Ένας φρέσκος άνεμος φυσάει από τα αριστερά σε όλη την Ευρώπη

Standard

Από το βράδυ κιόλας της Κυριακής, ένας ούριος άνεμος άρχισε να φουσκώνει τα πανιά της Αριστεράς και των κινημάτων όχι στην Ελλάδα, αλλά σε όλη τον κόσμο. Η δημιουργία της κυβέρνηση την επόμενη μέρα, και οι εξαγγελίες της ενίσχυσαν τον άνεμο, παρά την ανησυχία που δημιούργησε, σε αρκετούς Ευρωπαίους κυρίως αριστερούς, η συμμαχία με τους ΑΝΕΛ. Απευθυνθήκαμε λοιπόν σε τέσσερις εξέχουσες μορφές της δημοσιογραφίας, στον χώρο του αριστερού και εναλλακτικού Τύπου: τον Σερζ Αλιμί, τον Μπασκάρ Σανκάρα, τον Ζερόμ Ρόος και τον Ντάνιελ Τρίλιγκ. Τους ζητήσαμε να απαντήσουν, ελεύθερα, στο ερώτημα «ποιο είναι (αν υπάρχει τέτοιο) το “ελληνικό μάθημα” για τις αριστερές και ευρύτερες προοδευτικές δυνάμεις, καθώς και τα κινήματα, στην Ευρώπη και όλο τον πλανήτη». Τους ευχαριστούμε θερμά για την ανταπόκρισή τους. 

 

2015: Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 

Ένας φρέσκος άνεμος φυσάει από τα αριστερά σε όλη την Ευρώπη 

του Ζερόμ Ρόος (ROAR magazine) 

Η Συριζοσκουφίτσα πηγαίνει στις Βρυξέλλες. Στο διάβα της, οι (κακοί) λύκοι, αλαφιασμένοι, τρέχουν να σωθούν. Σκίτσο του Thibaut Soulcié («La Revue Dessinée», 26.1.2015 — από τον τοίχο της Μαγδαληνής Βαρούχα στο facebook).

Ένας φρέσκος άνεμος φυσάει σε όλη την Ευρώπη — και φυσάει από τα αριστερά! Όταν, πριν από λίγες μέρες, ξηλώθηκαν τα κάγκελα γύρω από την ελληνική Βουλή και η νέα κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ανακοίνωσε ότι θα ανέκοπτε τα μέτρα λιτότητας και τις ιδιωτικοποιήσεις, όπως και ότι θα έδινε ιθαγένεια στα παιδιά των μεταναστών που ζουν στην Ελλάδα, εξέπεμψε ακριβώς το σήμα που έπρεπε: πως αυτή η λαϊκή κυβέρνηση είναι πολύ αποφασισμένη. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο, όταν πρόκειται για την υπεράσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των δημοκρατικών αξιών. Συνέχεια ανάγνωσης

Το Άουσβιτς είναι μια μετωνυμία για όλα, αλλά ποια όλα;

Standard

70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΟΥΣΒΙΤΣ 

Συνέντευξη με την Ανέτ Βιβιορκά

μετάφραση: Πάνος Αγγελόπουλος

Έχετε πει ότι η απελευθέρωση του Άουσβιτς ήταν σαν την κατάληψη της Βαστίλης: ένα ήσσονος σημασίας γεγονός τη στιγμή που συντελέστηκε, το οποίο στη συνέχεια έγινε σύμβολο.

Το Άουσβιτς πράγματι, με κάνει να σκεφτώ τη Βαστίλη. Γνωρίζουμε βέβαια ότι η Βαστίλη είναι το σύμβολο της αυθαιρεσίας και της καταπίεσης, ότι χιλιάδες άνθρωποι φυλακίστηκαν εκεί, αλλά, όταν έπεσε, την 14η Ιουλίου 1789, δεν υπήρχε πια σχεδόν κανένας κρατούμενος. Κι όμως, η ημερομηνία αυτή έγινε, τον 19ο αιώνα, το σύμβολο της Επανάστασης και, έπειτα, της Δημοκρατίας: η εθνική εορτή της Γαλλίας.

