Όχι πια χωρίς ηγέτες

Standard

του Πάολο Γκερμπάουντο

μετάφραση: Αντώνης Γαλανόπουλος

tsipras-iglesiasΗ άνοδος των νέων αριστερών ηγετών, όπως ο Αλέξης Τσίπρας και ο Πάμπλο Ιγκλέσιας, δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πολιτικό αίνιγμα. Αν ο Τσίπρας προβλέπεται τώρα να κερδίσει τις πρόωρες εκλογές το 2015, και αν το κόμμα του Ιγκλέσιας έρχεται πρώτο στις δημοσκοπήσεις στην Ισπανία, είναι λόγω του τρόπου με τον οποίο οι δύο πολιτικές προσωπικότητες έχουν καταφέρει να σερφάρουν στο κύμα της λαϊκής δυσαρέσκειας που εκδηλώθηκε με τα λεγόμενα «κινήματα των πλατειών»: τους Indignados οι οποίοι κατέλαβαν την πλατεία Puerta del Sol της Μαδρίτης, καθώς και τους Αγανακτισμένοι οι οποίοι κατέλαβαν την πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα, κατά τη διάρκεια της άνοιξης και του καλοκαιριού του 2011.

Αλλά –εδώ βρίσκεται το παράδοξο — τα κινήματα από τα οποία αυτοί οι ηγέτες έχουν πάρει τόση ενέργεια, είναι ακριβώς εκείνα που, μαζί με το αμερικάνικο ξαδέρφάκι τους, το Occupy Wall Street έχουν διαδώσει τον άσχημο όρο «leaderlessness»[1], με την έννοια της απουσίας ηγεσίας, ως θεμελιώδους ηθικής αρχής τους. Πώς, λοιπόν, έχουμε περάσει από την «μη ηγεσία» στη σημερινή αγάπη για τους ηγέτες; Και ποια είναι η πολιτική σημασία αυτής της επιστροφής της «προσωποποιημένη ηγεσίας» στην Αριστερά;

Για να λυθεί αυτό το αίνιγμα πρέπει να ληφθούν υπόψη δύο παράγοντες. Πρώτον, ο λόγος της «μη ηγεσίας» και οριζοντιότητας που προτείνεται στο πλαίσιο των κινημάτων των πλατειών ήταν πολύ πιο αντιφατικός από ότι πολλοί αναρχικοί διανοούμενοι θα ήθελαν να πιστεύουν. Δεύτερον, τα οργανωτικά όρια των κινημάτων των πλατειών, και ιδίως η κραυγαλέα ανεπάρκεια των λαϊκών συνελεύσεων στη λήψη αποφάσεων και στη παροχή μιας κατεύθυνσης για το κίνημα, έχουν βάλει και πάλι το ζήτημα της ηγεσίας στην ημερήσια διάταξη. Συνέχεια ανάγνωσης

