Να ανακτήσουμε την έννοια της ταξικής πάλης

Standard

συνέντευξη της Ροσάνα Ροσάντα στον Γιώργο Σουβλή

Ξεκινώντας, θέλω να σας ρωτήσω πώς βλέπετε την εξέλιξη του γυναικείου ζητήματος τις τελευταίες δεκαετίες;

Η Ροσάνα Ροσάντα με τον Λουίτζι Πίντορ και τον Λούτσιο Μάγκρι

Η Ροσάνα Ροσάντα με τον Λουίτζι Πίντορ και τον Λούτσιο Μάγκρι

Η κατάσταση των γυναικών έχει βελτιωθεί σε σχέση με τη δεκαετία του 1970. Έχουν γίνει σημαντικά βήματα όσον αφορά τη χειραφέτησή τους. Για παράδειγμα, στην Ιταλία συμμετέχουν ισότιμα στην κυβέρνηση, κάτι το οποίο δεν συνέβαινε παλιότερα. Παρά ταύτα, οι πιο ριζοσπαστικές εκδοχές φεμινισμού προβαίνουν στη διάκριση μεταξύ «χειραφέτησης» και «γυναικείας απελευθέρωσης». Ο πρώτος όρος συνεπάγεται την εξίσωση των δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών, ενώ ο δεύτερος θεωρεί ότι αυτή η ισότητα είναι υπό διακύβευση, καθώς η ανδρική κυριαρχία συνεχίζει να επιβιώνει.

Πηγαίνοντας λίγο πιο πίσω χρονικά, τι έχετε να πείτε για τη στάση του ΚΚΙ, όντας μέλος του, έναντι του γυναικείου ζητήματος;

Κάνοντας μια σύντομη αναδρομή, θα έλεγα ότι δεν υπήρχε διάκριση ούτε στον Τολιάτι ούτε στο ΚΚΙ μεταξύ του γυναικείου ζητήματος και της διεκδίκησης των υπόλοιπων δικαιωμάτων. Το αντίθετο. Η σχέση ανδρών και γυναικών αναγόταν σε μια από τις πολλές κοινωνικές αντιφάσεις που παράγονταν εντός του καπιταλισμού, παρότι είναι ένα ζήτημα πολύ παλιότερο του καπιταλισμού και, κατά βάση, ανθρωπολογικής φύσης. Για αυτό το ζήτημα θα εκδώσω προσεχώς ένα βιβλίο στο οποίο συζητάμε με τον Ετιέν Μπαλιμπάρ. Συνέχεια ανάγνωσης

Η πορνογραφία δείχνει πώς θα είναι το τέλος του κόσμου»

Standard

Με αφετηρία τις «Πενήντα αποχρώσεις του γκρι»

του Κρις Χέτζες

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου 

Aπό τις «Πενήντα αποχρώσεις του γκρι»

Οι «Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι», τόσο το βιβλίο όσο και η ταινία, είναι μια αποθέωση του σαδισμού που διαπνέει σχεδόν όλες τις εκφάνσεις της αμερικανικής κουλτούρας και βρίσκεται στην καρδιά της πορνογραφίας και του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Εξοραΐζει την πραγμοποίηση των γυναικών. Προασπίζει έναν κόσμο κενό από συμπόνια, ενσυναίσθηση και αγάπη. Μετατρέπει σε ερωτικό αντικείμενο μια υπεραρσενική εξουσία που κακομεταχειρίζεται, υποβιβάζει, ξεφτιλίζει και βασανίζει γυναίκες των οποίων οι προσωπικότητες έχουν αφαιρεθεί, των οποίων η μόνη επιθυμία είναι να υποβιβάζουν τους εαυτούς τους στην υπηρεσία του αντρικού πόθου. Η ταινία, όπως ο «Ελεύθερος Σκοπευτής» του Ίστγουντ, έχει ως δεδομένο έναν κόσμο θηρευτών και θηραμάτων όπου οι αδύναμοι και ευάλωτοι είναι αντικείμενα εκμετάλλευσης ενώ οι ισχυροί είναι ναρκισσιστές και βίαιοι ημίθεοι. Καθαγιάζει αυτή την καπιταλιστική κόλαση ως φυσική και επιθυμητή. Συνέχεια ανάγνωσης

«Σόφια, έτος 2015 – Πραγματική αίσθηση, 1989»

Standard

Το τέλος των σύγχρονων πολιτικών τελεολογιών στη Βουλγαρία 

της Δήμητρας Κόφτη

«Το ποτήρι θα ξεχειλίσει». Γραμμένο σε είσοδο εργοστασίου στη Σόφια, λίγους μήνες πριν από τις διαδηλώσεις του 2013, το σύνθημα προμήνυε ξεσηκωμό. Το ποτήρι, όμως, δεν ξεχείλισε στο εργοστάσιο, όπως δεν έχει ξεχειλίσει και από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, όταν η ιδιωτικοποίηση έφερε μαζικές απολύσεις και μειώσεις αμοιβών.

