Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί την πολιτική φαντασία της Αριστεράς στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Standard

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ τροφοδοτεί την πολιτική φαντασία της Αριστεράς στην Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Gligor Čemerski – St George the Windy (πγΔΜ)

To LeftEast είναι ένα  σπουδαίο αγγλόγλωσσο σάιτ αριστερής κριτικής και άποψης, που έχουν δημιουργήσει νεαροί κοινωνικοί επιστήμονες, μέλη αριστερών κινημάτων και κομμάτων, από χώρες των Βαλκανίων, της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης. Πολυφωνικό και ανοιχτό, αποτελεί σημείο αναφοράς για όποιον θέλει να έρθει σε επαφή με το κινήματα στις πρώην «λαϊκές δημοκρατίες». Είναι τμήμα του CriticAtac.  Η Άντελα Γκιοργκιόσκα, μέλος της συντακτικής επιτροπής του LeftEast απευθύνθηκε σε εννιά κινηματίες και επιστήμονες και τους έθεσε ερωτήματα σχετικά με τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ. Δημοσιεύουμε σήμερα τις απαντήσεις τεσσάρων από αυτούς: της Κλαούντια Τσιομπάνου (δημοσιογράφος από τη Ρουμανία που ζει στην Πολωνία, συνεργάτρια της περιβαλλοντικής ΜΚΟ  Bankwatch), της Αλόνα Λιάσεβα (μεταπτυχιακή φοιτήτρια σε θέματα μετανάστευσης, συνεκδότρια του «Commons: Journal for Social Criticism», Ουκρανή που ζει στην Ισπανία), Ίλια Μπουντράιτσκις (ιστορικός, μέλος της συντακτικής ομάδας του Openleft.ru και του  Moscow Art Magazine), Αναστάζ Βαγγέλι (κοινωνιολόγος, μεταδιδακτορικός ερευνητής από τη πρώην γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, που ζει στην Πολωνία). 

Οι ερωτήσεις

  1. Τι θα θεωρούσατε ως επιτυχία για τον ΣΥΡΙΖΑ;
  2. Και τι θα θεωρούσατε αποτυχία;
  3. Τι νομίζετε ότι πρόκειται να συμβεί;
  4. Τι σημαίνει η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ για την Αριστερά στη χώρα σας;

Να πάρουμε το κράτος στα σοβαρά

Standard

Κυβέρνηση της Αριστεράς: η ώρα της πράξης-3

Το κείμενο βασίζεται  στην εισήγηση στην  εκδήλωση «Κυβέρνηση της Αριστεράς: η ώρα της πράξης», που οργάνωσαν τα «Ενθέματα» και το RedNotebook, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου.

του Δημήτρη Χριστόπουλου

Η Αριστερά ως τα σήμερα είτε δεν έπαιρνε σοβαρά το κράτος, είτε το έπαιρνε σοβαρά μόνο ως αντίπαλο. Ήρθε η ώρα να πάρουμε στα σοβαρά το κράτος όχι μόνο ως αντίπαλο διότι απλώς το κράτος δεν είναι ένα πράγμα. Το κράτος είναι πριν απ’ όλα μια κοινωνική σχέση, είναι –παραθέτω Πουλαντζά  –«η υλική συμπύκνωση ενός συσχετισμού δυνάμεων ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις όπως αυτή εκδηλώνεται με ειδικό τρόπο μέσα στους κόλπους του ίδιου του κράτους».

Rene Magritte - The cicerone

Rene Magritte – The cicerone

Το πλεονέκτημα μεταξύ άλλων αυτής της θέσης είναι ότι θέτει ανάγλυφα ένα σοβαρό ζήτημα στρατηγικής σημασίας: το γεγονός ότι το κράτος δεν είναι ένα μονολιθικό μπλοκ, χωρίς χαραμάδες, που θα αντιμετώπιζαν οι «μάζες» μετωπικά όντας έξω απ’ αυτό και που θα έπρεπε να το αποδιαρθρώσουν συνολικά μέσω μιας μετωπικής εξέγερσης. Αντίθετα, επειδή το κράτος είναι «μια υλική συμπύκνωση ενός συσχετισμού δυνάμεων» διατρέχεται από αντιφάσεις. Είναι ουσιωδώς τόπος αντιφάσεων, και μάλιστα στο σύνολο των μηχανισμών του, τόσο στους μηχανισμούς εκείνους όπου ο πληθυσμός δίνει το φυσικό του παρόν, όπως η εκπαίδευση, όσο και στους μηχανισμούς όπου είναι φυσικά απών, όπως κατεξοχήν η δημόσια διοίκηση.

