Podemos: να αλλάξουμε τον τρόπο της πολιτικής

Standard

συνέντευξη του  Χόρχε Μορούνο

 μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

jorgemorunoΤο Podemos έκανε την έκπληξη στις ευρωεκλογές της Ισπανίας. Στενά συνδεδεμένο με τους Indignados, τo κίνημα κατά των εξώσεων και το κίνημα των Mareas, κατέκτησε πέντε έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο, όπου εντάχθηκε στην ευρωομάδα της Αριστεράς. Δημοσιεύουμε σήμερα αποσπάσματα συνέντευξης του κοινωνιολόγου Χόρχε Μορούνο, από τους πρωτεργάτες του Podemos, στον Εμίλιο Ντελγκάντο, για την εφημερίδα Voces de Pradillo (30.1.2014). Στα αγγλικά είναι προσιτή στο hiredknaves.wordpress.com/

Τι επιδιώκει η πρωτοβουλία Podemos;

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε με την πρόθεση να προσφέρει ένα εργαλείο στους πολίτες, προκειμένου η δημοκρατία να επιστρέψει εκεί που ανήκει: στα χέρια του λαού. ToPodemos δεν είναι ούτε κόμμα ούτε συμμαχία κομμάτων, και ο λόγος της ύπαρξής του είναι να λειτουργήσει ως καταλύτης, ως μια κίνηση που ανοίγει τη δυνατότητα μιας εξέλιξης κατά την οποία η λαϊκή οργή θα σχηματοποιηθεί πολιτικά. Το Podemos θέλει να αποδειχθεί μια συμμετοχική μέθοδος δημοκρατικής ενδυνάμωσης αυτών που δεν έχουν φωνή, ώστε όλοι μαζί να αλλάξουμε το σενάριο που έχουμε συνηθίσει μόνο να διαβάζουμε.

Συγκέντρωση του Podemos, Μαδρίτη 2014

Συγκέντρωση του Podemos, Μαδρίτη 2014

Στην κορυφή, οι ελίτ ξετυλίγουν ήδη ένα νέο σενάριο που έχει ως στόχο, αφενός να αποκλειστεί κάθε πιθανότητα συμμετοχής της πλειοψηφίας στη δική τους ευημερία, αφετέρου να πληγούν οι περιοχές εκείνες που προβάλλουν αντιστάσεις που τους δυσχεραίνουν. Η νέα συνθήκη που επιθυμούν να εγκαταστήσουν είναι μια σύγχρονη μορφή δουλείας εντός μιας κοινωνικής ερήμου, και αυτή η δουλεία εγκαθιδρύεται ήδη με πολιτικά μέσα, από τη στιγμή που οι “δομικές μεταρρυθμίσεις” έχουν υιοθετηθεί και κανονικοποιηθεί.

Από τα κάτω, οι ανεπίλυτες εδαφικές διαφορές απ’ τη μια πλευρά και, από την άλλη, το “15-Μ” και οι μετεξελίξεις του στο κίνημα κατά των κατασχέσεων και σε αυτό των Mareas,[1]άνοιξαν έναν κύκλο κινητοποιήσεων που αμφισβητεί έμπρακτα ότι το μετα-φρανκικό καθεστώς έχει πλέον τη δυνατότητα να διασφαλίζει καθ’ οιονδήποτε τρόπο την αξιοπρεπή διαβίωση της πλειονότητας του πληθυσμού. Ωστόσο, κι ενώ η κοινωνική κινητοποίηση είναι θεμελιώδους σημασίας, πρέπει να επισημανθεί πως ο χρόνος που έχουμε στη διάθεσή μας για να σταματήσουμε την αντεπανάσταση της ολιγαρχίας είναι ελάχιστος, οπότε επείγει να αλλάξουμε το πολιτικό πεδίο με τρόπο που να μην επιτρέπει την οριστική του κατάληψη. Το Podemosδεν έχει λοιπόν την πρόθεση να αντιπροσωπεύσει μια σειρά κοινωνικών αγώνων που ούτως ή άλλως είναι αδύνατο να αντιπροσωπευθούν, αλλά προσπαθεί να διευκολύνει τη μετάφραση της οργής σε πολιτική δύναμη. Συνέχεια ανάγνωσης