Εμείς και οι άλλοι

Standard

του Ασημάκη Πανσέληνου

5-panselinos-1

Ασημάκης Πανσέληνος. Σχέδιο του Γιώργου Βακιρτζή

 Ιστορικές εκλογικές αναμετρήσεις. Αν και όλες οι εκλογικές αναμετρήσεις είναι σημαντικές κάποιες έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα. Σ’ αυτή την κατηγορία εντάσσονται οι σημερινές εκλογές, αλλά και αυτές της 5ης Μαρτίου 1950. Σ’ αυτές συμμετείχε η Αριστερά, μετά την αποχή του 1946 και το τέλος του Εμφυλίου. Ήταν εκλογές που έγιναν με εξαιρετικά δυσμενείς πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες· φυλακίσεις, εξορίες, τρομοκρατία. Και όμως ο συνδυασμός της Αριστεράς Δημοκρατική Παράταξη, με τους Αλέξανδρο Σβώλο, Ιωάννη Σοφιανόπουλο και Νεόκοσμο Γρηγοριάδη, πήρε 9,70%, το Λαϊκό Κόμμα του Κωνσταντίνου Τσαλδάρη 18,80%, το Κόμμα Φιλελευθέρων, του Σοφοκλή Βενιζέλου 17,24%, η Εθνική Πολιτική Ένωσις Κέντρου, του Νικόλαου Πλαστήρα, 16,44%, το Κόμμα Γεωργίου Παπανδρέου 10,67%, η Πολιτική Ανεξάρτητη Παράταξη, των Θ. Τουρκοβασίλη και Κ. Μανιαδάκη, 8,15%, το Μέτωπο Εθνικής Αναδημιουργίας, των Π. Κανελλόπουλου και Αλ. Σακελλαρίου, 5,27%, το Εθνικόν Κόμμα Ελλάδος, του Ναπ. Ζέρβα, 3,65%, η Παράταξη Αγροτών και Εργαζομένων, του Αλ. Μπαλτατζή και Αλ. Μυλωνά 2,62% και το Νέο Κόμμα του Σπ. Μαρκεζίνη 2,50%. Η Δημοκρατική Παράταξη εξέλεξε βουλευτές στην Αθήνα, στον Πειραιά, στη Θεσσαλονίκη, στη Δράμα, στην Καβάλα, στις Σέρρες και στη Λέσβο.

Στη Λέσβο ήταν πρώτη με 21,83% και εξέλεξε δύο βουλευτές: τον γνωστό συγγραφέα Ασημάκη Πανσέληνο και τον δημοσιογράφο Θείελπι Λευκία. Ο Πανσέληνος με άρθρα του στην εφημερίδα Ταχυδρόμος, η οποία επανεκδόθηκε μόλις στις 11 Φεβρουαρίου 1950, μετά το κλείσιμό της από τη δικτατορία του Μεταξά του 1936, πολεμούσε την τρομοκρατία, υπερασπιζόταν τη νομιμότητα, τη δικαιοσύνη, τον μόχθο των κατοίκων του νησιού τη δημοκρατία. Επίκαιρος και σήμερα, έγραφε τότε για τη διαφθορά των κυβερνώντων, τις υποσχέσεις, τον εκμαυλισμό των πολιτών, τους δήθεν πατριώτες, για τις καθημερινές ανάγκες του λαού.

Ότι δεν επιτεύχθηκε, τότε το προσδοκάμε με τις σημερινές εκλογές. Καλό βόλι, λοιπόν, και με τη νίκη!

Αριστείδης Καλάργαλης

 Είπανε για την ολιγαρχία της χώρας μας, οι ξένοι παρατηρητές, πως είναι η πιο διεφθαρμένη του κόσμου (μαζί με την κινέζικη) αλλά έπρεπε να πούνε πως είναι και η πιο κυνική. Το θέαμα που παρουσιάζει ο προεκλογικός αγώνας τις μέρες αυτές θα μπορούσε να εμπνέψει την πένα ενός σαρκαστή για την πιο οδυνηρή σάτιρα της Δημοκρατίας. Είναι κάτι που δε μπορεί να φέρει ούτε γέλιο ούτε κλάμα, η στάση που κρατούνε μπρος το λαό, οι πολυποίκιλοι άνθρωποι που διεκδικούν τη ψήφο του. Συνέχεια ανάγνωσης

Για να βγούμε από την κρίση, πρέπει να κυβερνήσει η Αριστερά

Standard

Συνέντευξη του Στεϊνγκρίμουρ Σιίγκφουσον, υπουργού Οικονομικών στην αριστερή κυβέρνηση της Ισλανδίας (2009-2013)

Τη συνέντευξη πήρε η Ιωάννα Μεϊτάνη, μετάφραση: Γιάννης Χατζηδημητράκης

«Παραδώσαμε μια πιο κοινωνία πιο ισότιμη από ό,τι πριν την κρίση»

«Φορολογήσαμε τον μεγάλο πλούτο, προστατεύσαμε τους ανθρώπους με χαμηλό εισόδημα και υπερασπιστήκαμε τις δομές κοινωνικής πρόνοιας»

