Ένα ζευγάρι μπότες

Standard

NΕΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ

του Κωνσταντίνου Χατζηνικολάου

Στο Χρόνο του ταξιδιού (1983), το ντοκιμαντέρ που σκηνοθέτησε ο Αντρέι Ταρκόφσκι μαζί με τον σεναριογράφο Τονίνο Γκουέρα, την περίοδο που ταξίδευαν στην Ιταλία για να βρουν τοποθεσίες όπου θα γύριζαν τη Νοσταλγία (1983), την προτελευταία ταινία του Ταρκόφσκι, υπάρχει ένα σημείο που μου αρέσει πολύ: είναι καλοκαίρι, η παρέα κάθεται σ’ ένα τραπεζάκι, ο Ταρκόφσκι φοράει σορτς, στο βάθος η θάλασσα, κάποιος κόβει ένα καρπούζι στα δύο, προσφέρει ένα μεγάλο κομμάτι στο Ταρκόφσκι και ο Ταρκόφσκι δαγκώνει το κομμάτι.

Σπάνια βλέπεις τόσο ευθύβολες σκηνές στις ταινίες του.

Πιστεύω πως ο καθένας που αγαπάει τον κινηματογράφο, περνάει τη φάση Ταρκόφσκι, τη φάση δηλαδή που ψάχνει για έναν Άγιο (και τον βρίσκει), αλλά καλό είναι, μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, να στρέφει την εικόνα του Αγίου προς τον τοίχο και ν’ αγνοεί το βλέμμα του. Ειδικά τους κινηματογραφιστές, ο Ταρκόφσκι μπορεί εύκολα να τους μπλοκάρει. Γιατί αν κοιτάς κάτι τόσο υψηλό, μάλλον τότε δεν θα προλάβεις να κατέβεις χαμηλά και να κοιτάξεις τα πόδια σου. Κανείς δεν φτιάχνει κάτι με ειλικρίνεια, αν δεν λάβει υπ’ όψιν το δικό του ύψος, και η στρατιά των βαρύγδουπων επιγόνων του Ταρκόφσκι το αποδεικνύει: αφού παραγέμισαν το στόμα τους με τη λέξη «ποιότητα», ξέχασαν να την καταπιούν. Συνέχεια ανάγνωσης

Η ήττα του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν ένα πολύ κακό σενάριο

Standard

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί την πολιτική φαντασία της Αριστεράς στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη-4

 Anastas Vangeli (πρώην γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, Πολωνία)

Πίνακας του Francisc Șirato

Πίνακας του Francisc Șirato

1. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα αντιμετωπίσει μια τεράστια πρόκληση τους μήνες που έρχονται. Με δεδομένη τη δυσμενή θέση εκκίνησης και την πίεση που δέχεται στις διαπραγματεύσεις από τους πιστωτές, θα ήμουν αχάριστος αν είχα εξαιρετικά υψηλές προσδοκίες ή αν ήμουν υπερβολικά επικριτικός, ειδικά από μακριά. Τούτου λεχθέντος, στο πλαίσιο της παγκόσμιας Αριστεράς –συμπεριλαμβανομένης και της αριστεράς στη Μακεδονία– δεν υπάρχει ομοφωνία ως προς το τι αποτελεί επιτυχία του ΣΥΡΙΖΑ. Ανάλογα με το ποιον θα ρωτήσεις θα ακούσεις τα πάντα: το Grexit, η αναδιάρθρωση του χρέους, ένα λίφτινγκ του καθεστώτος, θα μπορούσαν να θεωρηθούν επιτυχίες. Κατά τη γνώμη μου, είναι σημαντικό για τον ΣΥΡΙΖΑ να ακολουθεί τη βασική γραμμή που ασπάζονται εκατομμύρια των υποστηρικτών του, και αυτή είναι ο τερματισμός της πολιτικής της λιτότητας. Πέρα από αυτό, η επιτυχία του εξαρτάται από τη διατήρηση της ενότητας και της σύσφιξης των σχέσεων του με άλλα αριστερά κινήματα και κόμματα. Έτσι μπορεί να εξισορροπήσει την επιρροή του δεξιού συνεργάτη του στον κυβερνητικό συνασπισμό, και να εκπληρώσει την υπόσχεση να καταπολεμήσει το άδικο οικονομικό σύστημα και τη διαφθορά. Αλλά το πιο σημαντικό, να κάνει την Ελλάδα ένα πιο ανθρώπινο μέρος για εκείνους που ζουν εκεί. Συνέχεια ανάγνωσης