στα Ενθέματα της Αυγής αύριο Κυριακή 1η του Ιούνη

Standard

στα Ενθέματα της Αυγής αύριο Κυριακή 1η του Ιούνη

Κείμενα των: Στρατή Μπουρνάζου, Μάνου Αυγερίδη,  Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου, Γιάννη Ζαϊμάκη, Στέφανου Οικονόμου, Κλειώς Παπαπαντολέων, Ιωάννας Μεϊτάνη, Μatthew Goodwin, Willy Pelletier Nicolas Lebourg, Χόρχε Μορούνο, Νίκου Σαραντάκου, Βαγγέλη Καραμανωλάκη, Δώρας Κοτσακά

ΠΕΝΤΕ ΚΕΙΜΕΝΑ ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ

Έργο του Daniel Egnéus

Έργο του Daniel Egnéus

Χωρίς το κοκαλάκι της νυχτερίδας. Γράφει ο Μάνος Αυγερίδης: «Πολλές δημοτικές παρατάξεις έδωσαν σημαντικά δείγματα γραφής. Έδειξαν πως το πρόγραμμα και η συστηματική δουλειά υποδομής, η σύγκρουση και ο δυναμισμός πέρα από παλαιού τύπου κοκκορομαχίες, η ειλικρίνεια, η εντιμότητα και η αναγνώριση των αδυναμιών δεν είναι ονειρώξεις ρομαντικών, αλλά τα βασικά στοιχεία μιας σύγχρονης και ρεαλιστικής αριστερής διακυβέρνησης. Μένει να αποδειχτούν όλα αυτά και μετεκλογικά, για να γίνει η Αττική, και όχι μόνο αυτή, ένα εργαστήρι του buon governo, όπως γράφει ο Αντώνης Λιάκος (περιοδικό Χρόνος, τχ. 13, 5.2014) και τελικά για να νικήσουμε. Γιατί νίκη για μας δεν είναι η κατάκτηση της εξουσίας αλλά η ανατροπή της στην πράξη».

Κου-Κου-τζα. Γράφει η Ιωάννα Μεϊτάνη: «Η μπετονένια γραμμή του κόμματος έχει συνέπειες για χιλιάδες πολίτες, μεταξύ των οποίων βέβαια και οι ψηφοφόροι του ΚΚΕ. Στην Αθήνα, λόγου χάρη, δεν δόθηκε η ευκαιρία στην Ανοιχτή Πόλη να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό. Θα μείνουμε με τον Καμίνη δήμαρχο (όλοι, και οι κουκουέδες), σε μια πόλη που σιγά σιγά παραδίδεται σε λογής λογής συμφέροντα. Εκτός από το μπετόν των κτιρίων, έχουμε και το μπετόν της γραμμής του ΚΚΕ να μας βαραίνει. Τι τα θες τι τα γυρεύεις, ο γνωστός αντίπαλος είναι ευκολότερος για το κόμμα. Και στον Βόλο, εκτός από τα τσιμέντα, θα έχουν και τον Μπέο δήμαρχο. Και οι κουκουέδες θα τον έχουν δήμαρχο, το μπετόν της γραμμής δεν θα τους εμποδίσει να ζουν τις συνέπειες της τσιμεντένιας ψήφου τους».

Η νίκη. Γράφει ο Στρατής Μπουρνάζος: «Χρειαζόμαστε καλές εκτιμήσεις και αναλύσεις του εκλογικού αποτελέσματος· και για τον ΣΥΡΙΖΑ και συνολικότερα. Τις χρειαζόμαστε όμως όχι για να έχουμε να λέμε ότι κάνουμε φοβερές αναλύσεις ή για να γεμίζουμε σελίδες, αλλά ως εργαλείο για τη σκέψη και την πράξη. Με άλλα λόγια, δεν είμαστε ψυχροί παρατηρητές· έχουμε εμπλοκή, αναλύουμε τα πράγματα επειδή θέλουμε να τα αλλάξουμε. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά για όλα. Για παράδειγμα, το θέμα δεν είναι να περιφέρουμε, από κανάλι σε κανάλι, τη “βαθιά (ή και βαθύτατη) ανησυχία μας” για τα ποσοστά της Χρυσής Αυγής, το θέμα είναι τι μπορούμε να κάνουμε για να μειωθούν».