Βιομηχανική περιοχή έξω από τη Σόφια

Η ιστορία της εργασίας στη Βουλγαρία τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, μπορεί να ιδωθεί και ως μία ιστορία διαδοχικών «κρίσεων», σύμφωνα με τις αφηγήσεις πολλών εργαζόμενων και ανέργων, κάνοντας δύσκολη τη διάκριση των ορίων μεταξύ «κρίσης» και «κανονικότητας». Το κλείσιμο μονάδων παραγωγής στις αρχές του 1990, ο συντριπτικός πληθωρισμός το 1997, οι περικοπές σε παροχές υγείας και εκπαίδευσης, οδήγησαν σε μακροχρόνια φτωχοποίηση και επισφάλεια. Όταν το 2008 τα διεθνή μέσα μετέδιδαν την «παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση», στις γραμμές παραγωγής κυκλοφορούσε το εξής ανέκδοτο: Η Κρίση πετάει με το αεροπλάνο πάνω από τη Σόφια και σκέφτεται να προσγειωθεί. Τελικά, λέει στον πιλότο «Δεν χρειάζεται να κατέβω, ήμουν πάντα εδώ». Συνέχεια ανάγνωσης

First We Take Manhattan…

Standard

Παγκόσμιες πόλεις και διασπορικά δίκτυα μετά την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ

της Δέσποινας Λαλάκη

Καθώς όλα δείχνουν πως οι πιέσεις του διεθνούς χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και των πολιτικών ελίτ που το υπηρετούν θα συνεχίσουν με την ίδια ή και μεγαλύτερη ένταση –σύμφωνα πάντα με τις οικονομικές και πολιτικές αναλύσεις των ημερών– είναι πολύ πιθανό ότι ένας νέος κύκλος κινητοποιήσεων, στην Ελλάδα και διεθνώς, θα ανοίξει και πάλι. Σε μια εποχή, ωστόσο, όπου τα κινήματα φαίνεται να διεθνοποιούνται κυρίως μέσω του διαδικτύου ποιο ρόλο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν οι ελληνικές κοινότητες της διασποράς σε πόλεις απομακρυσμένες όσο η Νέα Υόρκη, για παράδειγμα, πόλεις κομβικές για τη διακίνηση και συγκέντρωση του παγκόσμιου χρηματιστικού κεφαλαίου και εγγεγραμμένες στο συλλογικό μας φαντασιακό για ένα σωρό άλλους λόγους πέρα από την κινηματική τους ιστορία;

***

Το κοινό πανό της Αριστερής Κίνησης Νέας Υόρκης  του ΣΥΡΙΖΑ-ΝΥ και της  ΑΝΤΑΡΣΥΑ-U στην πορεία ενάντια στην αστυνομική βαρβαρότητα και καταπίεση, τον Δεκέμβρη του 2014. Φωτογραφία: Δ.Λ.

Το κοινό πανό της Αριστερής Κίνησης Νέας Υόρκης του ΣΥΡΙΖΑ-ΝΥ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ-U στην πορεία ενάντια στην αστυνομική βαρβαρότητα και καταπίεση, τον Δεκέμβρη του 2014. Φωτογραφία: Δ.Λ.

Από τις εκλογές του 2012 και έπειτα, η μετεωρική άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσε ένα γενικότερο κύμα ενθουσιασμού, το οποίο εκφράστηκε, μεταξύ άλλων, με την ίδρυση ομάδων και οργανώσεων βάσης, με στόχο την υποστήριξη του ΣΥΡΙΖΑ αλλά και ενάντια στην άνοδο του φασισμού στην Ελλάδα και την Ευρώπη γενικότερα, και τις αυταρχικές πρακτικές της προηγούμενης κυβέρνησης όπως, για παράδειγμα, το κλείσιμο εν μια νυκτί της ΕΡΤ. Σαν αποτέλεσμα μιας σειράς αλυσιδωτών αντιδράσεων, σχεδόν κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα φαινόταν ότι θα αποκτούσε τη δική της οργάνωση του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ακολούθησαν και μικρότερα κόμματα της ελληνικής ριζοσπαστικής-αντικαπιταλιστικής αριστεράς όπως η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, οργανώνοντας πορείες, διαδηλώσεις και ανοιχτές δημόσιες συζητήσεις και συνελεύσεις σε πανεπιστήμια και άλλους χώρους. Συνέχεια ανάγνωσης