Ένα εντυπωσιακό παράδειγμα λαϊκής κινητοποίησης

Standard

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί την πολιτική φαντασία της Αριστεράς στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη-3

Ilya Budraitskis (Ρωσία)

Nταβίντ Μπουρλιούκ (Ρωσία), "Καρουζέλ", 1921

Nταβίντ Μπουρλιούκ (Ρωσία), «Καρουζέλ», 1921

Το «φαινόμενο ΣΥΡΙΖΑ» δεν είναι θέμα μόνο της ελληνικής πολιτικής σκηνής. Είναι ζωτικής σημασίας για όλη την ευρωπαϊκή Αριστερά, και αποτελεί μια πρόκληση γενικά για τις ιδέες των αριστερών κομμάτων σε διεθνές επίπεδο. Αν ο ΣΥΡΙΖΑ υπαναχωρήσει από το πρόγραμμά του και, ως εκ τούτου, χάσει την τεράστια επιρροή του (κατά πάσα πιθανότητα, προς όφελος της Άκρα Δεξιάς), αυτό θα αποτελέσει μια μεγάλη ήττα για την Αριστερά διεθνώς. Προς το παρόν, βλέπουμε ότι ο πιο σημαντικός παράγοντας, οι οποίοι έχουν επηρεάσει την πολιτική γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ, είναι οι προσδοκίες και οι ελπίδες των από τα κάτω υποστηρικτών του. Αυτό σημαίνει ότι βραχυπρόθεσμα ο ΣΥΡΙΖΑ θα πάρει ριζοσπαστικές θέσεις στις διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. και τη Γερμανία. Στην περίπτωση που η κυβέρνηση Τσίπρα φανεί πολύ ασταθής, ο ριζοσπαστισμός αυτός μπορεί εύκολα να προκαλέσει τερματισμό της συνεργασίας με τους ANEΛ. Αν λάβουμε υπόψη ότι το ελληνικό ζήτημα μπορεί να επιλυθεί μόνο σε ευρωπαϊκή κλίμακα, ίσως θα είναι καλύτερη μια πιθανή πτώση της κυβέρνησης εξαιτίας της σύγκρουσης, παρά η επιβίωση της ως αποτέλεσμα πολιτικής ενσωμάτωσης. Συνέχεια ανάγνωσης

Να μην ακολουθήσει τον σκανδιναβικό δρόμο

Standard

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί την πολιτική φαντασία της Αριστεράς στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη-2 

Alona Liasheva (Ουκρανία, Ισπανία)

Έργο του Νταβίντ Μπουρλιούκ, 1907

David Burliuk – A horse-lightning, 1907

1. Αν κατορθώσει να προκαλέσει την δημιουργία ενός ισχυρού διεθνούς αριστερού κινήματος στην Ευρώπη, ενώνοντας όλες τις αριστερές δυνάμεις, θα ήταν μια πραγματική επιτυχία. Αλλά σε κάθε περίπτωση δεν θα πρέπει να είναι μια κίνηση του «Νότου» κατά της «Δύσης». Αυτή η ρητορική είναι αρκετά δημοφιλής, αλλά ελπίζω ότι δεν θα επικρατήσει.

2. Αποτυχία θα είναι στροφή προς τα δεξιά και τον απομονωτισμό. Και δεν εννοώ ότι αύριο ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσε να υιοθετήσει μια δεξιά ρητορική περί καταπολέμησης της μετανάστευσης, αλλά υπάρχει μια πιθανότητα η νέα ελληνική κυβέρνηση να ακολουθήσει το σκανδιναβικό δρόμο της ανάπτυξης — να γίνει σοσιαλδημοκρατική στην εσωτερική πολιτική και απομονωτική στις διεθνείς σχέσεις. Φυσικά, με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να βρει ισχυρή εκλογική στήριξη, αλλά αυτό δεν θα βοηθούσε το διεθνές αριστερό κίνημα.

3. Ίσως επειδή είμαι από την Ουκρανία και είδα πώς άλλαξε μέσα σε ένα χρόνο η πολιτική κατάσταση στη χώρα μου, πιστεύω ότι είναι καλύτερα να μην κάνω καμία πρόγνωση, διότι τα πράγματα σίγουρα θα εξελιχθούν διαφορετικά. Εκτός από το θετικό και αρνητικό σενάριο που ανέπτυξα παραπάνω, υπάρχουν χιλιάδες άλλα, που είναι εξίσου πιθανά. Και, δυστυχώς, η εξέλιξη της Ιστορίας δεν εξαρτάται μόνο από τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά από έναν μεγάλο αριθμό άλλων παραγόντων. Παρόλο που έχω εμπιστοσύνη στον ΣΥΡΙΖΑ και την ηγεσία του, καθώς και στα κοινωνικά κινήματα σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο, εξακολουθώ να είμαι αρκετά απαισιόδοξη, διότι δεν είναι οι μόνοι παίκτες στο παιχνίδι. Μερικές φορές συζητώ με τους συντρόφους την ιστορία του Αλιέντε σε σχέση με την Ελλάδα. Είναι λυπηρό, αλλά δείχνει πόσο ισχυρή είναι η καπιταλιστική τάξη.