Πειραιάς-Βόλος: λιμάνια ψευδαισθήσεων. Ποδοσφαιρικές ολιγαρχίες και υβριδικά πολιτικά μορφώματα στις τοπικές κοινωνίες. Γράφει ο Γιάννης Ζαϊμάκης, με αφετηρία τις νίκες Μαρινάκη-Μώραλη και Μπέου: «Ο Βαγγέλης Μαρινάκης και ο Αχιλλέας Μπέος αποτελούν παραδείγματα προβεβλημένων αθλητικών προσώπων με ταχεία κοινωνική ανέλιξη που μετέφεραν στον χώρο του ποδοσφαίρου τη λογική του ευέλικτου καπιταλισμού της ύστερης νεωτερικότητας. Ευρισκόμενοι στο επίκεντρο μιας αθλητικής δημοσιότητας που κατασκευάζει είδωλα και σωτήρες, έχουν καταλάβει ιδιαίτερη θέση στην καθημερινότητα των νοικοκυριών. Αποτελούν τις ενσαρκώσεις του καπιταλιστικού ονείρου για γρήγορο πλουτισμό, δόξα και μια ταχεία οικονομική αναρρίχηση χωρίς ηθικούς φραγμούς. […] γίνονται οι επιτυχημένοι, ξεχωριστοί άνδρες της διπλανής πολυκατοικίας που εισέρχονται στο σπίτι μας, ενεργοποιούν τις φαντασιώσεις μας και εκπληρώνουν εφήμερες προσδοκίες».

«Η 18η Brumaire του Ιωάννη Μαρινάκη και το “Λιμάνι της Αγωνίας». Ο Στέφανος Οικονόμου απαντάει στο άρθρο «Ολιγάρχες του Λιμανιού» του Νίκου Μπελαβίλα, που δημοσιεύτηκε στα  προηγούμενα «Ενθέματα», σημειώνοντας τη διαφωνία του με δύο διαχωρισμούς που κάνει ο Ν. Μπελαβίλας: «1) «τον αυστηρό διαχωρισμό της κανονικότητας από την “παθολογία” της αστικής δημοκρατίας και της “τυπικής” λειτουργίας των αγορών», 2) τον περιφερειακό, σε σχέση με τις καπιταλιστικές μητροπόλεις, χαρακτήρα του φαινομένου». Επίσης, μας καλεί «να αναρωτηθούμε γιατί ο Ν.Μ. δεν θέτει το ερώτημα της εκλογικής ήττας του τόσα υποσχόμενου Λιμανιού, ούτε μιαν, απειροελάχιστη έστω, εξήγησή της».

UKIP-ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ: ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ

Η άνοδος του UKIP δεν είναι απλό πυροτέχνημα. Γράφει ο Μatthew Goodwin: «Οι ψηφοφόροι της εργατικής τάξης, αγνοημένοι για χρόνια από μια κοσμοπολίτικη, μορφωμένη και προοδευτική ελίτ, αντιμέτωποι με τη λοιδορία και την περιφρόνησή της, έλαβαν τη συλλογική απόφαση να προσέλθουν στις κάλπες με όλες τους δυνάμεις και να απορρίψουν συλλήβδην τον πολιτικό κόσμο της Βρετανίας. Ο Φάρατζ διείδε αυτή την τάση και απευθύνθηκε σε αυτούς που νιώθουν παρατημένοι, μπερδεύοντας στο μυαλό τους τα ζητήματα της Ευρώπης και της μετανάστευσης» (μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου).

Ένας τρόπος εξορκισμού της μαζικής υποβάθμισης. Ο Willy Pelletier αναλύει τους κοινωνικούς λόγους και την κοινωνική σύνθεση της ψήφου στο «Εθνικό μέτωπο: «Όμως όπως έχει δείξει η ViolaineGirard, η ψήφος στο ΕΜ δεν αποτελεί μόνο ψήφο υποβάθμισης και υποβιβασμού. Στα προάστια, μερικοί διπλωματούχοι ανωτέρων τεχνολογικών σχολών, συνταξιούχοι σήμερα και κάτοχοι μικρών πολυτελών οικιών ψήφισαν την Λε Πεν. Κατάφεραν να μετακομίσουν από τις φτωχογειτονιές στα προάστια. Για αυτούς, το να ψηφίσουν Λε Πεν είναι ένδειξη διαφοροποίησης από όσους διαμένουν σε εργατικές κατοικίες (συνήθως οι μετανάστες) ή από όσους εναντιώνονται στην καθεστηκυία τάξη (συνήθως οι νέοι). Δεν έχουν επηρεαστεί από την υποβάθμιση και την αβεβαιότητα, ωστόσο αισθάνονται αποδυναμωμένοι» (μετάφραση: Σοφία Φραγκουλοπούλου).