«Αυτό που θα έκανα διαφορετικά, σήμερα, θα ήταν να δώσω έμφαση στον κοινωνικό διάλογο και στην κοινωνική συμμετοχή»

islandos 2Το κόμμα σας ανέλαβε τη διακυβέρνηση της Ισλανδίας σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, στο μέσον μιας μεγάλης οικονομικής κρίσης, και κυβέρνησε τέσσερα χρόνια. Πρωτύτερα, πώς αντιμετωπίζατε την προοπτική του σχηματισμού κυβέρνησης; Ποιες ήταν οι προκλήσεις για το κόμμα σας και πώς τις αντιμετωπίσατε;

Το Κίνημα Αριστεράς-Πρασίνων, ήδη από την ίδρυσή του, το 1999, είχε δημιουργηθεί ως κόμμα και είχε προετοιμαστεί για να ασκήσει πολιτική επιρροή, συμπεριλαμβανομένης και της συμμετοχής του στην κυβέρνηση. Το κάναμε μέσα από εκτεταμένες πολιτικές διεργασίες και με την ενεργή προώθηση της οικοδόμησης συμμαχιών μεταξύ Αριστεράς, Κέντρου και πράσινων πολιτικών δυνάμεων της Ισλανδίας. Όταν έγινε φανερό, κατά τη διάρκεια της οικονομικής κατάρρευσης της Ισλανδίας το 2008 και στο διάστημα που ακολούθησε, ότι η δεξιά κυβέρνηση που βρισκόταν στην εξουσία περίπου 18 χρόνια κατέρρεε, ήμασταν καλά προετοιμασμένοι. Είχαμε σαφείς πολιτικές θέσεις σε θέματα όπως οι απαραίτητες αλλαγές στο φορολογικό σύστημα και τα οικονομικά του κράτους, φιλόδοξους στόχους σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα κ.ο.κ.

Edda Jónsdóttir 73

Έργο της Ισλανδής ζωγράφου Edda Jónsdóttir, 1973

Ωστόσο, ποτέ δεν μπορείς να είσαι προετοιμασμένος για τα πάντα, και σίγουρα δεν περιμέναμε να έρθουμε για πρώτη φορά στην εξουσία στο μέσον μιας τρομακτικής κρίσης. Αυτό που, τουλάχιστον εγώ, προσπάθησα να κάνω, ως πρόεδρος του κόμματος εκείνη την εποχή, ήταν να προειδοποιήσω το κόμμα ότι είχαμε μπροστά μας ένα πολύ δύσκολο έργο, και ότι θα έπρεπε να βάλουμε όλη μας την ενέργεια, την ψυχή και το πάθος μας στον αγώνα αυτό, ο οποίος θα μπορούσε να έχει και υψηλό πολιτικό κόστος. Παρά το υψηλό πολιτικό κόστος, πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι, αντί να βρίσκονται στο τιμόνι τα δεξιά κόμματα, ήταν καθήκον μας να αναλάβουμε την κυβέρνηση, καθώς κάτι τέτοιο θα οδηγούσε στην ανοικοδόμηση της κοινωνία μας και στην έξοδο της Ισλανδίας από την κρίση.

Έτσι συμμετείχαμε χωρίς δισταγμό στην κυβέρνηση την 1η Φεβρουαρίου 2009. Αποδείχθηκε ότι ήταν πολύ δύσκολο για εμάς, και ατομικά αλλά και συλλογικά ως κόμμα. Πληρώσαμε το τίμημα και χάσαμε τις εκλογές, τεσσερισήμισι χρόνια αργότερα. Το κόμμα πέρασε δύσκολες στιγμές όταν ορισμένα μέλη αποχώρησαν από την κοινοβουλευτική ομάδα κατά τη διάρκεια της πιο επώδυνης περιόδου και σκοτωθήκαμε στη δουλειά. Αλλά δεν μετανιώνω ούτε για στιγμή γι’ αυτό που κάναμε. Κάναμε το σωστό, και ήταν καθήκον μας να το κάνουμε. Ολοένα και περισσότεροι παραδέχονται σήμερα ότι πετύχαμε να βγάλουμε την Ισλανδία από την κρίση και ότι αυτό το κάναμε με τον πιο υπεύθυνα κοινωνικά τρόπο.