Απελευθέρωση του Άουσβιτς, 27.1.1945

Απελευθέρωση του Άουσβιτς, 27.1.1945

Χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν εξήντα χρόνια για να οριστεί η 27η Ιανουαρίου, ημερομηνία της απελευθέρωσης του Άουσβιτς, παγκόσμια ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος. Στο παρελθόν, οι εκδηλώσεις μνήμης για τον εκτοπισμό τελούνταν στα τέλη Απριλίου, την ημερομηνία απελευθέρωσης των άλλων στρατοπέδων συγκέντρωσης.  Συνέχεια ανάγνωσης

¡No podemos!

Standard

 Δημήτρης Ιωάννου

 «Δεν μπορούμε! Δεν μπορούμε!» ( ¡Νο podemos! ¡No podemos!), φώναζε ο Ισπανός πρωθυπουργός Ραχόι από το βήμα της εθνικής διάσκεψης του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος την περασμένη Κυριακή, κλείνοντας έναν λόγο γεμάτο με γκρεμούς, ρίσκα, άλματα στο κενό, χαμένες θυσίες και ρωσικές ρουλέτες. Οι λογογράφοι του προσπάθησαν φυσικά να κάνουν λογοπαίγνιο με το όνομα του βασικού του αντιπάλου, των Podemos (που σημαίνει «μπορούμε») οι οποίοι υποτίθεται ότι αντιπροσωπεύουν την «επιπολαιότητα, την ανικανότητα και τον λαϊκισμό» έναντι της σοβαρότητας, της σταθερότητας και της ασφάλειας που υποτίθεται ότι εγγυάται το Λαϊκό Κόμμα – κι ας αποκαλύπτεται ένα περίπου σκάνδαλο την εβδομάδα, κι ας είναι και στην Ισπανία πενιχρά τα αναπτυξιακά αποτελέσματα της λιτότητας, παρά το τεράστιο κοινωνικό κόστος. Συνέχεια ανάγνωσης

Τα κάγκελα έπεσαν!

Standard

του Στρατή Μπουρνάζου

«Σκοπός της ζωής μας δεν είναι η χαμέρπεια. Yπάρχουν απειράκις ωραιότερα πράγματα και απ’ αυτήν την αγαλματώδη παρουσία του περασμένου έπους. Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη. Σκοπός της ζωής μας είναι η ατελεύτητη μάζα μας. Σκοπός της ζωής μας είναι η λυσιτελής παραδοχή της ζωής μας και της κάθε μας ευχής εν παντί τόπω εις πάσαν στιγμήν εις κάθε ένθερμον αναμόχλευσιν των υπαρχόντων. Σκοπός της ζωής μας είναι το σεσημασμένον δέρας της υπάρξεώς μας». 

Ανδρέας Εμπειρίκος από την «Yψικάμινο»

Η ελπίδα ήρθε! Αν ψάξω να βρω μια φράση που να συνοψίζει όσα ζούμε θα διάλεγα αυτήν: το προεκλογικό σύνθημα του ΣΥΡΙΖΑ («Η ελπίδα έρχεται»), αλλά σε άλλο χρόνο. Για την ελπίδα, την έξαψη και τον μέλλοντα που έγινε ενεστώτας θέλω λοιπόν να γράψω σήμερα. Όχι μόνο επειδή η χαρά και η έξαψη μας κατακλύζουν, ούτε για να κάνουμε ένα διάλειμμα από την πολιτικολογία. Αλλά επειδή μιλώντας για τη χαρά, το τέλος του φόβου, την πίστη ότι τα πράγματα αλλάζουν, βρισκόμαστε στην καρδιά της πολιτικής. Και επειδή αυτή η δεξαμενή συναισθημάτων αποτελεί κινητήρια δύναμη και μεγάλο όπλο της νέας κυβέρνησης.

