, ακόμα κι ένας παππούς σε κάποιο χωριό. Θα μπορούσατε, ακόμα, επιστρατεύοντας την κοινή λογική σας, να συμπεράνετε ότι προφανώς (πολύ) λίγες ημέρες μετά την παραγωγή του είναι παράλογο να αποκαλούμε οτιδήποτε «φρέσκο». Και θα αποτελούσε μάλλον δείγμα εκκεντρικότητας να απευθυνθείτε στον ΟΟΣΑ ζητώντας του να γνωμοδοτήσει επί του ζητήματος.
Και όμως. Ο ΟΟΣΑ στην τελευταία του έκθεση για την ελληνική οικονομία ασχολείται επισταμένως με το φρέσκο γάλα, καθώς έκρινε ότι οι ισχύουσες διατάξεις αποτελούν εμπόδιο για τον ελεύθερο ανταγωνισμό, με την κριτική να επικεντρώνεται στο ότι η διάρκεια ζωής του παστεριωμένου (φρέσκου) γάλακτος δεν μπορεί να υπερβαίνει τις πέντε ημέρες. Άλλοι τύποι γάλακτος, που έχουν υποστεί τη διαδικασία της «υψηλής παστερίωσης», επιτρέπεται να κυκλοφορούν, αλλά δεν μπορούν να φέρουν τον χαρακτηρισμό «φρέσκο». Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η ρύθμιση αυτή ευθύνεται για τις αδιαμφισβήτητα υψηλές τιμές του γάλακτος στην Ελλάδα, τις δεύτερες υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως εξηγεί, η προθεσμία των πέντε ημερών κάνει τις γαλακτοβιομηχανίες να εξαρτώνται αποκλειστικά από τους ντόπιους παραγωγούς. Με τη σειρά της, η σχετική διασπορά στον χώρο των άμεσων γαλακτοπαραγωγών και το υψηλό κόστος ορισμένων βασικών υποδομών οδηγούν σε υψηλό κόστος και υψηλότερες τιμές στην εγχώρια αγορά. Δεδομένου ότι το όριο των πέντε ημερών αποκλείει, στην πράξη, το γάλα, οι τιμές παραμένουν σχετικά υψηλές λόγω περιορισμένου ανταγωνισμού. Συνέχεια ανάγνωσης

«Ένας συνολικός συμβιβασμός ΗΠΑ – Ιράν δεν είναι απίθανος»

Standard

Συνέντευξη του Ζιλμπέρ Ασκάρ στον Γιάννη Αλμπάνη

askar gΟ Ζιλμπέρ Ασκάρ είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Λονδίνου (SOAS). Έχει γράψει πολλά βιβλία γι ατηΜέση Ανατολή. Από τη δεκαετία του ’70 συμμετέχει ενεργά στη ριζοσπαστική Αριστερά. Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στο Χάιντεραμπαντ της Ινδίας, στο περιθώριο του συνεδρίου «Δημοκρατία, Σοσιαλισμός και οράματα για τον 21ο αιώνα».

Ποιες είναι οι τελευταίες εξελίξεις στον συριακό εμφύλιο, ιδιαίτερα μετά τη Σύνοδο της Γενεύης;
Η Σύνοδος ήταν καταδικασμένη να αποτύχει. Το καθεστώς Άσαντ δεν έχει διάθεση για παραχωρήσεις. Από τη στιγμή που το Ιράν αποφάσισε, πριν ένα χρόνο, να παρέμβει ευθέως στον εμφύλιο βγάζοντας τον Άσαντ από τη δύσκολη θέση, η ισορροπία δυνάμεων έχει αλλάξει υπέρ του καθεστώτος. Οι κυβερνητικές δυνάμεις πέρασαν στην αντεπίθεση και κατέλαβαν μια σειρά περιοχές. Επιπλέον, η αποδοχή από τις ΗΠΑ της συμβιβαστικής ρωσικής πρότασης για τα χημικά έγινε αντιληπτή από το καθεστώς ως νομιμοποίησή του, τρόπον τινά, από την Ουάσιγκτον. Ο Άσαντ πήγε λοιπόν στη Σύνοδο από θέση ισχύος. Η αντιπολίτευση πήγε για πολιτικούς λόγους, θεωρώντας ότι μια ενδεχόμενη απουσία της θα έδινε επιχειρήματα στο καθεστώς, ενώ η παρουσία της στη Γενεύη θα το εξέθετε.

