Για την πολιτική αγωγή του αντιφασιστικού κινήματος

Standard

Τα τάγματα εφόδου και η εγκληματική δράση είναι ο πυρήνας του πολιτικού σχεδίου της Χρυσής Αυγής

συνέντευξη του Θανάση Καμπαγιάννη στον Στρατή Μπουρνάζου

 

4-kampagianis-AΚαθώς η ποινική δίωξη εναντίον της Χρυσής Αυγής μπαίνει στο τελικό στάδιο, και ενώ το πνεύμα Μπαλτάκου ζει και βασιλεύει ακόμα στην κυβέρνηση, μιλήσαμε με τον Θανάση Καμπαγιάννη, δικηγόρο, μέλος της ΚΕΕΡΦΑ και της Πρωτοβουλίας για την Πολιτική Αγωγή του Αντιφασιστικού Κινήματος — και έναν από τους πολύ καλούς γνώστες του ζητήματος, αγωνιστή που, εντός και εκτός δικαστηρίων, έχει πρωταγωνιστήσει στη δίωξη των νεοναζί.

 Τι σημαίνει πολιτική αγωγή του αντιφασιστικού κινήματος;

4-kampagiannis-B

Τζωρτζ Γκρος, «Ο προπαγανδιστής» (αλληγορία για τον Χίτλερ), 1928

Πολιτική αγωγή σημαίνει, νομικά, δύο πράγματα. Αφενός, τη δυνατότητα παράστασης σε ένα ποινικό δικαστήριο από πλευράς των θυμάτων για τη διεκδίκηση αστικής αποζημίωσης. Αφετέρου, έναν διακριτό ρόλο μέσα στην ποινική δίκη, ενός διαδίκου ο οποίος έχει συμφέρον να καταλήξει η συγκεκριμένη υπόθεση στην καταδίκη των κατηγορουμένων και, γι’ αυτό, έχει όλα τα σχετικά δικαιώματα: τη δυνατότητα πρόσβασης στη δικογραφία, εξέτασης μαρτύρων κλπ. Η πρωτοβουλία μας για την πολιτική αγωγή του αντιφασιστικού κινήματος στη δίκη της Χρυσής Αυγής έχει ως αφετηρία της την πεποίθηση ότι δεν μπορούμε να εμπιστευθούμε τις διωκτικές και δικαστικές αρχές. Όχι για κάποιον αφηρημένο ή ιδεολογικό λόγο, αλλά επειδή στη διάρκεια της πολύχρονης ύπαρξης της Χ.Α. δεν την έχουν αντιμετωπίσει, παρότι υπήρχε πλούσιο ποινικό περιεχόμενο.

Αυτό εντείνει ακόμα περισσότερο την ανάγκη να είμαστε παρόντες στη δίκη, με έναν ανεξάρτητο τρόπο. Eκτιμούσαμε και εκτιμάμε ότι ο πρωταρχικός λόγος για τον οποίο αναγκάστηκε να κινηθεί το ελληνικό κράτος ποινικά κατά της Χ.Α. ήταν η πίεση του αντιφασιστικού κινήματος. Φυσιολογικό αποτέλεσμα αυτής της εκτίμησης ήταν ότι το αντιφασιστικό κίνημα θα πρέπει να είναι παρόν, ως πολιτική αγωγή, στη δίκη της Χ.Α. Η ιδέα γεννήθηκε σε μια πανελλαδική και διεθνή συνάντηση της ΚΕΕΡΦΑ, τον Οκτώβρη του 2013 στην Αθήνα, λίγο μετά τη σύλληψη του ηγετικού πυρήνα της Χ.Α. Και βάλαμε τρεις στόχους: Πρώτον, κανένα θύμα φασιστικής βίας να μη μείνει ανυπεράσπιστο, δεύτερον, καμία εγκληματική πράξη της ναζιστικής συμμορίας να μη μείνει ατιμώρητη και, τρίτον, η ποινική δίωξη να φτάσει όσο πιο βαθιά και όσο πιο ψηλά χρειάζεται. Δημιουργήσαμε λοιπόν μια πρωτοβουλία δικηγόρων που δουλεύουμε πάνω σε αυτούς τους στόχους· μπορείτε να δείτε και το μπλογκ μας (jailgoldendawn.wordpress.com). Δεν επιλέγουμε μια γραμμή «αναχωρητισμού», αλλά μια αυτόνομη ενεργή πρωτοβουλία που θα παρέμβει και κινηματικά και δικαστικά.

