Ταξική μεροληψία και υπεράσπιση της λαϊκής κυριαρχίας

Standard

πυλώνες της αριστερής, κυβερνητικής πολιτικής

του Στεφάνου Δημητρίου

Η πολιτική δοκιμάζεται στον καιρό, στην περίσταση. Εκεί αναδεικνύεται το έγκαιρον της πολιτικής παρέμβασης, αλλά και το εύκαιρον για την τελεσφόρα άσκηση της προγραμματικής πολιτικής. Η περίπτωση της κυβέρνησης της Αριστεράς, με το ορατό πλέον ενδεχόμενο της αυτοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ, δεν αποτελεί εξαίρεση: οι πρώτοι έξι μήνες θα κρίνουν την έκβαση του εγχειρήματος. Φαίνεται, άλλωστε, και από το γεγονός ότι ο ακροδεξιός Σαμαράς επενδύει στο ενδεχόμενο της λεγόμενης «αριστερής παρένθεσης», αποβλέποντας σε εκλογές τον Ιούνιο. Σε αυτό το διάστημα θα κριθεί η πρώτη σκληρή αναμέτρηση με το πολιτικό σύστημα και τα κομματικά του ερείσματα. Σε αυτό το εξάμηνο θα κριθεί αν αντέχει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, θα δοκιμαστεί η φερεγγυότητά της ως προς τις ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις που συγκροτούν τον προγραμματικό της πυρήνα, με άξονα τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ, αλλά και την πρόσφατη ομιλία του Α. Τσίπρα στο Διαρκές Συνέδριο.

Έργο του Αλφόν Χόροβιτς («Νέοι Πρωτοπόροι», Μάης 1936)

Έργο του Αλφόν Χόροβιτς («Νέοι Πρωτοπόροι», Μάης 1936)

Τα παραπάνω θα δοκιμαστούν σε συνθήκες πολιτικού πολέμου. Το πολιτικό σύστημα είναι έννοια που περιγράφει την οργάνωση και άσκηση της πολιτικής εξουσίας, αλλά και την κατανομή της σε εξωθεσμικά κέντρα πολιτικής ισχύος. Το πώς ασκήθηκε αυτή η εξουσία από τις κυβερνήσεις των Μνημονίων συνιστά χαρακτηριστικό παράδειγμα της οργάνωσης της πολιτικής εξουσίας από το πολιτικό σύστημα που απειλεί την κοινωνία και τη δημοκρατία. Η  κυβέρνηση Σαμαρά αποτέλεσε το χαρακτηριστικότερο δείγμα ως προς το πώς το πολιτικό σύστημα κατανέμει την πολιτική ισχύ σε θυλάκους διαπλεκόμενων επιχειρηματιών, που κερδίζουν από τη δυστυχία των πολλών. Αυτό το σύστημα και οι κομματικοί του βαστάζοι δεν θα παραιτηθούν από τη  θέση του κατανέμοντος την πολιτική ισχύ. Θα προσπαθήσουν να εντάξουν τον ΣΥΡΙΖΑ σε αυτό το σύστημα και, βαθμηδόν, να τον καταστήσουν αναξιόπιστο. Άλλωστε, οι αναδιοργανωτικές μεταρρυθμίσεις που εξαγγέλθηκαν στη δημόσια διοίκηση, αλλά και η δέσμευση ότι οι ιδιοκτήτες  των ΜΜΕ θα καταβάλουν τα οφειλόμενα, σε νέο κανονιστικό πλαίσιο, το οποίο θα ρυθμίζει το σχετικό πεδίο της μέχρι τώρα προστατευμένης ανομίας, συνιστούν πραγματική απειλή για το θνήσκον πολιτικό σύστημα.

Από την άλλη, η ευλόγως διεκδικούμενη αυτοδυναμία προϋποθέτει τη δημιουργία κοινωνικής συμμαχίας με τα μεσαία στρώματα που αποσυντίθενται, αλλά και  με την καθαιμασσόμενη μερίδα της κοινωνίας. Το πολιτικό μας σχέδιο  μπορεί να εκφράσει αυτά τα κομμάτια της κοινωνίας, καθώς  αφορμάται από την αφετηρία της ταξικής μεροληψίας υπέρ των μισθωτών και των ανέργων. Αυτό το σχέδιο μπορεί να εκπροσωπήσει αυτή τη νέα κοινωνική συμμαχία, στην οποία και  πρέπει να στηριχτούμε. Εάν, σε αυτό το  διάστημα, αντέξουμε ως κυβέρνηση, τότε αυτή η κοινωνική συμμαχία θα ενισχυθεί και θα διευρυνθεί. Όπως, δηλαδή, τις τελευταίες μέρες των εκλογών, κρίσιμο ποσοστό των αναποφάσιστων στρέφεται προς το κόμμα που πορεύεται με τον αέρα της νίκης, έτσι και –στο πρώτο εξάμηνο– μεγάλο μέρος των τμημάτων της κοινωνίας, που φοβήθηκαν  να ψηφίσουν  ΣΥΡΙΖΑ ή το έκαναν με επιφυλάξεις, εάν αντέξουμε και επιμείνουμε στο ριζοσπαστικό μας πρόγραμμα, θα στραφούν προς την κοινωνική αυτή συμμαχία  που  θα μας στηρίζει. Με άλλα λόγια, θα ανακατανεμηθεί η πολιτική ισχύς από τους θυλάκους εξουσίας, δηλαδή το παρακράτος που ενδημεί στο πολιτικό σύστημα, προς τις δυνάμεις που συγκροτούν αυτή τη συμμαχία. Αποτέλεσμα θα είναι η μείωση της πολιτικής υποαντιπροσώπευσης μέσω της διεύρυνσης της πολιτικής συμμετοχής αυτών των μερίδων της κοινωνίας. Άλλωστε, η κρίση του πολιτικού συστήματος έχει μετατραπεί και σε κρίση της αντιπροσώπευσης, καθώς και της ίδιας της δημοκρατίας, άρα και της λαϊκής κυριαρχίας, εφόσον αυτή είναι ο κανονιστικός πυρήνας της δημοκρατίας.