Στο πεδίο των πολιτειακών μηχανισμών που χαρακτηρίζονται από τη μαζική παρουσία των ανθρώπων, η Αριστερά, λόγω συνδικαλιστικής δράσης, έχει μια επαφή. Με τα καλά και τα κακά της φυσικά που παρέλκει εδώ να αναφερθούν. Ωστόσο, στους υπόλοιπους μηχανισμούς, έχουμε πολύ δρόμο μπροστά. Διότι, κακά τα ψέματα, η Αριστερά πάσχει από έναν λειτουργικό αναλφαβητισμό στη γλώσσα της δημόσιας διοίκησης. Διαβάζουμε, αλλά δεν γράφουμε. Δεν έχουμε μάθει να γράφουμε διοικώντας το κράτος. Κι αυτό είναι μεγάλο έλλειμμα. Συνέχεια ανάγνωσης

Για μια λειτουργική και παραγωγική σχέση του ΣΥΡΙΖΑ με την κοινωνία

Standard

Κυβέρνηση της Αριστεράς: η ώρα της πράξης-2

Το κείμενο βασίζεται  στην εισήγηση στην  εκδήλωση «Κυβέρνηση της Αριστεράς: η ώρα της πράξης», που οργάνωσαν τα «Ενθέματα» και το RedNotebook, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου.

του Παύλου Κλαυδιανού

Κάζιμιρ Μάλεβιτς, «Οι καθαριστές», 1912

Κάζιμιρ Μάλεβιτς, «Οι καθαριστές», 1912

Ουσιαστικά, το θέμα που συζητάμε σήμερα, κατά τη γνώμη μου, είναι πώς ο ΣΥΡΙΖΑ θα ασκήσει την κυβερνητική εξουσία χωρίς να εγκαταλείψει τον στόχο του κοινωνικού μετασχηματισμού. Ήθελα, επίσης, προκαταρτικά να πω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, εφόσον πήρε την κυβέρνηση, ιστορικά είναι ενήμερος για τις δυσκολίες που υπάρχουνε όταν ένα κόμμα, και ιδίως της Αριστεράς, έρχεται στην εξουσία. Είναι μια συζήτηση που δεν έγινε έγκαιρα στο κόμμα, αλλά πρέπει να γίνει. Οι εξελίξεις, ευτυχώς, μας δίνουν περιθώριο για να συζητήσουμε πράγματα που δεν τα χουμε δουλέψει. Όχι μόνο για το κόμμα, αλλά και για το κίνημα, που το είδαμε τώρα, δυναμικό και ευρύ ξανά στους δρόμους, ενώ νομίζαμε ότι δεν υπάρχει. Αυτό μας δίνει το περιθώριο να διορθωθούν και λάθη, να καλυφθούν κενά, να γίνουν πιο συστηματικά τα πράγματα στον ΣΥΡΙΖΑ, στην κυβέρνηση του, στο κόμμα. Να είναι πιο λειτουργική και παραγωγική η σχέση του με την κοινωνία.

Το πρώτο σημείο προς αξιολόγηση γι’ αυτές τις τρεις πρώτες βδομάδες είναι η συμμαχία ΑΝΕΛ-ΣΥΡΙΖΑ. Συμφωνώ με τον Νίκο Γιαννόπουλο, ότι ήταν κατεπείγουσα ανάγκη να σταθεροποιηθεί το έδαφος όπου θα δράσουμε, να υπάρξει μια κυβέρνηση που ν’ αρχίσει αμέσως τη δουλειά. Αυτό, βέβαια, συνιστά αναμφισβήτητα έναν περιορισμό και θα πω στη συνέχεια για το πώς μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε.