 Θα είστε λοιπόν πολιτική αγωγή στη μεγάλη δίκη της Χρυσής Αυγής;

Ναι, θα είμαστε, εκ μέρους των αιγύπτιων αλιεργατών. Έχουμε αρχίσει ήδη να μελετάμε τη δικογραφία, που είναι τεράστια, δεκάδες χιλιάδες σελίδες. Θυμίζω ότι στη δίκη αυτή θα συνεκδικαστούν τέσσερις υποθέσεις, πάντα με τα σημερινά δεδομένα: η υπόθεση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή (δηλαδή η «σύσταση και συμμορία», το παλιό 187 του Ποινικού Κώδικα όπως έχει τροποποιηθεί), η δολοφονία του Παύλου Φύσσα, η επίθεση στους συνδικαλιστές του ΠΑΜΕ στο Πέραμα και η επίθεση στους αιγύπτιους ψαράδες, επίσης στο Πέραμα.

Και στο παρελθόν υπήρξατε πολιτική αγωγή σε άλλες δίκες, όπως στη δίκη για τη δολοφονία του Σαχζάτ Λουκμάν. Πες μας την εμπειρία από αυτή τη δίκη.

Η δολοφονία Λουκμάν ήταν μια από τις πιο εμβληματικές περιπτώσεις ρατσιστικής βίας, σε διασύνδεση με τη Χρυσή Αυγή. Η εξέλιξη της δίωξης και της δίκης είναι πολύ χαρακτηριστική: ξεκίνησε με ένα βούλευμα που υιοθετούσε τον ισχυρισμό των κατηγορουμένων, ότι η δολοφονία έγινε για «ασήμαντη αφορμή», έναν διαπληκτισμό στον δρόμο. Και, βέβαια στη διάρκεια της αστυνομικής έρευνας, δεν είχε γίνει ούτε το ελάχιστο από όσα έγιναν στην υπόθεση της δολοφονίας Φύσσα: δεν «άνοιξε» ούτε ένα κινητό, δεν δημοσιοποιήθηκαν φωτογραφίες (ακόμα και σήμερα η όψη των δραστών δεν είναι γνωστή στην κοινή γνώμη), δεν έγινε αναπαράσταση του εγκλήματος, δεν βρέθηκαν οι αυτόπτες που ξέρουμε ότι υπήρχαν κλπ.

Η εμπειρία της πολιτικής αγωγής (ήμασταν εγώ, ο Τάκης Ζώτος και ο Κώστας Παπαδάκης) υπήρξε πολύ διδακτική. Κάναμε μια μεγάλη προσπάθεια να αναδείξουμε το ρατσιστικό κίνητρο, που ήταν η ουσία της συγκεκριμένης δολοφονίας. Ασφαλώς έπαιξε καθοριστικό ρόλο το γεγονός ότι η δίκη έγινε μετά τη δολοφονία Φύσσα και τις συλλήψεις του ηγετικού πυρήνα της Χ.Α., που σηματοδοτούν μια τομή στη στάση των κρατικών αρχών. Και πάλι, όμως, η αλλαγή δεν ήταν ολοκληρωμένη. Θυμίζω λ.χ. ότι ενώ οι ανακρίτριες πρότειναν την προφυλάκιση, εκ νέου, των δύο κατηγορούμενων για τη δολοφονία του Λουκμάν, με την κατηγορία της συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση, ο εισαγγελέας Ι. Ντογιάκος διαφώνησε. Και το συμβούλιο, στο οποίο παραπέμφθηκε το ζήτημα, αποφάσισε τη μη προφυλάκισή τους, θεωρώντας, μεταξύ άλλων, παρακινδυνευμένο ότι η δολοφονία είχε ρατσιστικά κίνητρα. Η δίκη κατέληξε με την εισαγγελέα να αναγνωρίζει ότι το μοναδικό κίνητρο των δραστών ήταν η «διαφορετικότητα» του θύματος, ενώ η απόφαση (ένοχοι για ανθρωποκτονία από πρόθεση, κατά συναυτουργία, συναποφασισμένη δηλαδή και συνεκτελεσμένη, χωρίς ελαφρυντικά) δείχνει ότι το μικτό ορκωτό δικαστήριο απεδέχθη έμπρακτα και ομόφωνα τα ρατσιστικά κίνητρα των δύο δραστών στην εγκληματική τους πράξη.