 Θα θέλαμε να μας περιγράψετε, με λίγα λόγια, την εμπειρία σας από αυτά τα τέσσερα χρόνια αριστερής κυβέρνησης. Ποια ήταν τα πιο επείγοντα προβλήματα που αντιμετωπίσατε; Πώς ήταν οι πρώτες μέρες, και πότε αντιληφθήκατε ότι πραγματικά φέρνετε μια αλλαγή;

Πήραμε την εξουσία αρχικά ως κυβέρνηση μειοψηφίας. Οι πρώτοι μήνες πέρασαν με την προετοιμασία της Ισλανδίας για τις εκλογές, προσπαθώντας να σβήσουμε τις πυρκαγιές στην οικονομία, να σταθεροποιήσουμε και πάλι την κοινωνία, να δώσουμε στους ανθρώπους ελπίδα. Μετά τη νίκη μας στις πρόωρες εκλογές, την άνοιξη του 2009, ήμασταν σε θέση να σχηματίσουμε κυβέρνηση πλειοψηφίας μαζί με τους Σοσιαλδημοκράτες. Τότε άρχισε η πραγματική δουλειά, για να τραβήξουμε την Ισλανδία από το χείλος της καταστροφής και να την οδηγήσουμε στην ανάκαμψη. Οι μεγαλύτερες προκλήσεις ήταν να ληφθεί ένα ευρύ φάσμα μέτρων για να αποφευχθεί η χρεοκοπία, η ανοισυγκρότηση ενός λειτουργικού χρηματοπιστωτικού τομέα, η προστασία των ομάδων με χαμηλό εισόδημα και των αδύναμων, η ανάσχεση της αύξησης της ανεργίας, και θα μπορούσα να συνεχίσω. Ήταν σαν να έχεις ένα τεράστιο βουνό μπροστά σου που έπρεπε να ανέβεις και δεν υπήρχε τρόπος να γυρίσεις πίσω ούτε να τα παρατήσεις. Μερικές φορές, έλεγα ότι η φράση «τα παρατάω» είναι η μόνη φράση που δεν υπάρχει στο λεξικό μας. Χρειάστηκε να περάσει ένας χρόνος πάνω κάτω για να φανούν τα πρώτα σαφή σημάδια ότι τα καταφέρνουμε. Η οικονομία άρχισε να ανακάμπτει το δεύτερο εξάμηνο του 2010, αλλά ο αγώνας συνεχίστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια των τεσσεράμισι αυτών χρόνων. Συνέχεια ανάγνωσης

Δημόσιο Πανεπιστήμιο: Ανθρωπισμός και Δημιουργία

Standard

web only-μόνο στο μπλογκ των Ενθεμάτων

της Άννας Ρούσσου, του  Βασίλη Αναστασόπουλου, του  Δημήτρη Καλπαξή και του Χριστόφορου Κροντηρά

Ζαν Μέτζινγκερ, «Σφίγγα», 1920

Ζαν Μέτζινγκερ, «Σφίγγα», 1920

Το ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο, από τα πρώτα του βήματα, είχε ως βασικό του άξονα τον άνθρωπο. Η δημιουργία και η πρόοδος ήταν οι σημαντικότεροι σκοποί των πανεπιστημίων. Από τα μεσαιωνικά ήδη χρόνια, τα πανεπιστήμια είναι αυτοδιοίκητα, αναγνωρίζοντας το πλαίσιο αυτό ως απαραίτητο για την απρόσκοπτη παραγωγή γνώσης που θα είναι αποτελεσματική για την κοινωνία.

