Λυκούργος Αγγελόπουλος: ένας μάστορας

Standard

του Κώστα Σπαθαράκη

5-lyk agelopoulosΤην προηγούμενη Κυριακή 18 Μαΐου πέθανε ο πρωτοψάλτης Λυκούργος Αγγελόπουλος. Για την τεράστια προσφορά του στην εκκλησιαστική μουσική, την ιστορία και την ερμηνεία της, θα μιλήσουν άλλοι αρμοδιότεροι· ας περιοριστούμε εδώ στα στοιχειώδη: μαθητής του Σίμωνα Καρά, ίδρυσε το 1977 την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, δίδαξε βυζαντινή μουσική, έδωσε αναρίθμητες συναυλίες με τη χορωδία, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Έψαλλε από το 1982 στην Αγία Ειρήνη στην οδό Αιόλου, διακονώντας με άκρα συνέπεια και τάξη τη λεπτότητα του εκκλησιαστικού τυπικού, υπακούοντας με απόλυτη μουσική πειθαρχία στο γράμμα του κειμένου, κάνοντας κάθε ακολουθία έργο τέχνης. Έψαλλε, πράγμα σχεδόν αδύνατον για έναν ψάλτη, χωρίς στόμφο. Η τέχνη του ήταν από εκείνες που μπορούν να εκτιμηθούν πραγματικά μόνο από τους ομότεχνους, ήταν μια μουσική για μουσικούς. Κι αυτό γιατί η έννοια της παράδοσης την οποία υπηρέτησε δεν εξαντλούνταν στη διατήρηση και την αναπαραγωγή. Προϋπέθετε διαρκή μελέτη, επαφή με τις ανάλογες μουσικολογικές έρευνες διεθνώς, καλλιτεχνική αίσθηση και κρίση. Δεν είχε κοντολογίς καμία σχέση με ό,τι θεωρείται «παραδοσιακό», εξού και τα ενδιαφέροντα του Αγγελόπουλου εκτείνονταν ώς τη σύγχρονη μουσική.

Στην κηδεία του, που τελέστηκε στην Αγία Ειρήνη στις 21 Μαΐου, ήταν φανερό ότι μπορεί να μην παραμένει ο πλούτος και να μη συνοδεύει η δόξα, όμως παραμένει το έργο και η διδασκαλία, παραμένει άρα το ύφος, το αποτύπωμα της κατορθωμένης τέχνης. Και τον νεκρό συνοδεύουν, πέρα από τους οικείους και τους μαθητές, οι ομότεχνοι, οι «παληοί της συντεχνίας». Η συντεχνία, η τόσο άδικα συκοφαντημένη, ως κακός συνδικαλισμός ή ως κλίκα, ανακτά σε τέτοιες περιπτώσεις το ετυμολογικό της βάρος. Ο Αγγελόπουλος, που ανήγαγε την ψαλτική σε τέχνη, και μάλιστα σε μια συλλογική τέχνη –η φωνή του δεν υπερείχε ποτέ από τη χορωδία παρά μόνο όσο χρειαζόταν για να την οδηγεί– έφερε δικαίως τον τίτλο του δασκάλου και του μαΐστορος.

 

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Λυκούργος Αγγελόπουλος: ένας μάστορας

  1. Έψαλλε, πράγμα σχεδόν αδύνατον για έναν ψάλτη, χωρίς στόμφο.
    Ορίστε; Δηλαδή όλοι οι άλλοι ψάλτες είναι σχεδόν αδύνατο να ψάλουν χωρίς στόμφο;! Θα μας τρελάνετε; Δεν μου φαίνεται να αγαπάτε και πολύ αυτή τη μουσική, αν λέτε αυτό το πράγμα…

    Η τέχνη του ήταν από εκείνες που μπορούν να εκτιμηθούν πραγματικά μόνο από τους ομότεχνους, ήταν μια μουσική για μουσικούς.
    Πρώτον, καμιά αληθινή τέχνη δεν μπορεί να εκτιμηθεί πραγματικά μόνο από τους ομοτέχνους, η δε έννοια a musicians’ musician έχει παραχρησιμοποιηθεί· και, δεύτερον, σίγουρα δεν ισχύει η έννοια αυτή για το ύφος του Αγγελόπουλου, το οποίο είχε και έχει απήχηση σε σημαντική μερίδα του φιλακόλουθου/φιλόμουσου κοινού. Αλλιώς δεν θα είχε τόση κασετοδισκοπαραγωγή ούτε τόσες εκπομπές και ραδιόφωνο και τηλεόραση ούτε στασίδι τόσες δεκαετίες σε μιαν εκκλησία όπως η Αγία Ειρήνη, που δεν τη λες και ναΰδριο (μόνο η κα Μπίλιω την είχε αποκαλέσει «ωραίο εκκλησάκι», προφανώς γιατί δεν ήξερε καν πού πέφτει…)

    Ο Αγγελόπουλος, που ανήγαγε την ψαλτική σε τέχνη (…)
    Η ψαλτική, που υπάρχει εδώ και δύο χιλιετίες, έγινε τέχνη στα τέλη της 2ης χιλιετίας μ.Χ. χάρη στον Αγγελόπουλο; Αυτές είναι απόψεις νεοφώτιστου που έχει θεοποιήσει τον πρώτο καλλιτέχνη που άκουσε…

    Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, τιμώ βαθιά τον Λ. Αγγελόπουλο, που είχα την τύχη να είμαι και μέλος της χορωδίας του για ένα διάστημα. Αλλά δεν μπορώ και τις ανοησίες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s