Δαμασκός. Φωτογραφία της Marianne Gunderson από το flickr

Δαμασκός. Φωτογραφία της Marianne Gunderson από το flickr

Όντως έτσι εξελίχθηκαν τα πράγματα: το καθεστώς εμφανίστηκε αδιάλλακτο, σε βαθμό που ακόμα και ο μεσολαβητής του ΟΗΕ και του Αραβικού Συνδέσμου Λάκνταρ Ιμπραχίμι έφτασε να δηλώσει ότι ο Άσαντ δεν επιθυμεί συμβιβασμό. Από την όλη διαδικασία της Γενεύης, οι Αμερικάνοι οδηγήθηκαν στο συμπέρασμα ότι αν δεν αλλάξει ο συσχετισμός στο πεδίο της μάχης δεν πρόκειται να επιτευχθεί συμβιβασμός. Γιατί εξαρχής οι ΗΠΑ στη Συρία επιθυμούσαν μια πολιτική διευθέτηση της κρίσης, κι όχι μια κατάρρευση του κράτους, όπως έγινε στο Ιράκ και τη Λιβύη. Φοβούνται πολύ ότι μια τέτοια κατάρρευση θα απειούσε τα δικά τους συμφέροντα αλλά και των συμμάχων τους στην περιοχή (Ισραήλ, Σ. Αραβία κτλ). Για να γίνει εφικτός ο συμβιβασμός, πρέπει να απομακρυνθεί μεν η οικογένεια Άσαντ από την εξουσία, αλλά να διασφαλιστεί η συνέχεια του κράτους. Η ανάλυση ότι η αλλαγή στο πεδίο της μάχης θα ανοίξει τον δρόμο στον συμβιβασμό, μπορεί να εξηγήσει τις πληροφορίες ότι η αντιπολίτευση ετοιμάζει αντεπίθεση με την επιμελητειακή υποστήριξη των ΗΠΑ. Συνέχεια ανάγνωσης

Δείπνα στη Στοά

Standard

Ιδεολογία, ιδιωτικοποίηση και ιδιωτεία

της Δέσποινας Κουτσούμπα

ΑΠό την πανευρωπαϊκή καμπάνια του Συλλόγου Αρχαιολόγων ενάντια στις περικοπές στον πολιτισμό

Από την πανευρωπαϊκή καμπάνια του Συλλόγου Αρχαιολόγων ενάντια στις περικοπές στον πολιτισμό

Πριν μία εβδομάδα, το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ενέκρινε, με ισχυρή πλειοψηφία, τη διοργάνωση δύο ιδιωτικών εκδηλώσεων με δείπνο μέσα στην Αρχαία Αγορά, στη Στοά του Αττάλου, και στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Σηκώθηκε θύελλα αντιδράσεων, κυρίως από τους δημοσιογράφους του πολιτιστικού ρεπορτάζ, για ένα θέμα που, λίγα χρόνια πριν, θα θεωρούνταν αδιανόητο να εισαχθεί, και πολύ περισσότερο να εγκριθεί, από το ανώτατο επιστημονικό συμβούλιο του Υπουργείου Πολιτισμού.
***
desp2Θυμάμαι για χρόνια τον εαυτό μου να εξεγείρεται στο άκουσμα των φράσεων «κοινή γνώμη» ή «αυτό που σκέφτεται ο μέσος άνθρωπος». Ποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι ξέρει ποιος είναι ο μέσος όρος, πού βρίσκεται η τομή του «μέσου νου», ως κοινή συνισταμένη των απόψεων ανθρώπων διαφορετικών ηλικιών, κοινωνικών θέσεων, ιδεολογικών αντιλήψεων, μόρφωσης — τόσο φανταστικό όσο η Μέση Γη μου φάνταζε. Στην Ελλάδα των Μνημονίων, όπου ο ιστορικός χρόνος συμπυκνώνεται δραματικά, η ερώτηση μου απαντήθηκε• για την ακρίβεια, εικονογραφήθηκε.
Όντως, υπάρχει «κοινός νους». Μόνο που δεν υπάρχει καθαυτός, αλλά διαμορφώνεται. Και δεν αποτελεί τη συνισταμένη της άποψης όλων των πολιτών, αλλά το ακριβώς ανάποδο. Καταρχάς, δεν έχει σχέση με τους πολίτες, αφού διαμορφώνεται στη δημόσια σφαίρα — εκεί όπου η πλειονότητα των πολιτών εξ ορισμού αποκλείεται και παίζουν μπάλα μόνο οι «διαμορφωτές της κοινής γνώμης»: πολιτικοί, δημοσιογράφοι, δημοσιολόγοι. Δεύτερον, δουλειά του «κοινού νου» δεν είναι να συνθέτει απόψεις αλλά να τις ξεχωρίζει. Δεν είναι κοινή συνισταμένη, αλλά διαχωριστική γραμμή.[More…]