Η προσπάθεια του μνημονιακού συστήματος, όλο το τελευταίο χρονικό διάστημα, ήταν η αποκοπή των αισθητηρίων του δημόσιου πανεπιστημίου από τις κοινωνικές ανάγκες και τις προσδοκίες του κόσμου της εργασίας και των γραμμάτων. Σκοπός των νεοφιλελεύθερων πολιτικών είναι η εμπορευματοποίηση της παραγωγής της γνώσης καθώς και η απενεργοποίηση του ακαδημαϊκού κόσμου από τα προβλήματα της κοινωνίας, η οποία μέσα από τη συκοφάντηση στέκεται επιφυλακτικά και ενίοτε εχθρικά απέναντι στα πανεπιστήμια. Μια ριζοσπαστική μεταρρύθμιση στον τρόπο λειτουργίας των πανεπιστημίων απαιτεί την υποχρεωτική εμπλοκή τους στα κοινωνικά δρώμενα και την επικοινωνία του ακαδημαϊκού κόσμου με την μήτρα της ανάγκης που τον δημιούργησε, δηλαδή την ίδια την κοινωνία.

Το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των πανεπιστημίων θα πρέπει να είναι οραματικό και άμεσα υλοποιήσιμο. Ο κόσμος της αριστεράς όφειλε να έχει διαθέσιμο το πλαίσιο αυτό και να το συζητά με την ακαδημαϊκή κοινότητα και την κοινωνία. Η υστέρηση στην παρουσίαση αυτού του πλαισίου δε σημαίνει έλλειψη οραματικών απόψεων. Μπορεί όμως να δηλώνει αδυναμία συντονισμού και λήψης αποφάσεων ή προσπάθεια συμβιβασμού απόψεων. Συνέχεια ανάγνωσης

στα Ενθέματα σήμερα 15/1

Standard

Κείμενα των: Στρατή Μπουρνάζου, Γιώργου Καλπαδάκη, Γιώργου Κοτσυφάκη, Έλενας Πατρικίου, Στεϊνγκρίμουρ Σιγκφούσον, Αριστείδη Καλάργαλη, Ασημάκη Πανσέληνου, Δημήτρη Σταματόπουλου, Πάολο Γκερμπάουντο, Νίκου Ποταμιάνου

Πάμπλο Πικάσο, «Γυναίκες που τρέχουν στην ακτή», 1922

Πάμπλο Πικάσο, «Γυναίκες που τρέχουν στην ακτή», 1922

Venceremos, το λοιπόν! Γράφει ο Στρατής Μπουρνάζος: «Μιλάω την προσωπική μας ιστορία, τους αγώνες και τις δικές μας στιγμές, από τις πιο μεγάλες μέχρι και τις πιο μικρές (μικρές, αλλά ανεκτίμητες, ένας Ροζ Πάνθηρας που ξεπηδάει από τα αυτοκολλητάκια της ΣΑΦ, στη Φιλοσοφική του ’80), τις βλέπω να περνάνε καρέ καρέ μπροστά μου, καθώς ακούω το Bella Ciao στην Πανεπιστημίου. Η τυραννία της μνήμης, η ευλογία της μνήμης […]. Η πράξη είναι το πεδίο που μπορεί να εγγυηθεί πλατιές κοινωνικές (και όχι πολιτικές ή, ακόμα χειρότερα, πολιτικάντικες) συμμαχίες: η πράξη, η διεύρυνση του πεδίου της πράξης. Αυτό είναι το καθήκον μας, θεωρώ: να αδράξουμε τη στιγμή, να δημιουργήσουμε συμφωνίες και ρήξεις με βάση τις πράξεις. Και τη συμφωνία ή την κριτική μας, την υποστήριξη ή την αντίθεση, να τις εκφράσουμε πάλι με πράξεις — όχι με παχιά λόγια, είτε πανηγυρικούς είτε φιλιππικούς».