V. Van Gogh, Δύο κομμένα ηλιοτρόπια, 1887

V. Van Gogh, Δύο κομμένα ηλιοτρόπια, 1887

Έγινε λοιπόν κάποιο θαύμα το βράδυ της Κυριακής; Βρήκαμε το μαγικό ραβδί που μ’ ένα άγγιγμα μεταμορφώνει τα πάντα; Ναι, μάλιστα, αυτό ακριβώς. Σοβαρολογώ — όσο και αν πάντα κορόιδευα τους μάγους και τα ραβδιά τους. Γιατί το μέλλον εισβάλλει ορμητικά στο παρόν, και η προσδοκία, η οποία δεν έχει ακόμα πραγματωθεί, γίνεται παράγοντας υλικός που αλλάζει τους ανθρώπους και ωθεί στην πράξη. Συνέχεια ανάγνωσης

Ψηλά στις αρχικές μας τις πηγές

Standard

 της Ιωάννας Μεϊτάνη 

Χαρούμενη είμαι. Πολύ. Αλλά αυτό που επικρατεί είναι η συγκίνηση. Πόσες και πόσοι δεν ομολογήσαμε σε φίλες και συντρόφους ότι δακρύσαμε με το αποτέλεσμα. Με την ορκωμοσία. Με το πρώτο ΦΕΚ με την υπογραφή του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα — ένα όνομα και μια ιδιότητα που δεν τα φανταζόμασταν ποτέ αντάμα. Με την επόμενη ορκωμοσία, της κυβέρνησης. Τα οικεία πρόσωπα μέσα στου Μαξίμου, μ’ ένα χαμόγελο ως τα’ αφτιά, με χαρά. Τη χαρά που πρωτοείδαμε στο ύφος του Τσίπρα όταν ορκιζόταν στην άδεια από παπάδες αίθουσα του Μαξίμου. Χαρά για την ανάληψη καθηκόντων, όχι για την κατάληψη της εξουσίας.

Κατακλύζομαι καθημερινά από ένα σωρό πρωτόγνωρες εμπειρίες, μέσα στην ίδια καθημερινότητα, στο ίδιο σπίτι, στην ίδια πόλη, στην ίδια δουλειά, στις ίδιες διαδρομές, με τους ίδιους ανθρώπους, όπως και πριν. Κι όμως είναι όλα αλλιώς. Ένας μικρός εκνευρισμός δεν είναι πια η σταγόνα που θα ξεχειλίσει το ποτήρι. Ακούμε ειδήσεις και χαμογελάμε — ποιος θα το ’λεγε! Η βαριά κουβέρτα της συλλογικής κατάθλιψης διαλύεται σιγά σιγά, η ατμόσφαιρα στην πόλη αλλάζει, κι αυτό το βεβαιώνουν όλοι. Είναι αυτή η ελάχιστη απόσταση: από κει που κάθε μικρή ταλαιπωρία, κάθε μικρή γκρίνια, κάθε σφιγμένο πρόσωπο ήταν άλλη μια μαύρη πινελιά σ’ έναν κακοζωγραφισμένο καμβά, τώρα μια ανακοίνωση της νέας κυβέρνησης, ένα χαρούμενο πρόσωπο στο δρόμο, μια φευγαλέα κουβέντα που πιάνει τ’ αφτί σου στο λεωφορείο είναι λίγο ακόμη φως στην καινούργια αρχή. Συνέχεια ανάγνωσης