Σε όλη αυτή τη διαδικασία, εντός και εκτός δίκης, ήταν καταλυτική η παρουσία των αντιφασιστών και βέβαια των γονιών του Σαχζάτ Λουκμάν. Για πρώτη φορά ένας Πακιστανός απέκτησε πρόσωπο στην ελληνική κοινωνία: είχε γονείς, οικογένεια, προβλήματα, ιστορία, όνομα. Υπάρχουν χιλιάδες πακιστανοί μετανάστες στη χώρα μας. Πόσους ξέρει με το όνομά τους η «κοινή γνώμη»; Κανέναν, ίσως μόνο τον Τζαβέντ Ασλάμ, πρόεδρο της Πακιστανικής Κοινότητας. Τώρα ξέρει και τον Σαχζάτ Λουκμάν. Ο Λουκμάν έγινε σύμβολο του αντιφασιστικού αγώνα και απέκτησε πρόσωπο μέσα από αυτή τη διαδικασία.

 Σε ποιο σημείο βρίσκεται σήμερα η δίωξη;

Βρισκόμαστε στο τέλος του ανακριτικού έργου. Οι ανακρίτριες έχουν κάνει σοβαρή και εκτεταμένη δουλειά, έχουν ανοίξει το πεδίο της ποινικής δίωξης. Είναι πολύ σημαντικό, επειδή στην αρχή υπήρχε το ερώτημα κατά πόσον είναι εγκληματική οργάνωση η Χρυσή Αυγή ή ένα υποσύνολο στο εσωτερικό της. Αυτή τη στιγμή, μέσα από τη δουλειά που έκαναν οι ανακρίτριες, μέσα από τις εκατοντάδες υποθέσεις που υπάρχουν πλέον μέσα στη δικογραφία, έχουμε σαφή εικόνα: η Χ.Α. δεν είναι ένα πολιτικό κόμμα με μια εγκληματική οργάνωση στο εσωτερικό της. Είναι μια εγκληματική οργάνωση με την προβιά κόμματος.

Εκκρεμούν ακόμα η κλήση των υπόλοιπων βουλευτών σε απολογία, καθώς και μερικά επιμέρους σημαντικά σημεία, όπως το πογκρόμ του Μαΐου του 2011, στο κέντρο της Αθήνας, μετά τη δολοφονία του Μανώλη Καντάρη. Έχουμε καταθέσει σχετική αναφορά στον Άρειο Πάγο, για την εξιχνίαση του συγκεκριμένου πογκρόμ, για το οποίο προς το παρόν δεν έχει τιμωρηθεί κανένας, παρά το γεγονός ότι υπήρξε ένας νεκρός και δεκάδες τραυματίες Από τα στοιχεία που έχουμε καταθέσει προκύπτει ο καθοριστικός ρόλος ηγετικών στελεχών της Χ.Α., όπως ο Κασιδιάρης και ο Παναγιώταρος, στην οργάνωση του πογκρόμ.

Πολιτικά, ωστόσο, εκτιμώ ότι βρισκόμαστε σε μια φάση όπου η κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα αρχίζουν να έχουν δεύτερες σκέψεις για τη δίωξη, ιδίως μετά τα αποτελέσματα των εκλογών που έδειξαν ότι ο προσδοκώμενος «επαναπατρισμός» των απογοητευμένων δεξιών ψηφοφόρων από τη Χ.Α. προς της Ν.Δ. δεν λειτούργησε. Το πώς θα προχωρήσει η υπόθεση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δράση του αντιφασιστικού κινήματος.

Νομίζω αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι αν τα ηγετικά στελέχη της Χ.Α. αθωωθούν ή «πέσουν στα μαλακά» θα είναι ένα συγκλονιστικό γεγονός, που θα ανοίξει διάπλατα τον δρόμο στη νεοναζιστική οργάνωση, όχι μόνο για την τέλεση νέων εγκληματικών πράξεων, αλλά για την ίδια την πολιτική εξουσία. Αυτό είναι το διακύβευμα, τόσο σοβαρό, και με βάση αυτό πρέπει, πιστεύω, το αντιφασιστικό κίνημα να σχεδιάσει τη στρατηγική του το αμέσως επόμενο διάστημα, που είναι κρίσιμο.

 Ακούγεται συχνά η άποψη –και καλοπροαίρετα, με ανησυχία– ότι τα στοιχεία δεν είναι επαρκή, η υπόθεση δεν είναι «δεμένη». Τι πιστεύεις, ως νομικός;

Μετά λόγου γνώσεως, έχοντας πλέον και εικόνα της δικογραφίας, θέλω να πω ρητά, σε όλους, ότι δεν πρέπει να υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία: η συγκρότηση και διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης από την ηγεσία της Χρυσής Αυγής είναι ακλόνητα θεμελιωμένη. Υπάρχουν εκατοντάδες υποθέσεις, και πολλές δικαστικές αποφάσεις πλέον, που τη στοιχειοθετούν χωρίς αμφιβολία. Γνωρίζουμε πια ότι οι επιθέσεις από τα τάγματα εφόδου της Χ.Α., έγιναν ύστερα από κεντρικό σχεδιασμό, έλεγχο και καθοδήγηση. Η ηγεσία της Χ.Α. είναι η επιτομή της εγκληματικής οργάνωσης.