Η διαχωριστική μπαίνει εκεί που, κάθε φορά, θέλουν οι διαμορφωτές της να τοποθετήσουν τον μέσο όρο της συζήτησης. Κι αυτός ο μέσος όρος, με τη σειρά του, καθορίζει όχι την άποψη του καθενός ξεχωριστά (δημοκρατία έχουμε, δεν ελέγχει κανείς τη σκέψη σου!), αλλά το πόσο απέχει αυτή η άποψη από το να είναι αποδεκτή. Περιέργως, αυτό λίγο-πολύ φτάνουμε να το αποδεχόμαστε όλοι. Όχι και τόσο περιέργως, γιατί η ιδεολογία δεν είναι επιβολή ούτε «πλύση εγκεφάλου». Δεν θα σου αλλάξει κανείς την προσωπική σου άποψη ή γνώμη –είπαμε, δημοκρατία έχουμε! Θα σου δείξει όμως ότι η άποψή σου είναι μακριά από τον «μέσο όρο»: δεν εκφέρεται δημόσια, άρα είναι αιρετική, ακραία, την ασπάζονται ελάχιστοι εκτός από σένα. Κυρίως, θα σε πείσει ότι, όσο πιο πολύ απέχει από τον μέσο όρο, τόσο πιο ψιθυριστά πρέπει να τη λες…
Μ’ αυτή την έννοια, οι καφρίλες που ακούγονται στα δελτία των 8, τα νεοφιλελεύθερα παραληρήματα στις καθημερινές εφημερίδες, οι εξωφρενικά ακροδεξιές απόψεις από κυβερνητικά χείλη, δεν έχουν σκοπό αναγκαστικά να πείσουν την πλειοψηφία. Είναι δυνατόν να πείσεις την πλειονότητα έστω των τηλεθεατών ότι άμα πιάσουμε πάτο η χώρα θα ανακάμψει, ότι ο γραμματέας της κυβέρνησης μπορεί ελεύθερα να διαφημίζει ότι είναι «αντικομμουνιστής» αλλά αυτό δεν σημαίνει κάτι, ότι όσοι μετανάστες μπαίνουν σε μια βάρκα Γενάρη μήνα είναι λογικό να πνίγονται, ότι είναι βία το πλαστικό μπουκάλι νερό στο αυτοκίνητο Τόμσεν, αλλά είναι ζωτική ανάγκη για τους καταστηματάρχες της Ερμού να «σκουπιστούν» οι απολυμένες καθαρίστριες από την οδό Νίκης;
Όχι, δεν έχουν σκοπό να πείσουν γι’ αυτό καθαυτό που λένε. Έχουν σκοπό να μετατοπίσουν τόσο τον μέσο όρο της συζήτησης, ώστε οι έννοιες «ανθρώπινα δικαιώματα», «δημόσια αγαθά», «ανάγκες των εργαζόμενων» να τοποθετούνται τόσο μακριά από το μέινστριμ, ώστε πλέον να εκφέρονται χαμηλόφωνα, σχεδόν ενοχικά. Και το καταφέρνουν.
***
despΜεγάλη η παρέκβαση. Ας ξαναγυρίσουμε λοιπόν στην αρχική αφορμή, τα δείπνα στη Στοά του Αττάλου. Εδώ και καιρό επανέρχονται επιτακτικά στη δημόσια συζήτηση προτάσεις για την ιδιωτικοποίηση αρχαιολογικών χώρων. Ο περισσότερος κόσμος, και σίγουρα όλα τα μέλη του ΚΑΣ τις θεωρούν εξωφρενικές: τα μνημεία ανήκουν στο δημόσιο. Άρα το «δημόσιο αγαθό» νίκησε τη λογική της «ιδιωτικοποίησης»; Όχι! Γιατί σκοπός της εκφοράς τέτοιων απόψεων δεν είναι αυτή καθαυτή η ιδιωτικοποίηση των αρχαιολογικών χώρων (που, παρεμπιπτόντως, δεν ισχύει πουθενά στον πλανήτη). Σκοπός είναι να μετατοπιστεί τόσο ο μέσος όρος της δημόσιας συζήτησης για τα μνημεία και να εξοβελιστεί η έννοια του κοινωνικού τους ρόλου, ώστε, λ.χ., η οργάνωση πριβέ δείπνων μέσα σ’ αυτά να θεωρείται πλέον απολύτως θεμιτή.
Όπως «λογικό» θεωρείται τις προτεραιότητες των μνημείων να τις ορίζει πια το Διάζωμα, οι ΜΚΟ ή ο ΣΚΑΪ. Όπως «λογικό» θεωρείται να καταργείται κάθε έννοια (και Οργανισμός) δημόσιας χάραξης πολιτικής στην πολεοδομία και τη χωροταξία και να αντικαθίσταται από το Rethink Athens. Μόνο που, για τους ενορχηστρωτές, αυτό δεν είναι ιδεολογία. Είναι απτά και υλικά συμφέροντα: να καθορίζουν οι ιδιώτες τον σχεδιασμό που θα πληρώσει το δημόσιο, καθορίζοντας ακόμη και τους στόχους και την τιμή στην οποία θα το κάνει. Ένας ελέφαντας πίσω από μια παπαρούνα – μα πώς διέφυγε από όλους μας; Συνέχεια ανάγνωσης