Ζητήματα τιμής και συνείδησης

Standard

της Μαρίας Καλαντζοπούλου

Πράξη Πρώτη-Τιμή Πρώτη. 25.1.2015. Εθνικές εκλογές. Ένα κόμμα, για πρώτη φορά ένα κόμμα της Αριστεράς, αναδεικνύεται πρώτο. Το πολιτειακό πρωτόκολλο, εκείνη την πρώτη στιγμή, επιτάσσει την ενημέρωση του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον επικεφαλής του πλειοψηφούντος κόμματος για το αποτέλεσμα, τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης και την ύπαρξη κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας που θα παράσχει την «δεδηλωμένη». Βάσει αυτών, ο Πρόεδρος εμπιστεύεται στον αρχηγό αυτού του κόμματος τα καθήκοντα του πρωθυπουργού και του αναθέτει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Τι μένει; Ένα τελετουργικό, μια δημόσια υπόσχεση: η έν-ορκη (σε τι;) διαβεβαίωση συμμόρφωσης του πρωθυπουργού με το καταστατικό «ευαγγέλιο» του κράτους, το Σύνταγμα και τους Νόμους, για την υπεράσπιση του δημόσιου συμφέροντος, του «γενικού συμφέροντος του ελληνικού λαού». Όπερ και εγένετο.      

Τελετές σαν κι αυτήν έχουν πραγματοποιηθεί αναρίθμητες. Κι όμως, τα αισθήματα που προκάλεσε η συγκεκριμένη ήταν πρωτόγνωρα. Σε ένα κράτος θεωρητικά μόνο ανεξίθρησκο, που μέχρι πρόσφατα η θρησκευτική βάπτιση ήταν πρακτικά υποχρεωτική, μια τέτοιας σημασίας έν-ορκη υπόσχεση για πρώτη φορά δεν ισοδυναμούσε ταυτόχρονα (και περιττά) με δήλωση θρησκεύματος. Έγινε αυτό που πραγματικά είναι: η δημόσια διαβεβαίωση που δίνει ο νέος πρωθυπουργός, ενώπιος ενωπίω με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον ελληνικό λαό και την προσωπική του τιμή και συνείδηση. Γιατί η ανάληψη τέτοιων καθηκόντων, η τήρηση των νόμων και του Συντάγματος και η διασφάλιση του γενικού συμφέροντος, τέτοιο ζήτημα είναι: τιμής και συνείδησης. Συνέχεια ανάγνωσης

Τηλέφωνο από το στρατόπεδο

Standard

του Δημοσθένη Παπαδάτου Αναγνωστόπουλου

Τετάρτη πρωί. Τηλέφωνο από απόκρυψη, σπαστά ελληνικά, άρα μετανάστης, πιθανότατα κρατούμενος. «Γεια σας, ο Γιασίρ είμαι. Με θυμάστε;». Η αλήθεια ήταν πως όχι — αλλά δεν πρόλαβα να το πω. «Ο Γιασίρ… Που είχατε έρθει στην Αμυγδαλέζα…». Ήταν το δεύτερο τηλεφώνημα από εκεί μετά το απόγευμα της Κυριακής. Ο πρώτος με είχε πάρει να μου πει πως προσευχόταν για μας και ότι τώρα χαιρόταν πολύ που η προσευχή έπιασε τόπο. Αλλά γιατί αυτά τα δυο τηλέφωνα; Ελλείψει μέσου πίεσης, σκέφτηκα, ήταν ο τρόπος να ειπωθεί ένα «μην μας ξεχνάτε».

James Ensor "Christ's Entry Into Brussels in 1889"

James Ensor «Christ’s Entry Into Brussels in 1889»

«Θα ξαναρθούμε. Κι έχουμε πει ότι θα την κλείσουμε την Αμυγδαλέζα. Δεν σας έχουμε ξεχάσει». Στην τελευταία επίσκεψη του Τμήματος Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ, το περασμένο καλοκαίρι, είχαμε σκεφτεί δύο φορές πριν αφήσουμε τηλέφωνα για ώρα ανάγκης: δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα απ’ το να δημιουργείς προσδοκία σ’ έναν κρατούμενο και ν’ αποδεικνύεσαι τελικά κατώτερός της. Αφήσαμε τελικά τηλέφωνα — μόνο που αυτή τη φορά η ανάγκη του Γιασίρ δεν ήταν έκτακτη με τη συνηθισμένη σημασία: «Δεν σας πήρα γι’ αυτό. Ήθελα απλά να σας πω συγχαρητήρια».

Συνέχεια ανάγνωσης