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι τα «ανεπαρκή στοιχεία», κάθε άλλο. Το πρόβλημα είναι ότι η εμβάθυνση της ποινικής δίωξης της Χ.Α. έρχεται αντιμέτωπη με τη βαθιά διασύνδεση της Χ.Α., με το κράτος: την αστυνομία, τον στρατό, αλλά και τα ψηλά πατώματα της κυβέρνησης, όπως φάνηκε και από το βίντεο Μπαλτάκου. Αυτό είναι το πραγματικό «πρόβλημα» αυτής της δίωξης: ότι η εξέλιξή της θα σημάνει, για να το πω προβοκατόρικα, ότι το κράτος θα πρέπει να δαγκώσει τον εαυτό του.

 Ποια σημασία αποδίδεις στο ποινικό κομμάτι; Το ρωτάω αυτό γιατί είναι ισχυρή η άποψη, ιδίως στους κόλπους της Αριστεράς, ότι τον φασισμό δεν τον αντιμετωπίζουμε (μόνο) δικαστικά.

Για μας είναι καθαρό ότι τον φασισμό δεν πρόκειται να τον τσακίσουμε στα δικαστήρια. Ο φασισμός είναι γέννημα πολιτικών και κοινωνικών σχέσεων, και μονάχα εκεί που βλασταίνει μπορεί να αντιμετωπιστεί: στις γειτονιές, στους εργατικούς χώρους, στα σχολεία, στους ίδιους τους ανθρώπους και τις κοινωνικές τάξεις που θέτει στο στόχαστρο για να διαλύσει, αλλά και να στρατολογήσει. Και αυτό δεν είναι έργο των δικαστηρίων. Είναι, πρωτίστως, έργο ενός μαζικού, εξωθεσμικού αντιφασιστικού κινήματος.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το αντιφασιστικό κίνημα δεν πρέπει να δίνει τη μάχη σε όλα τα πεδία. Ένα από αυτά, και μάλιστα πολύ σημαντικό, είναι και το δικαστικό. Και ο λόγος που είναι σημαντικό έχει να κάνει με την ίδια την ουσία του πολιτικού σχεδίου της Χρυσής Αυγής. Το σχέδιο της Χ.Α. δεν είναι η πολιτική πειθώ. Είναι η οικοδόμηση ταγμάτων εφόδου, παραστρατιωτικών δηλαδή δυνάμεων, ανεξάρτητων από το κράτος, ακόμα κι αν είναι δεμένες με χίλια νήματα μ’ αυτό, αλλά έχουν αυτόνομες επιχειρησιακές δυνατότητες. Τάγματα που ελέγχουν και σπέρνουν τον τρόμο σε γειτονιές και ομάδες (μετανάστες, συνδικαλιστές, ομοφυλόφιλους, εν γένει «αποδιοπομπαίους»), στη συνέχεια και σε εργατικούς χώρους, σε όλα τα πεδία του κοινωνικού. Και μετά –αυτό είναι το πολιτικό σχέδιο των φασιστικών κομμάτων, όπως το γνωρίζουμε ιστορικά– η ηγεσία του κόμματος παζαρεύει με τους ισχυρούς του πλούτου την ισχύ αυτών των παραστρατιωτικών δυνάμεων κρούσης, προκειμένου να πάρει την εξουσία, και σε αντάλλαγμα να τσακίσει το εργατικό κίνημα και την Αριστερά. Η δράση των ταγμάτων εφόδου, που συνεπάγεται σωρεία εγκληματικών πράξεων, ολόκληρο τον ποινικό κώδικα σχεδόν, είναι κομβικό σημείο για την κατάληψη της εξουσίας.

Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο υπάρχει ποινικό περιεχόμενο στο πολιτικό σχέδιο της Χ.Α., που δεν υπάρχει ακόμα και σε ένα ακραίο συντηρητικό κόμμα. Τα τάγματα εφόδου δεν είναι μια «ακτιβίστικη παρέκκλιση», σαν τους Ρέιντζερς της Ν.Δ., όπως διατείνεται η Χ.Α. Είναι ο πυρήνας του πολιτικού της σχεδίου. Εδώ έχουμε λοιπόν ταύτιση πολιτικού και ποινικού, και γι’ αυτό είναι απαραίτητο και κρίσιμο να παρέμβουμε στο ποινικό πεδίο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s