«Για να βγούμε από την κρίση, πρέπει να κυβερνήσει η Αριστερά». Συνέντευξη του Στεϊνγκρίμουρ Σιίγκφουσον, υπουργού Οικονομικών στην αριστερή κυβέρνηση της Ισλανδίας (2009-2013). «Παραδώσαμε μια πιο κοινωνία πιο ισότιμη από ό,τι πριν την κρίση». «Φορολογήσαμε τον μεγάλο πλούτο, προστατεύσαμε τους ανθρώπους με χαμηλό εισόδημα και υπερασπιστήκαμε τις δομές κοινωνικής πρόνοιας». «Αυτό που θα έκανα διαφορετικά, σήμερα, θα ήταν να δώσω έμφαση στον κοινωνικό διάλογο και στην κοινωνική συμμετοχή».

Η κοινωνική απογραφή ως αφετηρία ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων. Γράφουν ο Γιώργος Καλπαδάκης και ο Γιώργος Κοτσυφάκης γράφουν για την κοινωνική απογραφή ως αφετηρία ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων: «Μια ολοκληρωμένη πολιτική στη βάση της κοινωνικής απογραφής θα πρέπει να ενσωματώσει και τα πορίσματα που έχουν ήδη εξαχθεί για τη συμφιλίωση της εργασιακής και οικογενειακής ζωής από την Ελληνική Εθνική Επιτροπή της UNICEF και το ΕΚΚΕ — τη λήψη μέτρων για την παροχή στεγαστικών διευκολύνσεων κι εισοδηματικών ενισχύσεων στις οικογένειες, την ενίσχυση της γυναικείας απασχόλησης παράλληλα με τη συγκρότηση υπηρεσιών φροντίδας και φύλαξης των παιδιών και τη θέσπιση της γονεϊκής άδειας με αποδοχές και μέριμνα για τις ανάγκες στους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς».

«Με το κεφάλι στον πάγκο του χασάπη». Γράφει η Έλενα Πατρικίου: «Στο μετά την σφαγή τεύχος του Charlie, ο Luz σχεδίασε στην πρώτη σελίδα τον Προφήτη δακρυσμένο. Η καρικατούρα ακολουθεί όλα τα κωμικά στερεότυπα της γελοιογραφικής αναπαράστασης του Άραβα (τη μύτη, το χρώμα του δέρματος, τα αραιά γένια…). Αλλά η λεζάντα γράφει: “Όλα έχουν συγχωρεθεί”. Τί έχει συγχωρεθεί; Τα σκίτσα, η βλασφημία, η σφαγή, το αίσθημα της ταπείνωσης, οι φόνοι; Ποιός έχει συγχωρέσει; Ο άσκημος δακρυσμένος Μωάμεθ ή ο σκιτσογράφος του Charlie; Ίσως δεν έχει σημασία. Ίσως το μόνο που έχει σημασία είναι ότι, αν έχουν όλα συγχωρεθεί, μπορούμε ξανά να γελάσουμε».

«Σύρριζα», ένα αστυνομικό του Πέτρου Μαρτινίδη: Ο Νίκος Ποταμιάνος γράφει: «Αγάπησα τα αστυνομικά μυθιστορήματα του Μαρτινίδη, επειδή χάρη στη συγγραφική του μαεστρία ζωντάνευε ανθρώπους με αξίες που έρχονταν αντιμέτωποι με ανθρώπους κυνικούς, διατεθειμένους να κάνουν τα πάντα (ή έστω αρκετά) για το χρήμα και την εξουσία. Οι χαρακτήρες του, όμως, έχουν γίνει πια λιγότερο ζωντανοί. Είναι απογοητευτικό το πόσο λίγο αληθοφανής είναι η καρικατούρα ενός από τους τρομοκράτες: Κοντός και ψευδός, άρα (συμπεραίνει ο αναγνώστης) προβληματικός και κομπλεξικός. τέτοιοι είναι οι άνθρωποι που γίνονται τρομοκράτες. “Γνήσιο παιδί του κινήματος”, που μιλάει με συνθήματα. για την ακρίβεια δεν μιλάει αλλά φωνάζει, και απαντά σε αυτόν που του ζητάει να μιλά πιο σιγά: “Aδελφίστικα ψιθυρίσματα προτιμάς του λόγου σου;”. Μπορείτε να φανταστείτε κάπως έτσι τον Νίκο Ρωμανό (που προφανώς εμπίπτει στους τρομοκράτες κατά Μαρτινίδη); Εγώ, πάντως, όχι».