Γερμανικές πολεμικές αποζημιώσεις και ελληνικό δημόσιο χρέος

Standard

Ένας λανθασμένος συσχετισμός

του Μενέλαου Χαραλαμπίδη

Η κίνηση του Αλέξη Τσίπρα να επισκεφθεί το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, έναν κορυφαίο τόπο μνήμης της ελληνικής αντίστασης ενάντια στον φασισμό κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αμέσως μετά την ορκωμοσία του ως πρωθυπουργού της χώρας, έφερε ένα βαρύ συμβολικό νόημα. Πιστεύω ότι η κίνηση αυτή εντάσσεται στη διαχρονική θέση της ελληνικής αριστεράς για τη διεκδίκηση των γερμανικών πολεμικών αποζημιώσεων και του κατοχικού δανείου ως ηθικού χρέους απέναντι στον αγώνα του ελληνικού λαού κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Τάσσος "Το κορίτσι με τα μικρά δένδρα"

Τάσσος «Το κορίτσι με τα μικρά δένδρα»

Παρά λοιπόν το γεγονός ότι η ανακίνηση του ζητήματος σχετίζεται με την άνοδο της Αριστεράς για πρώτη φορά στην εξουσία, η συγκυρία παράγει τα δικά της νοήματα. Πολλοί, στον εγχώριο και διεθνή Τύπο, συσχέτισαν την κίνηση Τσίπρα με την έναρξη των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στη νέα ελληνική κυβέρνηση και τους Ευρωπαίους εταίρους για τη διευθέτηση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη ομιλία του πρωθυπουργού στη Βουλή, στις εργασίες ανασύστασης της διακομματικής επιτροπής για τις πολεμικές αποζημιώσεις, η διεκδίκησή τους ερμηνεύεται όλο και εντονότερα ως ένας πολιτικός και οικονομικός μοχλός άσκησης πίεσης προς τη γερμανική πλευρά. Μάλιστα τις τελευταίες ημέρες προέκυψαν και οι αναμενόμενοι επικριτές, οι οποίοι κατηγορούν την κυβέρνηση για διεκδικητικές κινήσεις που συνιστούν πρόκληση προς τη γερμανική πλευρά σε μια κρίσιμη φάση των διαπραγματεύσεων για το χρέος και ενώ βρισκόμαστε «με την πλάτη στον τοίχο». Πιθανώς, σύμφωνα με αυτή τη λογική, μια ταπεινωμένη χώρα στο παρόν στερείται του δικαιώματος διεκδίκησης ενός χρέους που προέρχεται από την ηρωική στάση του λαού της στο πρόσφατο παρελθόν. Συνέχεια ανάγνωσης

ΕΡΤ: Πέρα από τη συγκίνηση και τη χαρά

Standard

της Μαριλένας Κατσίμη

Όταν, πριν σχεδόν δύο χρόνια, η (τότε) κυβέρνηση αποφάσισε να κλείσει την ΕΡΤ, οι εργαζόμενοι, μέσα στην αγανάκτηση και την οδύνη μας, ξεκινήσαμε έναν δημιουργικό αγώνα, με τη βοήθεια του κόσμου, για τη δημιουργία μιας νέας ΕΡΤ. Ένας αγώνας που συνεχίζεται από μια ομάδα πρώην εργαζόμενων και αλληλέγγυων μέχρι τώρα.

Σήμερα, που η (τωρινή) κυβέρνηση αποφάσισε να ανοίξει την ΕΡΤ, μέσα στη συγκίνηση και τη χαρά, δεν μπορούμε να μη σκεφτόμαστε το «μετά», καθώς από αυτό θα κριθούνε (και θα κριθούμε) όλοι.

Πάμπλο Πικάκο, «Ένα κορίτσι βοηθάει τον Μινώταυρο», 1906

Πάμπλο Πικάκο, «Ένα κορίτσι βοηθάει τον Μινώταυρο», 1906

Ας μην ξεχνάμε ότι αν, παρά το πραξικοπηματικό κλείσιμο, η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου κατάφερνε να φτιάξει μια κανονική δημόσια τηλεόραση, τα πράγματα θα ήταν τώρα πιο σύνθετα. Αντίθετα, η βαθιά απαξίωση στην οποία βυθίστηκε εξαρχής η διάδοχος κατάσταση καθιστά σήμερα ακόμα πιο επιτακτική την απόφαση να ανοίξει η ΕΡΤ, ως εμβληματικό μέτρο αποκατάστασης — όχι τόσο για εμάς τους εργαζόμενους, αλλά για τη δημοκρατία.

