Μια καλή στιγμή

Standard

 του Στρατή Μπουρνάζου

Α.

Νίκος Εγγονόπουλος, "Ο όρκος των Φιλικών"

Νίκος Εγγονόπουλος, «Ο όρκος των Φιλικών»

«Η Ελληνική Επανάσταση υπήρξε τέκνο του Διαφωτισμού, ενός κινήματος που συνεπήρε τους ανθρώπους όπου Γης, καθώς συνειδητοποιούσαν ότι η καθεστηκυία τάξη δεν είναι γραμμένη στην πέτρα, διά παντός καθαγιασμένη και συνεπώς ακλόνητη. Ο κόσμος μπορούσε πλέον να γίνει, μέσα από τους αγώνες των ανθρώπων, κόσμος ισότητας, αδελφότητας και ελευθερίας. Η Ελληνική Επανάσταση υπήρξε μια έξοχη στιγμή εκείνης της άνοιξης των λαών.

Λίγα χρόνια πριν, το επαναστατικό σύνταγμα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ξεκινούσε με μια συγκλονιστική φράση “Εμείς, ο λαός…”. Aυτό που όχι μόνο λένε, αλλά κάνουν αυτές οι τρεις λεξούλες είναι το μυστικό των επαναστάσεων του Διαφωτισμού: όταν οι άνθρωποι παίρνουν την τύχη τους στα χέρια τους και θεσπίζουν την πολιτική ενότητά τους παύουν να είναι απλώς άτομα, γίνονται “o λαός”».

Β΄.

«Την Ελληνική Επανάσταση δεν μπορούμε να τη διαβάσουμε, ούτε, πολύ περισσότερο, να την κατανοήσουμε, έξω και πέρα από την οικουμενική δυναμική των μεγάλων κοινωνικών και πολιτικών ρευμάτων της εποχής εκείνης. Των συγκρούσεων και των επαναστάσεων, που, μέσα σε λίγες δεκαετίες, επρόκειτο να προκαλέσουν στο παλαιό καθεστώς ριζικές ρηγματώσεις και ανατροπές. Αυτή η οικουμενική δυναμική, που προήλθε στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα από την Αμερικανική και την Γαλλική Επανάσταση, προσέβαλε αμετάκλητα τα θεμέλια του παλαιού κόσμου. Οι ιδέες και οι ανατρεπτικές δράσεις, που έχουν ως αφετηρία την Αμερικανική και την Γαλλική Επανάσταση, απλώνονται από την Ιβηρική έως την Κεντρική Ευρώπη και τη Ρωσία∙ από τη Βαλκανική ως τη Βόρεια Αφρική∙ και από τις εστίες των παλιών ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών μέχρι τις αποικίες τους στην Ασία και την Αμερικανική Ήπειρο. To 1821, πέρα από “Ελληνική υπόθεση”, είναι το έτος της εξέγερσης στο Μεξικό, είναι το έτος της ενοποίησης της Αϊτής, το έτος της διακήρυξης της ανεξαρτησίας για μια σειρά από χώρες της Λατινικής Αμερικής».

***

Eίναι από τις περιπτώσεις που έχει μεγάλη σημασία όχι μόνο το περιεχόμενο, αλλά ο συντάκτης και ο σκοπός του κειμένου. Γιατί έχει σημασία ότι τα ωραία αυτά αποσπάσματα δεν ανήκουν σε κάποια επιφυλλίδα, μελέτη, άρθρο στον «Μνήμονα» ή «Τα Ιστορικά» αλλά σε επίσημα (ένα επίσημο και ένα οιονεί επίσημο) κείμενα της Ελληνικής Δημοκρατίας. Το πρώτο είναι η εγκύκλιος του Υπουργού Παιδείας Αριστείδη Μπαλτά προς όλους τους διευθυντές των σχολείων της χώρας, ενώ το δεύτερο η ομιλία του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ανήμερα της 25ης Μαρτίου.

Διαβάζοντας τα πλήρη κείμενα αισθάνθηκα χαρά, αναλογιζόμενος τα κιλά βερμπαλισμού, πατριδοκαπηλείας, και «κρυφών σχολειών» από τα οποία στενάζουν συνήθως ανάλογα κείμενα. Και σκέφτομαι πόσο σημαντικό είναι αυτό το νέο πνεύμα να εισχωρήσει σε όλη τη σχολική ιστορία και αντίληψη: η 25η Mαρτίου όχι ως μια χρυσή σελίδα στο κλέος του ελληνισμού, αλλά μέσα στα ευρωπαϊκά της συμφραζόμενα, μια λαμπρή στιγμή της άνοιξης των λαών.

Σε ένα σημείο, μάλιστα, συγκινήθηκα. Όταν, ξεκινώντας, ο Α. Τσίπρας είπε ότι αποδέχτηκε την πρόταση να μιλήσει, θέλοντας να δείξει τη «σημασία που έχει για την κυβέρνηση το δημόσιο πανεπιστήμιο». Και είπε για το σημαντικό το έργο που παράγουν τα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της χώρας, «παρά τη συρρίκνωση του ανθρώπινου δυναμικού και των πόρων τους, τη συστηματική τους κατασυκοφάντηση και δυσφήμιση», καθώς και ότι η κυβέρνηση θα στηριχτεί στους ανθρώπους των ιδρυμάτων αυτών, διδάσκοντες, ερευνητές φοιτητές, διοικητικούς. Πιστεύω ότι αυτό το άνοιγμα είχε να πει κάτι σε όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας, ακόμα και όσους είχαν ενστάσεις για την παρουσία του πρωθυπουργού, πολλοί καλοπροαίρετα και με σοβαρό σκεπτικό (δεν εννοώ τους Φορτσάκηδες…). Η διαφορά είναι τεράστια σε σχέση με τη δυσφήμιση του δημόσιου πανεπιστημίου από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Αυτή η εμπιστοσύνη –που πρέπει να γίνει πράξη, βέβαια– προς τον θεσμό και τους ανθρώπους του πανεπιστημίου είναι, όντως μια πραγματικά καλή στιγμή.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s