To «ιερό» τουριστικό real estate με γκολφ επανέρχεται

Standard

Κάβο Σίδερο: ανίερες επενδύσεις στην άκρη της Κρήτης-1

του Κωστή Χατζημιχάλη

Ο αγώνας ενάντια στην καταστροφική επένδυση στο Κάβο Σίδερο είναι ένας από τους εμβληματικότερους των τελευταίων χρόνων, ξεπερνώντας τα όρια της Κρήτης. Και είναι έτσι, καθώς συνδυάζει πολλά: ένα μοναδικό αρχαιολογικό και περιβαλλοντικό τοπίο, αλώβητο από παλαιότερα «αναπτυξιακά» κύματα, έναν σκοτεινό ρόλο της Εκκλησίας, ξένους επενδυτές, μπαγιάτικα αλλού και αδοκίμαστα εδώ οράματα για τουριστικές αναπτύξεις κλίμακας με σφραγίδα το γκολφ και το κτηματομεσιτικό παιχνίδι. Ένας αγώνας πολυμέτωπα εμβληματικός και για την Αριστερά, η οποία πρωτοστάτησε στην πρώτη του φάση, καθώς τη θέτει μπροστά σε μεγάλα ζητήματα όπως το τι είδους ανάπτυξη θέλουμε, πώς ονειρευόμαστε τον τόπο μας. Σήμερα που ο κίνδυ-νος επανακάμπτει, με μια ―φαινομενικά μόνο και προσωρινά— «ηπιότερη» επένδυση, με πανομοιότυπα ωστόσο χαρακτηριστικά, ανοίγουμε ξανά το θέμα.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Ρενέ Μαγκρίτ, "Η ωραία της νυκτός"

Ρενέ Μαγκρίτ, «Η ωραία της νυκτός»

Οι ελληνικές ακτές, από τις αρχές της δεκαετίας 1990 είναι στόχος επενδυτικών ομίλων, ελληνικών και ξένων, για την υλοποίηση μεγάλων τουριστικών επενδύσεων. Βλέπουμε, πάντοτε, το ίδιο σκηνικό: οι εταιρείες υπόσχονται χιλιάδες θέσεις εργασίας και τοπική ανάπτυξη, ορισμένοι τοπικοί φορείς, η κυβέρνηση, μέσα ενημέρωσης και κόμματα εξουσίας πανηγυρίζουν — και μόνο κάτι «γκρινιάρηδες οπισθοδρομικοί» αντιδρούν, ενταγμένοι σε περιβαλλοντικούς συλλόγους και κινήματα πολιτών μαζί με ιστορικούς, αρχαιολόγους, χωροτάκτες και αριστερούς/ες. Στο Κάβο Σίδερο της Σητείας, δεκαπέντε χρόνια τώρα, μια παρόμοια επένδυση προσπαθεί να υλοποιηθεί και, παρά τη λυσσαλέα υποστήριξη ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, η απόφαση του ΣτΕ το 2010 τη σταμάτησε. Επανέρχεται όμως, γιατί η περιοχή έχει την τύχη –ή την ατυχία– να είναι μοναδική στη Μεσόγειο και η υφαρπαγή της γης της από την εταιρεία και τη Μονή Τοπλού θα δώσει μονοπωλιακές προσόδους στους επενδυτές, με ελάχιστες θετικές τοπικές επιπτώσεις. Εξηγούμαι. Συνέχεια ανάγνωσης