4. Για την Ουκρανία, η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, στις μέρες μας δεν σημαίνει πολλά, σχεδόν τίποτα. Στην ουκρανική κοινή γνώμη, όπως παρουσιάζεται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, για παράδειγμα, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα φιλορωσικό κόμμα, επειδή δεν υποστήριξε τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Ο μέσος Ουκρανός είτε δεν γνωρίζει τίποτα για τον ΣΥΡΙΖΑ, διότι όλη η προσοχή του είναι στον πόλεμο, είτε τον μισεί, επειδή με κάποιο τρόπο τον συνδέει με τη Ρωσία και τον κομμουνισμό.

Μια κυβέρνηση που την εμπιστεύονται οι πολίτες είναι κάτι επαναστατικό

Standard

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί την πολιτική φαντασία της Αριστεράς στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη-1

Claudia Ciobanu (Ρουμανία-Πολωνία)

Έργο της Νίνα Μπατάλι Κοσμοβίκι (Ρουμανία)

Έργο της Νίνα Μπατάλι Κοσμοβίκι (Ρουμανία)

1. Όλοι οι φίλοι μου από την Ελλάδα μου είπαν ότι η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ έχει ξαναφέρει την ελπίδα και την αίσθηση της αξιοπρέπειας, έπειτα από πολλά χρόνια απόγνωσης. Αυτή είναι μια πρώτη επιτυχία για τον ΣΥΡΙΖΑ. Και υπάρχουν άλλες δύο τουλάχιστον επιτυχίες. Πρώτον, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την Αριστερά σε πολλά μέρη του κόσμου. Δεύτερον, υπάρχει πλέον μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση η οποία απορρίπτει τη λιτότητα, με βάση ένα καλά μελετημένο πολιτικό πρόγραμμα. Πιο μακροπρόθεσμα, βέβαια, το δύσκολο έργο που έχει ο ΣΥΡΙΖΑ μπροστά του είναι να καταφέρει να υλοποιήσει το πρόγραμμα του. Πρώτα απ’ όλα, προς όφελος των Ελλήνων οι οποίοι έχουν υποφέρει αρκετά. Και έπειτα, για το ξαναζωντάνεμα της ελπίδας στην Ευρώπη· της ελπίδας ότι αριστερές κυβερνήσεις μπορούν να εφαρμόσουν υλοποιήσιμες αριστερές πολιτικές. Θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να βρίσκεται κοντά στους πολίτες και τώρα που βρίσκεται στην κυβέρνηση (όπως έδειξε και η συμβολική κίνηση να απομακρυνθούν τα κάγκελα έξω από το Κοινοβούλιο). Αυτή την εποχή, που οι πολίτες παντού απορρίπτουν εξ ολοκλήρου το πολιτικό κατεστημένο, το να υπάρχει μια κυβέρνηση την οποία οι πολίτες να αισθάνονται ότι μπορούν σε μεγάλο βαθμό να εμπιστεύονται, μοιάζει επαναστατικό. Συνέχεια ανάγνωσης

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί την πολιτική φαντασία της Αριστεράς στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Standard

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί την πολιτική φαντασία της Αριστεράς στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Gligor Čemerski – St George the Windy (πγΔΜ)