Προστασία vs νεοφιλελευθερισμός. Γράφει ο Nicolas Lebourg: «Η ψήφος στο Εθνικό Μέτωπο εμφανίστηκε σε ένα τμήμα του εκλογικού σώματος της Αριστεράς όχι πλέον ως προδοσία στην “αντιφασιστική” παράδοση, αλλά ως συστατικό ιδεολογικού εφαλτηρίου ενάντια στον νεοφιλελευθερισμό. Σήμερα, το ΕΜ εμφανίζεται ικανό να προτείνει πλήρη προστασία, διαθέτοντας έναν λόγο αλάνθαστης εθνικής κυριαρχίας (πολιτικής, οικονομικής, πολιτισμικής), που υπόσχεται στον ψηφοφόρο όλων των κοινωνικών τάξεων ότι θα είναι προστατευμένος από την οικονομική και πολιτισμική παγκοσμιοποίηση και θα απολαμβάνει τα κέρδη του επιχειρηματικού καπιταλισμού (μοτίβο του “έξυπνου προστατευτισμού”), την προστασία του κράτους-πρόνοιας (μοτίβο της “εθνικής προτίμησης”)» (μετάφραση: Σοφία Φραγκουλοπούλου).

Podemos: να αλλάξουμε τον τρόπο που κάνουμε πολιτική. Συνέντευξη του κοινωνιολόγου Χόρχε Μορούνο, από τους πρωτεργάτες του Podemos, που έκανε την έκπληξη στις ισπανικές ευρωεκλογές. Λέει, μεταξύ άλλων: «Το Podemosπροσπαθεί να διευκολύνει τη μετάφραση της οργής σε πολιτική δύναμη. […] Οφείλουμε να συνθέσουμε μια αφήγηση, μια ιστορία η οποία όχι μόνο να εξηγεί ποιοι είναι αυτοί, αλλά και τι μπορούμε να γίνουμε εμείς. Η Αριστερά δεν μπορεί να ομφαλοσκοπεί και να αποστασιοποιείται από την πληβειακή οργή, αυτοπαρουσιαζόμενη άτολμα ως μια πολιτική επιλογή με περιορισμένο πεδίο δράσης. Είναι πια καιρός να ταχθούμε με ευρύτερες δυναμικές, οι οποίες μας περικλείουν κοινωνικά και ιδεολογικά. Πρέπει να βγούμε για να νικήσουμε» (μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου).

Καμιά χαρά στην «παιδική χαρά» του Άγιο Παντελεήμονα Παντελεήμονα. Who is the boss? Η Κλειώ Παπαπαντολέων θυμάται το 1957, όταν ο πρόεδρος Αϊζενχάουερ έστειλε τον στρατό στο Λιτλ Ροκ και άλλες πόλεις, για να διασφαλίσει την είσοδο των μαύρων μαθητών στα (μικτά πλέον, έπειτα από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου) σχολεία. Και μετά γράφει: «Το άνοιγμα της παιδικής χαράς του Αγίου Παντελεήμονα αποτελεί, αναπότρεπτα, εμβληματικό καθήκον για την επόμενη μέρα: Πρωτίστως της δημοτικής αρχής βέβαια, καθώς αυτή οφείλει να ανοίξει και να διασφαλίσει τη λειτουργία της παιδικής χαράς· αλλά και της μείζονος αντιπολίτευσης, η οποία πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί, όχι για να καταγγείλει το κλείσιμο, αλλά για να συντείνει στο άνοιγμα.  Τα δάκρυα για την άνοδο της ακροδεξιάς είναι μάταια, αν όχι υποκριτικά, όσο υπάρχει το λουκέτο. Ο Αϊζενχάουερ τη δεκαετία του 1950 απέδειξε ποιος όριζε τους κανόνες σε θεμελιακά ζητήματα ισονομίας στις ΗΠΑ. Εξήντα χρόνια μετά, αυτό είναι εντέλει το ερώτημα στην Αθήνα: Who is the boss?».

Φραντς. Γράφει ο Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου, στη μόνιμη στήλη του «Νέα από το σπίτι»: «Ο Φραντς είχε μια αδερφή, την Ότλα. Η Ότλα ζούσε μακριά από την πόλη. Ο Φραντς έμεινε μαζί της για οκτώ μήνες κι εκεί έγραψε τους αφορισμούς του. Ένα πρωί, τη διέκοψε από τη δουλειά που έκανε και της ζήτησε να βγουν έξω. Στον ουρανό τα σύννεφα είχαν μαζευτεί και ήδη μύριζε βροχή. Ο Φραντς προχώρησε ως τη ρίζα ενός δέντρου, έπειτα έσκυψε παραμερίζοντας τα χόρτα και έδειξε στην Ότλα ένα κρυμμένο σαλιγκάρι. Η Ότλα γούρλωσε τα μάτια της και γέλασε». Η συνέχεια επί του φύλλου.