Ίτανος: Ένα μοναδικό κρητικό τοπίο

Standard

Κάβο Σίδερο: ανίερες επενδύσεις στην άκρη της Κρήτης-2

της Τζένιφερ Μούντι και του Όλιβερ Ράκαμ

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

4 giannis bΗ χερσόνησος της Ιτάνου είναι ένα πολύ ιδιαίτερο κομμάτι της Κρήτης, τόσο για τη χλωρίδα και την πανίδα της, όσο και για τα αρχαιολογικά ευρήματα που φιλοξενεί. Βρίσκεται σε διεθνές καθεστώς προστασίας υπό την αιγίδα της NATURA 2000, ενώ το μεγαλύτερο τμήμα της υπάγεται στο ακόμα πιο αυστηρό καθεστώς της Ζώνης Ειδικής Προστασίας.
Διαβάσαμε την Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) των επενδυτών, η οποία επιβεβαιώνει τη σπουδαιότητα της χλωρίδας και της πανίδας της χερσονήσου, αλλά λέει πολύ λίγα για το πού ακριβώς απαντούν τα διάφορα είδη, καθώς και για το πού πρέπει ή δεν πρέπει να χωροθετηθούν οι όποιες εγκαταστάσεις, προκειμένου να περιοριστεί η προξενούμενη βλάβη. Δύο ιδιαίτερα σημαντικές περιοχές από οικολογικής (και αρχαιολογικής) άποψης, η θέση Τραβούνι και η θέση Γυαλιές στην ανατολική ακτή, θα υποστούν πολύ σοβαρές επιπτώσεις. Με δυο λόγια: αυτά τα σχέδια ανάπτυξης της περιοχής είναι ασύμβατα με μια περιοχή NATURA 2000.
trrrrrrrrrrrΗ αντίστοιχη έκθεση των επενδυτών περί τα αρχαιολογικά είναι εντελώς προσχηματική. Οι χάρτες επισημαίνουν (ανακριβώς σε αρκετές περιπτώσεις) κάποιους αρχαιολογικούς χώρους, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρίσκονται εκτός της υπό ανάπτυξη περιοχής. Το πραγματικά σκανδαλώδες όμως είναι η απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στους πάνω από εκατό χώρους με αρχαιολογικά ευρήματα και κατασκευές από τη Νεολιθική Εποχή έως τους Ύστερους Ρωμαϊκούς Χρόνους, οι οποίοι περιλαμβάνονται στη σχετική «Έρευνα για την Ίτανο» (http://prospection-itanos.efa.gr). Αλλά δεν είναι μόνο αυτοί οι μεμονωμένοι χώροι: υπάρχει ένα ολόκληρο τοπίο (εκτάσεις τετραγωνικών χιλιομέτρων με δρόμους, αναβαθμούς, φράγματα, λατομεία) που διατηρείται από τους αρχαίους χρόνους, καθώς οι λόφοι της χερσονήσου έχουν μείνει ακαλλιέργητοι εδώ και 1500 χρόνια. Παρότι το μεγαλύτερο μέρος του επενδυτικού σχεδίου εκτείνεται έξω από τα όρια της «Έρευνας για την Ίτανο», μια παρόμοια πυκνότητα αρχαιολογικών ευρημάτων πιθανότατα συνεχίζεται και μέσα στην περιοχή του σχεδίου. Την έκταση του αρχαιολογικού αυτού τοπίου μπορεί κανείς να τη δει στο Google Earth. Συνέχεια ανάγνωσης

Η αρχαιολογία του τοπίου και η «ανάπτυξη» των γκολφ

Standard

Κάβο Σίδερο: ανίερες επενδύσεις στην άκρη της Κρήτης-3

του Γιάννη Χαμηλάκη

Ρενέ Μαγκρίτ, "Αυτό δεν είναι μια πίπα"

Ρενέ Μαγκρίτ, «Αυτό δεν είναι μια πίπα»