To LeftEast είναι ένα  σπουδαίο αγγλόγλωσσο σάιτ αριστερής κριτικής και άποψης, που έχουν δημιουργήσει νεαροί κοινωνικοί επιστήμονες, μέλη αριστερών κινημάτων και κομμάτων, από χώρες των Βαλκανίων, της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης. Πολυφωνικό και ανοιχτό, αποτελεί σημείο αναφοράς για όποιον θέλει να έρθει σε επαφή με το κινήματα στις πρώην «λαϊκές δημοκρατίες». Είναι τμήμα του CriticAtac.  Η Άντελα Γκιοργκιόσκα, μέλος της συντακτικής επιτροπής του LeftEast απευθύνθηκε σε εννιά κινηματίες και επιστήμονες και τους έθεσε ερωτήματα σχετικά με τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ. Δημοσιεύουμε σήμερα τις απαντήσεις τεσσάρων από αυτούς: της Κλαούντια Τσιομπάνου (δημοσιογράφος από τη Ρουμανία που ζει στην Πολωνία, συνεργάτρια της περιβαλλοντικής ΜΚΟ  Bankwatch), της Αλόνα Λιάσεβα (μεταπτυχιακή φοιτήτρια σε θέματα μετανάστευσης, συνεκδότρια του «Commons: Journal for Social Criticism», Ουκρανή που ζει στην Ισπανία), Ίλια Μπουντράιτσκις (ιστορικός, μέλος της συντακτικής ομάδας του Openleft.ru και του  Moscow Art Magazine), Αναστάζ Βαγγέλι (κοινωνιολόγος, μεταδιδακτορικός ερευνητής από τη πρώην γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, που ζει στην Πολωνία). 

Οι ερωτήσεις

  1. Τι θα θεωρούσατε ως επιτυχία για τον ΣΥΡΙΖΑ;
  2. Και τι θα θεωρούσατε αποτυχία;
  3. Τι νομίζετε ότι πρόκειται να συμβεί;
  4. Τι σημαίνει η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ για την Αριστερά στη χώρα σας;

Να πάρουμε το κράτος στα σοβαρά

Standard

Κυβέρνηση της Αριστεράς: η ώρα της πράξης-3

Το κείμενο βασίζεται  στην εισήγηση στην  εκδήλωση «Κυβέρνηση της Αριστεράς: η ώρα της πράξης», που οργάνωσαν τα «Ενθέματα» και το RedNotebook, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου.

του Δημήτρη Χριστόπουλου

Η Αριστερά ως τα σήμερα είτε δεν έπαιρνε σοβαρά το κράτος, είτε το έπαιρνε σοβαρά μόνο ως αντίπαλο. Ήρθε η ώρα να πάρουμε στα σοβαρά το κράτος όχι μόνο ως αντίπαλο διότι απλώς το κράτος δεν είναι ένα πράγμα. Το κράτος είναι πριν απ’ όλα μια κοινωνική σχέση, είναι –παραθέτω Πουλαντζά  –«η υλική συμπύκνωση ενός συσχετισμού δυνάμεων ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις όπως αυτή εκδηλώνεται με ειδικό τρόπο μέσα στους κόλπους του ίδιου του κράτους».

Rene Magritte - The cicerone

Rene Magritte – The cicerone

Το πλεονέκτημα μεταξύ άλλων αυτής της θέσης είναι ότι θέτει ανάγλυφα ένα σοβαρό ζήτημα στρατηγικής σημασίας: το γεγονός ότι το κράτος δεν είναι ένα μονολιθικό μπλοκ, χωρίς χαραμάδες, που θα αντιμετώπιζαν οι «μάζες» μετωπικά όντας έξω απ’ αυτό και που θα έπρεπε να το αποδιαρθρώσουν συνολικά μέσω μιας μετωπικής εξέγερσης. Αντίθετα, επειδή το κράτος είναι «μια υλική συμπύκνωση ενός συσχετισμού δυνάμεων» διατρέχεται από αντιφάσεις. Είναι ουσιωδώς τόπος αντιφάσεων, και μάλιστα στο σύνολο των μηχανισμών του, τόσο στους μηχανισμούς εκείνους όπου ο πληθυσμός δίνει το φυσικό του παρόν, όπως η εκπαίδευση, όσο και στους μηχανισμούς όπου είναι φυσικά απών, όπως κατεξοχήν η δημόσια διοίκηση.

Στο πεδίο των πολιτειακών μηχανισμών που χαρακτηρίζονται από τη μαζική παρουσία των ανθρώπων, η Αριστερά, λόγω συνδικαλιστικής δράσης, έχει μια επαφή. Με τα καλά και τα κακά της φυσικά που παρέλκει εδώ να αναφερθούν. Ωστόσο, στους υπόλοιπους μηχανισμούς, έχουμε πολύ δρόμο μπροστά. Διότι, κακά τα ψέματα, η Αριστερά πάσχει από έναν λειτουργικό αναλφαβητισμό στη γλώσσα της δημόσιας διοίκησης. Διαβάζουμε, αλλά δεν γράφουμε. Δεν έχουμε μάθει να γράφουμε διοικώντας το κράτος. Κι αυτό είναι μεγάλο έλλειμμα. Συνέχεια ανάγνωσης