«Eμείς και οι άλλοι». Ένα κείμενο του Ασημάκη Πανσέληνου για τις εκλογές του 1950 στη Λέσβο και το ψηφδέλτιο της Δημοκρατικής Παράταξης στη Λέσβο, στην οποία ήταν υποψήφιος. Μας το παρουσιάζει ο Αριστείδης Καλάργαλης.

«Πόλεμος και Επανάσταση ή πώς ξαναγράφουμε από την αρχή μια Βαλκανική Ιστορία». Γράφει ο Δημήτρης Σταματόπουλος: «Το ξέσπασμα των ευρωπαϊκών επαναστάσεων, καθ’ όλη τη διάρκεια του μακρού 19ου αιώνα, μοιάζει να κινείται ακριβώς αντίστροφα σε σχέση με τον ρου της Παγκόσμιας Ιστορίας του Χέγκελ: αντί να κινείται από Ανατολάς προς Δυσμάς και το Απόλυτο Πνεύμα της να ενσαρκώνεται στο αστικό κράτος, η κίνηση είχε αντιστραφεί και η Ιστορία κινούνταν από Δυσμάς προς Ανατολάς, ακολουθώντας την πορεία της ραγδαίας εκβιομηχάνισης της ηπείρου. Η Επανάσταση έμοιαζε να αποτελεί τον προάγγελο της αστικοποίησης των φεουδαλικών κοινωνιών. Και αυτή η αυτοεκπληρούμενη προφητεία υλοποιήθηκε ακόμη και στην περίπτωση των κομμουνιστικών επαναστάσεων στη Ρωσία και στην Κίνα — έστω κι αν χρειάστηκε να μεσολαβήσει μια παρατεταμένη κυριαρχία της γραφειοκρατίας, η οποία έπρεπε να υποκαταστήσει στον ρόλο του τον συλλογικό κεφαλαιοκράτη».

Όχι πια χωρίς ηγέτες. Του Πάολο Γκερμπάουντο (μετάφραση: Αντώνηε Γαλανόπουλος): «Ωστόσο, προς το παρόν η άνοδος του Τσίπρα και του Ιγκλέσιας προσφέρει ένα πολύ σημαντικό μάθημα για την Αριστερά και τα κοινωνικά κινήματα. Παρά το κυνισμό που έχει εδώ και αρκετά χρόνια συσσωρευτεί στην έννοια της ηγεσίας, συνεχίζουμε να χρειαζόμαστε ηγέτες: άτομα ικανά να μας κατευθύνουν και να μας εμπνέουν και να μας δίνουν μια ενιαία φωνή στο δημόσιο χώρο, πέρα από τις εξαιρετικές στιγμές της μαζικής κινητοποίησης, όπως αυτές που παρατηρήθηκαν στις καλύτερες μέρες του 2011».

 

 

Η ζήτηση, η προσφορά και η επόμενη μέρα

Standard

της Έλενας Παπαδοπούλου

Πρέπει η ελληνική οικονομία να κάνει παρεμβάσεις στην πλευρά της προσφοράς ή στην πλευρά της ζήτησης; Παραθέτω δύο παραδείγματα για το πώς τέθηκε στον πρόσφατο δημόσιο διάλογο ένα αναλυτικό και πολιτικό ερώτημα με μεγάλη ιστορία: Τον Σεπτέμβρη του 2014 το Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία αξιολογούσε θεωρητικά και δημοσιονομικά το πρόγραμμα που κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ στη ΔΕΘ για την επανεκκίνηση της οικονομίας. Εκεί ανέφερε: «[…] η ελληνική οικονομία έχει πρόβλημα προσφοράς, και όχι ζήτησης. Εάν η παραγωγική δυναμικότητα της οικονομίας δεν βελτιωθεί, η όποια αύξηση της ζήτησης θα μετατραπεί σε εισαγωγές». Το δεύτερο παράδειγμα προέρχεται από μια φράση του Υπουργoύ Οικονομικών, Γκίκα Χαρδούβελη, στην ομιλία του στη Βουλή για τον Προϋπολογισμό του 2015: «Η Ελλάδα πρέπει να επουλώσει τη χαμένη παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών, την πλευρά της προσφοράς. Έτσι μόνο τελικά θα δημιουργηθεί και ζήτηση στην οικονομία». 