Το δεύτερο, είναι η σύνθεση της κυβέρνησης. Η σύνθεση της κυβέρνησης έχει δυο πλευρές. Η μία, πολύ θετική, δηλαδή τα πρόσωπα που τη συγκροτούν που εκπέμπουν μια σιγουριά και επιπλέον εξουδετερώνουν, με την παρουσία τους, ενδεχομένως φάλτσα με άλλους υπουργούς. Επομένως, ο συλλογικός νους –πόσο συλλογικός ήταν δεν ξέρουμε, βέβαια– που έφτιαξε την κυβέρνηση είχε αυτή την έγνοια. Ωστόσο, βλέπουμε και κάποιες περιπτώσεις επιλογών που δεν είναι εύκολα υπερασπίσιμες ή που δεν είναι κατανοητές, με την πρώτη ματιά, ως προς την πολιτική του στόχευση. Με τα πρόσωπα που τοποθετούνται, προωθούνται και κάποιες απόψεις. Βεβαίως υπάρχει και το πρόβλημα της δημοκρατικής συλλογικής λειτουργίας, επομένως των αποφάσεων, ανεξάρτητα αν ήταν επιτυχείς ή όχι κτλ. Συνέχεια ανάγνωσης

Το βάθος του ουρανού είναι κόκκινο αλλά αν αργήσουμε θα πέσει το σκοτάδι

Standard

Κυβέρνηση της Αριστεράς: η ώρα της πράξης -1

Το κείμενο βασίζεται  στην εισήγηση στην  εκδήλωση «Κυβέρνηση της Αριστεράς: η ώρα της πράξης», που οργάνωσαν τα «Ενθέματα» και το RedNotebook, το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου.

του Νiκου Γιαννόπουλου

Φρανσίς Πικαμπιά, «Ανοιξιάτικος χορός», 1912

Φρανσίς Πικαμπιά, «Ανοιξιάτικος χορός», 1912

Ο σχηματισμός αριστερής κυβέρνησης αποτελεί έναν εξαιρετικά θετικό συσχετισμό για την κοινωνία, τον τόπο, το κίνημα και την ίδια την Αριστερά. Η συνεργασία με τους ΑΝΕΛ ασφαλώς δεν είναι ευχάριστη· ωστόσο, αφενός ήταν αναγκαστική, με τους δεδομένους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς, ενώ αφετέρου εκτιμώ ότι δεν είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε. Οι πρώτες μέρες μετά τον σχηματισμό της κυβέρνησης και οι πρώτες δηλώσεις των υπουργών δημιούργησαν ευλόγως ένα κλίμα ανακούφισης και αξιοπρέπειας σε έναν ευρύτερο κόσμο και πέραν της Αριστεράς. Η αίσθηση αυτή είχε, εκ των πραγμάτων, και ένα στοιχείο εθνικής αξιοπρέπειας.

Οι πρώτες δηλώσεις των υπουργών, που ξεπερνούσαν σε ριζοσπαστικότητα ακόμα και τις προεκλογικές δεσμεύσεις του ΣΥΡΙΖΑ, είχαν σημαντική επίδραση στις αυθόρμητες κινητοποιήσεις που ακολούθησαν, το κλίμα υποστήριξης της κυβέρνησης, αντίστασης στους εκβιασμούς των έξω κ.λπ. Σημειώνω επίσης ότι τόσο προεκλογικά όσο και μετεκλογικά αυξήθηκε αυτό που λέμε «ευρωπαϊκή αλληλεγγύη», κυρίως από τα κάτω, τους αριστερούς, κομμάτια των κινημάτων. Αντίθετα, δεν αυξήθηκε σημαντικά σε επίπεδο κυβερνήσεων ή πολιτικών οικογενειών στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο επίπεδο του πολιτικού προσωπικού, οι σύμμαχοί μας στην Ευρώπη δεν είναι τόσο πολλοί.