Η χρήση εννοιών και μυθολογικών αναφορών της αρχαιότητας για να περιγραφεί κάτι εντελώς αντίθετο από την αρχική τους σημασία δεν είναι ασυνήθιστη. Ας θυμηθούμε τον «Ξένιο Δία», την εφιαλτική και άκρως ρατσιστική επιχείρηση κατά των μεταναστών. Συχνά αυτή η κατάχρηση μας εξοργίζει, και για να εκφράσουμε την οργή μας χρησιμοποιούμε μιαν άλλη αρχαία έννοια: την ύβρι. Και καλώς πράττουμε. Έτσι όμως παραβλέπουμε την απόλυτα στοχευμένη απόπειρα να χρησιμοποιηθεί το συμβολικό κεφάλαιο και η ηθική εξουσία της αρχαιότητας για την επίτευξη σχεδίων αμφιλεγόμενων ή αντιδημοφιλών. Το σκεφτόμουν διαβάζοντας το νέο όνομα της σχεδιαζόμενης τουριστικής «επένδυσης» στον Κάβο Σίδερο: «Ίτανος Γαία». Εμπνευστής της, η βρετανική εταιρεία Loyalward, θυγατρική της Minoan Group (ξανά η αρχαιότητα). Το όνομα ανήκει σε μια από τις πλέον σημαντικές αρχαίες πόλεις της Κρήτης, κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο, που είχε την ατυχία να βρεθεί στην ευρύτερη περιοχή της εν λόγω επένδυσης.
Η ιστορία είναι παλιά και γνωστή, τουλάχιστον στο περίγραμμά της. Αφορά μια έκταση 25 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που έμεινε κατά βάση αναλλοίωτη από την ύστερη αρχαιότητα μέχρι σήμερα, διατηρώντας έτσι μια σπάνια βιοποικιλότητα, έναν αριθμό στενά ενδημικών ειδών και ένα μεγάλο φάσμα ιδιαίτερων αρχαιολογικών καταλοίπων, στοιχεία που οδήγησαν στον χαρακτηρισμό της ως περιοχή NATURA 2000, χρήζουσα ειδικής προστασίας. Για όλους και όλες εμάς που καταγόμαστε ή έχουμε στενή σχέση με την περιοχή, ο μυθικός αυτός τόπος πραγματώνει την αντίσταση του κρητικού τοπίου στην επέλαση των βιομηχανικών ΑΠΕ και σε μια τουριστικά κορεσμένη βόρεια ακτή. Η έκταση λοιπόν αυτή παραχωρείται από την ιδιοκτήτη της, τη Μονή Τοπλού, στη Loyalward για «αξιοποίηση» το 1998. Η εταιρεία σχεδιάζει, σε μια από τις πλέον ξηρές και ανεμοδαρμένες περιοχές της Ευρώπης, ένα τεράστιο θέρετρο γκολφ για υψηλά εισοδήματα, με τρία γήπεδα και 7.000 κλίνες, καθώς και μια σειρά άλλες υποδομές. Το σχέδιο εγκρίνεται από τις αρμόδιες αρχές, αλλά οι ισχυρές αντιδράσεις, της τοπικής κοινωνίας, οικολογικών οργανώσεων και επιστημόνων απ’ όλο τον κόσμο το σταματούν, βοηθούσης και της αρνητικής απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας το 2010, μετά από προσφυγή 300 κατοίκων και επιστημόνων. Συνέχεια ανάγνωσης

Στον τοίχο

Standard

ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

του Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου

Αναστασία Δούκα, «Μ. Σαχτούρης, 2014»

Αναστασία Δούκα, «Μ. Σαχτούρης, 2014»

Μια μέρα η Ε επισκέφτηκε τον Σαχτούρη στο νοσοκομείο και του πρότεινε να πηγαίνει και να τον βλέπει πού και πού. Ο Σαχτούρης την έδιωξε. Δεν είχε ξαναδεί την Ε. Ωστόσο η Ε επέμεινε. Συνέχισε να τον επισκέπτεται μέχρι που ο Σαχτούρης έφτασε στο σημείο να έχει ανάγκη την παρουσία της.
Η Ε ήταν εξαιρετικά νέα τότε, χόρευε, έγραφε ποίηση, ζούσε μόνη της. Ήταν ψηλή (ακόμα είναι).
Ένα απόγευμα ο Σαχτούρης τής ζήτησε να δει την αγαπημένη του ταινία. Η Ε κουβάλησε μια τηλεόραση κι ένα βίντεο και τα τοποθέτησε σε μια καρέκλα μπροστά στο κρεβάτι του και έτσι είδαν μαζί τις Άγριες Φράουλες του Μπέργκμαν. Μου είναι αδύνατον λοιπόν να μην φανταστώ την αντανάκλαση του Σαχτούρη πάνω στη γυάλινη οθόνη όταν συναντούσε το ψυχρό βλέμμα του γηραλέου καθηγητή που τον υποδυόταν ο σκηνοθέτης Βίκτορ Σγιόστρομ. Συνέχεια ανάγνωσης