Δυσαρμονία και αρμονία. Ο Νίκος Σαραντάκος, στη μόνιμη στήλη του, «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία» γράφει: «Στην επίσκεψή του στον πρόεδρο της Δημοκρατίας την επόμενη μέρα, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στην “πολύ μεγάλη δυσαρμονία” που υπάρχει ανάμεσα στη βούληση του λαϊκού σώματος και στους συσχετισμούς της σημερινής Βουλής. Η δυσαρμονία είναι φυσικά το αντίθετο της αρμονίας· όμως δεν είναι αρχαία λέξη, οι αρχαίοι μόνο τη δυσαρμοστία είχαν· η δυσαρμονία εισήχθη στην ελληνική γλώσσα τον 19ο αιώνα ως μεταφορά του γαλλικού dysharmonie, που βέβαια με ελληνογενή υλικά έχει πλαστεί. Ο Κουμανούδης κατέγραψε ως πρώτη εμφάνιση της “δυσαρμονίας” στην ελληνική γλώσσα το 1867».

Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου: εις μνήμην. Ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης γράφει για το έργο της Ρένας Σταυρίδη-Πατρικίου, με την ευκαιρία της σχετικής ημερίδας που οργανώνεται την Τετάρτη 4 Ιουνίου στο Πάντειο: «Η ημερίδα που αφιερώνεται στη μνήμη της επιχειρεί να πραγματευθεί θέματα πάνω στα οποία εργάστηκε η Ρένα Σταυρίδη-Πατρικίου, να συνομιλήσει με τις θέσεις της, να τις ξαναφέρει στο προσκήνιο με τον τρόπο και η ίδια θα ήθελε: ιστορικοποιώντας τις, θέτοντάς τη στη βάσανο της κριτικής σκέψης που υπηρέτησε με το σύνολο του ιστοριογραφικού της έργου και της προσωπικής της στάσης. Μιας στάσης που υπαγόρευσε ο βαθύς ανθρωπισμός και κοσμοπολιτισμός της και η άρνηση κάθε διανοητικής ξεραΐλας από όπου και εάν προέρχονταν».

H Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΗΠΑ-Ε.Ε. (ΤΤΙΡ) δεν είναι εμπορική συμφωνία. Γράφει η Δώρα Κοτσακά: «Πέρα από όσα αφορούν τον γεωπολιτικό σχεδιασμό ή τον θεσμικό πυρήνα της Ε.Ε., το TTIP αγγίζει την πολιτική ατζέντα στο σύνολό της. Η τροφή, οι δημόσιες υπηρεσίες, οι πατέντες που επεκτείνονται ασύδοτα –από τους σπόρους και τα φάρμακα μέχρι τη συλλογική γνώση και κουλτούρα–, η παρακολούθηση και η εμπορευματοποίηση των προσωπικών μας δεδομένων, το τέλος των εργασιακών δικαιωμάτων κατά τα αμερικάνικα πρότυπα, όπου ακόμα και η δημιουργία σωματείου μπορεί να διωχθεί ποινικά, συνιστούν εύφλεκτη ύλη. Από εμάς εξαρτάται στα χέρια ποιανού θα εκραγεί».

  

 

 

Ολιγάρχες του λιμανιού

Standard

του Νίκου Μπελαβίλα

Αν σήμερα επανερχόμαστε στον Πειραιά (είχαμε μιλήσει και στις 11.5 με τον «Γαϊδούρειο ίππο»), δεν το κάνουμε μόνο επειδή τον αγώνα εκεί, κι ας μην κέρδισε, τον έδωσε με απαράμιλλο ήθος, μαχητικότητα και γνώση ένα λαμπρό αυτοδιοικητικό σχήμα, το «Λιμάνι της Αγωνίας», με επικεφαλής τον Θοδωρή Δρίτσα. Αλλά και επειδή το ζοφερό μοντέλο Μώραλη-Μαρινάκη –το οποίο βγάζει και παρακλάδια, όπως δείχνει και η περίπτωση Μπέου στον Βόλο–  όπου συμπλέκονται συμφέροντα, τραμπουκισμοί, ακροδεξιοί ιεράρχες, εξαγορά, χειραγώγηση μέσω του χρήματος και του ποδοσφαίρου, υπερβαίνει πολύ τον Πειραιά: πλήττει την καρδιά της δημοκρατίας. Με αυτά κατά νου, πριν την κάλπη –και ευχόμενοι ολόψυχα κάθε επιτυχία στον Μαργαρίτη Πατσιαντά στον Βόλο– ζητήσαμε από έναν καλό γνώστη της ιστορίας  και της πολιτικής ζωής του Πειραιά, τον Νίκο Μπελαβίλα, να μας αναλύσει το φαινόμενο.