Τα προβλήματα

Ως προς τις διαπραγματεύσεις, θα περιοριστώ σε μια γενική παρατήρηση. Διαβλέπω μια ασάφεια –ή και διγλωσσία– η οποία μπορεί να οδηγήσει, στην καλύτερη περίπτωση, σε έναν έντιμο, αλλά όχι βέβαια ισότιμο συμβιβασμό: όταν διαπραγματεύονται ένας γορίλας και ένα –άγριο, έστω– κανίς, ο συμβιβασμός δεν είναι μπορεί να είναι ακριβώς ισότιμος. Ένας τέτοιος συμβιβασμός, για να είναι έντιμος, δεν μπορεί να ακυρώνει τα πολλάκις υπεσχημένα άμεσα μέτρα ανακούφισης: τα 751 ευρώ του κατώτατου μισθού (που ήδη έχουν μπει σε τροχιά διετίας), τις συλλογικές συμβάσεις, την απαγόρευση των ομαδικών απολύσεων, το πλήρες σταμάτημα των ιδιωτικοποιήσεων, την κατάργηση (και όχι απλή μετονομασία) του ΤΑΙΠΕΔ – άλλωστε, η δημόσια περιουσία μπορεί να αξιοποιηθεί από τα αρμόδια υπουργεία για κοινωνικούς λόγους· δεν έχουμε ανάγκη τα γραφεία ενοικίασης.

Σε ό,τι αφορά δε τη δημοκρατία, υπάρχουν σημεία που δημιουργούν ερωτήματα. Απ’ ό,τι φαίνεται, θα καταργηθεί οριστικά ο νόμος για τις φυλακές τύπου Γ. Ωστόσο, η κατ’ επανάληψη αναφορά στην ασφάλεια των φυλακών μου δημιουργεί έναν φόβο για το αν θα κλείσει ο Δομοκός και άλλες φυλακές απομόνωσης. Για τους κουκουλονόμους και τον τρομονόμο δεν υπήρχε ούτε προεκλογική ούτε μετεκλογική αναφορά, ενώ υπάρχει δέσμευση και είναι ένα πολύ ώριμο αίτημα. Η κατάργηση της Ομάδας ΔΕΛΤΑ τώρα έγινε «συγχώνευση» και έχουμε και τον «αστυνομικό της γειτονιάς»… Συνέχεια ανάγνωσης

Ο ξεσηκωμός των γυναικών της Τουρκίας

Standard

της Ελίφ Σαφάκ

μετάφραση Δημήτρης Ιωάννου 

Όταν ήμουν μαθήτρια γυμνασίου στην Τουρκία, κάθε φορά που έπαιρνα το λεωφορείο φρόντιζα να έχω στο χέρι μια ανοιχτή παραμάνα για να τσιμπάω μ’ αυτήν τους εφαψίες. Όταν ξεκίνησα το Πανεπιστήμιο, είχα πάντα στην τσάντα μου σπρέι πιπεριού, όπως και πολλές φίλες μου. Μιλούσαμε γι’ αυτά τα πράγματα, αλλά μόνο μεταξύ μας, χαμηλόφωνα. Σήμερα, οι γυναίκες της Τουρκίας δυναμώνουμε τη φωνή μας, ανοιγόμαστε και μοιραζόμαστε πλέον δημόσια ιστορίες σεξουαλικής παρενόχλησης. Ανησυχούμε. Πενθούμε. Και, ταυτόχρονα, θυμώνουμε.

Η νέα φάση ξεκίνησε όταν η Οζγκετζάν Ασλάν, μια εικοσάχρονη φοιτήτρια ψυχολογίας από τη Μερσίνη της Νότιας Τουρκίας, βρέθηκε νεκρή σ’ ένα ξεροπόταμο. Ο δολοφόνος, αφού είχε αποπειραθεί να τη βιάσει, τη σκότωσε με μαχαιριές και την έκαψε. Ο ένοχος ήταν, κατά δική του ομολογία, ο οδηγός του λεωφορείου στο οποίο είχε θεαθεί η Ασλάν τελευταία φορά ζωντανή να μπαίνει. Στο έγκλημα τον βοήθησαν ένας φίλος του και ο πενηντάχρονος πατέρας του.