Η ταξική μεροληψία, λοιπόν, δηλαδή η μέριμνα γι’ αυτούς που εξαθλιώθηκαν στην κρίση, αλλά και η υπεράσπιση της λαϊκής κυριαρχίας, που επλήγη όχι μόνο με την αμφισβήτηση της συνταγματικής αυτονομίας της χώρας, αλλά και με την κατάλυση της –διαφυλασσόμενης από το Σύνταγμα– αρχής της συλλογικής αυτονομίας, στην οποία υπάγονται οι καταργηθείσες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, συγκροτούν συζυγία που αποτελεί τον σηματωρό για την πολιτική πλοήγηση του ΣΥΡΙΖΑ και τώρα, αλλά και ως κυβέρνησης. Εδώ επανέρχεται η έννοια «πολιτικό σύστημα», διότι αυτό, ασχέτως του αν είναι κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ, την εξουσία θα επιμείνει να την ασκεί και να την κατανέμει το ίδιο. Η σύγκρουση, συνεπώς, με το πολιτικό σύστημα και το κομματικό του προσωπικό συνιστά υπεράσπιση της λαϊκής κυριαρχίας και αποκατάσταση του περιορισμού της πολιτικής αντιπροσώπευσης, εκτός της οποίας τέθηκαν τα αγρίως πληγέντα τμήματα της κοινωνίας.

Η ταξική μεροληψία και η υπεράσπιση της λαϊκής κυριαρχίας είναι προϋποθέσεις για την υπεράσπιση του γενικού συμφέροντος, το οποίο αποτελεί κανονιστικό γνώμονα για την προγραμματική μας πολιτική. Η λαϊκή κυριαρχία και το γενικό συμφέρον είναι οι συγκροτητικές αρχές για ένα μοντέλο δημοκρατίας ικανό να εκφράσει τη μετάβαση προς την κοινωνική και παραγωγική ανασυγκρότηση. Αυτό δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο στο όνομα της λαϊκής κυριαρχίας και του γενικού συμφέροντος, το οποίο, όμως, δεν είναι υπερασπίσιμο χωρίς αναφορά στην κοινωνική δικαιοσύνη. Χωρίς την ταξική μεροληψία, η κοινωνική δικαιοσύνη είναι κενό γράμμα. Χωρίς αυτήν, η δίκαιη αναδιανομή του πλούτου και η μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος θα ισοδυναμούν με κενόηχες διακηρύξεις. Πώς μπορούμε, χωρίς το τρίπτυχο «ταξική μεροληψία-λαϊκή κυριαρχία-κοινωνική δικαιοσύνη», να απευθυνθούμε ως κυβέρνηση στην κοινωνία, με σκοπό τη δημιουργία ενός δημοκρατικού, λαϊκού κινήματος που θα μας στηρίξει και εδώ και στη διαπραγμάτευση;[1] Η τελευταία μόνο στο όνομα της λαϊκής κυριαρχίας μπορεί να γίνει.

Παράλληλα, μόνο κατ’ επίκληση της λαϊκής κυριαρχίας και του γενικού συμφέροντος μπορεί να υπάρξει μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, ώστε αυτή να υπηρετεί τους πολίτες και όχι το φαύλο πολιτικό σύστημα και τους πάτρωνες που το προστάτευαν και το υπηρέτησαν. Το κοινωνικό κράτος δεν μπορεί να ανασυσταθεί, εάν δεν πούμε στην κοινωνία ότι, όπως η κατάρρευσή του ήταν αποτέλεσμα ταξικής πολιτικής, έτσι και η ανασυγκρότησή του θα προκύψει από την αντίστροφη ταξική πολιτική: αυτήν που μεροληπτεί υπέρ όλων εκείνων που το χρειάζονται, γιατί, χωρίς αυτό, πεθαίνουν. Η ταξική μας μεροληψία και η προσήλωση στη λαϊκή κυριαρχία, την κοινωνική δικαιοσύνη και το γενικό συμφέρον είναι το ονοματεπώνυμό μας. Εάν δεν το βροντοφωνάξουμε, εάν δεν πούμε καθαρά πώς μας λένε –δηλαδή το ονοματεπώνυμό μας– η κοινωνία θα μας ξεχάσει. Κανείς δεν θυμάται κάποιον χωρίς όνομα.

Ο Στέφανος Δημητρίου διδάσκει Πολιτική Φιλοσοφία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

[1] Βλ. και το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Σταύρου Κωνσταντακόπουλου, «Γαλλικές μέρες του ‘36», Η Αυγή της Κυριακής, 4.1.2015.

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Ταξική μεροληψία και υπεράσπιση της λαϊκής κυριαρχίας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s