ΕΝΘΕΜΑΤΑ

Τζωρτζ Γκρος, «Έκλειψη ηλίου», 1926. Το έργο είναι αλληγορία για τη δημοκρατία της Βαϊμάρης. Καπιταλιστές και στρατιωτικοί υπαγορεύουν στους ακέφαλους πολιτικούς τι να πράξουν, ενώ ο λαός (που τον συμβολίζει ο γάιδαρος με τις παρωπίδες) τρώει απλώς ό,τι του βάζουν μπροστά του

Τζωρτζ Γκρος, «Έκλειψη ηλίου», 1926. Το έργο είναι αλληγορία για τη δημοκρατία της Βαϊμάρης. Καπιταλιστές και στρατιωτικοί υπαγορεύουν στους ακέφαλους πολιτικούς τι να πράξουν, ενώ ο λαός (που τον συμβολίζει ο γάιδαρος με τις παρωπίδες) τρώει απλώς ό,τι του βάζουν μπροστά του

O Πειραιάς, όπως όλα τα λιμάνια του κόσμου, έχει μόρτες, μαστροπούς, λαθρέμπορους. Ήταν και είναι κομμάτι της καθημερινότητας και της κουλτούρας της πόλης αυτός ο υπόκοσμος, άλλοτε μάγκικος, γλυκός και τρυφερός, όπως εκείνος του κινηματογράφου του ’60 και των ρεμπέτικων, άλλοτε αποκρουστικός, γλοιώδης, απάνθρωπος.

Ο Πειραιάς είχε πάντα έναν τρόπο να κρατάει αυτό τον υπόκοσμό του στην άκρη. Στις αποβάθρες και στους δύο-τρεις δρόμους πίσω από το λιμάνι. Αυτό οφειλόταν, νομίζω, σε μια αστική τάξη της πόλης η οποία δεν διαπραγματευόταν ούτε την ηγεμονία της ούτε τον καθωσπρεπισμό της. Τις συνδιαλλαγές της με τον υπόκοσμο ή δεν τις έκανε ή τις έκανε υπόγεια. Οφειλόταν, επίσης, και σε εκείνη την πολύ μεγάλη κοινωνική τάξη των εργοστασιακών εργατών και των μικρασιατών προσφύγων που είχε αντίστοιχα επιβάλει τους κώδικες της δικής της συμπεριφοράς στις λαϊκές συνοικίες: κώδικες σεβασμού, αλληλεγγύης και ανθρωπιάς, που ίσχυαν ακόμη κι όταν φλεγόταν η πόλη από κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις.

Ώσπου στον Πειραιά τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν. Τα πρώτα άγνωστα στην κοινή γνώμη λυντσαρίσματα μεταναστών στον Ρέντη, οι επιθέσεις στο Πέραμα και στην Κοκκινιά και, τέλος, η πολιτική δολοφονία του Παύλου Φύσσα από τους νεοναζί σήμαναν το τέλος της εποχής. Για πρώτη φορά περπατάει κόσμος φοβισμένος στην πόλη μας. Το λουμπεναριό σήκωσε τα καπάκια των υπονόμων βγαίνοντας στο φως. Χρυσαυγίτες, χούλιγκαν, μπράβοι νυχτερινών κέντρων. Η καθολική φτώχεια και τα τεράστια μεγέθη της ανεργίας, στις βόρειες κυρίως γειτονιές αποτέλεσαν το υπόβαθρο για να βρουν τόπο να πατήσουν. Συνέχεια ανάγνωσης

#vote4water: Γράφεται «νερό» αλλά διαβάζεται «δημοκρατία»

Standard

της Δήμητρας Σπαθαρίδου

Ερνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, "Δύο λουόμενοι"

Ερνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, «Δύο λουόμενοι»

Από καιρό λέγαμε και συμφωνούσαμε μεταξύ μας πως το νερό πρέπει να αποτελέσει ανάχωμα και βασικό πολιτικό όπλο ενάντια στη λεηλασία της φύσης και την ιδιωτικοποίηση των κοινών αγαθών. Το λέγαμε στα Παγκόσμια Φόρουμ, εκεί όπου μαθαίναμε για τον πόλεμο του νερού στην Κοτσαμπάμπα και στην ιδρυτική συνέλευση του Ευρωπαϊκού Δικτύου για το Νερό ως Κοινό Αγαθό, το 2011, με φόντο το πρώτο κινηματικό δημοψήφισμα για το νερό στην Ιταλία. Τα ξανασυζητούσαμε στο Φόρουμ της Φλωρεντίας, το 2012, εκεί που προσπαθούσαμε για τη διασύνδεση των επιμέρους αγώνων με την κρίση αλλά και στις πολλές εκδηλώσεις ανά την Ελλάδα.

