Από τον απολιτίκ εκσυγχρονισμό στη μεταπολιτική

Standard

της Έφης Γιαννοπούλου

Κάζιμιρ Μάλεβιτς, "Ο ξυλοκόπος", 1912

Κάζιμιρ Μάλεβιτς, «Ο ξυλοκόπος», 1912

Δέκα μέρες πριν από τις επικείμενες εκλογές, στο εξώφυλλο της Athens Voice, ο Γιώργος Καμίνης εμφανίζεται να «χτυπάει» τατουάζ τη φράση «I love Athens», ενώ η συνέντευξή του στο εσωτερικό του εντύπου έχει τίτλο «Η Αθήνα είναι σέξι. Το ζήτημα είναι να γίνει και λίγο πλούσια». Στο τεύχος, το οποίο φιλοξενεί ένα πολυσέλιδο αφιέρωμα στις εκλογές, παρουσιάζονται 10 υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι του συνδυασμού του κ. Καμίνη έναντι 2 του κ. Σπηλιωτόπουλου, μιας συνέντευξης του πρώην δημάρχου κ. Κακλαμάνη και κανενός της Ανοιχτής Πόλης ή οποιουδήποτε άλλου συνδυασμού.

Ωστόσο, το ζητούμενο αυτού του σχολίου δεν είναι να ασκήσει κριτική στη μεροληψία της Athens Voice και γενικότερα της εμφανιζόμενης ως ακομμάτιστης free press δημοσιογραφίας. Περισσότερο αντιμετωπίζω την περίπτωση AthensVoiceως ενδεικτική μιας γενικότερης ρητορικής, που πίσω από την κάλυψη του απολιτίκ ασκεί πολύ συγκεκριμένη πολιτική, πριμοδοτώντας πολιτικά πρόσωπα και κινήσεις. Η εν λόγω ρητορική αρθρώνεται με μια επίφαση αντικειμενικότητας, από μια θέση που αξιώνει το καθολικό. Και ο αποδέκτης της, ενώ καταναλώνει αφειδώς πολιτική, μπορεί να δηλώνει με κάθε ειλικρίνεια πως αυτή τον αφήνει παγερά αδιάφορο.

Η καταγωγή αυτού του λόγου μπορεί εύκολα να ανιχνευτεί στην περίοδο του ελληνικού εκσυγχρονισμού, και στα στοιχεία που καθόρισαν εκείνη την εποχή τόσο την κυρίαρχη ρητορική όσο και την πολιτική και κοινωνική ζωή. Επιγραμματικά θα αναφέραμε: απαξίωση της πολιτικής και οποιασδήποτε συλλογικής διεκδίκησης και δράσης· τεχνοκρατική διαχείριση της διακυβέρνησης· αποθέωση της αποτελεσματικότητας και της δίχως πρόσημο μεταρρύθμισης· απάλειψη κάθε αναφοράς σε ταξικά συμφέροντα και αντιπαραθέσεις υπέρ ενός διαχωρισμού της κοινωνίας με κριτήρια πολιτιστικά ή και αισθητικά, ακόμη και δημιουργία μιας πολιτικής και πολιτιστικής ελίτ που εκφράζει έναν ιδεολογικό αχταρμά εκτεινόμενο από την ανανεωτική αριστερά και τη σοσιαλδημοκρατία μέχρι τον κοινωνικό και οικονομικό (νεο)φιλελευθερισμό.

Παραμένοντας στο απυρόβλητο της κυρίαρχης κριτικής για τα αίτια της κρίσης, –ή, στην καλύτερη περίπτωση, αντιμετωπιζόμενος ως μια αποτυχημένη πλην ευγενής προσπάθεια αλλαγής της ελληνικής κοινωνίας, που δεν τελεσφόρησε εξαιτίας της ελληνικής ιδιαιτερότητας και της αδυναμίας του να ελέγξει το κακό και λαϊκιστικό ΠΑΣΟΚ– ο εκσυγχρονισμός καταφέρνει να μεταλλάσσεται δημιουργώντας νέα trends, πολιτικά πρόσωπα ή παρατάξεις, με ακόμη πιο οξυμμένα τα (αρνητικά) χαρακτηριστικά του που φτάνουν μέχρι τα όρια της μεταπολιτικής.