Μισό ψωμί κι ένα βιβλίο

Standard

Oμιλία στα εγκαίνια της Δημοτικής Βιβλιοθήκης του Φουέντε Βακέρος

του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα

μετάφραση από τα γαλλικά: Γιώργος Παπαπαναγιώτου

lorca

O Λόρκα μαθητής λυκείου, με τη μικρή του αδερφή

Ο Λόρκα (1898-1936) γεννήθηκε και έζησε μέχρι τα έντεκά του στην αγροτική κωμόπολη Fuente Vaqueros, δεκαεφτά χιλιόμετρα δυτικά της Γρανάδας. Τον Μάιο του 1929, στη διάρκεια ενός δείπνου που παρατέθηκε από τους συγχωριανούς του για να γιορτάσουν το ανέβασμα στη Γρανάδα του θεατρικού του «Μαριάννα Πινέντα», ο Λόρκα ανακοίνωσε την πρόθεσή του να δημιουργήσει μια τοπική βιβλιοθήκη, στην οποία θα πρόσφερε τα δικά του βιβλία και βιβλία φίλων του συγγραφέων. Η πρόταση εγκρίθηκε από τον δήμαρχο, ο οποίος ανέθεσε στον Λόρ-κα να οργανώσει τα επίσημα εγκαίνια τον Σεπτέμβρη του 1931, στη διάρκεια της γιορτής του χωριού. Ας σημειώσουμε τη συγκυρία. Τον Ιούνιο έχει καταργηθεί η βασιλεία και έχει ανακηρυχθεί η «Δημοκρατία όλων των εργαζομένων», μετά από οχτώ χρόνια δικτατορίας, με το Σύνταγμα του 1931, που προέβλεπε, μεταξύ άλλων: ελευθερία της έκφρασης, καθολική ψηφοφορία (συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και των φαντάρων), οχτάωρο, κοινωνική ασφάλιση, αύξηση των μισθών, αγροτική μεταρρύθμιση, διαχωρισμό κράτους και Εκκλησίας, ελευθερία θρησκεύματος, διαζύγιο και πολιτικό γάμο, αυτονομία των επαρχιών, κατάργηση των προνομίων των αριστοκρατών, δημόσια υποχρεωτική μη θρησκευτική εκπαίδευση (οι αναλφάβητοι αποτελούσαν το 45% του πληθυσμού) κ.ά. Το κείμενο που ακολουθεί είναι η ομιλία του Λόρκα στα εγκαίνια.
Γ. ΠΑΠ.

Όταν κάποιος πηγαίνει στο θέατρο, σ’ ένα κονσέρτο, σε μια οποιαδήποτε καλλιτεχνική εκδήλωση ή γιορτή, εφόσον του αρέσει το θέαμα, αναπολεί αμέσως τους δικούς του που απουσιάζουν, και θλίβεται επειδή σκέφτεται: «Πόσο θ’ άρεσε αυτό στην αδερφή μου, στον πατέρα μου!». Από εκεί και πέρα, θα χαρεί το θέαμα, αλλά με μια ελαφρά μελαγχολία. Τέτοια μελαγχολία αισθάνομαι κι εγώ, όχι για τα μέλη της οικογένειάς μου –αυτό θα ήταν ποταπό– αλλά για όλους τους ανθρώπους που λόγω έλλειψης χρημάτων και εξαιτίας της κακοτυχίας τους δεν απολαμβάνουν το ύψιστο αγαθό της ομορφιάς, της ομορφιάς που είναι ζωή, καλοσύνη, γαλήνη και πάθος. Συνέχεια ανάγνωσης

Ξανακερδίζοντας την πόλη μας

Standard

Ιδιωτικοποιήσεις, φαραωνικά έργα και κοινωνικοί αγώνες για τη γη ως κοινό αγαθό

της Φερενίκης Βαταβάλη

Έργο του Ρενέ Μαγκρίτ

Έργο του Ρενέ Μαγκρίτ

Η προωθούμενη ιδιωτικοποίηση του Ελληνικού αποτελεί μια εμβληματική περίπτωση υφαρπαγής της γης, που συνδυάζεται με την επικράτηση ενός μοντέλου ανάπτυξης των ελληνικών πόλεων. Συνδέεται άμεσα με την αυξανόμενη σημασία που αποκτά η γη –ιδιαίτερα η αστική– για τη διοχέτευση του πλεονάζοντος παγκόσμιου κεφαλαίου στο πλαίσιο των πρόσφατων παραγωγικών αναδιαρθρώσεων. Ταυτόχρονα, το Ελληνικό αποτελεί μια εμβληματική περίπτωση κοινωνικών αγώνων και επεξεργασίας εναλλακτικών προτάσεων για την «αξιοποίηση» της γης.
Το παράδειγμα του Ελληνικού, ως πεδίου σύγκρουσης των οικονομικών και πολιτικών ελίτ από τη μια και των τοπικών κοινωνιών από την άλλη, παρά τις ιδιαιτερότητές του, δεν είναι το μοναδικό. Αντίστοιχα παραδείγματα ιδιωτικοποιήσεων γης και μεγάλων οικιστικών αναπτύξεων βρέθηκαν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης και της κοινωνικής δράσης τα τελευταία χρόνια σε πολλές πόλεις.
Διερευνώντας τις συγκρούσεις που αναπτύσσονται με επίκεντρο τη γη σε διαφορετικές ευρωπαϊκές πόλεις και –κυρίως– στους αγώνες, τις διεκδικήσεις και τις προτάσεις κοινωνικών δυνάμεων που αντιμετωπίζουν τη γη ως κοινό αγαθό και όχι ως εμπόρευμα, το Ίδρυμα Ρόζα Λούξεμπουργκ, σε συνεργασία με το Δήμο Ελληνικού-Αργυρούπολης, οργανώνει, στις 4 και 5 Απριλίου, διήμερο εργαστηρίων, περιηγήσεων και συζητήσεων στο Ελληνικό, με γενικό τίτλο «Ξανακερδίζοντας την πόλη μας. Ιδιωτικοποιήσεις, φαραωνικά έργα και κοινωνικοί αγώνες για τη γη ως κοινό αγαθό». Συνέχεια ανάγνωσης