   Όχι πως ο αγώνας ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού στην Ελλάδα κρίθηκε. Η κυβέρνηση, όμως, δεν θα μπορέσει να αγνοήσει την επιτυχία του δημοψηφίσματος στη Θεσσαλονίκη με 213.508 πολίτες να ψηφίσουν κατά της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ. Το δημοψήφισμα είναι αναμφίβολα η μεγαλύτερη κινητοποίηση και συμμετοχή των πολιτών σε αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες που η Θεσσαλονίκη έχει ζήσει τελευταία. Πριν από την απόφαση για δημοψήφισμα, το κίνημα του νερού της πόλης αποτελούνταν από μέλη συλλογικοτήτων και αρεκτούς ανένταχτους ενεργούς πολίτες. Μετά τη διοργάνωση του δημοψηφίσματος, το κίνημα έχει κερδίσει τη συμμετοχή ενός μεγάλου αριθμού πολιτών και θεωρώ πως έχει τη δυναμική να αποκτήσει διαστάσεις μαζικού λαϊκού κινήματος. Συνέχεια ανάγνωσης

Σταυροί

Standard

NΕΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

του Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου

6-conos 2Όταν το αγόρι πέφτει από το κρεβάτι του κατευθείαν μέσα στο ταψί με τη ζύμη και οι αρτοποιοί το βάζουν κατά λάθος στο φούρνο, δεν μπορώ να μην σκεφτώ το Άουσβιτς.

 Όμως το αγόρι τη γλιτώνει και προλαβαίνει να πετάξει πάνω απ’ την πόλη, προτού ξημερώσει, σαν όνειρο. Βρίσκει το γάλα που χρειάζονται οι αρτοποιοί και τους το προσφέρει (το γάλα δεν είναι μαύρο). Οι τρεις αρτοποιοί ευχαριστούν το αγόρι. Και οι τρεις τους έχουν τη μουτσούνα του Όλιβερ Χάρντι, του Χοντρού, με το χιτλερικό μουστακάκι. Φτιάχνουν λοιπόν το πρωινό γλύκισμα και το αγόρι επιστρέφει στο κρεβάτι του. Αυτά συμβαίνουν Στη νυχτερινή κουζίνα (1970) του παιδικού εικονογράφου Μόρις Σέντακ που πέθανε τέτοια εποχή, πρόπερσι.              

 Ο Σέντακ ήταν Αμερικανός πολωνοεβραϊκής καταγωγής και οι συγγενείς του χαθήκανε στο Ολοκαύτωμα, γεγονός που επηρέασε τον ίδιο και το σχέδιό του, ένα ανακάτεμα σκοτεινής τρυφερότητας και υποδόριας απρέπειας, παιγνιώδες και προκλητικό μαζί, όπως ένα παιδί που βγάζει τη γλώσσα του μπροστά στους μεγάλους για να τους περιγελάσει. Και ο Σέντακ με τη σειρά του, σ’ αυτό το βιβλίο, είναι σαν να περιγελά τους φασίστες: «Αν δεν υπάρχει Άουσβιτς για εσάς, δεν υπάρχει ούτε Χίτλερ για εμάς. Άρα, δεν υπάρχετε ούτε εσείς. Το πολύ-πολύ να υπάρχει μόνο Τσάπλιν», δηλαδή μια φωτεινή κουκίδα που, καθώς περπατά ατσούμπαλα, αναδημιουργεί ολόκληρη την πόλη φωτίζοντάς την.

  Δυστυχώς υπήρξε Άουσβιτς και υπάρχουν ακόμα φασίστες. Συνέχεια ανάγνωσης

H δική μας πρώτη φορά

Standard

της Μαρίας Καλαντζοπούλου

1

Ανρί Μαγκέ, «H τσιγγάνα στο ατελιέ», 1906

 Είμαστε μια μέρα πριν από αποφασιστικής σημασίας επιλογές για το μέλλον μας. Μολονότι διακυβεύονται αύριο πολλά, σε όλες τις γεωγραφικές κλίμακες, θα επικεντρωθώ στο μέλλον μας σ’ αυτή την πόλη, ειδικά τώρα που κανείς μας δεν κινδυνεύει να κατηγορηθεί για αλίευση σταυρών προτίμησης.