Ο Γιώργος Καμίνης αποτελεί την πρώτη μετάλλαξη αυτού του φαινομένου. Δημιούργημα συγκεκριμένων πολιτικών και δημοσιογραφικών μηχανισμών, υποστηριζόμενος από τα ίδια κόμματα που ενστερνίζονταν τα εκσυγχρονιστικά προτάγματα, προερχόμενος από τον χώρο των δικαιωμάτων (που για μεγάλο διάστημα υποκατέστησε τον χώρο της πολιτικής), δήλωνε και δηλώνει επίμονα ανεξάρτητος, παρόλο που η νίκη του το 2010 αποτέλεσε ανάσα για το καταρρέον ΠΑΣΟΚ. Περήφανος διαχειριστής της αθηναϊκής πολυκατοικίας, ο κ. Καμίνης αποτελεί μια κατασκευή, ένα κέλυφος το οποίο αναλαμβάνει να γεμίσει ο κυρίαρχος λόγος με ιδιότητες που ο ίδιος δεν φαίνεται να κατέχει.

Ακολούθησαν μια σειρά πρόσωπα και κινήσεις που επιχείρησαν να εκφράσουν τον εκσυγχρονιστικό-μεταρρυθμιστικό λόγο και που ως επί το πλείστον προέρχονταν από τα σπλάχνα του. Από τον αλήστου μνήμης και «πάνδημης αποδοχής» Λουκά Παπαδήμο μέχρι τις διαδοχικές κινήσεις διανοουμένων, διάττοντες αστέρες που εξαφανίζονταν ταχύτατα για να ξαναεμφανιστούν με νέο όνομα.

Εσχάτως, γίναμε μάρτυρες μιας δεύτερης, φιλόδοξης μετάλλαξης της απολιτίκ πολιτικής. Η αποτυχία της ανασύστασης της Κεντροαριστεράς από τους «58» γέννησε την επομένη ακριβώς του θανάτου της ένα νέο κόμμα: το Ποτάμι του Σταύρου Θεοδωράκη. Εδώ πλέον κινούμαστε καθαρά στον χώρο της μεταπολιτικής. Απουσία προγράμματος και θέσεων, κλισέ, κοινοτοπίες και ασάφειες αντί πολιτικού λόγου, εναλλακτικό lifestyle, σακίδια, Δραπετσώνα και Σαμοθράκη. Ο Στ. Θεοδωράκης ως «ένας από εμάς» επαγγέλλεται το κοινό καλό και το γενικό συμφέρον ως δυνατή πολιτική επιλογή. Σε αντίθεση με τους προδρόμους του, το μεταπολιτικό Ποτάμι αντιλαμβάνεται την ανάγκη να απευθυνθεί σε ένα πιο «λαϊκό» κοινό. Όμως ο λαϊκισμός του είναι ένας καλός λαϊκισμός, όπως μας διαβεβαιώνει ο Γ. Παγουλάτος στην Καθημερινή,που θα μας σηκώσει από τον καναπέ μας για να μας κρατήσει στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Στην άλλη όψη του νομίσματος της μεταπολιτικής, στον Πειραιά, μια επίσης «νέα» δημοτική κίνηση επενδύει στην οπαδική κουλτούρα. Το «Ολυμπιακό» ψηφοδέλτιο παρουσιάζεται κι αυτό ως ανεξάρτητο, τσιμπολογά συμβούλους από τον παλαιό δικομματισμό, αλλά προσεταιρίζεται και κάποιες ΛΟΑΤ ακτιβίστριες, υποστηρίζεται από κεντρικά στελέχη της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ αλλά και από την Εκκλησία, και έχει στο ρόστερ του δύο μεγαλοεπιχειρηματίες ποδοσφαιρικούς παράγοντες, τον Β. Μαρινάκη και τον Π. Κόκκαλη. Η μεταπολιτική παίρνει εδώ το σχήμα του μπερλουσκονισμού.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Από τον απολιτίκ εκσυγχρονισμό στη μεταπολιτική

  1. Πίνγκμπακ: Από τον απολιτίκ εκσυγχρονισμό στη μεταπολιτική | Ελεύθερη Λαική Αντιστασιακή Συσπείρωση

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s