Ο βάρβαρος φόνος της Ασλάν πυροδότησε ένα άνευ προηγουμένου κύμα διαμαρτυριών, που σάρωσε όλη την Τουρκία. Ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου της Μερσίνης ανακοίνωσε πως κανένας από τους 1.600 δικηγόρους της επαρχίας δεν θα αναλάμβανε την εκπροσώπηση του δολοφόνου ή των συνεργών του. Οι φοιτήτριες άρχισαν να πηγαίνουν στα μαθήματά τους ντυμένες στα μαύρα, οι εργαζόμενες φορούσαν μαύρα περιβραχιόνια στη δουλειά. Συνέχεια ανάγνωσης

Η αλυσίδα είναι γύρω μας (*)

Standard

του Μάνου Αυγερίδη 

Θα έλεγε κανείς ότι η υπόθεση της δολοφονίας της εικοσάχρονης φοιτήτριας Οζγκετζάν Ασλάν στη Μερσίνη της Τουρκίας δεν είναι παρά ακόμα μία απ’ τις συνηθισμένες «ειδήσεις της τρίτης σελίδας», όπως ονομάζουν οι Τούρκοι τις ειδήσεις του αστυνομικού ρεπορτάζ. Γιατί όμως μία ακόμα δολοφονία, ανάμεσα σε πολλές που συμβαίνουν παντού, πυροδότησε τόσο έντονη αντίδραση και πάνδημο πένθος; Η απάντηση ίσως βρίσκεται στο «μία ακόμα». Μία ακόμα δολοφονία γυναίκας από άντρα για προσωπικούς λόγους, που έρχεται να προστεθεί στις 281 που έγιναν το 2014, σ’ ένα πλαίσιο αλματώδους αύξησης της έμφυλης βίας στην Τουρκία την τελευταία δεκαετία, στα χρόνια δηλαδή της αυστηροποίησης των νόμων και της συντηρητικοποίησης απ’ τα πάνω της τουρκικής κοινωνίας. Συνέχεια ανάγνωσης

Τα επίθετα και η επίδρασή τους

Standard

Τα επίθετα και η επίδρασή τους

της Ιωάννας Μεϊτάνη

Μέσα στα πολλά κείμενα υπογραφών και τις πολλές εκκλήσεις για συμπαράσταση και αλληλεγγύη στην Ελλάδα που κυκλοφορούν τον τελευταίο καιρό, κυκλοφόρησε και μια έκκληση από Γερμανοέλληνες και Ελληνογερμανούς, «Για μια αμερόληπτη και δίκαιη ανταπόκριση στις δημοκρατικές αποφάσεις του ελληνικού λαού». Yπεύθυνος για τη δημοσίευση είναι ο Jürgen Link, ομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου, και από τις 6.1.2015 έως σήμερα έχει υπογραφεί από εκατοντάδες άτομα, πολλοί από τους οποίους είναι εκπρόσωποι της ελληνογερμανικής πολιτιστικής κοινότητας στη Γερμανία.

Ότο Ντιξ, «Pragerstrasse», 1920

Ότο Ντιξ, «Pragerstrasse», 1920

Διαλέγω να την σχολιάσω εδώ όχι γιατί την θεωρώ την πιο σημαντική (μεγαλύτερη βαρύτητα είχε στη γερμανική κοινή γνώμη, λ.χ., η έκκληση των μεγαλύτερων γερμανικών συνδικάτων), αλλά γιατί είναι από τις λίγες που αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν το ελληνικό ζήτημα τα γερμανικά ΜΜΕ. Στην Ελλάδα, για να καταφέρουν να επιβάλλουν τις πολιτικές λιτότητας και κοινωνικής καταστροφής, τις βάφτισαν μονόδρομο και «διάσωση». Στη Γερμανία, για να τις εξηγήσουν στο εσωτερικό της χώρας, βάφτισαν τους Έλληνες και τις Ελληνίδες τεμπέληδες, διεφθαρμένους (όλους) και ανίκανους (επίσης όλους). Οι φωνές που εκφράζουν το αντίθετο ελάχιστα ακούγονται, το επίπεδο της ενημέρωσης τα τελευταία χρόνια είναι πραγματικά αξιολύπητο. Γενικά επικρατεί η εντύπωση ότι κρίση στην Ελλάδα σημαίνει πως η χώρα δεν πληρώνει, ως όφειλε, τα δάνεια και ζει έτσι εις βάρος των γερμανών φορολογούμενων, οι οποίοι (οι ίδιοι αυτοπροσώπως) ξοδεύονται για να τα τρώμε εμείς. Συνέχεια ανάγνωσης