Γιατί η ΕΡΤ; Σίγουρα η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερους γιατρούς και δασκάλους από ό,τι δημοσιογράφους. Όμως χρειάζεται και δημοσιογράφους που να μπορούν ανεπηρέαστοι, χωρίς τον φόβο της απόλυσης, να λένε αυτό που πιστεύουν, τηρώντας βασικούς κανόνες δεοντολογίας. Η κυβέρνηση αποφάσισε να ανοίξει την ΕΡΤ — και το κάνει με συνέπεια. Είναι μια απόφαση διόλου εύκολη, που τιμάει την κυβέρνηση — δεν ξέρω ποια άλλη κυβέρνηση θα το έκανε… Νιώθω λοιπόν μεγάλη χαρά και αισθάνομαι δικαιωμένη, και ως απολυμένη εργαζόμενη, αλλά πάνω απ’ όλα ως πολίτης. Όχι στο όνομα μιας συντεχνιακής αντίληψης, αλλά για να γιατρέψουμε μια από τις μεγαλύτερες πληγές που άνοιξε στην ελληνική δημοκρατία, τα χρόνια της μεταπολίτευσης. Συνέχεια ανάγνωσης

Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού: Ιστορίες καθημερινής τρέλας πριν, κατά και μετά τα Μνημόνια

Standard

του Γιώργου Νικολαΐδη

Πριν λίγες ημέρες, ο πρωθυπουργός κάλεσε τους βουλευτές του κόμματός του και τους υπουργούς της κυβέρνησής του «να γκρεμίσουνε το μνημονιακό κράτος». Πολλοί σε τούτη τη χώρα αναθάρρησαν, ακούγοντας την δήλωση αυτή από τα πλέον αρμόδια χείλη. Ωστόσο, η πραγματικότητα συχνά-πυκνά εξακολουθεί να απέχει πόρρω από την υλοποίηση μιας τέτοιας κατεύθυνσης.

Πάμπλο Πικάσο, «Μητέρα με παιδί»

Πάμπλο Πικάσο, «Μητέρα με παιδί»

Ας μιλήσω για το προσωπικό μου παράδειγμα. Εργάζομαι μια δεκαετία τώρα στο Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού: ένα ερευνητικό ινστιτούτο του Υπουργείου Υγείας, σε μια Διεύθυνση με αντικείμενο την προστασία των παιδιών από την κακοποίηση, την παραμέληση και κάθε μορφής θυματοποίηση. Ο φορέας αυτός, ως δημόσιος φορέας του κοινωνικού τομέα, ποτέ δεν είχε ούτε παχυλές αμοιβές ούτε πολλά-πολλά χρήματα για τις δράσεις του. Μόνοι μας βρίσκαμε πόρους, κυρίως συμμετέχοντας σε ανταγωνιστικές προσκλήσεις και επιτυγχάνοντας αξιοσημείωτες επιδόσεις και πανευρωπαϊκές «πρωτιές», μόνοι μας μπαλώναμε και τα κενά στη στελέχωση του φορέα με ό,τι πόρους μπορούσαμε να διασφαλίζουμε από όσα προγράμματα μας ανέθεταν επιστήμονες της αλλοδαπής, οι οποίοι, μολονότι δεν μας είχαν δει ούτε ζωγραφιστούς, αξιολογούσαν συνήθως πολύ θετικά τη δουλειά μας. Μ’ αυτά και μ’ αυτά, το Ινστιτούτο από το 1979 που λειτουργεί εξετάζει κάθε νεογέννητο –ανεξαρτήτως φυλής, θρησκείας, εθνικότητας ή ασφαλιστικής κάλυψης– για σοβαρά μεταβολικά νοσήματα, αποτρέποντας να εγκατασταθεί βαριά νοητική στέρηση σε περίπου σαράντα παιδιά τον χρόνο. Εφαρμόζει πρωτοποριακά προγράμματα αγωγής υγείας στα σχολεία και πρωτοβάθμιας παιδιατρικής φροντίδας. Έχει υλοποιήσει τις μεγαλύτερες έρευνες πανευρωπαϊκά για το φαινόμενο της κακοποίησης των παιδιών. Και ούτω καθεξής. Συνέχεια ανάγνωσης