Η ζήτηση και ο «νόμος του Say» 

Marc Chagall "Shop" , 1914

Marc Chagall «Shop» , 1914

Το τελευταίο κομμάτι της φράσης, «η ζήτηση θα προέλθει μέσα από την προσφορά», παραπέμπει σε έναν από τους πιο γνωστούς «νόμους» των οικονομικών: τον «νόμο του Say». Ο νόμος αυτός εγκαταλείφθηκε από τη μεγάλη πλειοψηφία των οικονομολόγων μετά τη Μεγάλη Κρίση της δεκαετίας του ’30, γιατί δεν μπορούσε να ερμηνεύσει –ούτε να απαντήσει– το πρόβλημα της γενικευμένης οικονομικής στασιμότητας και της τεράστιας ανεργίας. Τότε έγινε κατανοητή, μέσω της Γενικής Θεωρίας του Κέυνς, η αδυναμία αυτορρύθμισης μιας οικονομίας που παγιδεύται σε τέλμα και ο ρόλος της ζήτησης που μπορεί και πρέπει να δημιουργηθεί μέσα από την παρέμβαση του κράτους. Συνέχεια ανάγνωσης

Αθώοι!

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

Βρέθηκα την Τρίτη στην Ευελπίδων. Στο εδώλιο, ο Νικόλας Βουλέλης και ο Δημήτρης Ψαρράς, έπειτα από μήνυση του Η. Κασιδιάρη, κατηγορούμενοι για «παραβίαση των προσωπικών δεδομένων» και «εξύβριση», λόγω της δημοσιοποίησης ενός βίντεο όπου ο Κασιδιάρης, μεταμφιεσμένος σε αστυνομικό, αναπαριστούσε τον ξυλοδαρμό κρατουμένου. Παρά την καταδικαστική πρόταση του εισαγγελέα, το δικαστήριο αθώωσε τους κατηγορούμενους. Απόφαση σημαντική, παρότι αυτονόητη (αλλά, το έχουμε πει πολλές φορές, πλέον χαιρόμαστε και για τα αυτονόητα), παρότι δεν έπρεπε να φτάσει στο ακροατήριο. Ας σκεφτούμε μόνο τι θα σήμαινε η καταδίκη, ακόμα και μιας μέρας, για την ελευθεροτυπία και την ελευθερία, αλλά και ως επιβράβευση των νεοναζί.

9 stratisΑισθήματα ανάμικτα στην αίθουσα. Από τη μια, έντονη αίσθηση αξιοπρέπειας, από τις καταθέσεις των μαρτύρων (Νίκος Αλιβιζάτος, Γιώργος Καμίνης, Δημήτρης Τρίμης), τις αγορεύσεις των συνηγόρων (Κλειώ Παπαπαντολέων, Διονύσης Λιβιεράτος) τις απολογίες. Και, από την άλλη, αηδία. Σε έπιανε η ψυχή σου: για τον εισαγγελέα που ζήτησε την καταδίκη· για τους Κασιδιάρη-Παναγιώταρο κ.τ.ό. που είχαν μετατραπεί σε φύλακες-αγγέλους των δικαιωμάτων και σταυροφόρους των προσωπικών δεδομένων· για τον Βουλέλη και τον Ψαρρά, δυο ανθρώπους που τιμούν τη δημοσιογραφία εδώ και χρόνια, να πρέπει να αποδείξουν ότι δεν είναι κουρήδες και τριανταφυλλόπουλοι… Συνέχεια ανάγνωσης