Γιατί μοιάζει ίσως δύσκολο να πείσεις ότι υπάρχουν άνθρωποι ανιδιοτελείς στην αγωνία τους για την πόλη, στην προσπάθειά τους για μια προεκλογική προετοιμασία (και όχι «εκστρατεία»), που καταθέτουν απεριόριστο κόπο χωρίς να μοιράζουν υποσχέσεις, χωρίς να πληρώνονται γι’ αυτόν, χωρίς κανείς να κάνει κανέναν να ντρέπεται. Και όμως. Η δικιά μας πρώτη φορά είναι που μαζευτήκαμε τόσο πολλοί και πολλές, υποψήφιοι και μη, που δουλέψαμε με τρόπο που μας έκανε περήφανους και πριν και ασχέτως της επίδοσης στην κάλπη την προηγούμενη και την ερχόμενη Κυριακή. Ο τρόπος στον οποίο αναφέρομαι, δεν είναι πρωτόγνωρος στους ανθρώπους της Ανοιχτής Πόλης, η ευρύτητα όμως των συνεργασιών και το πάθος και η επαγγελματική σοβαρότητα ως προς την κλίμακά τους ήταν. Η ανοιχτότητα κι η ειλικρίνεια στην προσέγγιση της προσπάθειας αυτής είναι κάτι που χαρακτήρισε όλους μας, από τον αυριανό ελπίζω δήμαρχο, τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη μέχρι τον κάθε συνεργάτη, φανερό ή αφανή, υποψήφιο ή μη. Συνέχεια ανάγνωσης

Τα (τηλε)παιχνίδια της εξαθλίωσης και η κοινωνική πολιτική για τους άστεγους

Standard

του Νίκου Κουραχάνη

6-kouraxanisΠριν λίγες μέρες ο αντιπρόεδρος μεγάλου τηλεοπτικού σταθμού συναντήθηκε με την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, για τη διοργάνωση συναυλίας με τραγουδιστές δημοφιλούς τηλεπαιχνιδιού. Σκοπός, η συγκέντρωση χρημάτων για την σίτιση απόρων και αστέγων. Πράγματι, όταν η κρατική κοινωνική πολιτική απουσιάζει, η φιλανθρωπία της εξαθλίωσης αποτελεί είδηση.

Ένα success story δίχως τέλος

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει πρόβλημα αστέγων: αυτή ήταν η επίσημη θέση του κράτους μέχρι το 2012, οπότε και θεσμικά αναγνωρίζεται η ύπαρξη τους, με απώτερο σκοπό την άντληση κοινοτικών κονδυλίων για την ανάπτυξη δράσεων. Παρότι αυτό θα μπορούσε να αποτελεί την απαρχή της χάραξης ολοκληρωμένης κοινωνικής πολιτικής στο συγκεκριμένο πρόβλημα, δυστυχώς οι μέχρι τώρα ενδείξεις δεν επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο. Αν και ένα χρόνο τώρα έχει εκπονηθεί ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σχέδιο, η πολιτική ηγεσία δείχνει απροθυμία να το προωθήσει.

Αντ’ αυτού, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε προεκλογικά τη λειτουργία υπνωτηρίου φιλοξενίας 80 ανθρώπων μέχρι είκοσι μέρες. Ούτε καν σταγόνα στον ωκεανό. Ταυτόχρονα, στο πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε πριν ένα μήνα προβλέπεται ενίσχυση των αστέγων με 20 εκ. ευρώ. Τα χρήματα δεν προορίζονται για δημιουργία δομών πρόληψης ή άμεσης στέγασης. Αντίθετα, διοχετεύονται στους υπάρχοντες φορείς, δηλαδή μη κυβερνητικές οργανώσεις και την Εκκλησία. Συνεπής στις προεκλογικές του δεσμεύσεις λοιπόν, ο πρωθυπουργός της χώρας και τακτικός συνομιλητής του θεού, την περασμένη Δευτέρα εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για την προσφορά της Εκκλησίας: «Τώρα που η ανηφόρα είναι πίσω, τονίζω ότι στις δύσκολες στιγμές την ελληνική κοινωνία κράτησαν όρθια η οικογένεια και η Εκκλησία». Πέρα από την επαναφορά του «Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια» στα λόγια αυτά κρύβεται μια μεγάλη αλήθεια: στα δύσκολα χρόνια της κρίσης, όταν τα ποσοστά απόλυτης φτώχειας εκτινάχθηκαν, η κοινωνική πολιτική του κράτους απουσίαζε για όσους την είχαν ανάγκη. Συνέχεια ανάγνωσης