Αμήν!…

Standard

του Στράτη Μυριβήλη

Από δεξιά: Στράτης Μυριβήλης, Νίκος Πασαλής (λόγιος), Μιχαήλ Φραγκίδης (βιβλιοδέτης Κόκκινων ιστοριών), Μυτιλήνη 1915. Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στο περ. «Νέα Εστία», τχ. 1033, 15.7.1970, σ. 959.

Από δεξιά: Στράτης Μυριβήλης, Νίκος Πασαλής (λόγιος), Μιχαήλ Φραγκίδης (βιβλιοδέτης Κόκκινων ιστοριών), Μυτιλήνη 1915. Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στο περ. «Νέα Εστία», τχ. 1033, 15.7.1970, σ. 959.

Προσφυγικά κάλαντα της Πρωτοχρονιάς του 1915. Όλοι έχουμε πει τα κάλαντα όταν ήμασταν παιδιά. Βεβαίως, εκτός από τη διατήρηση του εθίμου, περιμέναμε και την οικονομική ενίσχυση από τους αφέντες του κάθε σπιτιού. Μόνο που μερικές φορές οι αφέντες ήταν σφιχτοχέρηδες και μεις τους αποπαίρναμε. Ένα τέτοιο καλάντισμα περιγράφει στο χρονογράφημά του «Αμήν!…» ο Στράτης Μυριβήλης, δημοσιευμένο στις 3 Ιανουαρίου 1915 στην εφημερίδα Σάλπιγξ της Λέσβου. Ο Μυριβήλης είναι, τότε, νεαρός δημοσιογράφος. Μόλις τον προηγούμενο Μάιο έχει αρχίσει να δημοσιογραφεί στην εφημερίδα, και τον Φεβρουάριο του 1915 κυκλοφορεί το πρώτο του βιβλίο, τη συλλογή διηγημάτων Κόκκινες ιστορίες. Την ίδια περίοδο στη Μυτιλήνη έχουν αφιχθεί οι μικρασιάτες πρόσφυγες του Πρώτου Διωγμού και προσπαθούν με κάθε τρόπο να επιβιώσουν. Κάποιοι έφηβοι πρόσφυγες για να ενισχύσουν το ατομικό και οικογενειακό τους εισόδημα ψάλουν τα κάλαντα κάπου κοντά στο σπίτι του Μυριβήλη, στην παλιά γειτονιά της Επάνω Σκάλας. Την απροθυμία της σπιτονοικοκυράς να προσφέρει τον απαραίτητο οβολό παρουσιάζει ο χρονογράφος.

Αριστείδης Καλάργαλης

 

Μια παρέα εφήβων προσφύγων εσταμάτησε κάτω από ένα πλουσιόσπιτο της γειτονιάς μου και άρχισε να λέει τα κάλαντα, τη συνοδεία μιας θορυβώδους τραμπούκας. Η βροχή έπεφτε ψυχρή και επίμονη, και οι νεαροί ψάλτες είχανε τα μελανιασμένα χέρια χωμένα στις τσέπες, τα κασκέτα χωμένα ως τα αυτιά, και οι μύτες κοκκίνιζαν ως ρεπανάκια.

Αφού εξύμνησαν τα κάλλη της κυράς λιγνής, κυράς ψηλής, κυράς καμαροφρύδας, η οποία εντούτοις εις την πραγματικότητα παρουσίαζε σωματικήν διάπλασιν εντελώς αντίθετην προς την περιγραφήν των ωραίων στίχων, και αφού έκαναν τον ίδιον πανηγυρικόν και για την κόρη, την οποίαν παρέστησαν πεντάμορφην σαν βασιλοπούλαν των παραμυθιών, χωρίς το καημένο το κορίτσι να διαμαρτυρηθεί διά το κατάφωρον ψεύδος το οποίον επέρριπτον επί της ξυλοκοπτοειδούς σιλουέτας την οποίαν ο ειλικρινής καθρέπτης παρουσίαζεν επί τω αντικρύσματί της, ηυχήθησαν χρόνια πολλά και περίμεναν την πληρωμήν των διά τας μουσικάς ευχάς που εσκόρπισαν πλούσια επί του ευπορούντος σπιτιού.

Αλλά κανένα παράθυρο δεν άνοιξε, κανένα χέρι δεν εβγήκε, κανένα νόμισμα δεν εκρότησεν επάνω εις τις βρεγμένες πέτρες. Τότε ο τενόρος της παρέας εκραύγασε εις τον ανώτατον τόνον της φωνητικής του κλίμακος:

— Αϊ! και του χρόνου αφέντες!

Μα οι αφέντες πέρα βρέχει. Και ύστερα πιο μπάσος άνοιξε το πηγαδόστομά του και ολόλυξεν υποκώφως:

— Λέμε, και του χρόνου αφέντες!

Μα οι αφέντες χαμπάρι.

Επί τέλους ο κρατών την τραμπούκαν, χτύπησε τους ακάθαρτους γρόνθους του εις την τεντωμένην βύρσαν, και έκραξεν ως βραχνιασμένον πετεινάριον:

— Δεν ακούτε; Και του χρόνου!

Και επιτέλους ένα χέρι επρόβαλε μέσα από τις νταντέλες των παραπετασμάτων, και έστρεψε το πόμολο του παραθύρου. Το τζάμι μισοάνοιξε και η μορφή της νοικοκυράς επρόβαλε το γαμψό ράμφος της. Ένα μελισταγές χαμόγελο συγκαταβάσεως εζάρωνε το απέραντον στόμα, και προς την αναμένουσαν παρέαν των ψαλτών εστάλαξεν η φωνή.

— Αμήν παιδιά, επίσης!

Και το παράθυρο επανέκλεισε· και οι καλαντισταί αλληλοεκοιτάχτηκαν έκπληκτοι διά την πρωτοτυπίαν της πληρωμής. Μόνον ο ένας, ο τενόρος της παρέας, έκανε με το χέρι του μίαν μεγαλοπρεπώς αισχράν χειρονομίαν προς το κλειστό παράθυρο:

— Να! Την πίστη σου!                  

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s