Άσυλο Αστέγων

Standard

 Σκέψεις με αφετηρία το Reactivate Athens

της Ελένης Τζιρτζιλάκη

«Στη χειρότερη κατάσταση είναι όπως πάντα εκείνοι που δεν έχουν επιλογή. Kατοικούν, αν όχι σε εξαθλιωμένες φτωχογειτονιές, σε μπαγκαλόους που αύριο κιόλας μπορεί να είναι καλύβες, τροχόσπιτα, αυτοκίνητα, κατασκηνώσεις, υπαίθρια καταλύματα. Το σπίτι έχει παρέλθει […] Δεν υπάρχει σωστή ζωή μέσα στην ψεύτικη».
Theodor Αdorno, «Άσυλο Αστέγων», Μinima Moralia
(μετ. Λευτέρης Αναγνώστου, εκδ. Aλεξάνδρεια)

tzirtzilaki

Αφίσα για την κατάληψη Ρότε Φλόρα

Στις σημερινές συνθήκες της βιοπολιτικής και της «γυμνής ζωής» (Τζόρτζιο Αγκάμπεν) δεν δίνεται η ίδια αξία σε όλες τις ζωές. H πόλη της Αθήνας είναι αντιπροσωπευτική αυτής της συνθήκης, όπου «δεν υπάρχει σωστή ζωή μέσα στην ψεύτικη». Κι αυτό ακριβώς επιβεβαιώνεται στο κέντρο της, με τους άστεγους, την επαιτεία, τους πλειστηριασμούς. Κάποιες ζωές δεν θεωρούνται ζωές, καθώς απειλούνται καθημερινά από τον «Ξένιο Δία», συλλαμβάνονται, οδηγούνται σε αστυνομικά τμήματα και αργότερα, συχνά, στα κέντρα κράτησης. Τι κι αν ανάμεσά τους βρίσκονται πρόσφυγες πολέμου…
Ο χώρος είναι ασυνεχής και συνεχώς απειλούμενος, όπως και οι κάτοικοί του. Οι συνθήκες σωματοποιημένες όσο ποτέ. Σύνορα, εμφανή ή αόρατα, μπαίνουν συνεχώς στον χάρτη της πόλης μέσα από τον «Ξένιο Δία» και το πρόγραμμα «Θέτις».

 Plataforma de Afectados por la Hipoteca

Plataforma de Afectados por la Hipoteca

Οι κινητοποιήσεις εμποδίζονται με βία, μια βία με την οποία πλέον η κυβέρνηση χειρίζεται το σώμα της πόλης και τα σώματα των διαδηλωτών.
Κάποιες ζωές δεν θεωρούνται ζωές. Κάποιες ζωές δεν έχουν δικαίωμα στην οδύνη ή στο πένθος. Η ιστορία των ανθρώπων που πνίγηκαν στο Φαρμακονήσι το απέδειξε. Οι διασωθέντες, φανερά συντετριμμένοι, διηγήθηκαν τις ιστορίες τους στη πλατεία Συνταγματος. Πώς μπορεί να λησμονήσει κανείς τα πρόσωπά τους;

Ο δημόσιος χώρος και τα ευάλωτα σώματα

Τα σώματα ευάλωτα, τρωτά, εκτεθειμένα στη δημόσια σφαίρα ρουφάνε αυτές τις επιδράσεις μιας πόλης σε συνθήκη εκτάκτου ανάγκης και επισφάλειας, ενώ πολλά κτίρια είναι άδεια, καθώς έχουν αγοραστεί για να «αξιοποιηθούν» την κατάλληλη στιγμή. Συνέχεια ανάγνωσης